Vishnu

නාරායණීයං දශක 15 - කපිලෝපදේශම්

Narayaniyam Dashaka 15 - Kapilopadesham

🖋️ Sinhala script
📄 Download PDF
මතිරිහ ගුණසක්තා බන්ධකෘත්තේෂ්වසක්තා
ත්වමෘතකෘදුපරුන්ධේ භක්තියෝගස්තු සක්තිම් .
මහදනුගමලභ්යා භක්තිරේවාත්ර සාධ්යා
කපිලතනුරිති ත්වං දේවහූත්යෛ න්යගාදීඃ ..1..
ප්රකෘතිමහදහඞ්කාරාශ්ච මාත්රාශ්ච භූතා-
න්යපි හෘදපි දශාක්ෂී පූරුෂඃ පඤ්චවිංශඃ .
ඉති විදිතවිභාගෝ මුච්යතේ(අ)සෞ ප්රකෘත්යා
කපිලතනුරිති ත්වං දේවහූත්යෛ න්යගාදීඃ ..2..
ප්රකෘතිගතගුණෞඝෛර්නාජ්යතේ පූරුෂෝ(අ)යං
යදි තු සජති තස්යාං තත් ගුණාස්තං භජේරන් .
මදනුභජනතත්ත්වාලෝචනෛඃ සා(අ)ප්යපේයාත්
කපිලතනුරිති ත්වං දේවහූත්යෛ න්යගාදීඃ ..3..
විමලමතිරුපාත්තෛරාසනාද්යෛර්මදඞ්ගං
ගරුඩසමධිරූඪං දිව්යභූෂායුධාඞ්කම් .
රුචිතුලිතතමාලං ශීලයේතානුවේලං
කපිලතනුරිති ත්වං දේවහූත්යෛ න්යගාදීඃ ..4..
මම ගුණගණලීලාකර්ණනෛඃ කීර්තනාද්යෛ-
ර්මයි සුරසරිදෝඝප්රඛ්යචිත්තානුවෘත්තිඃ .
භවති පරමභක්තිඃ සා හි මෘත්යෝර්විජේත්රී
කපිලතනුරිති ත්වං දේවහූත්යෛ න්යගාදීඃ ..5..
අහහ බහුලහිංසාසඤ්චිතාර්ථෛඃ කුටුම්බං
ප්රතිදිනමනුපුෂ්ණන් ස්ත්රීජිතෝ බාලලාලී .
විශති හි ගෘහසක්තෝ යාතනාං මය්යභක්තඃ
කපිලතනුරිතිත්වං දේවහූත්යෛ න්යගාදීඃ ..6..
යුවතිජඨරඛින්නෝ ජාතබෝධෝ(අ)ප්යකාණ්ඩේ
ප්රසවගලිතබෝධඃ පීඩයෝල්ලඞ්ඝ්ය බාල්යම් .
පුනරපි බත මුහ්යත්යේව තාරුණ්යකාලේ
කපිලතනුරිති ත්වං දේවහූත්යෛ න්යගාදීඃ ..7..
පිතෘසුරගණයාජී ධාර්මිකෝ යෝ ගෘහස්ථඃ
ස ච නිපතති කාලේ දක්ෂිණාධ්වෝපගාමී .
මයි නිහිතමකාමං කර්ම තූදක්පථාර්ථං
කපිල්තනුරිති ත්වං දේවහූත්යෛ න්යගාදීඃ ..8..
ඉති සුවිදිතවේද්යාං දේව හේ දේවහූතිං
කෘතනුතිමනුගෘහ්ය ත්වං ගතෝ යෝගිසඞ්ඝෛඃ .
විමලමතිරථා(අ)සෞ භක්තියෝගේන මුක්තා
ත්වමපි ජනහිතාර්ථං වර්තසේ ප්රාගුදීච්යාම් ..9..
පරම කිමු බහූක්ත්යා ත්වත්පදාම්භෝජභක්තිං
සකලභයවිනේත්රීං සර්වකාමෝපනේත්රීම් .
වදසි ඛලු දෘඪං ත්වං තද්විධූයාමයාන් මේ
ගුරුපවනපුරේශ ත්වය්යුපාධත්ස්ව භක්තිම් ..10..
Roman (IAST) Transliteration
matiriha guṇasaktā bandhakṛtteṣvasaktā
tvamṛtakṛduparundhe bhaktiyogastu saktim |
mahadanugamalabhyā bhaktirevātra sādhyā
kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||1||
prakṛtimahadahaṅkārāśca mātrāśca bhūtā-
nyapi hṛdapi daśākṣī pūruṣaḥ pañcaviṃśaḥ |
iti viditavibhāgo mucyate'sau prakṛtyā
kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||2||
prakṛtigataguṇaughairnājyate pūruṣo'yaṃ
yadi tu sajati tasyāṃ tat guṇāstaṃ bhajeran |
madanubhajanatattvālocanaiḥ sā'pyapeyāt
kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||3||
vimalamatirupāttairāsanādyairmadaṅgaṃ
garuḍasamadhirūḍhaṃ divyabhūṣāyudhāṅkam |
rucitulitatamālaṃ śīlayetānuvelaṃ
kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||4||
mama guṇagaṇalīlākarṇanaiḥ kīrtanādyai-
rmayi surasaridoghaprakhyacittānuvṛttiḥ |
bhavati paramabhaktiḥ sā hi mṛtyorvijetrī
kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||5||
ahaha bahulahiṃsāsañcitārthaiḥ kuṭumbaṃ
pratidinamanupuṣṇan strījito bālalālī |
viśati hi gṛhasakto yātanāṃ mayyabhaktaḥ
kapilatanurititvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||6||
yuvatijaṭharakhinno jātabodho'pyakāṇḍe
prasavagalitabodhaḥ pīḍayollaṅghya bālyam |
punarapi bata muhyatyeva tāruṇyakāle
kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||7||
pitṛsuragaṇayājī dhārmiko yo gṛhasthaḥ
sa ca nipatati kāle dakṣiṇādhvopagāmī |
mayi nihitamakāmaṃ karma tūdakpathārthaṃ
kapiltanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||8||
iti suviditavedyāṃ deva he devahūtiṃ
kṛtanutimanugṛhya tvaṃ gato yogisaṅghaiḥ |
vimalamatirathā'sau bhaktiyogena muktā
tvamapi janahitārthaṃ vartase prāgudīcyām ||9||
parama kimu bahūktyā tvatpadāmbhojabhaktiṃ
sakalabhayavinetrīṃ sarvakāmopanetrīm |
vadasi khalu dṛḍhaṃ tvaṃ tadvidhūyāmayān me
gurupavanapureśa tvayyupādhatsva bhaktim ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
मतिरिह गुणसक्ता बन्धकृत्तेष्वसक्ता
त्वमृतकृदुपरुन्धे भक्तियोगस्तु सक्तिम् ।
महदनुगमलभ्या भक्तिरेवात्र साध्या
कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥1॥
प्रकृतिमहदहङ्काराश्च मात्राश्च भूता-
न्यपि हृदपि दशाक्षी पूरुषः पञ्चविंशः ।
इति विदितविभागो मुच्यतेऽसौ प्रकृत्या
कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥2॥
प्रकृतिगतगुणौघैर्नाज्यते पूरुषोऽयं
यदि तु सजति तस्यां तत् गुणास्तं भजेरन् ।
मदनुभजनतत्त्वालोचनैः साऽप्यपेयात्
कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥3॥
विमलमतिरुपात्तैरासनाद्यैर्मदङ्गं
गरुडसमधिरूढं दिव्यभूषायुधाङ्कम् ।
रुचितुलिततमालं शीलयेतानुवेलं
कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥4॥
मम गुणगणलीलाकर्णनैः कीर्तनाद्यै-
र्मयि सुरसरिदोघप्रख्यचित्तानुवृत्तिः ।
भवति परमभक्तिः सा हि मृत्योर्विजेत्री
कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥5॥
अहह बहुलहिंसासञ्चितार्थैः कुटुम्बं
प्रतिदिनमनुपुष्णन् स्त्रीजितो बाललाली ।
विशति हि गृहसक्तो यातनां मय्यभक्तः
कपिलतनुरितित्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥6॥
युवतिजठरखिन्नो जातबोधोऽप्यकाण्डे
प्रसवगलितबोधः पीडयोल्लङ्घ्य बाल्यम् ।
पुनरपि बत मुह्यत्येव तारुण्यकाले
कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥7॥
पितृसुरगणयाजी धार्मिको यो गृहस्थः
स च निपतति काले दक्षिणाध्वोपगामी ।
मयि निहितमकामं कर्म तूदक्पथार्थं
कपिल्तनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥8॥
इति सुविदितवेद्यां देव हे देवहूतिं
कृतनुतिमनुगृह्य त्वं गतो योगिसङ्घैः ।
विमलमतिरथाऽसौ भक्तियोगेन मुक्ता
त्वमपि जनहितार्थं वर्तसे प्रागुदीच्याम् ॥9॥
परम किमु बहूक्त्या त्वत्पदाम्भोजभक्तिं
सकलभयविनेत्रीं सर्वकामोपनेत्रीम् ।
वदसि खलु दृढं त्वं तद्विधूयामयान् मे
गुरुपवनपुरेश त्वय्युपाधत्स्व भक्तिम् ॥10॥
matiriha guṇasaktā bandhakṛtteṣvasaktā
tvamṛtakṛduparundhe bhaktiyogastu saktim |
mahadanugamalabhyā bhaktirevātra sādhyā
kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||1||
prakṛtimahadahaṅkārāśca mātrāśca bhūtā-
nyapi hṛdapi daśākṣī pūruṣaḥ pañcaviṃśaḥ |
iti viditavibhāgo mucyate'sau prakṛtyā
kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||2||
prakṛtigataguṇaughairnājyate pūruṣo'yaṃ
yadi tu sajati tasyāṃ tat guṇāstaṃ bhajeran |
madanubhajanatattvālocanaiḥ sā'pyapeyāt
kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||3||
vimalamatirupāttairāsanādyairmadaṅgaṃ
garuḍasamadhirūḍhaṃ divyabhūṣāyudhāṅkam |
rucitulitatamālaṃ śīlayetānuvelaṃ
kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||4||
mama guṇagaṇalīlākarṇanaiḥ kīrtanādyai-
rmayi surasaridoghaprakhyacittānuvṛttiḥ |
bhavati paramabhaktiḥ sā hi mṛtyorvijetrī
kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||5||
ahaha bahulahiṃsāsañcitārthaiḥ kuṭumbaṃ
pratidinamanupuṣṇan strījito bālalālī |
viśati hi gṛhasakto yātanāṃ mayyabhaktaḥ
kapilatanurititvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||6||
yuvatijaṭharakhinno jātabodho'pyakāṇḍe
prasavagalitabodhaḥ pīḍayollaṅghya bālyam |
punarapi bata muhyatyeva tāruṇyakāle
kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||7||
pitṛsuragaṇayājī dhārmiko yo gṛhasthaḥ
sa ca nipatati kāle dakṣiṇādhvopagāmī |
mayi nihitamakāmaṃ karma tūdakpathārthaṃ
kapiltanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||8||
iti suviditavedyāṃ deva he devahūtiṃ
kṛtanutimanugṛhya tvaṃ gato yogisaṅghaiḥ |
vimalamatirathā'sau bhaktiyogena muktā
tvamapi janahitārthaṃ vartase prāgudīcyām ||9||
parama kimu bahūktyā tvatpadāmbhojabhaktiṃ
sakalabhayavinetrīṃ sarvakāmopanetrīm |
vadasi khalu dṛḍhaṃ tvaṃ tadvidhūyāmayān me
gurupavanapureśa tvayyupādhatsva bhaktim ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in