Narayaniyam Dashaka 15 - Kapilopadesham — Gurmukhi Script

ਮਤਿਰਿਹ ਗੁਣਸਕ੍ਤਾ ਬਨ੍ਧਕृਤ੍ਤੇष੍ਵਸਕ੍ਤਾ

ਤ੍ਵਮृਤਕृਦੁਪਰੁਨ੍ਧੇ ਭਕ੍ਤਿਯੋਗਸ੍ਤੁ ਸਕ੍ਤਿਮ੍ ।

ਮਹਦਨੁਗਮਲਭ੍ਯਾ ਭਕ੍ਤਿਰੇਵਾਤ੍ਰ ਸਾਧ੍ਯਾ

ਕਪਿਲਤਨੁਰਿਤਿ ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਹੂਤ੍ਯੈ ਨ੍ਯਗਾਦੀਃ ॥1॥

ਪ੍ਰਕृਤਿਮਹਦਹਙ੍ਕਾਰਾਸ਼੍ਚ ਮਾਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਭੂਤਾ-

ਨ੍ਯਪਿ ਹृਦਪਿ ਦਸ਼ਾਕ੍षੀ ਪੂਰੁषਃ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਃ ।

ਇਤਿ ਵਿਦਿਤਵਿਭਾਗੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇऽਸੌ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ

ਕਪਿਲਤਨੁਰਿਤਿ ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਹੂਤ੍ਯੈ ਨ੍ਯਗਾਦੀਃ ॥2॥

ਪ੍ਰਕृਤਿਗਤਗੁਣੌਘੈਰ੍ਨਾਜ੍ਯਤੇ ਪੂਰੁषੋऽਯਂ

ਯਦਿ ਤੁ ਸਜਤਿ ਤਸ੍ਯਾਂ ਤਤ੍ ਗੁਣਾਸ੍ਤਂ ਭਜੇਰਨ੍ ।

ਮਦਨੁਭਜਨਤਤ੍ਤ੍ਵਾਲੋਚਨੈਃ ਸਾऽਪ੍ਯਪੇਯਾਤ੍

ਕਪਿਲਤਨੁਰਿਤਿ ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਹੂਤ੍ਯੈ ਨ੍ਯਗਾਦੀਃ ॥3॥

ਵਿਮਲਮਤਿਰੁਪਾਤ੍ਤੈਰਾਸਨਾਦ੍ਯੈਰ੍ਮਦਙ੍ਗਂ

ਗਰੁਡਸਮਧਿਰੂਢਂ ਦਿਵ੍ਯਭੂषਾਯੁਧਾਙ੍ਕਮ੍ ।

ਰੁਚਿਤੁਲਿਤਤਮਾਲਂ ਸ਼ੀਲਯੇਤਾਨੁਵੇਲਂ

ਕਪਿਲਤਨੁਰਿਤਿ ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਹੂਤ੍ਯੈ ਨ੍ਯਗਾਦੀਃ ॥4॥

ਮਮ ਗੁਣਗਣਲੀਲਾਕਰ੍ਣਨੈਃ ਕੀਰ੍ਤਨਾਦ੍ਯੈ-

ਰ੍ਮਯਿ ਸੁਰਸਰਿਦੋਘਪ੍ਰਖ੍ਯਚਿਤ੍ਤਾਨੁਵृਤ੍ਤਿਃ ।

ਭਵਤਿ ਪਰਮਭਕ੍ਤਿਃ ਸਾ ਹਿ ਮृਤ੍ਯੋਰ੍ਵਿਜੇਤ੍ਰੀ

ਕਪਿਲਤਨੁਰਿਤਿ ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਹੂਤ੍ਯੈ ਨ੍ਯਗਾਦੀਃ ॥5॥

ਅਹਹ ਬਹੁਲਹਿਂਸਾਸਞ੍ਚਿਤਾਰ੍ਥੈਃ ਕੁਟੁਮ੍ਬਂ

ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਮਨੁਪੁष੍ਣਨ੍ ਸ੍ਤ੍ਰੀਜਿਤੋ ਬਾਲਲਾਲੀ ।

ਵਿਸ਼ਤਿ ਹਿ ਗृਹਸਕ੍ਤੋ ਯਾਤਨਾਂ ਮਯ੍ਯਭਕ੍ਤਃ

ਕਪਿਲਤਨੁਰਿਤਿਤ੍ਵਂ ਦੇਵਹੂਤ੍ਯੈ ਨ੍ਯਗਾਦੀਃ ॥6॥

ਯੁਵਤਿਜਠਰਖਿਨ੍ਨੋ ਜਾਤਬੋਧੋऽਪ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ

ਪ੍ਰਸਵਗਲਿਤਬੋਧਃ ਪੀਡਯੋਲ੍ਲਙ੍ਘ੍ਯ ਬਾਲ੍ਯਮ੍ ।

ਪੁਨਰਪਿ ਬਤ ਮੁਹ੍ਯਤ੍ਯੇਵ ਤਾਰੁਣ੍ਯਕਾਲੇ

ਕਪਿਲਤਨੁਰਿਤਿ ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਹੂਤ੍ਯੈ ਨ੍ਯਗਾਦੀਃ ॥7॥

ਪਿਤृਸੁਰਗਣਯਾਜੀ ਧਾਰ੍ਮਿਕੋ ਯੋ ਗृਹਸ੍ਥਃ

ਸ ਚ ਨਿਪਤਤਿ ਕਾਲੇ ਦਕ੍षਿਣਾਧ੍ਵੋਪਗਾਮੀ ।

ਮਯਿ ਨਿਹਿਤਮਕਾਮਂ ਕਰ੍ਮ ਤੂਦਕ੍ਪਥਾਰ੍ਥਂ

ਕਪਿਲ੍ਤਨੁਰਿਤਿ ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਹੂਤ੍ਯੈ ਨ੍ਯਗਾਦੀਃ ॥8॥

ਇਤਿ ਸੁਵਿਦਿਤਵੇਦ੍ਯਾਂ ਦੇਵ ਹੇ ਦੇਵਹੂਤਿਂ

ਕृਤਨੁਤਿਮਨੁਗृਹ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਗਤੋ ਯੋਗਿਸਙ੍ਘੈਃ ।

ਵਿਮਲਮਤਿਰਥਾऽਸੌ ਭਕ੍ਤਿਯੋਗੇਨ ਮੁਕ੍ਤਾ

ਤ੍ਵਮਪਿ ਜਨਹਿਤਾਰ੍ਥਂ ਵਰ੍ਤਸੇ ਪ੍ਰਾਗੁਦੀਚ੍ਯਾਮ੍ ॥9॥

ਪਰਮ ਕਿਮੁ ਬਹੂਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਤ੍ਪਦਾਮ੍ਭੋਜਭਕ੍ਤਿਂ

ਸਕਲਭਯਵਿਨੇਤ੍ਰੀਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮੋਪਨੇਤ੍ਰੀਮ੍ ।

ਵਦਸਿ ਖਲੁ ਦृਢਂ ਤ੍ਵਂ ਤਦ੍ਵਿਧੂਯਾਮਯਾਨ੍ ਮੇ

ਗੁਰੁਪਵਨਪੁਰੇਸ਼ ਤ੍ਵਯ੍ਯੁਪਾਧਤ੍ਸ੍ਵ ਭਕ੍ਤਿਮ੍ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

matiriha guṇasaktā bandhakṛtteṣvasaktā

tvamṛtakṛduparundhe bhaktiyogastu saktim |

mahadanugamalabhyā bhaktirevātra sādhyā

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||1||

prakṛtimahadahaṅkārāśca mātrāśca bhūtā-

nyapi hṛdapi daśākṣī pūruṣaḥ pañcaviṃśaḥ |

iti viditavibhāgo mucyate'sau prakṛtyā

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||2||

prakṛtigataguṇaughairnājyate pūruṣo'yaṃ

yadi tu sajati tasyāṃ tat guṇāstaṃ bhajeran |

madanubhajanatattvālocanaiḥ sā'pyapeyāt

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||3||

vimalamatirupāttairāsanādyairmadaṅgaṃ

garuḍasamadhirūḍhaṃ divyabhūṣāyudhāṅkam |

rucitulitatamālaṃ śīlayetānuvelaṃ

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||4||

mama guṇagaṇalīlākarṇanaiḥ kīrtanādyai-

rmayi surasaridoghaprakhyacittānuvṛttiḥ |

bhavati paramabhaktiḥ sā hi mṛtyorvijetrī

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||5||

ahaha bahulahiṃsāsañcitārthaiḥ kuṭumbaṃ

pratidinamanupuṣṇan strījito bālalālī |

viśati hi gṛhasakto yātanāṃ mayyabhaktaḥ

kapilatanurititvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||6||

yuvatijaṭharakhinno jātabodho'pyakāṇḍe

prasavagalitabodhaḥ pīḍayollaṅghya bālyam |

punarapi bata muhyatyeva tāruṇyakāle

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||7||

pitṛsuragaṇayājī dhārmiko yo gṛhasthaḥ

sa ca nipatati kāle dakṣiṇādhvopagāmī |

mayi nihitamakāmaṃ karma tūdakpathārthaṃ

kapiltanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||8||

iti suviditavedyāṃ deva he devahūtiṃ

kṛtanutimanugṛhya tvaṃ gato yogisaṅghaiḥ |

vimalamatirathā'sau bhaktiyogena muktā

tvamapi janahitārthaṃ vartase prāgudīcyām ||9||

parama kimu bahūktyā tvatpadāmbhojabhaktiṃ

sakalabhayavinetrīṃ sarvakāmopanetrīm |

vadasi khalu dṛḍhaṃ tvaṃ tadvidhūyāmayān me

gurupavanapureśa tvayyupādhatsva bhaktim ||10||

Sanskrit — Devanagari (original)

मतिरिह गुणसक्ता बन्धकृत्तेष्वसक्ता

त्वमृतकृदुपरुन्धे भक्तियोगस्तु सक्तिम् ।

महदनुगमलभ्या भक्तिरेवात्र साध्या

कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥1॥

प्रकृतिमहदहङ्काराश्च मात्राश्च भूता-

न्यपि हृदपि दशाक्षी पूरुषः पञ्चविंशः ।

इति विदितविभागो मुच्यतेऽसौ प्रकृत्या

कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥2॥

प्रकृतिगतगुणौघैर्नाज्यते पूरुषोऽयं

यदि तु सजति तस्यां तत् गुणास्तं भजेरन् ।

मदनुभजनतत्त्वालोचनैः साऽप्यपेयात्

कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥3॥

विमलमतिरुपात्तैरासनाद्यैर्मदङ्गं

गरुडसमधिरूढं दिव्यभूषायुधाङ्कम् ।

रुचितुलिततमालं शीलयेतानुवेलं

कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥4॥

मम गुणगणलीलाकर्णनैः कीर्तनाद्यै-

र्मयि सुरसरिदोघप्रख्यचित्तानुवृत्तिः ।

भवति परमभक्तिः सा हि मृत्योर्विजेत्री

कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥5॥

अहह बहुलहिंसासञ्चितार्थैः कुटुम्बं

प्रतिदिनमनुपुष्णन् स्त्रीजितो बाललाली ।

विशति हि गृहसक्तो यातनां मय्यभक्तः

कपिलतनुरितित्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥6॥

युवतिजठरखिन्नो जातबोधोऽप्यकाण्डे

प्रसवगलितबोधः पीडयोल्लङ्घ्य बाल्यम् ।

पुनरपि बत मुह्यत्येव तारुण्यकाले

कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥7॥

पितृसुरगणयाजी धार्मिको यो गृहस्थः

स च निपतति काले दक्षिणाध्वोपगामी ।

मयि निहितमकामं कर्म तूदक्पथार्थं

कपिल्तनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥8॥

इति सुविदितवेद्यां देव हे देवहूतिं

कृतनुतिमनुगृह्य त्वं गतो योगिसङ्घैः ।

विमलमतिरथाऽसौ भक्तियोगेन मुक्ता

त्वमपि जनहितार्थं वर्तसे प्रागुदीच्याम् ॥9॥

परम किमु बहूक्त्या त्वत्पदाम्भोजभक्तिं

सकलभयविनेत्रीं सर्वकामोपनेत्रीम् ।

वदसि खलु दृढं त्वं तद्विधूयामयान् मे

गुरुपवनपुरेश त्वय्युपाधत्स्व भक्तिम् ॥10॥