ਵੈਵਸ੍ਵਤਾਖ੍ਯਮਨੁਪੁਤ੍ਰਨਭਾਗਜਾਤ-
ਨਾਭਾਗਨਾਮਕਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸੁਤੋऽਮ੍ਬਰੀषਃ ।
ਸਪ੍ਤਾਰ੍ਣਵਾਵृਤਮਹੀਦਯਿਤੋऽਪਿ ਰੇਮੇ
ਤ੍ਵਤ੍ਸਙ੍ਗਿषੁ ਤ੍ਵਯਿ ਚ ਮਗ੍ਨਮਨਾਸ੍ਸਦੈਵ ॥1॥
ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਸਕਲਮੇਵ ਵਿਤਨ੍ਵਤੋऽਸ੍ਯ
ਭਕ੍ਤ੍ਯੈਵ ਦੇਵ ਨਚਿਰਾਦਭृਥਾਃ ਪ੍ਰਸਾਦਮ੍ ।
ਯੇਨਾਸ੍ਯ ਯਾਚਨਮृਤੇऽਪ੍ਯਭਿਰਕ੍षਣਾਰ੍ਥਂ
ਚਕ੍ਰਂ ਭਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਵਿਤਤਾਰ ਸਹਸ੍ਰਧਾਰਮ੍ ॥2॥
ਸ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਮਥੋ ਭਵਦਰ੍ਚਨਾਰ੍ਥਂ
ਵਰ੍षਂ ਦਧੌ ਮਧੁਵਨੇ ਯਮੁਨੋਪਕਣ੍ਠੇ ।
ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਸਮਂ ਸੁਮਨਸਾ ਮਹਤੀਂ ਵਿਤਨ੍ਵਨ੍
ਪੂਜਾਂ ਦ੍ਵਿਜੇषੁ ਵਿਸृਜਨ੍ ਪਸ਼ੁषष੍ਟਿਕੋਟਿਮ੍ ॥3॥
ਤਤ੍ਰਾਥ ਪਾਰਣਦਿਨੇ ਭਵਦਰ੍ਚਨਾਨ੍ਤੇ
ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਾऽਸ੍ਯ ਮੁਨਿਨਾ ਭਵਨਂ ਪ੍ਰਪੇਦੇ ।
ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਵृਤਸ਼੍ਚਸ ਨृਪੇਣ ਪਰਾਰ੍ਤਿਸ਼ੀਲੋ
ਮਨ੍ਦਂ ਜਗਾਮ ਯਮੁਨਾਂ ਨਿਯਮਾਨ੍ਵਿਧਾਸ੍ਯਨ੍ ॥4॥
ਰਾਜ੍ਞਾऽਥ ਪਾਰਣਮੁਹੂਰ੍ਤਸਮਾਪ੍ਤਿਖੇਦਾ-
ਦ੍ਵਾਰੈਵ ਪਾਰਣਮਕਾਰਿ ਭਵਤ੍ਪਰੇਣ ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮੁਨਿਸ੍ਤਦਥ ਦਿਵ੍ਯਦृਸ਼ਾ ਵਿਜਾਨਨ੍
ਕ੍षਿਪ੍ਯਨ੍ ਕ੍ਰੁਧੋਦ੍ਧृਤਜਟੋ ਵਿਤਤਾਨ ਕृਤ੍ਯਾਮ੍ ॥5॥
ਕृਤ੍ਯਾਂ ਚ ਤਾਮਸਿਧਰਾਂ ਭੁਵਨਂ ਦਹਨ੍ਤੀ-
ਮਗ੍ਰੇऽਭਿਵੀਕ੍ष੍ਯਨृਪਤਿਰ੍ਨ ਪਦਾਚ੍ਚਕਮ੍ਪੇ ।
ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤਬਾਧਮਭਿਵੀਕ੍ष੍ਯ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਤੇ
ਕृਤ੍ਯਾਨਲਂ ਸ਼ਲਭਯਨ੍ ਮੁਨਿਮਨ੍ਵਧਾਵੀਤ੍ ॥6॥
ਧਾਵਨ੍ਨਸ਼ੇषਭੁਵਨੇषੁ ਭਿਯਾ ਸ ਪਸ਼੍ਯਨ੍
ਵਿਸ਼੍ਵਤ੍ਰ ਚਕ੍ਰਮਪਿ ਤੇ ਗਤਵਾਨ੍ ਵਿਰਿਞ੍ਚਮ੍ ।
ਕਃ ਕਾਲਚਕ੍ਰਮਤਿਲਙ੍ਘਯਤੀਤ੍ਯਪਾਸ੍ਤਃ
ਸ਼ਰ੍ਵਂ ਯਯੌ ਸ ਚ ਭਵਨ੍ਤਮਵਨ੍ਦਤੈਵ ॥7॥
ਭੂਯੋ ਭਵਨ੍ਨਿਲਯਮੇਤ੍ਯ ਮੁਨਿਂ ਨਮਨ੍ਤਂ
ਪ੍ਰੋਚੇ ਭਵਾਨਹਮृषੇ ਨਨੁ ਭਕ੍ਤਦਾਸਃ ।
ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਪਸ਼੍ਚ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤਮੇਵ ਮਾਨ੍ਯਂ
ਯਾਹ੍ਯਮ੍ਬਰੀषਪਦਮੇਵ ਭਜੇਤਿ ਭੂਮਨ੍ ॥8॥
ਤਾਵਤ੍ਸਮੇਤ੍ਯ ਮੁਨਿਨਾ ਸ ਗृਹੀਤਪਾਦੋ
ਰਾਜਾऽਪਸृਤ੍ਯ ਭਵਦਸ੍ਤ੍ਰਮਸਾਵਨੌषੀਤ੍ ।
ਚਕ੍ਰੇ ਗਤੇ ਮੁਨਿਰਦਾਦਖਿਲਾਸ਼ਿषੋऽਸ੍ਮੈ
ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤਿਮਾਗਸਿ ਕृਤੇऽਪਿ ਕृਪਾਂ ਚ ਸ਼ਂਸਨ੍ ॥9॥
ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ष੍ਯ ਮੁਨਿਮੇਕਸਮਾਮਨਾਸ਼੍ਵਾਨ੍
ਸਮ੍ਭੋਜ੍ਯ ਸਾਧੁ ਤਮृषਿਂ ਵਿਸृਜਨ੍ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਮ੍ ।
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਯਂ ਤ੍ਵਯਿ ਤਤੋऽਪਿ ਦृਢਂ ਰਤੋऽਭੂ-
ਤ੍ਸਾਯੁਜ੍ਯਮਾਪ ਚ ਸ ਮਾਂ ਪਵਨੇਸ਼ ਪਾਯਾਃ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
vaivasvatākhyamanuputranabhāgajāta-
nābhāganāmakanarendrasuto'mbarīṣaḥ |
saptārṇavāvṛtamahīdayito'pi reme
tvatsaṅgiṣu tvayi ca magnamanāssadaiva ||1||
tvatprītaye sakalameva vitanvato'sya
bhaktyaiva deva nacirādabhṛthāḥ prasādam |
yenāsya yācanamṛte'pyabhirakṣaṇārthaṃ
cakraṃ bhavān pravitatāra sahasradhāram ||2||
sa dvādaśīvratamatho bhavadarcanārthaṃ
varṣaṃ dadhau madhuvane yamunopakaṇṭhe |
patnyā samaṃ sumanasā mahatīṃ vitanvan
pūjāṃ dvijeṣu visṛjan paśuṣaṣṭikoṭim ||3||
tatrātha pāraṇadine bhavadarcanānte
durvāsasā'sya muninā bhavanaṃ prapede |
bhoktuṃ vṛtaścasa nṛpeṇa parārtiśīlo
mandaṃ jagāma yamunāṃ niyamānvidhāsyan ||4||
rājñā'tha pāraṇamuhūrtasamāptikhedā-
dvāraiva pāraṇamakāri bhavatpareṇa |
prāpto munistadatha divyadṛśā vijānan
kṣipyan krudhoddhṛtajaṭo vitatāna kṛtyām ||5||
kṛtyāṃ ca tāmasidharāṃ bhuvanaṃ dahantī-
magre'bhivīkṣyanṛpatirna padāccakampe |
tvadbhaktabādhamabhivīkṣya sudarśanaṃ te
kṛtyānalaṃ śalabhayan munimanvadhāvīt ||6||
dhāvannaśeṣabhuvaneṣu bhiyā sa paśyan
viśvatra cakramapi te gatavān viriñcam |
kaḥ kālacakramatilaṅghayatītyapāstaḥ
śarvaṃ yayau sa ca bhavantamavandataiva ||7||
bhūyo bhavannilayametya muniṃ namantaṃ
proce bhavānahamṛṣe nanu bhaktadāsaḥ |
jñānaṃ tapaśca vinayānvitameva mānyaṃ
yāhyambarīṣapadameva bhajeti bhūman ||8||
tāvatsametya muninā sa gṛhītapādo
rājā'pasṛtya bhavadastramasāvanauṣīt |
cakre gate muniradādakhilāśiṣo'smai
tvadbhaktimāgasi kṛte'pi kṛpāṃ ca śaṃsan ||9||
rājā pratīkṣya munimekasamāmanāśvān
sambhojya sādhu tamṛṣiṃ visṛjan prasannam |
bhuktvā svayaṃ tvayi tato'pi dṛḍhaṃ rato'bhū-
tsāyujyamāpa ca sa māṃ pavaneśa pāyāḥ ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
वैवस्वताख्यमनुपुत्रनभागजात-
नाभागनामकनरेन्द्रसुतोऽम्बरीषः ।
सप्तार्णवावृतमहीदयितोऽपि रेमे
त्वत्सङ्गिषु त्वयि च मग्नमनास्सदैव ॥1॥
त्वत्प्रीतये सकलमेव वितन्वतोऽस्य
भक्त्यैव देव नचिरादभृथाः प्रसादम् ।
येनास्य याचनमृतेऽप्यभिरक्षणार्थं
चक्रं भवान् प्रविततार सहस्रधारम् ॥2॥
स द्वादशीव्रतमथो भवदर्चनार्थं
वर्षं दधौ मधुवने यमुनोपकण्ठे ।
पत्न्या समं सुमनसा महतीं वितन्वन्
पूजां द्विजेषु विसृजन् पशुषष्टिकोटिम् ॥3॥
तत्राथ पारणदिने भवदर्चनान्ते
दुर्वाससाऽस्य मुनिना भवनं प्रपेदे ।
भोक्तुं वृतश्चस नृपेण परार्तिशीलो
मन्दं जगाम यमुनां नियमान्विधास्यन् ॥4॥
राज्ञाऽथ पारणमुहूर्तसमाप्तिखेदा-
द्वारैव पारणमकारि भवत्परेण ।
प्राप्तो मुनिस्तदथ दिव्यदृशा विजानन्
क्षिप्यन् क्रुधोद्धृतजटो विततान कृत्याम् ॥5॥
कृत्यां च तामसिधरां भुवनं दहन्ती-
मग्रेऽभिवीक्ष्यनृपतिर्न पदाच्चकम्पे ।
त्वद्भक्तबाधमभिवीक्ष्य सुदर्शनं ते
कृत्यानलं शलभयन् मुनिमन्वधावीत् ॥6॥
धावन्नशेषभुवनेषु भिया स पश्यन्
विश्वत्र चक्रमपि ते गतवान् विरिञ्चम् ।
कः कालचक्रमतिलङ्घयतीत्यपास्तः
शर्वं ययौ स च भवन्तमवन्दतैव ॥7॥
भूयो भवन्निलयमेत्य मुनिं नमन्तं
प्रोचे भवानहमृषे ननु भक्तदासः ।
ज्ञानं तपश्च विनयान्वितमेव मान्यं
याह्यम्बरीषपदमेव भजेति भूमन् ॥8॥
तावत्समेत्य मुनिना स गृहीतपादो
राजाऽपसृत्य भवदस्त्रमसावनौषीत् ।
चक्रे गते मुनिरदादखिलाशिषोऽस्मै
त्वद्भक्तिमागसि कृतेऽपि कृपां च शंसन् ॥9॥
राजा प्रतीक्ष्य मुनिमेकसमामनाश्वान्
सम्भोज्य साधु तमृषिं विसृजन् प्रसन्नम् ।
भुक्त्वा स्वयं त्वयि ततोऽपि दृढं रतोऽभू-
त्सायुज्यमाप च स मां पवनेश पायाः ॥10॥
vaivasvatākhyamanuputranabhāgajāta-
nābhāganāmakanarendrasuto'mbarīṣaḥ |
saptārṇavāvṛtamahīdayito'pi reme
tvatsaṅgiṣu tvayi ca magnamanāssadaiva ||1||
tvatprītaye sakalameva vitanvato'sya
bhaktyaiva deva nacirādabhṛthāḥ prasādam |
yenāsya yācanamṛte'pyabhirakṣaṇārthaṃ
cakraṃ bhavān pravitatāra sahasradhāram ||2||
sa dvādaśīvratamatho bhavadarcanārthaṃ
varṣaṃ dadhau madhuvane yamunopakaṇṭhe |
patnyā samaṃ sumanasā mahatīṃ vitanvan
pūjāṃ dvijeṣu visṛjan paśuṣaṣṭikoṭim ||3||
tatrātha pāraṇadine bhavadarcanānte
durvāsasā'sya muninā bhavanaṃ prapede |
bhoktuṃ vṛtaścasa nṛpeṇa parārtiśīlo
mandaṃ jagāma yamunāṃ niyamānvidhāsyan ||4||
rājñā'tha pāraṇamuhūrtasamāptikhedā-
dvāraiva pāraṇamakāri bhavatpareṇa |
prāpto munistadatha divyadṛśā vijānan
kṣipyan krudhoddhṛtajaṭo vitatāna kṛtyām ||5||
kṛtyāṃ ca tāmasidharāṃ bhuvanaṃ dahantī-
magre'bhivīkṣyanṛpatirna padāccakampe |
tvadbhaktabādhamabhivīkṣya sudarśanaṃ te
kṛtyānalaṃ śalabhayan munimanvadhāvīt ||6||
dhāvannaśeṣabhuvaneṣu bhiyā sa paśyan
viśvatra cakramapi te gatavān viriñcam |
kaḥ kālacakramatilaṅghayatītyapāstaḥ
śarvaṃ yayau sa ca bhavantamavandataiva ||7||
bhūyo bhavannilayametya muniṃ namantaṃ
proce bhavānahamṛṣe nanu bhaktadāsaḥ |
jñānaṃ tapaśca vinayānvitameva mānyaṃ
yāhyambarīṣapadameva bhajeti bhūman ||8||
tāvatsametya muninā sa gṛhītapādo
rājā'pasṛtya bhavadastramasāvanauṣīt |
cakre gate muniradādakhilāśiṣo'smai
tvadbhaktimāgasi kṛte'pi kṛpāṃ ca śaṃsan ||9||
rājā pratīkṣya munimekasamāmanāśvān
sambhojya sādhu tamṛṣiṃ visṛjan prasannam |
bhuktvā svayaṃ tvayi tato'pi dṛḍhaṃ rato'bhū-
tsāyujyamāpa ca sa māṃ pavaneśa pāyāḥ ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.