Vishnu

നാരായണീയം ദശക 33 - അമ്ബരീഷചരിതമ്

Narayaniyam Dashaka 33 - Ambarishacharitam

🖋️ Malayalam script
📄 Download PDF
വൈവസ്വതാഖ്യമനുപുത്രനഭാഗജാത-
നാഭാഗനാമകനരേന്ദ്രസുതോഽമ്ബരീഷഃ ।
സപ്താര്ണവാവൃതമഹീദയിതോഽപി രേമേ
ത്വത്സങ്ഗിഷു ത്വയി ച മഗ്നമനാസ്സദൈവ ॥1॥
ത്വത്പ്രീതയേ സകലമേവ വിതന്വതോഽസ്യ
ഭക്ത്യൈവ ദേവ നചിരാദഭൃഥാഃ പ്രസാദമ് ।
യേനാസ്യ യാചനമൃതേഽപ്യഭിരക്ഷണാര്ഥം
ചക്രം ഭവാന് പ്രവിതതാര സഹസ്രധാരമ് ॥2॥
സ ദ്വാദശീവ്രതമഥോ ഭവദര്ചനാര്ഥം
വര്ഷം ദധൌ മധുവനേ യമുനോപകണ്ഠേ ।
പത്ന്യാ സമം സുമനസാ മഹതീം വിതന്വന്
പൂജാം ദ്വിജേഷു വിസൃജന് പശുഷഷ്ടികോടിമ് ॥3॥
തത്രാഥ പാരണദിനേ ഭവദര്ചനാന്തേ
ദുര്വാസസാഽസ്യ മുനിനാ ഭവനം പ്രപേദേ ।
ഭോക്തും വൃതശ്ചസ നൃപേണ പരാര്തിശീലോ
മന്ദം ജഗാമ യമുനാം നിയമാന്വിധാസ്യന് ॥4॥
രാജ്ഞാഽഥ പാരണമുഹൂര്തസമാപ്തിഖേദാ-
ദ്വാരൈവ പാരണമകാരി ഭവത്പരേണ ।
പ്രാപ്തോ മുനിസ്തദഥ ദിവ്യദൃശാ വിജാനന്
ക്ഷിപ്യന് ക്രുധോദ്ധൃതജടോ വിതതാന കൃത്യാമ് ॥5॥
കൃത്യാം ച താമസിധരാം ഭുവനം ദഹന്തീ-
മഗ്രേഽഭിവീക്ഷ്യനൃപതിര്ന പദാച്ചകമ്പേ ।
ത്വദ്ഭക്തബാധമഭിവീക്ഷ്യ സുദര്ശനം തേ
കൃത്യാനലം ശലഭയന് മുനിമന്വധാവീത് ॥6॥
ധാവന്നശേഷഭുവനേഷു ഭിയാ സ പശ്യന്
വിശ്വത്ര ചക്രമപി തേ ഗതവാന് വിരിഞ്ചമ് ।
കഃ കാലചക്രമതിലങ്ഘയതീത്യപാസ്തഃ
ശര്വം യയൌ സ ച ഭവന്തമവന്ദതൈവ ॥7॥
ഭൂയോ ഭവന്നിലയമേത്യ മുനിം നമന്തം
പ്രോചേ ഭവാനഹമൃഷേ നനു ഭക്തദാസഃ ।
ജ്ഞാനം തപശ്ച വിനയാന്വിതമേവ മാന്യം
യാഹ്യമ്ബരീഷപദമേവ ഭജേതി ഭൂമന് ॥8॥
താവത്സമേത്യ മുനിനാ സ ഗൃഹീതപാദോ
രാജാഽപസൃത്യ ഭവദസ്ത്രമസാവനൌഷീത് ।
ചക്രേ ഗതേ മുനിരദാദഖിലാശിഷോഽസ്മൈ
ത്വദ്ഭക്തിമാഗസി കൃതേഽപി കൃപാം ച ശംസന് ॥9॥
രാജാ പ്രതീക്ഷ്യ മുനിമേകസമാമനാശ്വാന്
സമ്ഭോജ്യ സാധു തമൃഷിം വിസൃജന് പ്രസന്നമ് ।
ഭുക്ത്വാ സ്വയം ത്വയി തതോഽപി ദൃഢം രതോഽഭൂ-
ത്സായുജ്യമാപ ച സ മാം പവനേശ പായാഃ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
vaivasvatākhyamanuputranabhāgajāta-
nābhāganāmakanarendrasuto'mbarīṣaḥ |
saptārṇavāvṛtamahīdayito'pi reme
tvatsaṅgiṣu tvayi ca magnamanāssadaiva ||1||
tvatprītaye sakalameva vitanvato'sya
bhaktyaiva deva nacirādabhṛthāḥ prasādam |
yenāsya yācanamṛte'pyabhirakṣaṇārthaṃ
cakraṃ bhavān pravitatāra sahasradhāram ||2||
sa dvādaśīvratamatho bhavadarcanārthaṃ
varṣaṃ dadhau madhuvane yamunopakaṇṭhe |
patnyā samaṃ sumanasā mahatīṃ vitanvan
pūjāṃ dvijeṣu visṛjan paśuṣaṣṭikoṭim ||3||
tatrātha pāraṇadine bhavadarcanānte
durvāsasā'sya muninā bhavanaṃ prapede |
bhoktuṃ vṛtaścasa nṛpeṇa parārtiśīlo
mandaṃ jagāma yamunāṃ niyamānvidhāsyan ||4||
rājñā'tha pāraṇamuhūrtasamāptikhedā-
dvāraiva pāraṇamakāri bhavatpareṇa |
prāpto munistadatha divyadṛśā vijānan
kṣipyan krudhoddhṛtajaṭo vitatāna kṛtyām ||5||
kṛtyāṃ ca tāmasidharāṃ bhuvanaṃ dahantī-
magre'bhivīkṣyanṛpatirna padāccakampe |
tvadbhaktabādhamabhivīkṣya sudarśanaṃ te
kṛtyānalaṃ śalabhayan munimanvadhāvīt ||6||
dhāvannaśeṣabhuvaneṣu bhiyā sa paśyan
viśvatra cakramapi te gatavān viriñcam |
kaḥ kālacakramatilaṅghayatītyapāstaḥ
śarvaṃ yayau sa ca bhavantamavandataiva ||7||
bhūyo bhavannilayametya muniṃ namantaṃ
proce bhavānahamṛṣe nanu bhaktadāsaḥ |
jñānaṃ tapaśca vinayānvitameva mānyaṃ
yāhyambarīṣapadameva bhajeti bhūman ||8||
tāvatsametya muninā sa gṛhītapādo
rājā'pasṛtya bhavadastramasāvanauṣīt |
cakre gate muniradādakhilāśiṣo'smai
tvadbhaktimāgasi kṛte'pi kṛpāṃ ca śaṃsan ||9||
rājā pratīkṣya munimekasamāmanāśvān
sambhojya sādhu tamṛṣiṃ visṛjan prasannam |
bhuktvā svayaṃ tvayi tato'pi dṛḍhaṃ rato'bhū-
tsāyujyamāpa ca sa māṃ pavaneśa pāyāḥ ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
वैवस्वताख्यमनुपुत्रनभागजात-
नाभागनामकनरेन्द्रसुतोऽम्बरीषः ।
सप्तार्णवावृतमहीदयितोऽपि रेमे
त्वत्सङ्गिषु त्वयि च मग्नमनास्सदैव ॥1॥
त्वत्प्रीतये सकलमेव वितन्वतोऽस्य
भक्त्यैव देव नचिरादभृथाः प्रसादम् ।
येनास्य याचनमृतेऽप्यभिरक्षणार्थं
चक्रं भवान् प्रविततार सहस्रधारम् ॥2॥
स द्वादशीव्रतमथो भवदर्चनार्थं
वर्षं दधौ मधुवने यमुनोपकण्ठे ।
पत्न्या समं सुमनसा महतीं वितन्वन्
पूजां द्विजेषु विसृजन् पशुषष्टिकोटिम् ॥3॥
तत्राथ पारणदिने भवदर्चनान्ते
दुर्वाससाऽस्य मुनिना भवनं प्रपेदे ।
भोक्तुं वृतश्चस नृपेण परार्तिशीलो
मन्दं जगाम यमुनां नियमान्विधास्यन् ॥4॥
राज्ञाऽथ पारणमुहूर्तसमाप्तिखेदा-
द्वारैव पारणमकारि भवत्परेण ।
प्राप्तो मुनिस्तदथ दिव्यदृशा विजानन्
क्षिप्यन् क्रुधोद्धृतजटो विततान कृत्याम् ॥5॥
कृत्यां च तामसिधरां भुवनं दहन्ती-
मग्रेऽभिवीक्ष्यनृपतिर्न पदाच्चकम्पे ।
त्वद्भक्तबाधमभिवीक्ष्य सुदर्शनं ते
कृत्यानलं शलभयन् मुनिमन्वधावीत् ॥6॥
धावन्नशेषभुवनेषु भिया स पश्यन्
विश्वत्र चक्रमपि ते गतवान् विरिञ्चम् ।
कः कालचक्रमतिलङ्घयतीत्यपास्तः
शर्वं ययौ स च भवन्तमवन्दतैव ॥7॥
भूयो भवन्निलयमेत्य मुनिं नमन्तं
प्रोचे भवानहमृषे ननु भक्तदासः ।
ज्ञानं तपश्च विनयान्वितमेव मान्यं
याह्यम्बरीषपदमेव भजेति भूमन् ॥8॥
तावत्समेत्य मुनिना स गृहीतपादो
राजाऽपसृत्य भवदस्त्रमसावनौषीत् ।
चक्रे गते मुनिरदादखिलाशिषोऽस्मै
त्वद्भक्तिमागसि कृतेऽपि कृपां च शंसन् ॥9॥
राजा प्रतीक्ष्य मुनिमेकसमामनाश्वान्
सम्भोज्य साधु तमृषिं विसृजन् प्रसन्नम् ।
भुक्त्वा स्वयं त्वयि ततोऽपि दृढं रतोऽभू-
त्सायुज्यमाप च स मां पवनेश पायाः ॥10॥
vaivasvatākhyamanuputranabhāgajāta-
nābhāganāmakanarendrasuto'mbarīṣaḥ |
saptārṇavāvṛtamahīdayito'pi reme
tvatsaṅgiṣu tvayi ca magnamanāssadaiva ||1||
tvatprītaye sakalameva vitanvato'sya
bhaktyaiva deva nacirādabhṛthāḥ prasādam |
yenāsya yācanamṛte'pyabhirakṣaṇārthaṃ
cakraṃ bhavān pravitatāra sahasradhāram ||2||
sa dvādaśīvratamatho bhavadarcanārthaṃ
varṣaṃ dadhau madhuvane yamunopakaṇṭhe |
patnyā samaṃ sumanasā mahatīṃ vitanvan
pūjāṃ dvijeṣu visṛjan paśuṣaṣṭikoṭim ||3||
tatrātha pāraṇadine bhavadarcanānte
durvāsasā'sya muninā bhavanaṃ prapede |
bhoktuṃ vṛtaścasa nṛpeṇa parārtiśīlo
mandaṃ jagāma yamunāṃ niyamānvidhāsyan ||4||
rājñā'tha pāraṇamuhūrtasamāptikhedā-
dvāraiva pāraṇamakāri bhavatpareṇa |
prāpto munistadatha divyadṛśā vijānan
kṣipyan krudhoddhṛtajaṭo vitatāna kṛtyām ||5||
kṛtyāṃ ca tāmasidharāṃ bhuvanaṃ dahantī-
magre'bhivīkṣyanṛpatirna padāccakampe |
tvadbhaktabādhamabhivīkṣya sudarśanaṃ te
kṛtyānalaṃ śalabhayan munimanvadhāvīt ||6||
dhāvannaśeṣabhuvaneṣu bhiyā sa paśyan
viśvatra cakramapi te gatavān viriñcam |
kaḥ kālacakramatilaṅghayatītyapāstaḥ
śarvaṃ yayau sa ca bhavantamavandataiva ||7||
bhūyo bhavannilayametya muniṃ namantaṃ
proce bhavānahamṛṣe nanu bhaktadāsaḥ |
jñānaṃ tapaśca vinayānvitameva mānyaṃ
yāhyambarīṣapadameva bhajeti bhūman ||8||
tāvatsametya muninā sa gṛhītapādo
rājā'pasṛtya bhavadastramasāvanauṣīt |
cakre gate muniradādakhilāśiṣo'smai
tvadbhaktimāgasi kṛte'pi kṛpāṃ ca śaṃsan ||9||
rājā pratīkṣya munimekasamāmanāśvān
sambhojya sādhu tamṛṣiṃ visṛjan prasannam |
bhuktvā svayaṃ tvayi tato'pi dṛḍhaṃ rato'bhū-
tsāyujyamāpa ca sa māṃ pavaneśa pāyāḥ ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in