Vishnu

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 33 - ಅಮ್ಬರೀಷಚರಿತಮ್

Narayaniyam Dashaka 33 - Ambarishacharitam

🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ವೈವಸ್ವತಾಖ್ಯಮನುಪುತ್ರನಭಾಗಜಾತ-
ನಾಭಾಗನಾಮಕನರೇನ್ದ್ರಸುತೋಽಮ್ಬರೀಷಃ ।
ಸಪ್ತಾರ್ಣವಾವೃತಮಹೀದಯಿತೋಽಪಿ ರೇಮೇ
ತ್ವತ್ಸಙ್ಗಿಷು ತ್ವಯಿ ಚ ಮಗ್ನಮನಾಸ್ಸದೈವ ॥1॥
ತ್ವತ್ಪ್ರೀತಯೇ ಸಕಲಮೇವ ವಿತನ್ವತೋಽಸ್ಯ
ಭಕ್ತ್ಯೈವ ದೇವ ನಚಿರಾದಭೃಥಾಃ ಪ್ರಸಾದಮ್ ।
ಯೇನಾಸ್ಯ ಯಾಚನಮೃತೇಽಪ್ಯಭಿರಕ್ಷಣಾರ್ಥಂ
ಚಕ್ರಂ ಭವಾನ್ ಪ್ರವಿತತಾರ ಸಹಸ್ರಧಾರಮ್ ॥2॥
ಸ ದ್ವಾದಶೀವ್ರತಮಥೋ ಭವದರ್ಚನಾರ್ಥಂ
ವರ್ಷಂ ದಧೌ ಮಧುವನೇ ಯಮುನೋಪಕಣ್ಠೇ ।
ಪತ್ನ್ಯಾ ಸಮಂ ಸುಮನಸಾ ಮಹತೀಂ ವಿತನ್ವನ್
ಪೂಜಾಂ ದ್ವಿಜೇಷು ವಿಸೃಜನ್ ಪಶುಷಷ್ಟಿಕೋಟಿಮ್ ॥3॥
ತತ್ರಾಥ ಪಾರಣದಿನೇ ಭವದರ್ಚನಾನ್ತೇ
ದುರ್ವಾಸಸಾಽಸ್ಯ ಮುನಿನಾ ಭವನಂ ಪ್ರಪೇದೇ ।
ಭೋಕ್ತುಂ ವೃತಶ್ಚಸ ನೃಪೇಣ ಪರಾರ್ತಿಶೀಲೋ
ಮನ್ದಂ ಜಗಾಮ ಯಮುನಾಂ ನಿಯಮಾನ್ವಿಧಾಸ್ಯನ್ ॥4॥
ರಾಜ್ಞಾಽಥ ಪಾರಣಮುಹೂರ್ತಸಮಾಪ್ತಿಖೇದಾ-
ದ್ವಾರೈವ ಪಾರಣಮಕಾರಿ ಭವತ್ಪರೇಣ ।
ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಮುನಿಸ್ತದಥ ದಿವ್ಯದೃಶಾ ವಿಜಾನನ್
ಕ್ಷಿಪ್ಯನ್ ಕ್ರುಧೋದ್ಧೃತಜಟೋ ವಿತತಾನ ಕೃತ್ಯಾಮ್ ॥5॥
ಕೃತ್ಯಾಂ ಚ ತಾಮಸಿಧರಾಂ ಭುವನಂ ದಹನ್ತೀ-
ಮಗ್ರೇಽಭಿವೀಕ್ಷ್ಯನೃಪತಿರ್ನ ಪದಾಚ್ಚಕಮ್ಪೇ ।
ತ್ವದ್ಭಕ್ತಬಾಧಮಭಿವೀಕ್ಷ್ಯ ಸುದರ್ಶನಂ ತೇ
ಕೃತ್ಯಾನಲಂ ಶಲಭಯನ್ ಮುನಿಮನ್ವಧಾವೀತ್ ॥6॥
ಧಾವನ್ನಶೇಷಭುವನೇಷು ಭಿಯಾ ಸ ಪಶ್ಯನ್
ವಿಶ್ವತ್ರ ಚಕ್ರಮಪಿ ತೇ ಗತವಾನ್ ವಿರಿಞ್ಚಮ್ ।
ಕಃ ಕಾಲಚಕ್ರಮತಿಲಙ್ಘಯತೀತ್ಯಪಾಸ್ತಃ
ಶರ್ವಂ ಯಯೌ ಸ ಚ ಭವನ್ತಮವನ್ದತೈವ ॥7॥
ಭೂಯೋ ಭವನ್ನಿಲಯಮೇತ್ಯ ಮುನಿಂ ನಮನ್ತಂ
ಪ್ರೋಚೇ ಭವಾನಹಮೃಷೇ ನನು ಭಕ್ತದಾಸಃ ।
ಜ್ಞಾನಂ ತಪಶ್ಚ ವಿನಯಾನ್ವಿತಮೇವ ಮಾನ್ಯಂ
ಯಾಹ್ಯಮ್ಬರೀಷಪದಮೇವ ಭಜೇತಿ ಭೂಮನ್ ॥8॥
ತಾವತ್ಸಮೇತ್ಯ ಮುನಿನಾ ಸ ಗೃಹೀತಪಾದೋ
ರಾಜಾಽಪಸೃತ್ಯ ಭವದಸ್ತ್ರಮಸಾವನೌಷೀತ್ ।
ಚಕ್ರೇ ಗತೇ ಮುನಿರದಾದಖಿಲಾಶಿಷೋಽಸ್ಮೈ
ತ್ವದ್ಭಕ್ತಿಮಾಗಸಿ ಕೃತೇಽಪಿ ಕೃಪಾಂ ಚ ಶಂಸನ್ ॥9॥
ರಾಜಾ ಪ್ರತೀಕ್ಷ್ಯ ಮುನಿಮೇಕಸಮಾಮನಾಶ್ವಾನ್
ಸಮ್ಭೋಜ್ಯ ಸಾಧು ತಮೃಷಿಂ ವಿಸೃಜನ್ ಪ್ರಸನ್ನಮ್ ।
ಭುಕ್ತ್ವಾ ಸ್ವಯಂ ತ್ವಯಿ ತತೋಽಪಿ ದೃಢಂ ರತೋಽಭೂ-
ತ್ಸಾಯುಜ್ಯಮಾಪ ಚ ಸ ಮಾಂ ಪವನೇಶ ಪಾಯಾಃ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
vaivasvatākhyamanuputranabhāgajāta-
nābhāganāmakanarendrasuto'mbarīṣaḥ |
saptārṇavāvṛtamahīdayito'pi reme
tvatsaṅgiṣu tvayi ca magnamanāssadaiva ||1||
tvatprītaye sakalameva vitanvato'sya
bhaktyaiva deva nacirādabhṛthāḥ prasādam |
yenāsya yācanamṛte'pyabhirakṣaṇārthaṃ
cakraṃ bhavān pravitatāra sahasradhāram ||2||
sa dvādaśīvratamatho bhavadarcanārthaṃ
varṣaṃ dadhau madhuvane yamunopakaṇṭhe |
patnyā samaṃ sumanasā mahatīṃ vitanvan
pūjāṃ dvijeṣu visṛjan paśuṣaṣṭikoṭim ||3||
tatrātha pāraṇadine bhavadarcanānte
durvāsasā'sya muninā bhavanaṃ prapede |
bhoktuṃ vṛtaścasa nṛpeṇa parārtiśīlo
mandaṃ jagāma yamunāṃ niyamānvidhāsyan ||4||
rājñā'tha pāraṇamuhūrtasamāptikhedā-
dvāraiva pāraṇamakāri bhavatpareṇa |
prāpto munistadatha divyadṛśā vijānan
kṣipyan krudhoddhṛtajaṭo vitatāna kṛtyām ||5||
kṛtyāṃ ca tāmasidharāṃ bhuvanaṃ dahantī-
magre'bhivīkṣyanṛpatirna padāccakampe |
tvadbhaktabādhamabhivīkṣya sudarśanaṃ te
kṛtyānalaṃ śalabhayan munimanvadhāvīt ||6||
dhāvannaśeṣabhuvaneṣu bhiyā sa paśyan
viśvatra cakramapi te gatavān viriñcam |
kaḥ kālacakramatilaṅghayatītyapāstaḥ
śarvaṃ yayau sa ca bhavantamavandataiva ||7||
bhūyo bhavannilayametya muniṃ namantaṃ
proce bhavānahamṛṣe nanu bhaktadāsaḥ |
jñānaṃ tapaśca vinayānvitameva mānyaṃ
yāhyambarīṣapadameva bhajeti bhūman ||8||
tāvatsametya muninā sa gṛhītapādo
rājā'pasṛtya bhavadastramasāvanauṣīt |
cakre gate muniradādakhilāśiṣo'smai
tvadbhaktimāgasi kṛte'pi kṛpāṃ ca śaṃsan ||9||
rājā pratīkṣya munimekasamāmanāśvān
sambhojya sādhu tamṛṣiṃ visṛjan prasannam |
bhuktvā svayaṃ tvayi tato'pi dṛḍhaṃ rato'bhū-
tsāyujyamāpa ca sa māṃ pavaneśa pāyāḥ ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
वैवस्वताख्यमनुपुत्रनभागजात-
नाभागनामकनरेन्द्रसुतोऽम्बरीषः ।
सप्तार्णवावृतमहीदयितोऽपि रेमे
त्वत्सङ्गिषु त्वयि च मग्नमनास्सदैव ॥1॥
त्वत्प्रीतये सकलमेव वितन्वतोऽस्य
भक्त्यैव देव नचिरादभृथाः प्रसादम् ।
येनास्य याचनमृतेऽप्यभिरक्षणार्थं
चक्रं भवान् प्रविततार सहस्रधारम् ॥2॥
स द्वादशीव्रतमथो भवदर्चनार्थं
वर्षं दधौ मधुवने यमुनोपकण्ठे ।
पत्न्या समं सुमनसा महतीं वितन्वन्
पूजां द्विजेषु विसृजन् पशुषष्टिकोटिम् ॥3॥
तत्राथ पारणदिने भवदर्चनान्ते
दुर्वाससाऽस्य मुनिना भवनं प्रपेदे ।
भोक्तुं वृतश्चस नृपेण परार्तिशीलो
मन्दं जगाम यमुनां नियमान्विधास्यन् ॥4॥
राज्ञाऽथ पारणमुहूर्तसमाप्तिखेदा-
द्वारैव पारणमकारि भवत्परेण ।
प्राप्तो मुनिस्तदथ दिव्यदृशा विजानन्
क्षिप्यन् क्रुधोद्धृतजटो विततान कृत्याम् ॥5॥
कृत्यां च तामसिधरां भुवनं दहन्ती-
मग्रेऽभिवीक्ष्यनृपतिर्न पदाच्चकम्पे ।
त्वद्भक्तबाधमभिवीक्ष्य सुदर्शनं ते
कृत्यानलं शलभयन् मुनिमन्वधावीत् ॥6॥
धावन्नशेषभुवनेषु भिया स पश्यन्
विश्वत्र चक्रमपि ते गतवान् विरिञ्चम् ।
कः कालचक्रमतिलङ्घयतीत्यपास्तः
शर्वं ययौ स च भवन्तमवन्दतैव ॥7॥
भूयो भवन्निलयमेत्य मुनिं नमन्तं
प्रोचे भवानहमृषे ननु भक्तदासः ।
ज्ञानं तपश्च विनयान्वितमेव मान्यं
याह्यम्बरीषपदमेव भजेति भूमन् ॥8॥
तावत्समेत्य मुनिना स गृहीतपादो
राजाऽपसृत्य भवदस्त्रमसावनौषीत् ।
चक्रे गते मुनिरदादखिलाशिषोऽस्मै
त्वद्भक्तिमागसि कृतेऽपि कृपां च शंसन् ॥9॥
राजा प्रतीक्ष्य मुनिमेकसमामनाश्वान्
सम्भोज्य साधु तमृषिं विसृजन् प्रसन्नम् ।
भुक्त्वा स्वयं त्वयि ततोऽपि दृढं रतोऽभू-
त्सायुज्यमाप च स मां पवनेश पायाः ॥10॥
vaivasvatākhyamanuputranabhāgajāta-
nābhāganāmakanarendrasuto'mbarīṣaḥ |
saptārṇavāvṛtamahīdayito'pi reme
tvatsaṅgiṣu tvayi ca magnamanāssadaiva ||1||
tvatprītaye sakalameva vitanvato'sya
bhaktyaiva deva nacirādabhṛthāḥ prasādam |
yenāsya yācanamṛte'pyabhirakṣaṇārthaṃ
cakraṃ bhavān pravitatāra sahasradhāram ||2||
sa dvādaśīvratamatho bhavadarcanārthaṃ
varṣaṃ dadhau madhuvane yamunopakaṇṭhe |
patnyā samaṃ sumanasā mahatīṃ vitanvan
pūjāṃ dvijeṣu visṛjan paśuṣaṣṭikoṭim ||3||
tatrātha pāraṇadine bhavadarcanānte
durvāsasā'sya muninā bhavanaṃ prapede |
bhoktuṃ vṛtaścasa nṛpeṇa parārtiśīlo
mandaṃ jagāma yamunāṃ niyamānvidhāsyan ||4||
rājñā'tha pāraṇamuhūrtasamāptikhedā-
dvāraiva pāraṇamakāri bhavatpareṇa |
prāpto munistadatha divyadṛśā vijānan
kṣipyan krudhoddhṛtajaṭo vitatāna kṛtyām ||5||
kṛtyāṃ ca tāmasidharāṃ bhuvanaṃ dahantī-
magre'bhivīkṣyanṛpatirna padāccakampe |
tvadbhaktabādhamabhivīkṣya sudarśanaṃ te
kṛtyānalaṃ śalabhayan munimanvadhāvīt ||6||
dhāvannaśeṣabhuvaneṣu bhiyā sa paśyan
viśvatra cakramapi te gatavān viriñcam |
kaḥ kālacakramatilaṅghayatītyapāstaḥ
śarvaṃ yayau sa ca bhavantamavandataiva ||7||
bhūyo bhavannilayametya muniṃ namantaṃ
proce bhavānahamṛṣe nanu bhaktadāsaḥ |
jñānaṃ tapaśca vinayānvitameva mānyaṃ
yāhyambarīṣapadameva bhajeti bhūman ||8||
tāvatsametya muninā sa gṛhītapādo
rājā'pasṛtya bhavadastramasāvanauṣīt |
cakre gate muniradādakhilāśiṣo'smai
tvadbhaktimāgasi kṛte'pi kṛpāṃ ca śaṃsan ||9||
rājā pratīkṣya munimekasamāmanāśvān
sambhojya sādhu tamṛṣiṃ visṛjan prasannam |
bhuktvā svayaṃ tvayi tato'pi dṛḍhaṃ rato'bhū-
tsāyujyamāpa ca sa māṃ pavaneśa pāyāḥ ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in