Vishnu

নারাযণীযং দশক 33 - অম্বরীষচরিতম্

Narayaniyam Dashaka 33 - Ambarishacharitam

🖋️ Bengali script
📄 Download PDF
বৈবস্বতাখ্যমনুপুত্রনভাগজাত-
নাভাগনামকনরেন্দ্রসুতোঽম্বরীষঃ ।
সপ্তার্ণবাবৃতমহীদযিতোঽপি রেমে
ত্বত্সঙ্গিষু ত্বযি চ মগ্নমনাস্সদৈব ॥1॥
ত্বত্প্রীতযে সকলমেব বিতন্বতোঽস্য
ভক্ত্যৈব দেব নচিরাদভৃথাঃ প্রসাদম্ ।
যেনাস্য যাচনমৃতেঽপ্যভিরক্ষণার্থং
চক্রং ভবান্ প্রবিততার সহস্রধারম্ ॥2॥
স দ্বাদশীব্রতমথো ভবদর্চনার্থং
বর্ষং দধৌ মধুবনে যমুনোপকণ্ঠে ।
পত্ন্যা সমং সুমনসা মহতীং বিতন্বন্
পূজাং দ্বিজেষু বিসৃজন্ পশুষষ্টিকোটিম্ ॥3॥
তত্রাথ পারণদিনে ভবদর্চনান্তে
দুর্বাসসাঽস্য মুনিনা ভবনং প্রপেদে ।
ভোক্তুং বৃতশ্চস নৃপেণ পরার্তিশীলো
মন্দং জগাম যমুনাং নিযমান্বিধাস্যন্ ॥4॥
রাজ্ঞাঽথ পারণমুহূর্তসমাপ্তিখেদা-
দ্বারৈব পারণমকারি ভবত্পরেণ ।
প্রাপ্তো মুনিস্তদথ দিব্যদৃশা বিজানন্
ক্ষিপ্যন্ ক্রুধোদ্ধৃতজটো বিততান কৃত্যাম্ ॥5॥
কৃত্যাং চ তামসিধরাং ভুবনং দহন্তী-
মগ্রেঽভিবীক্ষ্যনৃপতির্ন পদাচ্চকম্পে ।
ত্বদ্ভক্তবাধমভিবীক্ষ্য সুদর্শনং তে
কৃত্যানলং শলভযন্ মুনিমন্বধাবীত্ ॥6॥
ধাবন্নশেষভুবনেষু ভিযা স পশ্যন্
বিশ্বত্র চক্রমপি তে গতবান্ বিরিঞ্চম্ ।
কঃ কালচক্রমতিলঙ্ঘযতীত্যপাস্তঃ
শর্বং যযৌ স চ ভবন্তমবন্দতৈব ॥7॥
ভূযো ভবন্নিলযমেত্য মুনিং নমন্তং
প্রোচে ভবানহমৃষে ননু ভক্তদাসঃ ।
জ্ঞানং তপশ্চ বিনযান্বিতমেব মান্যং
যাহ্যম্বরীষপদমেব ভজেতি ভূমন্ ॥8॥
তাবত্সমেত্য মুনিনা স গৃহীতপাদো
রাজাঽপসৃত্য ভবদস্ত্রমসাবনৌষীত্ ।
চক্রে গতে মুনিরদাদখিলাশিষোঽস্মৈ
ত্বদ্ভক্তিমাগসি কৃতেঽপি কৃপাং চ শংসন্ ॥9॥
রাজা প্রতীক্ষ্য মুনিমেকসমামনাশ্বান্
সম্ভোজ্য সাধু তমৃষিং বিসৃজন্ প্রসন্নম্ ।
ভুক্ত্বা স্বযং ত্বযি ততোঽপি দৃঢং রতোঽভূ-
ত্সাযুজ্যমাপ চ স মাং পবনেশ পাযাঃ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
vaivasvatākhyamanuputranabhāgajāta-
nābhāganāmakanarendrasuto'mbarīṣaḥ |
saptārṇavāvṛtamahīdayito'pi reme
tvatsaṅgiṣu tvayi ca magnamanāssadaiva ||1||
tvatprītaye sakalameva vitanvato'sya
bhaktyaiva deva nacirādabhṛthāḥ prasādam |
yenāsya yācanamṛte'pyabhirakṣaṇārthaṃ
cakraṃ bhavān pravitatāra sahasradhāram ||2||
sa dvādaśīvratamatho bhavadarcanārthaṃ
varṣaṃ dadhau madhuvane yamunopakaṇṭhe |
patnyā samaṃ sumanasā mahatīṃ vitanvan
pūjāṃ dvijeṣu visṛjan paśuṣaṣṭikoṭim ||3||
tatrātha pāraṇadine bhavadarcanānte
durvāsasā'sya muninā bhavanaṃ prapede |
bhoktuṃ vṛtaścasa nṛpeṇa parārtiśīlo
mandaṃ jagāma yamunāṃ niyamānvidhāsyan ||4||
rājñā'tha pāraṇamuhūrtasamāptikhedā-
dvāraiva pāraṇamakāri bhavatpareṇa |
prāpto munistadatha divyadṛśā vijānan
kṣipyan krudhoddhṛtajaṭo vitatāna kṛtyām ||5||
kṛtyāṃ ca tāmasidharāṃ bhuvanaṃ dahantī-
magre'bhivīkṣyanṛpatirna padāccakampe |
tvadbhaktabādhamabhivīkṣya sudarśanaṃ te
kṛtyānalaṃ śalabhayan munimanvadhāvīt ||6||
dhāvannaśeṣabhuvaneṣu bhiyā sa paśyan
viśvatra cakramapi te gatavān viriñcam |
kaḥ kālacakramatilaṅghayatītyapāstaḥ
śarvaṃ yayau sa ca bhavantamavandataiva ||7||
bhūyo bhavannilayametya muniṃ namantaṃ
proce bhavānahamṛṣe nanu bhaktadāsaḥ |
jñānaṃ tapaśca vinayānvitameva mānyaṃ
yāhyambarīṣapadameva bhajeti bhūman ||8||
tāvatsametya muninā sa gṛhītapādo
rājā'pasṛtya bhavadastramasāvanauṣīt |
cakre gate muniradādakhilāśiṣo'smai
tvadbhaktimāgasi kṛte'pi kṛpāṃ ca śaṃsan ||9||
rājā pratīkṣya munimekasamāmanāśvān
sambhojya sādhu tamṛṣiṃ visṛjan prasannam |
bhuktvā svayaṃ tvayi tato'pi dṛḍhaṃ rato'bhū-
tsāyujyamāpa ca sa māṃ pavaneśa pāyāḥ ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
वैवस्वताख्यमनुपुत्रनभागजात-
नाभागनामकनरेन्द्रसुतोऽम्बरीषः ।
सप्तार्णवावृतमहीदयितोऽपि रेमे
त्वत्सङ्गिषु त्वयि च मग्नमनास्सदैव ॥1॥
त्वत्प्रीतये सकलमेव वितन्वतोऽस्य
भक्त्यैव देव नचिरादभृथाः प्रसादम् ।
येनास्य याचनमृतेऽप्यभिरक्षणार्थं
चक्रं भवान् प्रविततार सहस्रधारम् ॥2॥
स द्वादशीव्रतमथो भवदर्चनार्थं
वर्षं दधौ मधुवने यमुनोपकण्ठे ।
पत्न्या समं सुमनसा महतीं वितन्वन्
पूजां द्विजेषु विसृजन् पशुषष्टिकोटिम् ॥3॥
तत्राथ पारणदिने भवदर्चनान्ते
दुर्वाससाऽस्य मुनिना भवनं प्रपेदे ।
भोक्तुं वृतश्चस नृपेण परार्तिशीलो
मन्दं जगाम यमुनां नियमान्विधास्यन् ॥4॥
राज्ञाऽथ पारणमुहूर्तसमाप्तिखेदा-
द्वारैव पारणमकारि भवत्परेण ।
प्राप्तो मुनिस्तदथ दिव्यदृशा विजानन्
क्षिप्यन् क्रुधोद्धृतजटो विततान कृत्याम् ॥5॥
कृत्यां च तामसिधरां भुवनं दहन्ती-
मग्रेऽभिवीक्ष्यनृपतिर्न पदाच्चकम्पे ।
त्वद्भक्तबाधमभिवीक्ष्य सुदर्शनं ते
कृत्यानलं शलभयन् मुनिमन्वधावीत् ॥6॥
धावन्नशेषभुवनेषु भिया स पश्यन्
विश्वत्र चक्रमपि ते गतवान् विरिञ्चम् ।
कः कालचक्रमतिलङ्घयतीत्यपास्तः
शर्वं ययौ स च भवन्तमवन्दतैव ॥7॥
भूयो भवन्निलयमेत्य मुनिं नमन्तं
प्रोचे भवानहमृषे ननु भक्तदासः ।
ज्ञानं तपश्च विनयान्वितमेव मान्यं
याह्यम्बरीषपदमेव भजेति भूमन् ॥8॥
तावत्समेत्य मुनिना स गृहीतपादो
राजाऽपसृत्य भवदस्त्रमसावनौषीत् ।
चक्रे गते मुनिरदादखिलाशिषोऽस्मै
त्वद्भक्तिमागसि कृतेऽपि कृपां च शंसन् ॥9॥
राजा प्रतीक्ष्य मुनिमेकसमामनाश्वान्
सम्भोज्य साधु तमृषिं विसृजन् प्रसन्नम् ।
भुक्त्वा स्वयं त्वयि ततोऽपि दृढं रतोऽभू-
त्सायुज्यमाप च स मां पवनेश पायाः ॥10॥
vaivasvatākhyamanuputranabhāgajāta-
nābhāganāmakanarendrasuto'mbarīṣaḥ |
saptārṇavāvṛtamahīdayito'pi reme
tvatsaṅgiṣu tvayi ca magnamanāssadaiva ||1||
tvatprītaye sakalameva vitanvato'sya
bhaktyaiva deva nacirādabhṛthāḥ prasādam |
yenāsya yācanamṛte'pyabhirakṣaṇārthaṃ
cakraṃ bhavān pravitatāra sahasradhāram ||2||
sa dvādaśīvratamatho bhavadarcanārthaṃ
varṣaṃ dadhau madhuvane yamunopakaṇṭhe |
patnyā samaṃ sumanasā mahatīṃ vitanvan
pūjāṃ dvijeṣu visṛjan paśuṣaṣṭikoṭim ||3||
tatrātha pāraṇadine bhavadarcanānte
durvāsasā'sya muninā bhavanaṃ prapede |
bhoktuṃ vṛtaścasa nṛpeṇa parārtiśīlo
mandaṃ jagāma yamunāṃ niyamānvidhāsyan ||4||
rājñā'tha pāraṇamuhūrtasamāptikhedā-
dvāraiva pāraṇamakāri bhavatpareṇa |
prāpto munistadatha divyadṛśā vijānan
kṣipyan krudhoddhṛtajaṭo vitatāna kṛtyām ||5||
kṛtyāṃ ca tāmasidharāṃ bhuvanaṃ dahantī-
magre'bhivīkṣyanṛpatirna padāccakampe |
tvadbhaktabādhamabhivīkṣya sudarśanaṃ te
kṛtyānalaṃ śalabhayan munimanvadhāvīt ||6||
dhāvannaśeṣabhuvaneṣu bhiyā sa paśyan
viśvatra cakramapi te gatavān viriñcam |
kaḥ kālacakramatilaṅghayatītyapāstaḥ
śarvaṃ yayau sa ca bhavantamavandataiva ||7||
bhūyo bhavannilayametya muniṃ namantaṃ
proce bhavānahamṛṣe nanu bhaktadāsaḥ |
jñānaṃ tapaśca vinayānvitameva mānyaṃ
yāhyambarīṣapadameva bhajeti bhūman ||8||
tāvatsametya muninā sa gṛhītapādo
rājā'pasṛtya bhavadastramasāvanauṣīt |
cakre gate muniradādakhilāśiṣo'smai
tvadbhaktimāgasi kṛte'pi kṛpāṃ ca śaṃsan ||9||
rājā pratīkṣya munimekasamāmanāśvān
sambhojya sādhu tamṛṣiṃ visṛjan prasannam |
bhuktvā svayaṃ tvayi tato'pi dṛḍhaṃ rato'bhū-
tsāyujyamāpa ca sa māṃ pavaneśa pāyāḥ ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in