Narayaniyam Dashaka 90 - Vishnumahattattvasthapanam — Gurmukhi Script

ਵृਕਭृਗੁਮੁਨਿਮੋਹਿਨ੍ਯਮ੍ਬਰੀषਾਦਿਵृਤ੍ਤੇ-

ष੍ਵਯਿ ਤਵ ਹਿ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਰ੍ਵਾਦਿਜੈਤ੍ਰਮ੍ ।

ਸ੍ਥਿਤਮਿਹ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨ੍ ਨਿष੍ਕਲਾਰ੍ਵਾਗਭਿਨ੍ਨਂ

ਕਿਮਪਿ ਯਦਵਭਾਤਂ ਤਦ੍ਧਿ ਰੂਪਂ ਤਵੈਵ ॥1॥

ਮੂਰ੍ਤਿਤ੍ਰਯੇਸ਼੍ਵਰਸਦਾਸ਼ਿਵਪਞ੍ਚਕਂ ਯਤ੍

ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਪਰਾਤ੍ਮਵਪੁਰੇਵ ਸਦਾਸ਼ਿਵੋऽਸ੍ਮਿਨ੍ ।

ਤਤ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤੁ ਸ ਵਿਕੁਣ੍ਠਪਦਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ

ਤ੍ਰਿਤ੍ਵਂ ਪੁਨਰ੍ਭਜਸਿ ਸਤ੍ਯਪਦੇ ਤ੍ਰਿਭਾਗੇ ॥2॥

ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਤਨੁਂ ਤਵ ਵਿष੍ਣੁਮਾਹੁ-

ਰ੍ਧਾਤਾ ਤੁ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਿਰਲੋ ਰਜਸੈਵ ਪੂਰ੍ਣਃ ।

ਸਤ੍ਤ੍ਵੋਤ੍ਕਟਤ੍ਵਮਪਿ ਚਾਸ੍ਤਿ ਤਮੋਵਿਕਾਰ-

ਚੇष੍ਟਾਦਿਕਞ੍ਚ ਤਵ ਸ਼ਙ੍ਕਰਨਾਮ੍ਨਿ ਮੂਰ੍ਤੌ ॥3॥

ਤਂ ਚ ਤ੍ਰਿਮੂਰ੍ਤ੍ਯਤਿਗਤਂ ਪਰਪੂਰੁषਂ ਤ੍ਵਾਂ

ਸ਼ਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾਪਿ ਖਲੁ ਸਰ੍ਵਮਯਤ੍ਵਹੇਤੋਃ ।

ਸ਼ਂਸਨ੍ਤ੍ਯੁਪਾਸਨਵਿਧੌ ਤਦਪਿ ਸ੍ਵਤਸ੍ਤੁ

ਤ੍ਵਦ੍ਰੂਪਮਿਤ੍ਯਤਿਦृਢਂ ਬਹੁ ਨਃ ਪ੍ਰਮਾਣਮ੍ ॥4॥

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਙ੍ਕਰੋऽਪਿ ਭਗਵਾਨ੍ ਸਕਲੇषੁ ਤਾਵ-

ਤ੍ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਮਾਨਯਤਿ ਯੋ ਨ ਹਿ ਪਕ੍षਪਾਤੀ ।

ਤ੍ਵਨ੍ਨਿष੍ਠਮੇਵ ਸ ਹਿ ਨਾਮਸਹਸ੍ਰਕਾਦਿ

ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤ੍ ਭਵਤ੍ਸ੍ਤੁਤਿਪਰਸ਼੍ਚ ਗਤਿਂ ਗਤੋऽਨ੍ਤੇ ॥5॥

ਮੂਰ੍ਤਿਤ੍ਰਯਾਤਿਗਮੁਵਾਚ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰ-

ਸ੍ਯਾਦੌ ਕਲਾਯਸੁषਮਂ ਸਕਲੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤ੍ਵਾਮ੍ ।

ਧ੍ਯਾਨਂ ਚ ਨਿष੍ਕਲਮਸੌ ਪ੍ਰਣਵੇ ਖਲੂਕ੍ਤ੍ਵਾ

ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਤਤ੍ਰ ਸਕਲਂ ਨਿਜਗਾਦ ਨਾਨ੍ਯਮ੍ ॥6॥

ਸਮਸ੍ਤਸਾਰੇ ਚ ਪੁਰਾਣਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ

ਵਿਸਂਸ਼ਯਂ ਤ੍ਵਨ੍ਮਹਿਮੈਵ ਵਰ੍ਣ੍ਯਤੇ ।

ਤ੍ਰਿਮੂਰ੍ਤਿਯੁਕ੍ਸਤ੍ਯਪਦਤ੍ਰਿਭਾਗਤਃ

ਪਰਂ ਪਦਂ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਨ ਸ਼ੂਲਿਨਃ ॥7॥

ਯਤ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਕਲ੍ਪ ਇਹ ਭਾਗਵਤਦ੍ਵਿਤੀਯ-

ਸ੍ਕਨ੍ਧੋਦਿਤਂ ਵਪੁਰਨਾਵृਤਮੀਸ਼ ਧਾਤ੍ਰੇ ।

ਤਸ੍ਯੈਵ ਨਾਮ ਹਰਿਸ਼ਰ੍ਵਮੁਖਂ ਜਗਾਦ

ਸ਼੍ਰੀਮਾਧਵਃ ਸ਼ਿਵਪਰੋऽਪਿ ਪੁਰਾਣਸਾਰੇ ॥8॥

ਯੇ ਸ੍ਵਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਨੁਗੁਣਾ ਗਿਰਿਸ਼ਂ ਭਜਨ੍ਤੇ

ਤੇषਾਂ ਫਲਂ ਹਿ ਦृਢਯੈਵ ਤਦੀਯਭਕ੍ਤ੍ਯਾ।

ਵ੍ਯਾਸੋ ਹਿ ਤੇਨ ਕृਤਵਾਨਧਿਕਾਰਿਹੇਤੋਃ

ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਦਿਕੇषੁ ਤਵ ਹਾਨਿਵਚੋऽਰ੍ਥਵਾਦੈਃ ॥9॥

ਭੂਤਾਰ੍ਥਕੀਰ੍ਤਿਰਨੁਵਾਦਵਿਰੁਦ੍ਧਵਾਦੌ

ਤ੍ਰੇਧਾਰ੍ਥਵਾਦਗਤਯਃ ਖਲੁ ਰੋਚਨਾਰ੍ਥਾਃ ।

ਸ੍ਕਾਨ੍ਦਾਦਿਕੇषੁ ਬਹਵੋऽਤ੍ਰ ਵਿਰੁਦ੍ਧਵਾਦਾ-

ਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤਾਮਸਤ੍ਵਪਰਿਭੂਤ੍ਯੁਪਸ਼ਿਕ੍षਣਾਦ੍ਯਾਃ ॥10॥

ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦਪ੍ਯਵਿਦੁषਾऽਪਿ ਵਿਭੋ ਮਯੋਕ੍ਤਂ

ਤਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਚਨਾਦ੍ਯਭਿਦृष੍ਟਮੇਵ ।

ਵ੍ਯਾਸੋਕ੍ਤਿਸਾਰਮਯਭਾਗਵਤੋਪਗੀਤ

ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਨ੍ ਵਿਧੂਯ ਕੁਰੁ ਭਕ੍ਤਿਭਰਂ ਪਰਾਤ੍ਮਨ੍ ॥11॥

Roman (IAST) Transliteration

vṛkabhṛgumunimohinyambarīṣādivṛtte-

ṣvayi tava hi mahattvaṃ sarvaśarvādijaitram |

sthitamiha paramātman niṣkalārvāgabhinnaṃ

kimapi yadavabhātaṃ taddhi rūpaṃ tavaiva ||1||

mūrtitrayeśvarasadāśivapañcakaṃ yat

prāhuḥ parātmavapureva sadāśivo'smin |

tatreśvarastu sa vikuṇṭhapadastvameva

tritvaṃ punarbhajasi satyapade tribhāge ||2||

tatrāpi sāttvikatanuṃ tava viṣṇumāhu-

rdhātā tu sattvaviralo rajasaiva pūrṇaḥ |

sattvotkaṭatvamapi cāsti tamovikāra-

ceṣṭādikañca tava śaṅkaranāmni mūrtau ||3||

taṃ ca trimūrtyatigataṃ parapūruṣaṃ tvāṃ

śarvātmanāpi khalu sarvamayatvahetoḥ |

śaṃsantyupāsanavidhau tadapi svatastu

tvadrūpamityatidṛḍhaṃ bahu naḥ pramāṇam ||4||

śrīśaṅkaro'pi bhagavān sakaleṣu tāva-

ttvāmeva mānayati yo na hi pakṣapātī |

tvanniṣṭhameva sa hi nāmasahasrakādi

vyākhyāt bhavatstutiparaśca gatiṃ gato'nte ||5||

mūrtitrayātigamuvāca ca mantraśāstra-

syādau kalāyasuṣamaṃ sakaleśvaraṃ tvām |

dhyānaṃ ca niṣkalamasau praṇave khalūktvā

tvāmeva tatra sakalaṃ nijagāda nānyam ||6||

samastasāre ca purāṇasaṅgrahe

visaṃśayaṃ tvanmahimaiva varṇyate |

trimūrtiyuksatyapadatribhāgataḥ

paraṃ padaṃ te kathitaṃ na śūlinaḥ ||7||

yat brāhmakalpa iha bhāgavatadvitīya-

skandhoditaṃ vapuranāvṛtamīśa dhātre |

tasyaiva nāma hariśarvamukhaṃ jagāda

śrīmādhavaḥ śivaparo'pi purāṇasāre ||8||

ye svaprakṛtyanuguṇā giriśaṃ bhajante

teṣāṃ phalaṃ hi dṛḍhayaiva tadīyabhaktyā|

vyāso hi tena kṛtavānadhikārihetoḥ

skandādikeṣu tava hānivaco'rthavādaiḥ ||9||

bhūtārthakīrtiranuvādaviruddhavādau

tredhārthavādagatayaḥ khalu rocanārthāḥ |

skāndādikeṣu bahavo'tra viruddhavādā-

stvattāmasatvaparibhūtyupaśikṣaṇādyāḥ ||10||

yat kiñcidapyaviduṣā'pi vibho mayoktaṃ

tanmantraśāstravacanādyabhidṛṣṭameva |

vyāsoktisāramayabhāgavatopagīta

kleśān vidhūya kuru bhaktibharaṃ parātman ||11||

Sanskrit — Devanagari (original)

वृकभृगुमुनिमोहिन्यम्बरीषादिवृत्ते-

ष्वयि तव हि महत्त्वं सर्वशर्वादिजैत्रम् ।

स्थितमिह परमात्मन् निष्कलार्वागभिन्नं

किमपि यदवभातं तद्धि रूपं तवैव ॥1॥

मूर्तित्रयेश्वरसदाशिवपञ्चकं यत्

प्राहुः परात्मवपुरेव सदाशिवोऽस्मिन् ।

तत्रेश्वरस्तु स विकुण्ठपदस्त्वमेव

त्रित्वं पुनर्भजसि सत्यपदे त्रिभागे ॥2॥

तत्रापि सात्त्विकतनुं तव विष्णुमाहु-

र्धाता तु सत्त्वविरलो रजसैव पूर्णः ।

सत्त्वोत्कटत्वमपि चास्ति तमोविकार-

चेष्टादिकञ्च तव शङ्करनाम्नि मूर्तौ ॥3॥

तं च त्रिमूर्त्यतिगतं परपूरुषं त्वां

शर्वात्मनापि खलु सर्वमयत्वहेतोः ।

शंसन्त्युपासनविधौ तदपि स्वतस्तु

त्वद्रूपमित्यतिदृढं बहु नः प्रमाणम् ॥4॥

श्रीशङ्करोऽपि भगवान् सकलेषु ताव-

त्त्वामेव मानयति यो न हि पक्षपाती ।

त्वन्निष्ठमेव स हि नामसहस्रकादि

व्याख्यात् भवत्स्तुतिपरश्च गतिं गतोऽन्ते ॥5॥

मूर्तित्रयातिगमुवाच च मन्त्रशास्त्र-

स्यादौ कलायसुषमं सकलेश्वरं त्वाम् ।

ध्यानं च निष्कलमसौ प्रणवे खलूक्त्वा

त्वामेव तत्र सकलं निजगाद नान्यम् ॥6॥

समस्तसारे च पुराणसङ्ग्रहे

विसंशयं त्वन्महिमैव वर्ण्यते ।

त्रिमूर्तियुक्सत्यपदत्रिभागतः

परं पदं ते कथितं न शूलिनः ॥7॥

यत् ब्राह्मकल्प इह भागवतद्वितीय-

स्कन्धोदितं वपुरनावृतमीश धात्रे ।

तस्यैव नाम हरिशर्वमुखं जगाद

श्रीमाधवः शिवपरोऽपि पुराणसारे ॥8॥

ये स्वप्रकृत्यनुगुणा गिरिशं भजन्ते

तेषां फलं हि दृढयैव तदीयभक्त्या।

व्यासो हि तेन कृतवानधिकारिहेतोः

स्कन्दादिकेषु तव हानिवचोऽर्थवादैः ॥9॥

भूतार्थकीर्तिरनुवादविरुद्धवादौ

त्रेधार्थवादगतयः खलु रोचनार्थाः ।

स्कान्दादिकेषु बहवोऽत्र विरुद्धवादा-

स्त्वत्तामसत्वपरिभूत्युपशिक्षणाद्याः ॥10॥

यत् किञ्चिदप्यविदुषाऽपि विभो मयोक्तं

तन्मन्त्रशास्त्रवचनाद्यभिदृष्टमेव ।

व्यासोक्तिसारमयभागवतोपगीत

क्लेशान् विधूय कुरु भक्तिभरं परात्मन् ॥11॥