Narayaniyam Dashaka 90 - Vishnumahattattvasthapanam — Bengali Script

বৃকভৃগুমুনিমোহিন্যম্বরীষাদিবৃত্তে-

ষ্বযি তব হি মহত্ত্বং সর্বশর্বাদিজৈত্রম্ ।

স্থিতমিহ পরমাত্মন্ নিষ্কলার্বাগভিন্নং

কিমপি যদবভাতং তদ্ধি রূপং তবৈব ॥1॥

মূর্তিত্রযেশ্বরসদাশিবপঞ্চকং যত্

প্রাহুঃ পরাত্মবপুরেব সদাশিবোঽস্মিন্ ।

তত্রেশ্বরস্তু স বিকুণ্ঠপদস্ত্বমেব

ত্রিত্বং পুনর্ভজসি সত্যপদে ত্রিভাগে ॥2॥

তত্রাপি সাত্ত্বিকতনুং তব বিষ্ণুমাহু-

র্ধাতা তু সত্ত্ববিরলো রজসৈব পূর্ণঃ ।

সত্ত্বোত্কটত্বমপি চাস্তি তমোবিকার-

চেষ্টাদিকঞ্চ তব শঙ্করনাম্নি মূর্তৌ ॥3॥

তং চ ত্রিমূর্ত্যতিগতং পরপূরুষং ত্বাং

শর্বাত্মনাপি খলু সর্বমযত্বহেতোঃ ।

শংসন্ত্যুপাসনবিধৌ তদপি স্বতস্তু

ত্বদ্রূপমিত্যতিদৃঢং বহু নঃ প্রমাণম্ ॥4॥

শ্রীশঙ্করোঽপি ভগবান্ সকলেষু তাব-

ত্ত্বামেব মানযতি যো ন হি পক্ষপাতী ।

ত্বন্নিষ্ঠমেব স হি নামসহস্রকাদি

ব্যাখ্যাত্ ভবত্স্তুতিপরশ্চ গতিং গতোঽন্তে ॥5॥

মূর্তিত্রযাতিগমুবাচ চ মন্ত্রশাস্ত্র-

স্যাদৌ কলাযসুষমং সকলেশ্বরং ত্বাম্ ।

ধ্যানং চ নিষ্কলমসৌ প্রণবে খলূক্ত্বা

ত্বামেব তত্র সকলং নিজগাদ নান্যম্ ॥6॥

সমস্তসারে চ পুরাণসঙ্গ্রহে

বিসংশযং ত্বন্মহিমৈব বর্ণ্যতে ।

ত্রিমূর্তিযুক্সত্যপদত্রিভাগতঃ

পরং পদং তে কথিতং ন শূলিনঃ ॥7॥

যত্ ব্রাহ্মকল্প ইহ ভাগবতদ্বিতীয-

স্কন্ধোদিতং বপুরনাবৃতমীশ ধাত্রে ।

তস্যৈব নাম হরিশর্বমুখং জগাদ

শ্রীমাধবঃ শিবপরোঽপি পুরাণসারে ॥8॥

যে স্বপ্রকৃত্যনুগুণা গিরিশং ভজন্তে

তেষাং ফলং হি দৃঢযৈব তদীযভক্ত্যা।

ব্যাসো হি তেন কৃতবানধিকারিহেতোঃ

স্কন্দাদিকেষু তব হানিবচোঽর্থবাদৈঃ ॥9॥

ভূতার্থকীর্তিরনুবাদবিরুদ্ধবাদৌ

ত্রেধার্থবাদগতযঃ খলু রোচনার্থাঃ ।

স্কান্দাদিকেষু বহবোঽত্র বিরুদ্ধবাদা-

স্ত্বত্তামসত্বপরিভূত্যুপশিক্ষণাদ্যাঃ ॥10॥

যত্ কিঞ্চিদপ্যবিদুষাঽপি বিভো মযোক্তং

তন্মন্ত্রশাস্ত্রবচনাদ্যভিদৃষ্টমেব ।

ব্যাসোক্তিসারমযভাগবতোপগীত

ক্লেশান্ বিধূয কুরু ভক্তিভরং পরাত্মন্ ॥11॥

Roman (IAST) Transliteration

vṛkabhṛgumunimohinyambarīṣādivṛtte-

ṣvayi tava hi mahattvaṃ sarvaśarvādijaitram |

sthitamiha paramātman niṣkalārvāgabhinnaṃ

kimapi yadavabhātaṃ taddhi rūpaṃ tavaiva ||1||

mūrtitrayeśvarasadāśivapañcakaṃ yat

prāhuḥ parātmavapureva sadāśivo'smin |

tatreśvarastu sa vikuṇṭhapadastvameva

tritvaṃ punarbhajasi satyapade tribhāge ||2||

tatrāpi sāttvikatanuṃ tava viṣṇumāhu-

rdhātā tu sattvaviralo rajasaiva pūrṇaḥ |

sattvotkaṭatvamapi cāsti tamovikāra-

ceṣṭādikañca tava śaṅkaranāmni mūrtau ||3||

taṃ ca trimūrtyatigataṃ parapūruṣaṃ tvāṃ

śarvātmanāpi khalu sarvamayatvahetoḥ |

śaṃsantyupāsanavidhau tadapi svatastu

tvadrūpamityatidṛḍhaṃ bahu naḥ pramāṇam ||4||

śrīśaṅkaro'pi bhagavān sakaleṣu tāva-

ttvāmeva mānayati yo na hi pakṣapātī |

tvanniṣṭhameva sa hi nāmasahasrakādi

vyākhyāt bhavatstutiparaśca gatiṃ gato'nte ||5||

mūrtitrayātigamuvāca ca mantraśāstra-

syādau kalāyasuṣamaṃ sakaleśvaraṃ tvām |

dhyānaṃ ca niṣkalamasau praṇave khalūktvā

tvāmeva tatra sakalaṃ nijagāda nānyam ||6||

samastasāre ca purāṇasaṅgrahe

visaṃśayaṃ tvanmahimaiva varṇyate |

trimūrtiyuksatyapadatribhāgataḥ

paraṃ padaṃ te kathitaṃ na śūlinaḥ ||7||

yat brāhmakalpa iha bhāgavatadvitīya-

skandhoditaṃ vapuranāvṛtamīśa dhātre |

tasyaiva nāma hariśarvamukhaṃ jagāda

śrīmādhavaḥ śivaparo'pi purāṇasāre ||8||

ye svaprakṛtyanuguṇā giriśaṃ bhajante

teṣāṃ phalaṃ hi dṛḍhayaiva tadīyabhaktyā|

vyāso hi tena kṛtavānadhikārihetoḥ

skandādikeṣu tava hānivaco'rthavādaiḥ ||9||

bhūtārthakīrtiranuvādaviruddhavādau

tredhārthavādagatayaḥ khalu rocanārthāḥ |

skāndādikeṣu bahavo'tra viruddhavādā-

stvattāmasatvaparibhūtyupaśikṣaṇādyāḥ ||10||

yat kiñcidapyaviduṣā'pi vibho mayoktaṃ

tanmantraśāstravacanādyabhidṛṣṭameva |

vyāsoktisāramayabhāgavatopagīta

kleśān vidhūya kuru bhaktibharaṃ parātman ||11||

Sanskrit — Devanagari (original)

वृकभृगुमुनिमोहिन्यम्बरीषादिवृत्ते-

ष्वयि तव हि महत्त्वं सर्वशर्वादिजैत्रम् ।

स्थितमिह परमात्मन् निष्कलार्वागभिन्नं

किमपि यदवभातं तद्धि रूपं तवैव ॥1॥

मूर्तित्रयेश्वरसदाशिवपञ्चकं यत्

प्राहुः परात्मवपुरेव सदाशिवोऽस्मिन् ।

तत्रेश्वरस्तु स विकुण्ठपदस्त्वमेव

त्रित्वं पुनर्भजसि सत्यपदे त्रिभागे ॥2॥

तत्रापि सात्त्विकतनुं तव विष्णुमाहु-

र्धाता तु सत्त्वविरलो रजसैव पूर्णः ।

सत्त्वोत्कटत्वमपि चास्ति तमोविकार-

चेष्टादिकञ्च तव शङ्करनाम्नि मूर्तौ ॥3॥

तं च त्रिमूर्त्यतिगतं परपूरुषं त्वां

शर्वात्मनापि खलु सर्वमयत्वहेतोः ।

शंसन्त्युपासनविधौ तदपि स्वतस्तु

त्वद्रूपमित्यतिदृढं बहु नः प्रमाणम् ॥4॥

श्रीशङ्करोऽपि भगवान् सकलेषु ताव-

त्त्वामेव मानयति यो न हि पक्षपाती ।

त्वन्निष्ठमेव स हि नामसहस्रकादि

व्याख्यात् भवत्स्तुतिपरश्च गतिं गतोऽन्ते ॥5॥

मूर्तित्रयातिगमुवाच च मन्त्रशास्त्र-

स्यादौ कलायसुषमं सकलेश्वरं त्वाम् ।

ध्यानं च निष्कलमसौ प्रणवे खलूक्त्वा

त्वामेव तत्र सकलं निजगाद नान्यम् ॥6॥

समस्तसारे च पुराणसङ्ग्रहे

विसंशयं त्वन्महिमैव वर्ण्यते ।

त्रिमूर्तियुक्सत्यपदत्रिभागतः

परं पदं ते कथितं न शूलिनः ॥7॥

यत् ब्राह्मकल्प इह भागवतद्वितीय-

स्कन्धोदितं वपुरनावृतमीश धात्रे ।

तस्यैव नाम हरिशर्वमुखं जगाद

श्रीमाधवः शिवपरोऽपि पुराणसारे ॥8॥

ये स्वप्रकृत्यनुगुणा गिरिशं भजन्ते

तेषां फलं हि दृढयैव तदीयभक्त्या।

व्यासो हि तेन कृतवानधिकारिहेतोः

स्कन्दादिकेषु तव हानिवचोऽर्थवादैः ॥9॥

भूतार्थकीर्तिरनुवादविरुद्धवादौ

त्रेधार्थवादगतयः खलु रोचनार्थाः ।

स्कान्दादिकेषु बहवोऽत्र विरुद्धवादा-

स्त्वत्तामसत्वपरिभूत्युपशिक्षणाद्याः ॥10॥

यत् किञ्चिदप्यविदुषाऽपि विभो मयोक्तं

तन्मन्त्रशास्त्रवचनाद्यभिदृष्टमेव ।

व्यासोक्तिसारमयभागवतोपगीत

क्लेशान् विधूय कुरु भक्तिभरं परात्मन् ॥11॥