Narayaniyam Dashaka 97 - Uttamabhaktiprarthana Tatha Markandeya Katha — Bengali Script

ত্রৈগুণ্যাদ্ভিন্নরূপং ভবতি হি ভুবনে হীনমধ্যোত্তমং যত্

জ্ঞানং শ্রদ্ধা চ কর্তা বসতিরপি সুখং কর্ম চাহারভেদাঃ ।

ত্বত্ক্ষেত্রত্বন্নিষেবাদি তু যদিহ পুনস্ত্বত্পরং তত্তু সর্বং

প্রাহুর্নৈগুণ্যনিষ্ঠং তদনুভজনতো মঙ্ক্ষু সিদ্ধো ভবেযম্ ॥1॥

ত্বয্যেব ন্যস্তচিত্তঃ সুখমযি বিচরন্ সর্বচেষ্টাস্ত্বদর্থং

ত্বদ্ভক্তৈঃ সেব্যমানানপি চরিতচরানাশ্রযন্ পুণ্যদেশান্ ।

দস্যৌ বিপ্রে মৃগাদিষ্বপি চ সমমতির্মুচ্যমানাবমান-

স্পর্ধাসূযাদিদোষঃ সততমখিলভূতেষু সম্পূজযে ত্বাম্ ॥2॥

ত্বদ্ভাবো যাবদেষু স্ফুরতি ন বিশদং তাবদেবং হ্যুপাস্তিং

কুর্বন্নৈকাত্ম্যবোধে ঝটিতি বিকসতি ত্বন্মযোঽহং চরেযম্ ।

ত্বদ্ধর্মস্যাস্য তাবত্ কিমপি ন ভগবন্ প্রস্তুতস্য প্রণাশ-

স্তস্মাত্সর্বাত্মনৈব প্রদিশ মম বিভো ভক্তিমার্গং মনোজ্ঞম্ ॥3॥

তং চৈনং ভক্তিযোগং দ্রঢযিতুমযি মে সাধ্যমারোগ্যমাযু-

র্দিষ্ট্যা তত্রাপি সেব্যং তব চরণমহো ভেষজাযেব দুগ্ধম্ ।

মার্কণ্ডেযো হি পূর্বং গণকনিগদিতদ্বাদশাব্দাযুরুচ্চৈঃ

সেবিত্বা বত্সরং ত্বাং তব ভটনিবহৈর্দ্রাবযামাস মৃত্যুম্ ॥4॥

মার্কণ্ডেযশ্চিরাযুঃ স খলু পুনরপি ত্বত্পরঃ পুষ্পভদ্রা-

তীরে নিন্যে তপস্যন্নতুলসুখরতিঃ ষট্ তু মন্বন্তরাণি ।

দেবেন্দ্রঃ সপ্তমস্তং সুরযুবতিমরুন্মন্মথৈর্মোহযিষ্যন্

যোগোষ্মপ্লুষ্যমাণৈর্ন তু পুনরশকত্ত্বজ্জনং নির্জযেত্ কঃ ॥5॥

প্রীত্যা নারাযণাখ্যস্ত্বমথ নরসখঃ প্রাপ্তবানস্য পার্শ্বং

তুষ্ট্যা তোষ্টূযমানঃ স তু বিবিধবরৈর্লোভিতো নানুমেনে ।

দ্রষ্টুং মায़আং ত্বদীযাং কিল পুনরবৃণোদ্ভক্তিতৃপ্তান্তরাত্মা

মাযাদুঃখানভিজ্ঞস্তদপি মৃগযতে নূনমাশ্চর্যহেতোঃ ॥6॥

যাতে ত্বয্যাশু বাতাকুলজলদগলত্তোযপূর্ণাতিঘূর্ণত্-

সপ্তার্ণোরাশিমগ্নে জগতি স তু জলে সম্ভ্রমন্ বর্ষকোটীঃ ।

দীনঃ প্রৈক্ষিষ্ট দূরে বটদলশযনং কঞ্চিদাশ্চর্যবালং

ত্বামেব শ্যামলাঙ্গং বদনসরসিজন্যস্তপাদাঙ্গুলীকম্ ॥7॥

দৃষ্ট্বা ত্বাং হৃষ্টরোমা ত্বরিতমুপগতঃ স্প্রষ্টুকামো মুনীন্দ্রঃ

শ্বাসেনান্তর্নিবিষ্টঃ পুনরিহ সকলং দৃষ্টবান্ বিষ্টপৌঘম্ ।

ভূযোঽপি শ্বাসবাতৈর্বহিরনুপতিতো বীক্ষিতস্ত্বত্কটাক্ষৈ-

র্মোদাদাশ্লেষ্টুকামস্ত্বযি পিহিততনৌ স্বাশ্রমে প্রাগ্বদাসীত্ ॥8॥

গৌর্যা সার্ধং তদগ্রে পুরভিদথ গতস্ত্বত্প্রিযপ্রেক্ষণার্থী

সিদ্ধানেবাস্য দত্বা স্বযমযমজরামৃত্যুতাদীন্ গতোঽভূত্ ।

এবং ত্বত্সেবযৈব স্মররিপুরপি স প্রীযতে যেন তস্মা-

ন্মূর্তিত্রয্যাত্মকস্ত্বং ননু সকলনিযন্তেতি সুব্যক্তমাসীত্ ॥9॥

ত্র্যংশেস্মিন্ সত্যলোকে বিধিহরিপুরভিন্মন্দিরাণ্যূর্ধ্বমূর্ধ্বং

তেভোঽপ্যূর্ধ্বং তু মাযাবিকৃতিবিরহিতো ভাতি বৈকুণ্ঠলোকঃ ।

তত্র ত্বং কারণাম্ভস্যপি পশুপকুলে শুদ্ধসত্ত্বৈকরূপী

সচ্চিত্ব্রহ্মাদ্বযাত্মা পবনপুরপতে পাহি মাং সর্বরোগাত্ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

traiguṇyādbhinnarūpaṃ bhavati hi bhuvane hīnamadhyottamaṃ yat

jñānaṃ śraddhā ca kartā vasatirapi sukhaṃ karma cāhārabhedāḥ |

tvatkṣetratvanniṣevādi tu yadiha punastvatparaṃ tattu sarvaṃ

prāhurnaiguṇyaniṣṭhaṃ tadanubhajanato maṅkṣu siddho bhaveyam ||1||

tvayyeva nyastacittaḥ sukhamayi vicaran sarvaceṣṭāstvadarthaṃ

tvadbhaktaiḥ sevyamānānapi caritacarānāśrayan puṇyadeśān |

dasyau vipre mṛgādiṣvapi ca samamatirmucyamānāvamāna-

spardhāsūyādidoṣaḥ satatamakhilabhūteṣu sampūjaye tvām ||2||

tvadbhāvo yāvadeṣu sphurati na viśadaṃ tāvadevaṃ hyupāstiṃ

kurvannaikātmyabodhe jhaṭiti vikasati tvanmayo'haṃ careyam |

tvaddharmasyāsya tāvat kimapi na bhagavan prastutasya praṇāśa-

stasmātsarvātmanaiva pradiśa mama vibho bhaktimārgaṃ manojñam ||3||

taṃ cainaṃ bhaktiyogaṃ draḍhayitumayi me sādhyamārogyamāyu-

rdiṣṭyā tatrāpi sevyaṃ tava caraṇamaho bheṣajāyeva dugdham |

mārkaṇḍeyo hi pūrvaṃ gaṇakanigaditadvādaśābdāyuruccaiḥ

sevitvā vatsaraṃ tvāṃ tava bhaṭanivahairdrāvayāmāsa mṛtyum ||4||

mārkaṇḍeyaścirāyuḥ sa khalu punarapi tvatparaḥ puṣpabhadrā-

tīre ninye tapasyannatulasukharatiḥ ṣaṭ tu manvantarāṇi |

devendraḥ saptamastaṃ surayuvatimarunmanmathairmohayiṣyan

yogoṣmapluṣyamāṇairna tu punaraśakattvajjanaṃ nirjayet kaḥ ||5||

prītyā nārāyaṇākhyastvamatha narasakhaḥ prāptavānasya pārśvaṃ

tuṣṭyā toṣṭūyamānaḥ sa tu vividhavarairlobhito nānumene |

draṣṭuṃ māya़āṃ tvadīyāṃ kila punaravṛṇodbhaktitṛptāntarātmā

māyāduḥkhānabhijñastadapi mṛgayate nūnamāścaryahetoḥ ||6||

yāte tvayyāśu vātākulajaladagalattoyapūrṇātighūrṇat-

saptārṇorāśimagne jagati sa tu jale sambhraman varṣakoṭīḥ |

dīnaḥ praikṣiṣṭa dūre vaṭadalaśayanaṃ kañcidāścaryabālaṃ

tvāmeva śyāmalāṅgaṃ vadanasarasijanyastapādāṅgulīkam ||7||

dṛṣṭvā tvāṃ hṛṣṭaromā tvaritamupagataḥ spraṣṭukāmo munīndraḥ

śvāsenāntarniviṣṭaḥ punariha sakalaṃ dṛṣṭavān viṣṭapaugham |

bhūyo'pi śvāsavātairbahiranupatito vīkṣitastvatkaṭākṣai-

rmodādāśleṣṭukāmastvayi pihitatanau svāśrame prāgvadāsīt ||8||

gauryā sārdhaṃ tadagre purabhidatha gatastvatpriyaprekṣaṇārthī

siddhānevāsya datvā svayamayamajarāmṛtyutādīn gato'bhūt |

evaṃ tvatsevayaiva smararipurapi sa prīyate yena tasmā-

nmūrtitrayyātmakastvaṃ nanu sakalaniyanteti suvyaktamāsīt ||9||

tryaṃśesmin satyaloke vidhiharipurabhinmandirāṇyūrdhvamūrdhvaṃ

tebho'pyūrdhvaṃ tu māyāvikṛtivirahito bhāti vaikuṇṭhalokaḥ |

tatra tvaṃ kāraṇāmbhasyapi paśupakule śuddhasattvaikarūpī

saccitbrahmādvayātmā pavanapurapate pāhi māṃ sarvarogāt ||10||

Sanskrit — Devanagari (original)

त्रैगुण्याद्भिन्नरूपं भवति हि भुवने हीनमध्योत्तमं यत्

ज्ञानं श्रद्धा च कर्ता वसतिरपि सुखं कर्म चाहारभेदाः ।

त्वत्क्षेत्रत्वन्निषेवादि तु यदिह पुनस्त्वत्परं तत्तु सर्वं

प्राहुर्नैगुण्यनिष्ठं तदनुभजनतो मङ्क्षु सिद्धो भवेयम् ॥1॥

त्वय्येव न्यस्तचित्तः सुखमयि विचरन् सर्वचेष्टास्त्वदर्थं

त्वद्भक्तैः सेव्यमानानपि चरितचरानाश्रयन् पुण्यदेशान् ।

दस्यौ विप्रे मृगादिष्वपि च सममतिर्मुच्यमानावमान-

स्पर्धासूयादिदोषः सततमखिलभूतेषु सम्पूजये त्वाम् ॥2॥

त्वद्भावो यावदेषु स्फुरति न विशदं तावदेवं ह्युपास्तिं

कुर्वन्नैकात्म्यबोधे झटिति विकसति त्वन्मयोऽहं चरेयम् ।

त्वद्धर्मस्यास्य तावत् किमपि न भगवन् प्रस्तुतस्य प्रणाश-

स्तस्मात्सर्वात्मनैव प्रदिश मम विभो भक्तिमार्गं मनोज्ञम् ॥3॥

तं चैनं भक्तियोगं द्रढयितुमयि मे साध्यमारोग्यमायु-

र्दिष्ट्या तत्रापि सेव्यं तव चरणमहो भेषजायेव दुग्धम् ।

मार्कण्डेयो हि पूर्वं गणकनिगदितद्वादशाब्दायुरुच्चैः

सेवित्वा वत्सरं त्वां तव भटनिवहैर्द्रावयामास मृत्युम् ॥4॥

मार्कण्डेयश्चिरायुः स खलु पुनरपि त्वत्परः पुष्पभद्रा-

तीरे निन्ये तपस्यन्नतुलसुखरतिः षट् तु मन्वन्तराणि ।

देवेन्द्रः सप्तमस्तं सुरयुवतिमरुन्मन्मथैर्मोहयिष्यन्

योगोष्मप्लुष्यमाणैर्न तु पुनरशकत्त्वज्जनं निर्जयेत् कः ॥5॥

प्रीत्या नारायणाख्यस्त्वमथ नरसखः प्राप्तवानस्य पार्श्वं

तुष्ट्या तोष्टूयमानः स तु विविधवरैर्लोभितो नानुमेने ।

द्रष्टुं माय़आं त्वदीयां किल पुनरवृणोद्भक्तितृप्तान्तरात्मा

मायादुःखानभिज्ञस्तदपि मृगयते नूनमाश्चर्यहेतोः ॥6॥

याते त्वय्याशु वाताकुलजलदगलत्तोयपूर्णातिघूर्णत्-

सप्तार्णोराशिमग्ने जगति स तु जले सम्भ्रमन् वर्षकोटीः ।

दीनः प्रैक्षिष्ट दूरे वटदलशयनं कञ्चिदाश्चर्यबालं

त्वामेव श्यामलाङ्गं वदनसरसिजन्यस्तपादाङ्गुलीकम् ॥7॥

दृष्ट्वा त्वां हृष्टरोमा त्वरितमुपगतः स्प्रष्टुकामो मुनीन्द्रः

श्वासेनान्तर्निविष्टः पुनरिह सकलं दृष्टवान् विष्टपौघम् ।

भूयोऽपि श्वासवातैर्बहिरनुपतितो वीक्षितस्त्वत्कटाक्षै-

र्मोदादाश्लेष्टुकामस्त्वयि पिहिततनौ स्वाश्रमे प्राग्वदासीत् ॥8॥

गौर्या सार्धं तदग्रे पुरभिदथ गतस्त्वत्प्रियप्रेक्षणार्थी

सिद्धानेवास्य दत्वा स्वयमयमजरामृत्युतादीन् गतोऽभूत् ।

एवं त्वत्सेवयैव स्मररिपुरपि स प्रीयते येन तस्मा-

न्मूर्तित्रय्यात्मकस्त्वं ननु सकलनियन्तेति सुव्यक्तमासीत् ॥9॥

त्र्यंशेस्मिन् सत्यलोके विधिहरिपुरभिन्मन्दिराण्यूर्ध्वमूर्ध्वं

तेभोऽप्यूर्ध्वं तु मायाविकृतिविरहितो भाति वैकुण्ठलोकः ।

तत्र त्वं कारणाम्भस्यपि पशुपकुले शुद्धसत्त्वैकरूपी

सच्चित्ब्रह्माद्वयात्मा पवनपुरपते पाहि मां सर्वरोगात् ॥10॥