এবং দেব চতুর্দশাত্মকজগদ্রূপেণ জাতঃ পুন-
স্তস্যোর্ধ্বং খলু সত্যলোকনিলযে জাতোঽসি ধাতা স্বযম্ ।
যং শংসন্তি হিরণ্যগর্ভমখিলত্রৈলোক্যজীবাত্মকং
যোঽভূত্ স্ফীতরজোবিকারবিকসন্নানাসিসৃক্ষারসঃ ॥1॥
সোঽযং বিশ্ববিসর্গদত্তহৃদযঃ সম্পশ্যমানঃ স্বযং
বোধং খল্বনবাপ্য বিশ্ববিষযং চিন্তাকুলস্তস্থিবান্ ।
তাবত্ত্বং জগতাং পতে তপ তপেত্যেবং হি বৈহাযসীং
বাণীমেনমশিশ্রবঃ শ্রুতিসুখাং কুর্বংস্তপঃপ্রেরণাম্ ॥2॥
কোঽসৌ মামবদত্ পুমানিতি জলাপূর্ণে জগন্মণ্ডলে
দিক্ষূদ্বীক্ষ্য কিমপ্যনীক্ষিতবতা বাক্যার্থমুত্পশ্যতা ।
দিব্যং বর্ষসহস্রমাত্ততপসা তেন ত্বমারাধিত -
স্তস্মৈ দর্শিতবানসি স্বনিলযং বৈকুণ্ঠমেকাদ্ভুতম্ ॥3॥
মাযা যত্র কদাপি নো বিকুরুতে ভাতে জগদ্ভ্যো বহিঃ
শোকক্রোধবিমোহসাধ্বসমুখা ভাবাস্তু দূরং গতাঃ ।
সান্দ্রানন্দঝরী চ যত্র পরমজ্যোতিঃপ্রকাশাত্মকে
তত্তে ধাম বিভাবিতং বিজযতে বৈকুণ্ঠরূপং বিভো ॥4॥
যস্মিন্নাম চতুর্ভুজা হরিমণিশ্যামাবদাতত্বিষো
নানাভূষণরত্নদীপিতদিশো রাজদ্বিমানালযাঃ ।
ভক্তিপ্রাপ্ততথাবিধোন্নতপদা দীব্যন্তি দিব্যা জনা-
তত্তে ধাম নিরস্তসর্বশমলং বৈকুণ্ঠরূপং জযেত্ ॥5॥
নানাদিব্যবধূজনৈরভিবৃতা বিদ্যুল্লতাতুল্যযা
বিশ্বোন্মাদনহৃদ্যগাত্রলতযা বিদ্যোতিতাশান্তরা ।
ত্বত্পাদাম্বুজসৌরভৈককুতুকাল্লক্ষ্মীঃ স্বযং লক্ষ্যতে
যস্মিন্ বিস্মযনীযদিব্যবিভবং তত্তে পদং দেহি মে ॥6॥
তত্রৈবং প্রতিদর্শিতে নিজপদে রত্নাসনাধ্যাসিতং
ভাস্বত্কোটিলসত্কিরীটকটকাদ্যাকল্পদীপ্রাকৃতি ।
শ্রীবত্সাঙ্কিতমাত্তকৌস্তুভমণিচ্ছাযারুণং কারণং
বিশ্বেষাং তব রূপমৈক্ষত বিধিস্তত্তে বিভো ভাতু মে ॥7॥
কালাম্ভোদকলাযকোমলরুচীচক্রেণ চক্রং দিশা -
মাবৃণ্বানমুদারমন্দহসিতস্যন্দপ্রসন্নাননম্ ।
রাজত্কম্বুগদারিপঙ্কজধরশ্রীমদ্ভুজামণ্ডলং
স্রষ্টুস্তুষ্টিকরং বপুস্তব বিভো মদ্রোগমুদ্বাসযেত্ ॥8॥
দৃষ্ট্বা সম্ভৃতসম্ভ্রমঃ কমলভূস্ত্বত্পাদপাথোরুহে
হর্ষাবেশবশংবদো নিপতিতঃ প্রীত্যা কৃতার্থীভবন্ ।
জানাস্যেব মনীষিতং মম বিভো জ্ঞানং তদাপাদয
দ্বৈতাদ্বৈতভবত্স্বরূপপরমিত্যাচষ্ট তং ত্বাং ভজে ॥9॥
আতাম্রে চরণে বিনম্রমথ তং হস্তেন হস্তে স্পৃশন্
বোধস্তে ভবিতা ন সর্গবিধিভির্বন্ধোঽপি সঞ্জাযতে ।
ইত্যাভাষ্য গিরং প্রতোষ্য নিতরাং তচ্চিত্তগূঢঃ স্বযং
সৃষ্টৌ তং সমুদৈরযঃ স ভগবন্নুল্লাসযোল্লাঘতাম্ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
evaṃ deva caturdaśātmakajagadrūpeṇa jātaḥ puna-
stasyordhvaṃ khalu satyalokanilaye jāto'si dhātā svayam |
yaṃ śaṃsanti hiraṇyagarbhamakhilatrailokyajīvātmakaṃ
yo'bhūt sphītarajovikāravikasannānāsisṛkṣārasaḥ ||1||
so'yaṃ viśvavisargadattahṛdayaḥ sampaśyamānaḥ svayaṃ
bodhaṃ khalvanavāpya viśvaviṣayaṃ cintākulastasthivān |
tāvattvaṃ jagatāṃ pate tapa tapetyevaṃ hi vaihāyasīṃ
vāṇīmenamaśiśravaḥ śrutisukhāṃ kurvaṃstapaḥpreraṇām ||2||
ko'sau māmavadat pumāniti jalāpūrṇe jaganmaṇḍale
dikṣūdvīkṣya kimapyanīkṣitavatā vākyārthamutpaśyatā |
divyaṃ varṣasahasramāttatapasā tena tvamārādhita -
stasmai darśitavānasi svanilayaṃ vaikuṇṭhamekādbhutam ||3||
māyā yatra kadāpi no vikurute bhāte jagadbhyo bahiḥ
śokakrodhavimohasādhvasamukhā bhāvāstu dūraṃ gatāḥ |
sāndrānandajharī ca yatra paramajyotiḥprakāśātmake
tatte dhāma vibhāvitaṃ vijayate vaikuṇṭharūpaṃ vibho ||4||
yasminnāma caturbhujā harimaṇiśyāmāvadātatviṣo
nānābhūṣaṇaratnadīpitadiśo rājadvimānālayāḥ |
bhaktiprāptatathāvidhonnatapadā dīvyanti divyā janā-
tatte dhāma nirastasarvaśamalaṃ vaikuṇṭharūpaṃ jayet ||5||
nānādivyavadhūjanairabhivṛtā vidyullatātulyayā
viśvonmādanahṛdyagātralatayā vidyotitāśāntarā |
tvatpādāmbujasaurabhaikakutukāllakṣmīḥ svayaṃ lakṣyate
yasmin vismayanīyadivyavibhavaṃ tatte padaṃ dehi me ||6||
tatraivaṃ pratidarśite nijapade ratnāsanādhyāsitaṃ
bhāsvatkoṭilasatkirīṭakaṭakādyākalpadīprākṛti |
śrīvatsāṅkitamāttakaustubhamaṇicchāyāruṇaṃ kāraṇaṃ
viśveṣāṃ tava rūpamaikṣata vidhistatte vibho bhātu me ||7||
kālāmbhodakalāyakomalarucīcakreṇa cakraṃ diśā -
māvṛṇvānamudāramandahasitasyandaprasannānanam |
rājatkambugadāripaṅkajadharaśrīmadbhujāmaṇḍalaṃ
sraṣṭustuṣṭikaraṃ vapustava vibho madrogamudvāsayet ||8||
dṛṣṭvā sambhṛtasambhramaḥ kamalabhūstvatpādapāthoruhe
harṣāveśavaśaṃvado nipatitaḥ prītyā kṛtārthībhavan |
jānāsyeva manīṣitaṃ mama vibho jñānaṃ tadāpādaya
dvaitādvaitabhavatsvarūpaparamityācaṣṭa taṃ tvāṃ bhaje ||9||
ātāmre caraṇe vinamramatha taṃ hastena haste spṛśan
bodhaste bhavitā na sargavidhibhirbandho'pi sañjāyate |
ityābhāṣya giraṃ pratoṣya nitarāṃ taccittagūḍhaḥ svayaṃ
sṛṣṭau taṃ samudairayaḥ sa bhagavannullāsayollāghatām ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
एवं देव चतुर्दशात्मकजगद्रूपेण जातः पुन-
स्तस्योर्ध्वं खलु सत्यलोकनिलये जातोऽसि धाता स्वयम् ।
यं शंसन्ति हिरण्यगर्भमखिलत्रैलोक्यजीवात्मकं
योऽभूत् स्फीतरजोविकारविकसन्नानासिसृक्षारसः ॥1॥
सोऽयं विश्वविसर्गदत्तहृदयः सम्पश्यमानः स्वयं
बोधं खल्वनवाप्य विश्वविषयं चिन्ताकुलस्तस्थिवान् ।
तावत्त्वं जगतां पते तप तपेत्येवं हि वैहायसीं
वाणीमेनमशिश्रवः श्रुतिसुखां कुर्वंस्तपःप्रेरणाम् ॥2॥
कोऽसौ मामवदत् पुमानिति जलापूर्णे जगन्मण्डले
दिक्षूद्वीक्ष्य किमप्यनीक्षितवता वाक्यार्थमुत्पश्यता ।
दिव्यं वर्षसहस्रमात्ततपसा तेन त्वमाराधित -
स्तस्मै दर्शितवानसि स्वनिलयं वैकुण्ठमेकाद्भुतम् ॥3॥
माया यत्र कदापि नो विकुरुते भाते जगद्भ्यो बहिः
शोकक्रोधविमोहसाध्वसमुखा भावास्तु दूरं गताः ।
सान्द्रानन्दझरी च यत्र परमज्योतिःप्रकाशात्मके
तत्ते धाम विभावितं विजयते वैकुण्ठरूपं विभो ॥4॥
यस्मिन्नाम चतुर्भुजा हरिमणिश्यामावदातत्विषो
नानाभूषणरत्नदीपितदिशो राजद्विमानालयाः ।
भक्तिप्राप्ततथाविधोन्नतपदा दीव्यन्ति दिव्या जना-
तत्ते धाम निरस्तसर्वशमलं वैकुण्ठरूपं जयेत् ॥5॥
नानादिव्यवधूजनैरभिवृता विद्युल्लतातुल्यया
विश्वोन्मादनहृद्यगात्रलतया विद्योतिताशान्तरा ।
त्वत्पादाम्बुजसौरभैककुतुकाल्लक्ष्मीः स्वयं लक्ष्यते
यस्मिन् विस्मयनीयदिव्यविभवं तत्ते पदं देहि मे ॥6॥
तत्रैवं प्रतिदर्शिते निजपदे रत्नासनाध्यासितं
भास्वत्कोटिलसत्किरीटकटकाद्याकल्पदीप्राकृति ।
श्रीवत्साङ्कितमात्तकौस्तुभमणिच्छायारुणं कारणं
विश्वेषां तव रूपमैक्षत विधिस्तत्ते विभो भातु मे ॥7॥
कालाम्भोदकलायकोमलरुचीचक्रेण चक्रं दिशा -
मावृण्वानमुदारमन्दहसितस्यन्दप्रसन्नाननम् ।
राजत्कम्बुगदारिपङ्कजधरश्रीमद्भुजामण्डलं
स्रष्टुस्तुष्टिकरं वपुस्तव विभो मद्रोगमुद्वासयेत् ॥8॥
दृष्ट्वा सम्भृतसम्भ्रमः कमलभूस्त्वत्पादपाथोरुहे
हर्षावेशवशंवदो निपतितः प्रीत्या कृतार्थीभवन् ।
जानास्येव मनीषितं मम विभो ज्ञानं तदापादय
द्वैताद्वैतभवत्स्वरूपपरमित्याचष्ट तं त्वां भजे ॥9॥
आताम्रे चरणे विनम्रमथ तं हस्तेन हस्ते स्पृशन्
बोधस्ते भविता न सर्गविधिभिर्बन्धोऽपि सञ्जायते ।
इत्याभाष्य गिरं प्रतोष्य नितरां तच्चित्तगूढः स्वयं
सृष्टौ तं समुदैरयः स भगवन्नुल्लासयोल्लाघताम् ॥10॥
evaṃ deva caturdaśātmakajagadrūpeṇa jātaḥ puna-
stasyordhvaṃ khalu satyalokanilaye jāto'si dhātā svayam |
yaṃ śaṃsanti hiraṇyagarbhamakhilatrailokyajīvātmakaṃ
yo'bhūt sphītarajovikāravikasannānāsisṛkṣārasaḥ ||1||
so'yaṃ viśvavisargadattahṛdayaḥ sampaśyamānaḥ svayaṃ
bodhaṃ khalvanavāpya viśvaviṣayaṃ cintākulastasthivān |
tāvattvaṃ jagatāṃ pate tapa tapetyevaṃ hi vaihāyasīṃ
vāṇīmenamaśiśravaḥ śrutisukhāṃ kurvaṃstapaḥpreraṇām ||2||
ko'sau māmavadat pumāniti jalāpūrṇe jaganmaṇḍale
dikṣūdvīkṣya kimapyanīkṣitavatā vākyārthamutpaśyatā |
divyaṃ varṣasahasramāttatapasā tena tvamārādhita -
stasmai darśitavānasi svanilayaṃ vaikuṇṭhamekādbhutam ||3||
māyā yatra kadāpi no vikurute bhāte jagadbhyo bahiḥ
śokakrodhavimohasādhvasamukhā bhāvāstu dūraṃ gatāḥ |
sāndrānandajharī ca yatra paramajyotiḥprakāśātmake
tatte dhāma vibhāvitaṃ vijayate vaikuṇṭharūpaṃ vibho ||4||
yasminnāma caturbhujā harimaṇiśyāmāvadātatviṣo
nānābhūṣaṇaratnadīpitadiśo rājadvimānālayāḥ |
bhaktiprāptatathāvidhonnatapadā dīvyanti divyā janā-
tatte dhāma nirastasarvaśamalaṃ vaikuṇṭharūpaṃ jayet ||5||
nānādivyavadhūjanairabhivṛtā vidyullatātulyayā
viśvonmādanahṛdyagātralatayā vidyotitāśāntarā |
tvatpādāmbujasaurabhaikakutukāllakṣmīḥ svayaṃ lakṣyate
yasmin vismayanīyadivyavibhavaṃ tatte padaṃ dehi me ||6||
tatraivaṃ pratidarśite nijapade ratnāsanādhyāsitaṃ
bhāsvatkoṭilasatkirīṭakaṭakādyākalpadīprākṛti |
śrīvatsāṅkitamāttakaustubhamaṇicchāyāruṇaṃ kāraṇaṃ
viśveṣāṃ tava rūpamaikṣata vidhistatte vibho bhātu me ||7||
kālāmbhodakalāyakomalarucīcakreṇa cakraṃ diśā -
māvṛṇvānamudāramandahasitasyandaprasannānanam |
rājatkambugadāripaṅkajadharaśrīmadbhujāmaṇḍalaṃ
sraṣṭustuṣṭikaraṃ vapustava vibho madrogamudvāsayet ||8||
dṛṣṭvā sambhṛtasambhramaḥ kamalabhūstvatpādapāthoruhe
harṣāveśavaśaṃvado nipatitaḥ prītyā kṛtārthībhavan |
jānāsyeva manīṣitaṃ mama vibho jñānaṃ tadāpādaya
dvaitādvaitabhavatsvarūpaparamityācaṣṭa taṃ tvāṃ bhaje ||9||
ātāmre caraṇe vinamramatha taṃ hastena haste spṛśan
bodhaste bhavitā na sargavidhibhirbandho'pi sañjāyate |
ityābhāṣya giraṃ pratoṣya nitarāṃ taccittagūḍhaḥ svayaṃ
sṛṣṭau taṃ samudairayaḥ sa bhagavannullāsayollāghatām ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.