Vishnu

নারাযণীযং দশক 50 - বত্সাসুর-বকাসুরযোঃ বধম্

Narayaniyam Dashaka 50 - Vatsasura-bakasurayoh Vadham

🖋️ Bengali script
📄 Download PDF
তরলমধুকৃত্ বৃন্দে বৃন্দাবনেঽথ মনোহরে
পশুপশিশুভিঃ সাকং বত্সানুপালনলোলুপঃ ।
হলধরসখো দেব শ্রীমন্ বিচেরিথ ধারযন্
গবলমুরলীবেত্রং নেত্রাভিরামতনুদ্যুতিঃ ॥1॥
বিহিতজগতীরক্ষং লক্ষ্মীকরাম্বুজলালিতং
দদতি চরণদ্বন্দ্বং বৃন্দাবনে ত্বযি পাবনে ।
কিমিব ন বভৌ সম্পত্সম্পূরিতং তরুবল্লরী-
সলিলধরণীগোত্রক্ষেত্রাদিকং কমলাপতে ॥2॥
বিলসদুলপে কান্তারান্তে সমীরণশীতলে
বিপুলযমুনাতীরে গোবর্ধনাচলমূর্ধসু ।
ললিতমুরলীনাদঃ সঞ্চারযন্ খলু বাত্সকং
ক্বচন দিবসে দৈত্যং বত্সাকৃতিং ত্বমুদৈক্ষথাঃ ॥3॥
রভসবিলসত্পুচ্ছং বিচ্ছাযতোঽস্য বিলোকযন্
কিমপি বলিতস্কন্ধং রন্ধ্রপ্রতীক্ষমুদীক্ষিতম্ ।
তমথ চরণে বিভ্রদ্বিভ্রামযন্ মুহুরুচ্চকৈঃ
কুহচন মহাবৃক্ষে চিক্ষেপিথ ক্ষতজীবিতম্ ॥4॥
নিপততি মহাদৈত্যে জাত্যা দুরাত্মনি তত্ক্ষণং
নিপতনজবক্ষুণ্ণক্ষোণীরুহক্ষতকাননে ।
দিবি পরিমিলত্ বৃন্দা বৃন্দারকাঃ কুসুমোত্করৈঃ
শিরসি ভবতো হর্ষাদ্বর্ষন্তি নাম তদা হরে ॥5॥
সুরভিলতমা মূর্ধন্যূর্ধ্বং কুতঃ কুসুমাবলী
নিপততি তবেত্যুক্তো বালৈঃ সহেলমুদৈরযঃ ।
ঝটিতি দনুজক্ষেপেণোর্ধ্বং গতস্তরুমণ্ডলাত্
কুসুমনিকরঃ সোঽযং নূনং সমেতি শনৈরিতি ॥6॥
ক্বচন দিবসে ভূযো ভূযস্তরে পরুষাতপে
তপনতনযাপাথঃ পাতুং গতা ভবদাদযঃ ।
চলিতগরুতং প্রেক্ষামাসুর্বকং খলু বিস্ম্রৃতং
ক্ষিতিধরগরুচ্ছেদে কৈলাসশৈলমিবাপরম্ ॥7॥
পিবতি সলিলং গোপব্রাতে ভবন্তমভিদ্রুতঃ
স কিল নিগিলন্নগ্নিপ্রখ্যং পুনর্দ্রুতমুদ্বমন্ ।
দলযিতুমগাত্ত্রোট্যাঃ কোট্যা তদাঽঽশু ভবান্ বিভো
খলজনভিদাচুঞ্চুশ্চঞ্চূ প্রগৃহ্য দদার তম্ ॥8॥
সপদি সহজাং সন্দ্রষ্টুং বা মৃতাং খলু পূতনা-
মনুজমঘমপ্যগ্রে গত্বা প্রতীক্ষিতুমেব বা ।
শমননিলযং যাতে তস্মিন্ বকে সুমনোগণে
কিরতি সুমনোবৃন্দং বৃন্দাবনাত্ গৃহমৈযথাঃ ॥9॥
ললিতমুরলীনাদং দূরান্নিশম্য বধূজনৈ-
স্ত্বরিতমুপগম্যারাদারূঢমোদমুদীক্ষিতঃ ।
জনিতজননীনন্দানন্দঃ সমীরণমন্দির-
প্রথিতবসতে শৌরে দূরীকুরুষ্ব মমামযান্ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
taralamadhukṛt vṛnde vṛndāvane'tha manohare
paśupaśiśubhiḥ sākaṃ vatsānupālanalolupaḥ |
haladharasakho deva śrīman viceritha dhārayan
gavalamuralīvetraṃ netrābhirāmatanudyutiḥ ||1||
vihitajagatīrakṣaṃ lakṣmīkarāmbujalālitaṃ
dadati caraṇadvandvaṃ vṛndāvane tvayi pāvane |
kimiva na babhau sampatsampūritaṃ taruvallarī-
saliladharaṇīgotrakṣetrādikaṃ kamalāpate ||2||
vilasadulape kāntārānte samīraṇaśītale
vipulayamunātīre govardhanācalamūrdhasu |
lalitamuralīnādaḥ sañcārayan khalu vātsakaṃ
kvacana divase daityaṃ vatsākṛtiṃ tvamudaikṣathāḥ ||3||
rabhasavilasatpucchaṃ vicchāyato'sya vilokayan
kimapi valitaskandhaṃ randhrapratīkṣamudīkṣitam |
tamatha caraṇe bibhradvibhrāmayan muhuruccakaiḥ
kuhacana mahāvṛkṣe cikṣepitha kṣatajīvitam ||4||
nipatati mahādaitye jātyā durātmani tatkṣaṇaṃ
nipatanajavakṣuṇṇakṣoṇīruhakṣatakānane |
divi parimilat vṛndā vṛndārakāḥ kusumotkaraiḥ
śirasi bhavato harṣādvarṣanti nāma tadā hare ||5||
surabhilatamā mūrdhanyūrdhvaṃ kutaḥ kusumāvalī
nipatati tavetyukto bālaiḥ sahelamudairayaḥ |
jhaṭiti danujakṣepeṇordhvaṃ gatastarumaṇḍalāt
kusumanikaraḥ so'yaṃ nūnaṃ sameti śanairiti ||6||
kvacana divase bhūyo bhūyastare paruṣātape
tapanatanayāpāthaḥ pātuṃ gatā bhavadādayaḥ |
calitagarutaṃ prekṣāmāsurbakaṃ khalu vismrṛtaṃ
kṣitidharagarucchede kailāsaśailamivāparam ||7||
pibati salilaṃ gopavrāte bhavantamabhidrutaḥ
sa kila nigilannagniprakhyaṃ punardrutamudvaman |
dalayitumagāttroṭyāḥ koṭyā tadā''śu bhavān vibho
khalajanabhidācuñcuścañcū pragṛhya dadāra tam ||8||
sapadi sahajāṃ sandraṣṭuṃ vā mṛtāṃ khalu pūtanā-
manujamaghamapyagre gatvā pratīkṣitumeva vā |
śamananilayaṃ yāte tasmin bake sumanogaṇe
kirati sumanovṛndaṃ vṛndāvanāt gṛhamaiyathāḥ ||9||
lalitamuralīnādaṃ dūrānniśamya vadhūjanai-
stvaritamupagamyārādārūḍhamodamudīkṣitaḥ |
janitajananīnandānandaḥ samīraṇamandira-
prathitavasate śaure dūrīkuruṣva mamāmayān ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
तरलमधुकृत् वृन्दे वृन्दावनेऽथ मनोहरे
पशुपशिशुभिः साकं वत्सानुपालनलोलुपः ।
हलधरसखो देव श्रीमन् विचेरिथ धारयन्
गवलमुरलीवेत्रं नेत्राभिरामतनुद्युतिः ॥1॥
विहितजगतीरक्षं लक्ष्मीकराम्बुजलालितं
ददति चरणद्वन्द्वं वृन्दावने त्वयि पावने ।
किमिव न बभौ सम्पत्सम्पूरितं तरुवल्लरी-
सलिलधरणीगोत्रक्षेत्रादिकं कमलापते ॥2॥
विलसदुलपे कान्तारान्ते समीरणशीतले
विपुलयमुनातीरे गोवर्धनाचलमूर्धसु ।
ललितमुरलीनादः सञ्चारयन् खलु वात्सकं
क्वचन दिवसे दैत्यं वत्साकृतिं त्वमुदैक्षथाः ॥3॥
रभसविलसत्पुच्छं विच्छायतोऽस्य विलोकयन्
किमपि वलितस्कन्धं रन्ध्रप्रतीक्षमुदीक्षितम् ।
तमथ चरणे बिभ्रद्विभ्रामयन् मुहुरुच्चकैः
कुहचन महावृक्षे चिक्षेपिथ क्षतजीवितम् ॥4॥
निपतति महादैत्ये जात्या दुरात्मनि तत्क्षणं
निपतनजवक्षुण्णक्षोणीरुहक्षतकानने ।
दिवि परिमिलत् वृन्दा वृन्दारकाः कुसुमोत्करैः
शिरसि भवतो हर्षाद्वर्षन्ति नाम तदा हरे ॥5॥
सुरभिलतमा मूर्धन्यूर्ध्वं कुतः कुसुमावली
निपतति तवेत्युक्तो बालैः सहेलमुदैरयः ।
झटिति दनुजक्षेपेणोर्ध्वं गतस्तरुमण्डलात्
कुसुमनिकरः सोऽयं नूनं समेति शनैरिति ॥6॥
क्वचन दिवसे भूयो भूयस्तरे परुषातपे
तपनतनयापाथः पातुं गता भवदादयः ।
चलितगरुतं प्रेक्षामासुर्बकं खलु विस्म्रृतं
क्षितिधरगरुच्छेदे कैलासशैलमिवापरम् ॥7॥
पिबति सलिलं गोपव्राते भवन्तमभिद्रुतः
स किल निगिलन्नग्निप्रख्यं पुनर्द्रुतमुद्वमन् ।
दलयितुमगात्त्रोट्याः कोट्या तदाऽऽशु भवान् विभो
खलजनभिदाचुञ्चुश्चञ्चू प्रगृह्य ददार तम् ॥8॥
सपदि सहजां सन्द्रष्टुं वा मृतां खलु पूतना-
मनुजमघमप्यग्रे गत्वा प्रतीक्षितुमेव वा ।
शमननिलयं याते तस्मिन् बके सुमनोगणे
किरति सुमनोवृन्दं वृन्दावनात् गृहमैयथाः ॥9॥
ललितमुरलीनादं दूरान्निशम्य वधूजनै-
स्त्वरितमुपगम्यारादारूढमोदमुदीक्षितः ।
जनितजननीनन्दानन्दः समीरणमन्दिर-
प्रथितवसते शौरे दूरीकुरुष्व ममामयान् ॥10॥
taralamadhukṛt vṛnde vṛndāvane'tha manohare
paśupaśiśubhiḥ sākaṃ vatsānupālanalolupaḥ |
haladharasakho deva śrīman viceritha dhārayan
gavalamuralīvetraṃ netrābhirāmatanudyutiḥ ||1||
vihitajagatīrakṣaṃ lakṣmīkarāmbujalālitaṃ
dadati caraṇadvandvaṃ vṛndāvane tvayi pāvane |
kimiva na babhau sampatsampūritaṃ taruvallarī-
saliladharaṇīgotrakṣetrādikaṃ kamalāpate ||2||
vilasadulape kāntārānte samīraṇaśītale
vipulayamunātīre govardhanācalamūrdhasu |
lalitamuralīnādaḥ sañcārayan khalu vātsakaṃ
kvacana divase daityaṃ vatsākṛtiṃ tvamudaikṣathāḥ ||3||
rabhasavilasatpucchaṃ vicchāyato'sya vilokayan
kimapi valitaskandhaṃ randhrapratīkṣamudīkṣitam |
tamatha caraṇe bibhradvibhrāmayan muhuruccakaiḥ
kuhacana mahāvṛkṣe cikṣepitha kṣatajīvitam ||4||
nipatati mahādaitye jātyā durātmani tatkṣaṇaṃ
nipatanajavakṣuṇṇakṣoṇīruhakṣatakānane |
divi parimilat vṛndā vṛndārakāḥ kusumotkaraiḥ
śirasi bhavato harṣādvarṣanti nāma tadā hare ||5||
surabhilatamā mūrdhanyūrdhvaṃ kutaḥ kusumāvalī
nipatati tavetyukto bālaiḥ sahelamudairayaḥ |
jhaṭiti danujakṣepeṇordhvaṃ gatastarumaṇḍalāt
kusumanikaraḥ so'yaṃ nūnaṃ sameti śanairiti ||6||
kvacana divase bhūyo bhūyastare paruṣātape
tapanatanayāpāthaḥ pātuṃ gatā bhavadādayaḥ |
calitagarutaṃ prekṣāmāsurbakaṃ khalu vismrṛtaṃ
kṣitidharagarucchede kailāsaśailamivāparam ||7||
pibati salilaṃ gopavrāte bhavantamabhidrutaḥ
sa kila nigilannagniprakhyaṃ punardrutamudvaman |
dalayitumagāttroṭyāḥ koṭyā tadā''śu bhavān vibho
khalajanabhidācuñcuścañcū pragṛhya dadāra tam ||8||
sapadi sahajāṃ sandraṣṭuṃ vā mṛtāṃ khalu pūtanā-
manujamaghamapyagre gatvā pratīkṣitumeva vā |
śamananilayaṃ yāte tasmin bake sumanogaṇe
kirati sumanovṛndaṃ vṛndāvanāt gṛhamaiyathāḥ ||9||
lalitamuralīnādaṃ dūrānniśamya vadhūjanai-
stvaritamupagamyārādārūḍhamodamudīkṣitaḥ |
janitajananīnandānandaḥ samīraṇamandira-
prathitavasate śaure dūrīkuruṣva mamāmayān ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in