Vishnu

ਨਾਰਾਯਣੀਯਂ ਦਸ਼ਕ 50 - ਵਤ੍ਸਾਸੁਰ-ਬਕਾਸੁਰਯੋਃ ਵਧਮ੍

Narayaniyam Dashaka 50 - Vatsasura-bakasurayoh Vadham

🖋️ Gurmukhi script
📄 Download PDF
ਤਰਲਮਧੁਕृਤ੍ ਵृਨ੍ਦੇ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇऽਥ ਮਨੋਹਰੇ
ਪਸ਼ੁਪਸ਼ਿਸ਼ੁਭਿਃ ਸਾਕਂ ਵਤ੍ਸਾਨੁਪਾਲਨਲੋਲੁਪਃ ।
ਹਲਧਰਸਖੋ ਦੇਵ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ ਵਿਚੇਰਿਥ ਧਾਰਯਨ੍
ਗਵਲਮੁਰਲੀਵੇਤ੍ਰਂ ਨੇਤ੍ਰਾਭਿਰਾਮਤਨੁਦ੍ਯੁਤਿਃ ॥1॥
ਵਿਹਿਤਜਗਤੀਰਕ੍षਂ ਲਕ੍ष੍ਮੀਕਰਾਮ੍ਬੁਜਲਾਲਿਤਂ
ਦਦਤਿ ਚਰਣਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਂ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇ ਤ੍ਵਯਿ ਪਾਵਨੇ ।
ਕਿਮਿਵ ਨ ਬਭੌ ਸਮ੍ਪਤ੍ਸਮ੍ਪੂਰਿਤਂ ਤਰੁਵਲ੍ਲਰੀ-
ਸਲਿਲਧਰਣੀਗੋਤ੍ਰਕ੍षੇਤ੍ਰਾਦਿਕਂ ਕਮਲਾਪਤੇ ॥2॥
ਵਿਲਸਦੁਲਪੇ ਕਾਨ੍ਤਾਰਾਨ੍ਤੇ ਸਮੀਰਣਸ਼ੀਤਲੇ
ਵਿਪੁਲਯਮੁਨਾਤੀਰੇ ਗੋਵਰ੍ਧਨਾਚਲਮੂਰ੍ਧਸੁ ।
ਲਲਿਤਮੁਰਲੀਨਾਦਃ ਸਞ੍ਚਾਰਯਨ੍ ਖਲੁ ਵਾਤ੍ਸਕਂ
ਕ੍ਵਚਨ ਦਿਵਸੇ ਦੈਤ੍ਯਂ ਵਤ੍ਸਾਕृਤਿਂ ਤ੍ਵਮੁਦੈਕ੍षਥਾਃ ॥3॥
ਰਭਸਵਿਲਸਤ੍ਪੁਚ੍ਛਂ ਵਿਚ੍ਛਾਯਤੋऽਸ੍ਯ ਵਿਲੋਕਯਨ੍
ਕਿਮਪਿ ਵਲਿਤਸ੍ਕਨ੍ਧਂ ਰਨ੍ਧ੍ਰਪ੍ਰਤੀਕ੍षਮੁਦੀਕ੍षਿਤਮ੍ ।
ਤਮਥ ਚਰਣੇ ਬਿਭ੍ਰਦ੍ਵਿਭ੍ਰਾਮਯਨ੍ ਮੁਹੁਰੁਚ੍ਚਕੈਃ
ਕੁਹਚਨ ਮਹਾਵृਕ੍षੇ ਚਿਕ੍षੇਪਿਥ ਕ੍षਤਜੀਵਿਤਮ੍ ॥4॥
ਨਿਪਤਤਿ ਮਹਾਦੈਤ੍ਯੇ ਜਾਤ੍ਯਾ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਿ ਤਤ੍ਕ੍षਣਂ
ਨਿਪਤਨਜਵਕ੍षੁਣ੍ਣਕ੍षੋਣੀਰੁਹਕ੍षਤਕਾਨਨੇ ।
ਦਿਵਿ ਪਰਿਮਿਲਤ੍ ਵृਨ੍ਦਾ ਵृਨ੍ਦਾਰਕਾਃ ਕੁਸੁਮੋਤ੍ਕਰੈਃ
ਸ਼ਿਰਸਿ ਭਵਤੋ ਹਰ੍षਾਦ੍ਵਰ੍षਨ੍ਤਿ ਨਾਮ ਤਦਾ ਹਰੇ ॥5॥
ਸੁਰਭਿਲਤਮਾ ਮੂਰ੍ਧਨ੍ਯੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਕੁਤਃ ਕੁਸੁਮਾਵਲੀ
ਨਿਪਤਤਿ ਤਵੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਬਾਲੈਃ ਸਹੇਲਮੁਦੈਰਯਃ ।
ਝਟਿਤਿ ਦਨੁਜਕ੍षੇਪੇਣੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਗਤਸ੍ਤਰੁਮਣ੍ਡਲਾਤ੍
ਕੁਸੁਮਨਿਕਰਃ ਸੋऽਯਂ ਨੂਨਂ ਸਮੇਤਿ ਸ਼ਨੈਰਿਤਿ ॥6॥
ਕ੍ਵਚਨ ਦਿਵਸੇ ਭੂਯੋ ਭੂਯਸ੍ਤਰੇ ਪਰੁषਾਤਪੇ
ਤਪਨਤਨਯਾਪਾਥਃ ਪਾਤੁਂ ਗਤਾ ਭਵਦਾਦਯਃ ।
ਚਲਿਤਗਰੁਤਂ ਪ੍ਰੇਕ੍षਾਮਾਸੁਰ੍ਬਕਂ ਖਲੁ ਵਿਸ੍ਮ੍ਰृਤਂ
ਕ੍षਿਤਿਧਰਗਰੁਚ੍ਛੇਦੇ ਕੈਲਾਸਸ਼ੈਲਮਿਵਾਪਰਮ੍ ॥7॥
ਪਿਬਤਿ ਸਲਿਲਂ ਗੋਪਵ੍ਰਾਤੇ ਭਵਨ੍ਤਮਭਿਦ੍ਰੁਤਃ
ਸ ਕਿਲ ਨਿਗਿਲਨ੍ਨਗ੍ਨਿਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਪੁਨਰ੍ਦ੍ਰੁਤਮੁਦ੍ਵਮਨ੍ ।
ਦਲਯਿਤੁਮਗਾਤ੍ਤ੍ਰੋਟ੍ਯਾਃ ਕੋਟ੍ਯਾ ਤਦਾऽऽਸ਼ੁ ਭਵਾਨ੍ ਵਿਭੋ
ਖਲਜਨਭਿਦਾਚੁਞ੍ਚੁਸ਼੍ਚਞ੍ਚੂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਦਦਾਰ ਤਮ੍ ॥8॥
ਸਪਦਿ ਸਹਜਾਂ ਸਨ੍ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਵਾ ਮृਤਾਂ ਖਲੁ ਪੂਤਨਾ-
ਮਨੁਜਮਘਮਪ੍ਯਗ੍ਰੇ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤੀਕ੍षਿਤੁਮੇਵ ਵਾ ।
ਸ਼ਮਨਨਿਲਯਂ ਯਾਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਬਕੇ ਸੁਮਨੋਗਣੇ
ਕਿਰਤਿ ਸੁਮਨੋਵृਨ੍ਦਂ ਵृਨ੍ਦਾਵਨਾਤ੍ ਗृਹਮੈਯਥਾਃ ॥9॥
ਲਲਿਤਮੁਰਲੀਨਾਦਂ ਦੂਰਾਨ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਵਧੂਜਨੈ-
ਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਮੁਪਗਮ੍ਯਾਰਾਦਾਰੂਢਮੋਦਮੁਦੀਕ੍षਿਤਃ ।
ਜਨਿਤਜਨਨੀਨਨ੍ਦਾਨਨ੍ਦਃ ਸਮੀਰਣਮਨ੍ਦਿਰ-
ਪ੍ਰਥਿਤਵਸਤੇ ਸ਼ੌਰੇ ਦੂਰੀਕੁਰੁष੍ਵ ਮਮਾਮਯਾਨ੍ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
taralamadhukṛt vṛnde vṛndāvane'tha manohare
paśupaśiśubhiḥ sākaṃ vatsānupālanalolupaḥ |
haladharasakho deva śrīman viceritha dhārayan
gavalamuralīvetraṃ netrābhirāmatanudyutiḥ ||1||
vihitajagatīrakṣaṃ lakṣmīkarāmbujalālitaṃ
dadati caraṇadvandvaṃ vṛndāvane tvayi pāvane |
kimiva na babhau sampatsampūritaṃ taruvallarī-
saliladharaṇīgotrakṣetrādikaṃ kamalāpate ||2||
vilasadulape kāntārānte samīraṇaśītale
vipulayamunātīre govardhanācalamūrdhasu |
lalitamuralīnādaḥ sañcārayan khalu vātsakaṃ
kvacana divase daityaṃ vatsākṛtiṃ tvamudaikṣathāḥ ||3||
rabhasavilasatpucchaṃ vicchāyato'sya vilokayan
kimapi valitaskandhaṃ randhrapratīkṣamudīkṣitam |
tamatha caraṇe bibhradvibhrāmayan muhuruccakaiḥ
kuhacana mahāvṛkṣe cikṣepitha kṣatajīvitam ||4||
nipatati mahādaitye jātyā durātmani tatkṣaṇaṃ
nipatanajavakṣuṇṇakṣoṇīruhakṣatakānane |
divi parimilat vṛndā vṛndārakāḥ kusumotkaraiḥ
śirasi bhavato harṣādvarṣanti nāma tadā hare ||5||
surabhilatamā mūrdhanyūrdhvaṃ kutaḥ kusumāvalī
nipatati tavetyukto bālaiḥ sahelamudairayaḥ |
jhaṭiti danujakṣepeṇordhvaṃ gatastarumaṇḍalāt
kusumanikaraḥ so'yaṃ nūnaṃ sameti śanairiti ||6||
kvacana divase bhūyo bhūyastare paruṣātape
tapanatanayāpāthaḥ pātuṃ gatā bhavadādayaḥ |
calitagarutaṃ prekṣāmāsurbakaṃ khalu vismrṛtaṃ
kṣitidharagarucchede kailāsaśailamivāparam ||7||
pibati salilaṃ gopavrāte bhavantamabhidrutaḥ
sa kila nigilannagniprakhyaṃ punardrutamudvaman |
dalayitumagāttroṭyāḥ koṭyā tadā''śu bhavān vibho
khalajanabhidācuñcuścañcū pragṛhya dadāra tam ||8||
sapadi sahajāṃ sandraṣṭuṃ vā mṛtāṃ khalu pūtanā-
manujamaghamapyagre gatvā pratīkṣitumeva vā |
śamananilayaṃ yāte tasmin bake sumanogaṇe
kirati sumanovṛndaṃ vṛndāvanāt gṛhamaiyathāḥ ||9||
lalitamuralīnādaṃ dūrānniśamya vadhūjanai-
stvaritamupagamyārādārūḍhamodamudīkṣitaḥ |
janitajananīnandānandaḥ samīraṇamandira-
prathitavasate śaure dūrīkuruṣva mamāmayān ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
तरलमधुकृत् वृन्दे वृन्दावनेऽथ मनोहरे
पशुपशिशुभिः साकं वत्सानुपालनलोलुपः ।
हलधरसखो देव श्रीमन् विचेरिथ धारयन्
गवलमुरलीवेत्रं नेत्राभिरामतनुद्युतिः ॥1॥
विहितजगतीरक्षं लक्ष्मीकराम्बुजलालितं
ददति चरणद्वन्द्वं वृन्दावने त्वयि पावने ।
किमिव न बभौ सम्पत्सम्पूरितं तरुवल्लरी-
सलिलधरणीगोत्रक्षेत्रादिकं कमलापते ॥2॥
विलसदुलपे कान्तारान्ते समीरणशीतले
विपुलयमुनातीरे गोवर्धनाचलमूर्धसु ।
ललितमुरलीनादः सञ्चारयन् खलु वात्सकं
क्वचन दिवसे दैत्यं वत्साकृतिं त्वमुदैक्षथाः ॥3॥
रभसविलसत्पुच्छं विच्छायतोऽस्य विलोकयन्
किमपि वलितस्कन्धं रन्ध्रप्रतीक्षमुदीक्षितम् ।
तमथ चरणे बिभ्रद्विभ्रामयन् मुहुरुच्चकैः
कुहचन महावृक्षे चिक्षेपिथ क्षतजीवितम् ॥4॥
निपतति महादैत्ये जात्या दुरात्मनि तत्क्षणं
निपतनजवक्षुण्णक्षोणीरुहक्षतकानने ।
दिवि परिमिलत् वृन्दा वृन्दारकाः कुसुमोत्करैः
शिरसि भवतो हर्षाद्वर्षन्ति नाम तदा हरे ॥5॥
सुरभिलतमा मूर्धन्यूर्ध्वं कुतः कुसुमावली
निपतति तवेत्युक्तो बालैः सहेलमुदैरयः ।
झटिति दनुजक्षेपेणोर्ध्वं गतस्तरुमण्डलात्
कुसुमनिकरः सोऽयं नूनं समेति शनैरिति ॥6॥
क्वचन दिवसे भूयो भूयस्तरे परुषातपे
तपनतनयापाथः पातुं गता भवदादयः ।
चलितगरुतं प्रेक्षामासुर्बकं खलु विस्म्रृतं
क्षितिधरगरुच्छेदे कैलासशैलमिवापरम् ॥7॥
पिबति सलिलं गोपव्राते भवन्तमभिद्रुतः
स किल निगिलन्नग्निप्रख्यं पुनर्द्रुतमुद्वमन् ।
दलयितुमगात्त्रोट्याः कोट्या तदाऽऽशु भवान् विभो
खलजनभिदाचुञ्चुश्चञ्चू प्रगृह्य ददार तम् ॥8॥
सपदि सहजां सन्द्रष्टुं वा मृतां खलु पूतना-
मनुजमघमप्यग्रे गत्वा प्रतीक्षितुमेव वा ।
शमननिलयं याते तस्मिन् बके सुमनोगणे
किरति सुमनोवृन्दं वृन्दावनात् गृहमैयथाः ॥9॥
ललितमुरलीनादं दूरान्निशम्य वधूजनै-
स्त्वरितमुपगम्यारादारूढमोदमुदीक्षितः ।
जनितजननीनन्दानन्दः समीरणमन्दिर-
प्रथितवसते शौरे दूरीकुरुष्व ममामयान् ॥10॥
taralamadhukṛt vṛnde vṛndāvane'tha manohare
paśupaśiśubhiḥ sākaṃ vatsānupālanalolupaḥ |
haladharasakho deva śrīman viceritha dhārayan
gavalamuralīvetraṃ netrābhirāmatanudyutiḥ ||1||
vihitajagatīrakṣaṃ lakṣmīkarāmbujalālitaṃ
dadati caraṇadvandvaṃ vṛndāvane tvayi pāvane |
kimiva na babhau sampatsampūritaṃ taruvallarī-
saliladharaṇīgotrakṣetrādikaṃ kamalāpate ||2||
vilasadulape kāntārānte samīraṇaśītale
vipulayamunātīre govardhanācalamūrdhasu |
lalitamuralīnādaḥ sañcārayan khalu vātsakaṃ
kvacana divase daityaṃ vatsākṛtiṃ tvamudaikṣathāḥ ||3||
rabhasavilasatpucchaṃ vicchāyato'sya vilokayan
kimapi valitaskandhaṃ randhrapratīkṣamudīkṣitam |
tamatha caraṇe bibhradvibhrāmayan muhuruccakaiḥ
kuhacana mahāvṛkṣe cikṣepitha kṣatajīvitam ||4||
nipatati mahādaitye jātyā durātmani tatkṣaṇaṃ
nipatanajavakṣuṇṇakṣoṇīruhakṣatakānane |
divi parimilat vṛndā vṛndārakāḥ kusumotkaraiḥ
śirasi bhavato harṣādvarṣanti nāma tadā hare ||5||
surabhilatamā mūrdhanyūrdhvaṃ kutaḥ kusumāvalī
nipatati tavetyukto bālaiḥ sahelamudairayaḥ |
jhaṭiti danujakṣepeṇordhvaṃ gatastarumaṇḍalāt
kusumanikaraḥ so'yaṃ nūnaṃ sameti śanairiti ||6||
kvacana divase bhūyo bhūyastare paruṣātape
tapanatanayāpāthaḥ pātuṃ gatā bhavadādayaḥ |
calitagarutaṃ prekṣāmāsurbakaṃ khalu vismrṛtaṃ
kṣitidharagarucchede kailāsaśailamivāparam ||7||
pibati salilaṃ gopavrāte bhavantamabhidrutaḥ
sa kila nigilannagniprakhyaṃ punardrutamudvaman |
dalayitumagāttroṭyāḥ koṭyā tadā''śu bhavān vibho
khalajanabhidācuñcuścañcū pragṛhya dadāra tam ||8||
sapadi sahajāṃ sandraṣṭuṃ vā mṛtāṃ khalu pūtanā-
manujamaghamapyagre gatvā pratīkṣitumeva vā |
śamananilayaṃ yāte tasmin bake sumanogaṇe
kirati sumanovṛndaṃ vṛndāvanāt gṛhamaiyathāḥ ||9||
lalitamuralīnādaṃ dūrānniśamya vadhūjanai-
stvaritamupagamyārādārūḍhamodamudīkṣitaḥ |
janitajananīnandānandaḥ samīraṇamandira-
prathitavasate śaure dūrīkuruṣva mamāmayān ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in