Narayaniyam Dashaka 96 - Bhagavadvibhutayah Tatha Jnanakarmabhaktiyogah — Gurmukhi Script

ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਸਾਕ੍षਾਤ੍ ਪਰਮੁਰੁਮਹਿਮਨ੍ਨਕ੍षਰਾਣਾਮਕਾਰ-

ਸ੍ਤਾਰੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਮਨੁਰਸਿ ਮੁਨਿषੁ ਤ੍ਵਂ ਭृਗੁਰ੍ਨਾਰਦੋऽਪਿ ।

ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੋ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਪਸ਼ੁषੁ ਚ ਸੁਰਭਿਃ ਪਕ੍षਿਣਾਂ ਵੈਨਤੇਯੋ

ਨਾਗਾਨਾਮਸ੍ਯਨਨ੍ਤਸ੍ਸੁਰਸਰਿਦਪਿ ਚ ਸ੍ਰੋਤਸਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਤੇ ॥1॥

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਾਨਾਂ ਬਲਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਰਤੁषੁ ਚ ਜਪਯਜ੍ਞੋऽਸਿ ਵੀਰੇषੁ ਪਾਰ੍ਥੋ

ਭਕ੍ਤਾਨਾਮੁਦ੍ਧਵਸ੍ਤ੍ਵਂ ਬਲਮਸਿ ਬਲਿਨਾਂ ਧਾਮ ਤੇਜਸ੍ਵਿਨਾਂ ਤ੍ਵਮ੍ ।

ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਭੂਤੇਰ੍ਵਿਕਸਦਤਿਸ਼ਯਂ ਵਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਮੇਵ

ਤ੍ਵਂ ਜੀਵਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਯਦਿਹ ਭਵਦृਤੇ ਤਨ੍ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚੇ ॥2॥

ਧਰ੍ਮਂ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਪਥਵਿਹਿਤਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪਰਤ੍ਵੇਨ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ

ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੋऽਨ੍ਤਰ੍ਵਿਰਾਗੇ ਵਿਕਸਤਿ ਸ਼ਨਕੈਃ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜਨ੍ਤੋ ਲਭਨ੍ਤੇ ।

ਸਤ੍ਤਾਸ੍ਫੂਰ੍ਤਿਪ੍ਰਿਯਤ੍ਵਾਤ੍ਮਕਮਖਿਲਪਦਾਰ੍ਥੇषੁ ਭਿਨ੍ਨੇष੍ਵਭਿਨ੍ਨਂ

ਨਿਰ੍ਮੂਲਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਲਂ ਪਰਮਮਹਮਿਤਿ ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਬੋਧਂ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਮ੍ ॥3॥

ਜ੍ਞਾਨਂ ਕਰ੍ਮਾਪਿ ਭਕ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਰਿਤਯਮਿਹ ਭਵਤ੍ਪ੍ਰਾਪਕਂ ਤਤ੍ਰ ਤਾਵ-

ਨ੍ਨਿਰ੍ਵਿਣ੍ਣਾਨਾਮਸ਼ੇषੇ ਵਿषਯ ਇਹ ਭਵੇਤ੍ ਜ੍ਞਾਨਯੋਗੇऽਧਿਕਾਰਃ ।

ਸਕ੍ਤਾਨਾਂ ਕਰ੍ਮਯੋਗਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਹਿ ਵਿਨਿਹਿਤੋ ਯੇ ਤੁ ਨਾਤ੍ਯਨ੍ਤਸਕ੍ਤਾਃ

ਨਾਪ੍ਯਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਵਿਰਕ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਚ ਧृਤਰਸਾ ਭਕ੍ਤਿਯੋਗੋ ਹ੍ਯਮੀषਾਮ੍ ॥4॥

ਜ੍ਞਾਨਂ ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤਤਾਂ ਵਾ ਲਘੁ ਸੁਕृਤਵਸ਼ਾਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਲਭਨ੍ਤੇ

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਜਨ੍ਮ ਸ੍ਪृਹਯਤਿ ਭਗਵਨ੍ ਨਾਕਗੋ ਨਾਰਕੋ ਵਾ ।

ਆਵਿष੍ਟਂ ਮਾਂ ਤੁ ਦੈਵਾਦ੍ਭਵਜਲਨਿਧਿਪੋਤਾਯਿਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਦੇਹੇ

ਤ੍ਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਣਧਾਰਂ ਗੁਰੁਮਨੁਗੁਣਵਾਤਾਯਿਤਸ੍ਤਾਰਯੇਥਾਃ ॥5॥

ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਮਾਰ੍ਗਯਨ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਭਿਰਪਿ ਨਯੈਃ ਕੇਵਲਜ੍ਞਾਨਲੁਬ੍ਧਾਃ

ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇऽਤੀਵ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਬਹੁਤਰਜਨੁषਾਮਨ੍ਤ ਏਵਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ।

ਦੂਰਸ੍ਥਃ ਕਰ੍ਮਯੋਗੋऽਪਿ ਚ ਪਰਮਫਲੇ ਨਨ੍ਵਯਂ ਭਕ੍ਤਿਯੋਗ-

ਸ੍ਤ੍ਵਾਮੂਲਾਦੇਵ ਹृਦ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਮਯਿ ਭਵਤ੍ਪ੍ਰਾਪਕੋ ਵਰ੍ਧਤਾਂ ਮੇ ॥6॥

ਜ੍ਞਾਨਾਯੈਵਾਤਿਯਤ੍ਨਂ ਮੁਨਿਰਪਵਦਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍

ਗਾਢਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਭਕ੍ਤਿਂ ਸ਼ਰਣਮਯਤਿ ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਕਰਾਗ੍ਰੇ ।

ਤ੍ਵਦ੍ਧ੍ਯਾਨੇऽਪੀਹ ਤੁਲ੍ਯਾ ਪੁਨਰਸੁਕਰਤਾ ਚਿਤ੍ਤਚਾਞ੍ਚਲ੍ਯਹੇਤੋ-

ਰਭ੍ਯਾਸਾਦਾਸ਼ੁ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਤਦਪਿ ਵਸ਼ਯਿਤੁਂ ਤ੍ਵਤ੍ਕृਪਾਚਾਰੁਤਾਭ੍ਯਾਮ੍ ॥7॥

ਨਿਰ੍ਵਿਣ੍ਣਃ ਕਰ੍ਮਮਾਰ੍ਗੇ ਖਲੁ ਵਿषਮਤਮੇ ਤ੍ਵਤ੍ਕਥਾਦੌ ਚ ਗਾਢਂ

ਜਾਤਸ਼੍ਰਦ੍ਧੋऽਪਿ ਕਾਮਾਨਯਿ ਭੁਵਨਪਤੇ ਨੈਵ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਹਾਤੁਮ੍ ।

ਤਦ੍ਭੂਯੋ ਨਿਸ਼੍ਚਯੇਨ ਤ੍ਵਯਿ ਨਿਹਿਤਮਨਾ ਦੋषਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਭਜਂਸ੍ਤਾਨ੍

ਪੁष੍ਣੀਯਾਂ ਭਕ੍ਤਿਮੇਵ ਤ੍ਵਯਿ ਹृਦਯਗਤੇ ਮਙ੍ਕ੍षੁ ਨਙ੍ਕ੍ष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਗਾਃ ॥8॥

ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਰ੍ਜਿਤਾਰ੍ਥਕ੍षਯਵਿਮਲਮਤਿਰ੍ਨੁਦ੍ਯਮਾਨੋ ਜਨੌਘੈਃ

ਪ੍ਰਾਗੇਵਂ ਪ੍ਰਾਹ ਵਿਪ੍ਰੋ ਨ ਖਲੁ ਮਮ ਜਨਃ ਕਾਲਕਰ੍ਮਗ੍ਰਹਾ ਵਾ।

ਚੇਤੋ ਮੇ ਦੁਃਖਹੇਤੁਸ੍ਤਦਿਹ ਗੁਣਗਣਂ ਭਾਵਯਤ੍ਸਰ੍ਵਕਾਰੀ-

ਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਗਤਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਮਮ ਚ ਕੁਰੁ ਵਿਭੋ ਤਾਦृਸ਼ੀ ਚਿਤ੍ਤਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮ੍ ॥9॥

ਐਲਃ ਪ੍ਰਾਗੁਰ੍ਵਸ਼ੀਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਤਿਵਿਵਸ਼ਮਨਾਃ ਸੇਵਮਾਨਸ਼੍ਚਿਰਂ ਤਾਂ

ਗਾਢਂ ਨਿਰ੍ਵਿਦ੍ਯ ਭੂਯੋ ਯੁਵਤਿਸੁਖਮਿਦਂ ਕ੍षੁਦ੍ਰਮੇਵੇਤਿ ਗਾਯਨ੍ ।

ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪੂਰ੍ਣਃ ਸੁਖਤਰਮਚਰਤ੍ਤਦ੍ਵਦੁਦ੍ਧੂਤਸਙ੍ਗਂ

ਭਕ੍ਤੋਤ੍ਤਂਸਂ ਕ੍ਰਿਯਾ ਮਾਂ ਪਵਨਪੁਰਪਤੇ ਹਨ੍ਤ ਮੇ ਰੁਨ੍ਧਿ ਰੋਗਾਨ੍ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

tvaṃ hi brahmaiva sākṣāt paramurumahimannakṣarāṇāmakāra-

stāro mantreṣu rājñāṃ manurasi muniṣu tvaṃ bhṛgurnārado'pi |

prahlādo dānavānāṃ paśuṣu ca surabhiḥ pakṣiṇāṃ vainateyo

nāgānāmasyanantassurasaridapi ca srotasāṃ viśvamūrte ||1||

brahmaṇyānāṃ balistvaṃ kratuṣu ca japayajño'si vīreṣu pārtho

bhaktānāmuddhavastvaṃ balamasi balināṃ dhāma tejasvināṃ tvam |

nāstyantastvadvibhūtervikasadatiśayaṃ vastu sarvaṃ tvameva

tvaṃ jīvastvaṃ pradhānaṃ yadiha bhavadṛte tanna kiñcit prapañce ||2||

dharmaṃ varṇāśramāṇāṃ śrutipathavihitaṃ tvatparatvena bhaktyā

kurvanto'ntarvirāge vikasati śanakaiḥ santyajanto labhante |

sattāsphūrtipriyatvātmakamakhilapadārtheṣu bhinneṣvabhinnaṃ

nirmūlaṃ viśvamūlaṃ paramamahamiti tvadvibodhaṃ viśuddham ||3||

jñānaṃ karmāpi bhaktistritayamiha bhavatprāpakaṃ tatra tāva-

nnirviṇṇānāmaśeṣe viṣaya iha bhavet jñānayoge'dhikāraḥ |

saktānāṃ karmayogastvayi hi vinihito ye tu nātyantasaktāḥ

nāpyatyantaṃ viraktāstvayi ca dhṛtarasā bhaktiyogo hyamīṣām ||4||

jñānaṃ tvadbhaktatāṃ vā laghu sukṛtavaśānmartyaloke labhante

tasmāttatraiva janma spṛhayati bhagavan nākago nārako vā |

āviṣṭaṃ māṃ tu daivādbhavajalanidhipotāyite martyadehe

tvaṃ kṛtvā karṇadhāraṃ gurumanuguṇavātāyitastārayethāḥ ||5||

avyaktaṃ mārgayantaḥ śrutibhirapi nayaiḥ kevalajñānalubdhāḥ

kliśyante'tīva siddhiṃ bahutarajanuṣāmanta evāpnuvanti |

dūrasthaḥ karmayogo'pi ca paramaphale nanvayaṃ bhaktiyoga-

stvāmūlādeva hṛdyastvaritamayi bhavatprāpako vardhatāṃ me ||6||

jñānāyaivātiyatnaṃ munirapavadate brahmatattvaṃ tu śṛṇvan

gāḍhaṃ tvatpādabhaktiṃ śaraṇamayati yastasya muktiḥ karāgre |

tvaddhyāne'pīha tulyā punarasukaratā cittacāñcalyaheto-

rabhyāsādāśu śakyaṃ tadapi vaśayituṃ tvatkṛpācārutābhyām ||7||

nirviṇṇaḥ karmamārge khalu viṣamatame tvatkathādau ca gāḍhaṃ

jātaśraddho'pi kāmānayi bhuvanapate naiva śaknomi hātum |

tadbhūyo niścayena tvayi nihitamanā doṣabuddhyā bhajaṃstān

puṣṇīyāṃ bhaktimeva tvayi hṛdayagate maṅkṣu naṅkṣyanti saṅgāḥ ||8||

kaścit kleśārjitārthakṣayavimalamatirnudyamāno janaughaiḥ

prāgevaṃ prāha vipro na khalu mama janaḥ kālakarmagrahā vā|

ceto me duḥkhahetustadiha guṇagaṇaṃ bhāvayatsarvakārī-

tyuktvā śānto gatastvāṃ mama ca kuru vibho tādṛśī cittaśāntim ||9||

ailaḥ prāgurvaśīṃ pratyativivaśamanāḥ sevamānaściraṃ tāṃ

gāḍhaṃ nirvidya bhūyo yuvatisukhamidaṃ kṣudrameveti gāyan |

tvadbhaktiṃ prāpya pūrṇaḥ sukhataramacarattadvaduddhūtasaṅgaṃ

bhaktottaṃsaṃ kriyā māṃ pavanapurapate hanta me rundhi rogān ||10||

Sanskrit — Devanagari (original)

त्वं हि ब्रह्मैव साक्षात् परमुरुमहिमन्नक्षराणामकार-

स्तारो मन्त्रेषु राज्ञां मनुरसि मुनिषु त्वं भृगुर्नारदोऽपि ।

प्रह्लादो दानवानां पशुषु च सुरभिः पक्षिणां वैनतेयो

नागानामस्यनन्तस्सुरसरिदपि च स्रोतसां विश्वमूर्ते ॥1॥

ब्रह्मण्यानां बलिस्त्वं क्रतुषु च जपयज्ञोऽसि वीरेषु पार्थो

भक्तानामुद्धवस्त्वं बलमसि बलिनां धाम तेजस्विनां त्वम् ।

नास्त्यन्तस्त्वद्विभूतेर्विकसदतिशयं वस्तु सर्वं त्वमेव

त्वं जीवस्त्वं प्रधानं यदिह भवदृते तन्न किञ्चित् प्रपञ्चे ॥2॥

धर्मं वर्णाश्रमाणां श्रुतिपथविहितं त्वत्परत्वेन भक्त्या

कुर्वन्तोऽन्तर्विरागे विकसति शनकैः सन्त्यजन्तो लभन्ते ।

सत्तास्फूर्तिप्रियत्वात्मकमखिलपदार्थेषु भिन्नेष्वभिन्नं

निर्मूलं विश्वमूलं परममहमिति त्वद्विबोधं विशुद्धम् ॥3॥

ज्ञानं कर्मापि भक्तिस्त्रितयमिह भवत्प्रापकं तत्र ताव-

न्निर्विण्णानामशेषे विषय इह भवेत् ज्ञानयोगेऽधिकारः ।

सक्तानां कर्मयोगस्त्वयि हि विनिहितो ये तु नात्यन्तसक्ताः

नाप्यत्यन्तं विरक्तास्त्वयि च धृतरसा भक्तियोगो ह्यमीषाम् ॥4॥

ज्ञानं त्वद्भक्ततां वा लघु सुकृतवशान्मर्त्यलोके लभन्ते

तस्मात्तत्रैव जन्म स्पृहयति भगवन् नाकगो नारको वा ।

आविष्टं मां तु दैवाद्भवजलनिधिपोतायिते मर्त्यदेहे

त्वं कृत्वा कर्णधारं गुरुमनुगुणवातायितस्तारयेथाः ॥5॥

अव्यक्तं मार्गयन्तः श्रुतिभिरपि नयैः केवलज्ञानलुब्धाः

क्लिश्यन्तेऽतीव सिद्धिं बहुतरजनुषामन्त एवाप्नुवन्ति ।

दूरस्थः कर्मयोगोऽपि च परमफले नन्वयं भक्तियोग-

स्त्वामूलादेव हृद्यस्त्वरितमयि भवत्प्रापको वर्धतां मे ॥6॥

ज्ञानायैवातियत्नं मुनिरपवदते ब्रह्मतत्त्वं तु शृण्वन्

गाढं त्वत्पादभक्तिं शरणमयति यस्तस्य मुक्तिः कराग्रे ।

त्वद्ध्यानेऽपीह तुल्या पुनरसुकरता चित्तचाञ्चल्यहेतो-

रभ्यासादाशु शक्यं तदपि वशयितुं त्वत्कृपाचारुताभ्याम् ॥7॥

निर्विण्णः कर्ममार्गे खलु विषमतमे त्वत्कथादौ च गाढं

जातश्रद्धोऽपि कामानयि भुवनपते नैव शक्नोमि हातुम् ।

तद्भूयो निश्चयेन त्वयि निहितमना दोषबुद्ध्या भजंस्तान्

पुष्णीयां भक्तिमेव त्वयि हृदयगते मङ्क्षु नङ्क्ष्यन्ति सङ्गाः ॥8॥

कश्चित् क्लेशार्जितार्थक्षयविमलमतिर्नुद्यमानो जनौघैः

प्रागेवं प्राह विप्रो न खलु मम जनः कालकर्मग्रहा वा।

चेतो मे दुःखहेतुस्तदिह गुणगणं भावयत्सर्वकारी-

त्युक्त्वा शान्तो गतस्त्वां मम च कुरु विभो तादृशी चित्तशान्तिम् ॥9॥

ऐलः प्रागुर्वशीं प्रत्यतिविवशमनाः सेवमानश्चिरं तां

गाढं निर्विद्य भूयो युवतिसुखमिदं क्षुद्रमेवेति गायन् ।

त्वद्भक्तिं प्राप्य पूर्णः सुखतरमचरत्तद्वदुद्धूतसङ्गं

भक्तोत्तंसं क्रिया मां पवनपुरपते हन्त मे रुन्धि रोगान् ॥10॥