Narayaniyam Dashaka 94 - Tattvajnanotpattih — Gurmukhi Script

ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਨਿष੍ਕਾਮਧਰ੍ਮੈਃ ਪ੍ਰਵਰਗੁਰੁਗਿਰਾ ਤਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਪਰਂ ਤੇ

ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਦੇਹੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਵ੍ਯਪਗਤਮਖਿਲਵ੍ਯਾਪ੍ਤਮਾਵੇਦਯਨ੍ਤੇ ।

ਨਾਨਾਤ੍ਵਸ੍ਥੌਲ੍ਯਕਾਰ੍ਸ਼੍ਯਾਦਿ ਤੁ ਗੁਣਜਵਪੁਸ੍ਸਙ੍ਗਤੋऽਧ੍ਯਾਸਿਤਂ ਤੇ

ਵਹ੍ਨੇਰ੍ਦਾਰੁਪ੍ਰਭੇਦੇष੍ਵਿਵ ਮਹਦਣੁਤਾਦੀਪ੍ਤਤਾਸ਼ਾਨ੍ਤਤਾਦਿ ॥1॥

ਆਚਾਰ੍ਯਾਖ੍ਯਾਧਰਸ੍ਥਾਰਣਿਸਮਨੁਮਿਲਚ੍ਛਿष੍ਯਰੂਪੋਤ੍ਤਰਾਰ-

ਣ੍ਯਾਵੇਧੋਦ੍ਭਾਸਿਤੇਨ ਸ੍ਫੁਟਤਰਪਰਿਬੋਧਾਗ੍ਨਿਨਾ ਦਹ੍ਯਮਾਨੇ ।

ਕਰ੍ਮਾਲੀਵਾਸਨਾਤਤ੍ਕृਤਤਨੁਭੁਵਨਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਕਾਨ੍ਤਾਰਪੂਰੇ

ਦਾਹ੍ਯਾਭਾਵੇਨ ਵਿਦ੍ਯਾਸ਼ਿਖਿਨਿ ਚ ਵਿਰਤੇ ਤ੍ਵਨ੍ਮਯੀ ਖਲ੍ਵਵਸ੍ਥਾ ॥2॥

ਏਵਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਤੋऽਨ੍ਯੋ ਨਹਿ ਖਲੁ ਨਿਖਿਲਕ੍ਲੇਸ਼ਹਾਨੇਰੁਪਾਯੋ

ਨੈਕਾਨ੍ਤਾਤ੍ਯਨ੍ਤਿਕਾਸ੍ਤੇ ਕृषਿਵਦਗਦषਾਡ੍ਗੁਣ੍ਯषਟ੍ਕਰ੍ਮਯੋਗਾਃ ।

ਦੁਰ੍ਵੈਕਲ੍ਯੈਰਕਲ੍ਯਾ ਅਪਿ ਨਿਗਮਪਥਾਸ੍ਤਤ੍ਫਲਾਨ੍ਯਪ੍ਯਵਾਪ੍ਤਾ

ਮਤ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਸ੍ਮਰਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਸਜਤਿ ਪਤਨੇ ਯਾਨ੍ਤ੍ਯਨਨ੍ਤਾਨ੍ ਵਿषਾਦਾਨ੍॥3॥

ਤ੍ਵਲ੍ਲੋਕਾਦਨ੍ਯਲੋਕਃ ਕ੍ਵਨੁ ਭਯਰਹਿਤੋ ਯਤ੍ ਪਰਾਰ੍ਧਦ੍ਵਯਾਨ੍ਤੇ

ਤ੍ਵਦ੍ਭੀਤਸ੍ਸਤ੍ਯਲੋਕੇऽਪਿ ਨ ਸੁਖਵਸਤਿਃ ਪਦ੍ਮਭੂਃ ਪਦ੍ਮਨਾਭ ।

ਏਵਂ ਭਾਵੇ ਤ੍ਵਧਰ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਬਹੁਤਮਸਾਂ ਕਾ ਕਥਾ ਨਾਰਕਾਣਾਂ

ਤਨ੍ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਬਨ੍ਧਂ ਵਰਦ੍ ਕृਪਣਬਨ੍ਧੋ ਕृਪਾਪੂਰਸਿਨ੍ਧੋ ॥4॥

ਯਾਥਾਰ੍ਥ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਵਨ੍ਮਯਸ੍ਯੈਵ ਹਿ ਮਮ ਨ ਵਿਭੋ ਵਸ੍ਤੁਤੋ ਬਨ੍ਧਮੋਕ੍षੌ

ਮਾਯਾਵਿਦ੍ਯਾਤਨੁਭ੍ਯਾਂ ਤਵ ਤੁ ਵਿਰਚਿਤੌ ਸ੍ਵਪ੍ਨਬੋਧੋਪਮੌ ਤੌ ।

ਬਦ੍ਧੇ ਜੀਵਦ੍ਵਿਮੁਕ੍ਤਿਂ ਗਤਵਤਿ ਚ ਭਿਦਾ ਤਾਵਤੀ ਤਾਵਦੇਕੋ

ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਦੇਹਦ੍ਰੁਮਸ੍ਥੋ ਵਿषਯਫਲਰਸਾਨ੍ਨਾਪਰੋ ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਥਾਤ੍ਮਾ ॥5॥

ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਤ੍ਵਮੇਵਂਵਿਧਮਿਤਿ ਵਚਸਾ ਕਿਂ ਫਲਂ ਦੂਰਦੂਰੇ

ਤਨ੍ਨਾਮਾਸ਼ੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧੇਰ੍ਨ ਚ ਲਘੁ ਮਨਸਸ਼੍ਸ਼ੋਧਨਂ ਭਕ੍ਤਿਤੋऽਨ੍ਯਤ੍ ।

ਤਨ੍ਮੇ ਵਿष੍ਣੋ ਕृषੀष੍ਠਾਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਕृਤਸਕਲਪ੍ਰਾਰ੍ਪਣਂ ਭਕ੍ਤਿਭਾਰਂ

ਯੇਨ ਸ੍ਯਾਂ ਮਙ੍ਕ੍षੁ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਗੁਰੁਵਚਨਮਿਲਤ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਬੋਧਸ੍ਤ੍ਵਦਾਤ੍ਮਾ ॥6॥

ਸ਼ਬ੍ਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਪੀਹ ਪ੍ਰਯਤਿਤਮਨਸਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿਤ੍

ਕष੍ਟਂ ਵਨ੍ਧ੍ਯਸ਼੍ਰਮਾਸ੍ਤੇ ਚਿਰਤਰਮਿਹ ਗਾਂ ਬਿਭ੍ਰਤੇ ਨਿष੍ਪ੍ਰਸੂਤਿਮ੍ ।

ਯਸ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਭਿਰਾਮਾਸ੍ਸਕਲਮਲਹਰਾ ਦਿਵ੍ਯਲੀਲਾਵਤਾਰਾਃ

ਸਚ੍ਚਿਤ੍ਸਾਨ੍ਦ੍ਰਂ ਚ ਰੂਪਂ ਤਵ ਨ ਨਿਗਦਿਤਂ ਤਾਂ ਨ ਵਾਚਂ ਭ੍ਰਿਯਾਸਮ੍ ॥7॥

ਯੋ ਯਾਵਾਨ੍ ਯਾਦृਸ਼ੋ ਵਾ ਤ੍ਵਮਿਤਿ ਕਿਮਪਿ ਨੈਵਾਵਗਚ੍ਛਾਮਿ ਭੂਮ੍-

ਨ੍ਨੇਵਞ੍ਚਾਨਨ੍ਯਭਾਵਸ੍ਤ੍ਵਦਨੁਭਜਨਮੇਵਾਦ੍ਰਿਯੇ ਚੈਦ੍ਯਵੈਰਿਨ੍ ।

ਤ੍ਵਲ੍ਲਿਙ੍ਗਾਨਾਂ ਤ੍ਵਦਙ੍ਘ੍ਰਿਪ੍ਰਿਯਜਨਸਦਸਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਦਿ-

ਰ੍ਭੂਯਾਨ੍ਮੇ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਪੂਜਾਨਤਿਨੁਤਿਗੁਣਕਰ੍ਮਾਨੁਕੀਰ੍ਤ੍ਯਾਦਰੋऽਪਿ ॥8॥

ਯਦ੍ਯਲ੍ਲਭ੍ਯੇਤ ਤਤ੍ਤਤ੍ਤਵ ਸਮੁਪਹृਤਂ ਦੇਵ ਦਾਸੋऽਸ੍ਮਿ ਤੇऽਹਂ

ਤ੍ਵਦ੍ਗੇਹੋਨ੍ਮਾਰ੍ਜਨਾਦ੍ਯਂ ਭਵਤੁ ਮਮ ਮੁਹੁਃ ਕਰ੍ਮ ਨਿਰ੍ਮਾਯਮੇਵ ।

ਸੂਰ੍ਯਾਗ੍ਨਿਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਤ੍ਮਾਦਿषੁ ਲਸਿਤਚਤੁਰ੍ਬਾਹੁਮਾਰਾਧਯੇ ਤ੍ਵਾਂ

ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰੇਮਾਰ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਰੂਪੋ ਮਮ ਸਤਤਮਭਿष੍ਯਨ੍ਦਤਾਂ ਭਕ੍ਤਿਯੋਗਃ ॥9॥

ਐਕ੍ਯਂ ਤੇ ਦਾਨਹੋਮਵ੍ਰਤਨਿਯਮਤਪਸ੍ਸਾਙ੍ਖ੍ਯਯੋਗੈਰ੍ਦੁਰਾਪਂ

ਤ੍ਵਤ੍ਸਙ੍ਗੇਨੈਵ ਗੋਪ੍ਯਃ ਕਿਲ ਸੁਕृਤਿਤਮਾ ਪ੍ਰਾਪੁਰਾਨਨ੍ਦਸਾਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ।

ਭਕ੍ਤੇष੍ਵਨ੍ਯੇषੁ ਭੂਯਸ੍ਸ੍ਵਪਿ ਬਹੁਮਨੁषੇ ਭਕ੍ਤਿਮੇਵ ਤ੍ਵਮਾਸਾਂ

ਤਨ੍ਮੇ ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤਿਮੇਵ ਦ੍ਰਢਯ ਹਰ ਗਦਾਨ੍ ਕृष੍ਣ ਵਾਤਾਲਯੇਸ਼ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

śuddhā niṣkāmadharmaiḥ pravaragurugirā tatsvarūpaṃ paraṃ te

śuddhaṃ dehendriyādivyapagatamakhilavyāptamāvedayante |

nānātvasthaulyakārśyādi tu guṇajavapussaṅgato'dhyāsitaṃ te

vahnerdāruprabhedeṣviva mahadaṇutādīptatāśāntatādi ||1||

ācāryākhyādharasthāraṇisamanumilacchiṣyarūpottarāra-

ṇyāvedhodbhāsitena sphuṭataraparibodhāgninā dahyamāne |

karmālīvāsanātatkṛtatanubhuvanabhrāntikāntārapūre

dāhyābhāvena vidyāśikhini ca virate tvanmayī khalvavasthā ||2||

evaṃ tvatprāptito'nyo nahi khalu nikhilakleśahānerupāyo

naikāntātyantikāste kṛṣivadagadaṣāḍguṇyaṣaṭkarmayogāḥ |

durvaikalyairakalyā api nigamapathāstatphalānyapyavāptā

mattāstvāṃ vismarantaḥ prasajati patane yāntyanantān viṣādān||3||

tvallokādanyalokaḥ kvanu bhayarahito yat parārdhadvayānte

tvadbhītassatyaloke'pi na sukhavasatiḥ padmabhūḥ padmanābha |

evaṃ bhāve tvadharmārjitabahutamasāṃ kā kathā nārakāṇāṃ

tanme tvaṃ chindhi bandhaṃ varad kṛpaṇabandho kṛpāpūrasindho ||4||

yāthārthyāttvanmayasyaiva hi mama na vibho vastuto bandhamokṣau

māyāvidyātanubhyāṃ tava tu viracitau svapnabodhopamau tau |

baddhe jīvadvimuktiṃ gatavati ca bhidā tāvatī tāvadeko

bhuṅkte dehadrumastho viṣayaphalarasānnāparo nirvyathātmā ||5||

jīvanmuktatvamevaṃvidhamiti vacasā kiṃ phalaṃ dūradūre

tannāmāśuddhabuddherna ca laghu manasaśśodhanaṃ bhaktito'nyat |

tanme viṣṇo kṛṣīṣṭhāstvayi kṛtasakalaprārpaṇaṃ bhaktibhāraṃ

yena syāṃ maṅkṣu kiñcid guruvacanamilattvatprabodhastvadātmā ||6||

śabdbrahmaṇyapīha prayatitamanasastvāṃ na jānanti kecit

kaṣṭaṃ vandhyaśramāste cirataramiha gāṃ bibhrate niṣprasūtim |

yasyāṃ viśvābhirāmāssakalamalaharā divyalīlāvatārāḥ

saccitsāndraṃ ca rūpaṃ tava na nigaditaṃ tāṃ na vācaṃ bhriyāsam ||7||

yo yāvān yādṛśo vā tvamiti kimapi naivāvagacchāmi bhūm-

nnevañcānanyabhāvastvadanubhajanamevādriye caidyavairin |

tvalliṅgānāṃ tvadaṅghripriyajanasadasāṃ darśanasparśanādi-

rbhūyānme tvatprapūjānatinutiguṇakarmānukīrtyādaro'pi ||8||

yadyallabhyeta tattattava samupahṛtaṃ deva dāso'smi te'haṃ

tvadgehonmārjanādyaṃ bhavatu mama muhuḥ karma nirmāyameva |

sūryāgnibrāhmaṇātmādiṣu lasitacaturbāhumārādhaye tvāṃ

tvatpremārdratvarūpo mama satatamabhiṣyandatāṃ bhaktiyogaḥ ||9||

aikyaṃ te dānahomavrataniyamatapassāṅkhyayogairdurāpaṃ

tvatsaṅgenaiva gopyaḥ kila sukṛtitamā prāpurānandasāndram |

bhakteṣvanyeṣu bhūyassvapi bahumanuṣe bhaktimeva tvamāsāṃ

tanme tvadbhaktimeva draḍhaya hara gadān kṛṣṇa vātālayeśa ||10||

Sanskrit — Devanagari (original)

शुद्धा निष्कामधर्मैः प्रवरगुरुगिरा तत्स्वरूपं परं ते

शुद्धं देहेन्द्रियादिव्यपगतमखिलव्याप्तमावेदयन्ते ।

नानात्वस्थौल्यकार्श्यादि तु गुणजवपुस्सङ्गतोऽध्यासितं ते

वह्नेर्दारुप्रभेदेष्विव महदणुतादीप्तताशान्ततादि ॥1॥

आचार्याख्याधरस्थारणिसमनुमिलच्छिष्यरूपोत्तरार-

ण्यावेधोद्भासितेन स्फुटतरपरिबोधाग्निना दह्यमाने ।

कर्मालीवासनातत्कृततनुभुवनभ्रान्तिकान्तारपूरे

दाह्याभावेन विद्याशिखिनि च विरते त्वन्मयी खल्ववस्था ॥2॥

एवं त्वत्प्राप्तितोऽन्यो नहि खलु निखिलक्लेशहानेरुपायो

नैकान्तात्यन्तिकास्ते कृषिवदगदषाड्गुण्यषट्कर्मयोगाः ।

दुर्वैकल्यैरकल्या अपि निगमपथास्तत्फलान्यप्यवाप्ता

मत्तास्त्वां विस्मरन्तः प्रसजति पतने यान्त्यनन्तान् विषादान्॥3॥

त्वल्लोकादन्यलोकः क्वनु भयरहितो यत् परार्धद्वयान्ते

त्वद्भीतस्सत्यलोकेऽपि न सुखवसतिः पद्मभूः पद्मनाभ ।

एवं भावे त्वधर्मार्जितबहुतमसां का कथा नारकाणां

तन्मे त्वं छिन्धि बन्धं वरद् कृपणबन्धो कृपापूरसिन्धो ॥4॥

याथार्थ्यात्त्वन्मयस्यैव हि मम न विभो वस्तुतो बन्धमोक्षौ

मायाविद्यातनुभ्यां तव तु विरचितौ स्वप्नबोधोपमौ तौ ।

बद्धे जीवद्विमुक्तिं गतवति च भिदा तावती तावदेको

भुङ्क्ते देहद्रुमस्थो विषयफलरसान्नापरो निर्व्यथात्मा ॥5॥

जीवन्मुक्तत्वमेवंविधमिति वचसा किं फलं दूरदूरे

तन्नामाशुद्धबुद्धेर्न च लघु मनसश्शोधनं भक्तितोऽन्यत् ।

तन्मे विष्णो कृषीष्ठास्त्वयि कृतसकलप्रार्पणं भक्तिभारं

येन स्यां मङ्क्षु किञ्चिद् गुरुवचनमिलत्त्वत्प्रबोधस्त्वदात्मा ॥6॥

शब्द्ब्रह्मण्यपीह प्रयतितमनसस्त्वां न जानन्ति केचित्

कष्टं वन्ध्यश्रमास्ते चिरतरमिह गां बिभ्रते निष्प्रसूतिम् ।

यस्यां विश्वाभिरामास्सकलमलहरा दिव्यलीलावताराः

सच्चित्सान्द्रं च रूपं तव न निगदितं तां न वाचं भ्रियासम् ॥7॥

यो यावान् यादृशो वा त्वमिति किमपि नैवावगच्छामि भूम्-

न्नेवञ्चानन्यभावस्त्वदनुभजनमेवाद्रिये चैद्यवैरिन् ।

त्वल्लिङ्गानां त्वदङ्घ्रिप्रियजनसदसां दर्शनस्पर्शनादि-

र्भूयान्मे त्वत्प्रपूजानतिनुतिगुणकर्मानुकीर्त्यादरोऽपि ॥8॥

यद्यल्लभ्येत तत्तत्तव समुपहृतं देव दासोऽस्मि तेऽहं

त्वद्गेहोन्मार्जनाद्यं भवतु मम मुहुः कर्म निर्मायमेव ।

सूर्याग्निब्राह्मणात्मादिषु लसितचतुर्बाहुमाराधये त्वां

त्वत्प्रेमार्द्रत्वरूपो मम सततमभिष्यन्दतां भक्तियोगः ॥9॥

ऐक्यं ते दानहोमव्रतनियमतपस्साङ्ख्ययोगैर्दुरापं

त्वत्सङ्गेनैव गोप्यः किल सुकृतितमा प्रापुरानन्दसान्द्रम् ।

भक्तेष्वन्येषु भूयस्स्वपि बहुमनुषे भक्तिमेव त्वमासां

तन्मे त्वद्भक्तिमेव द्रढय हर गदान् कृष्ण वातालयेश ॥10॥