Narayaniyam Dashaka 94 - Tattvajnanotpattih — Bengali Script

শুদ্ধা নিষ্কামধর্মৈঃ প্রবরগুরুগিরা তত্স্বরূপং পরং তে

শুদ্ধং দেহেন্দ্রিযাদিব্যপগতমখিলব্যাপ্তমাবেদযন্তে ।

নানাত্বস্থৌল্যকার্শ্যাদি তু গুণজবপুস্সঙ্গতোঽধ্যাসিতং তে

বহ্নের্দারুপ্রভেদেষ্বিব মহদণুতাদীপ্ততাশান্ততাদি ॥1॥

আচার্যাখ্যাধরস্থারণিসমনুমিলচ্ছিষ্যরূপোত্তরার-

ণ্যাবেধোদ্ভাসিতেন স্ফুটতরপরিবোধাগ্নিনা দহ্যমানে ।

কর্মালীবাসনাতত্কৃততনুভুবনভ্রান্তিকান্তারপূরে

দাহ্যাভাবেন বিদ্যাশিখিনি চ বিরতে ত্বন্মযী খল্ববস্থা ॥2॥

এবং ত্বত্প্রাপ্তিতোঽন্যো নহি খলু নিখিলক্লেশহানেরুপাযো

নৈকান্তাত্যন্তিকাস্তে কৃষিবদগদষাড্গুণ্যষট্কর্মযোগাঃ ।

দুর্বৈকল্যৈরকল্যা অপি নিগমপথাস্তত্ফলান্যপ্যবাপ্তা

মত্তাস্ত্বাং বিস্মরন্তঃ প্রসজতি পতনে যান্ত্যনন্তান্ বিষাদান্॥3॥

ত্বল্লোকাদন্যলোকঃ ক্বনু ভযরহিতো যত্ পরার্ধদ্বযান্তে

ত্বদ্ভীতস্সত্যলোকেঽপি ন সুখবসতিঃ পদ্মভূঃ পদ্মনাভ ।

এবং ভাবে ত্বধর্মার্জিতবহুতমসাং কা কথা নারকাণাং

তন্মে ত্বং ছিন্ধি বন্ধং বরদ্ কৃপণবন্ধো কৃপাপূরসিন্ধো ॥4॥

যাথার্থ্যাত্ত্বন্মযস্যৈব হি মম ন বিভো বস্তুতো বন্ধমোক্ষৌ

মাযাবিদ্যাতনুভ্যাং তব তু বিরচিতৌ স্বপ্নবোধোপমৌ তৌ ।

বদ্ধে জীবদ্বিমুক্তিং গতবতি চ ভিদা তাবতী তাবদেকো

ভুঙ্ক্তে দেহদ্রুমস্থো বিষযফলরসান্নাপরো নির্ব্যথাত্মা ॥5॥

জীবন্মুক্তত্বমেবংবিধমিতি বচসা কিং ফলং দূরদূরে

তন্নামাশুদ্ধবুদ্ধের্ন চ লঘু মনসশ্শোধনং ভক্তিতোঽন্যত্ ।

তন্মে বিষ্ণো কৃষীষ্ঠাস্ত্বযি কৃতসকলপ্রার্পণং ভক্তিভারং

যেন স্যাং মঙ্ক্ষু কিঞ্চিদ্ গুরুবচনমিলত্ত্বত্প্রবোধস্ত্বদাত্মা ॥6॥

শব্দ্ব্রহ্মণ্যপীহ প্রযতিতমনসস্ত্বাং ন জানন্তি কেচিত্

কষ্টং বন্ধ্যশ্রমাস্তে চিরতরমিহ গাং বিভ্রতে নিষ্প্রসূতিম্ ।

যস্যাং বিশ্বাভিরামাস্সকলমলহরা দিব্যলীলাবতারাঃ

সচ্চিত্সান্দ্রং চ রূপং তব ন নিগদিতং তাং ন বাচং ভ্রিযাসম্ ॥7॥

যো যাবান্ যাদৃশো বা ত্বমিতি কিমপি নৈবাবগচ্ছামি ভূম্-

ন্নেবঞ্চানন্যভাবস্ত্বদনুভজনমেবাদ্রিযে চৈদ্যবৈরিন্ ।

ত্বল্লিঙ্গানাং ত্বদঙ্ঘ্রিপ্রিযজনসদসাং দর্শনস্পর্শনাদি-

র্ভূযান্মে ত্বত্প্রপূজানতিনুতিগুণকর্মানুকীর্ত্যাদরোঽপি ॥8॥

যদ্যল্লভ্যেত তত্তত্তব সমুপহৃতং দেব দাসোঽস্মি তেঽহং

ত্বদ্গেহোন্মার্জনাদ্যং ভবতু মম মুহুঃ কর্ম নির্মাযমেব ।

সূর্যাগ্নিব্রাহ্মণাত্মাদিষু লসিতচতুর্বাহুমারাধযে ত্বাং

ত্বত্প্রেমার্দ্রত্বরূপো মম সততমভিষ্যন্দতাং ভক্তিযোগঃ ॥9॥

ঐক্যং তে দানহোমব্রতনিযমতপস্সাঙ্খ্যযোগৈর্দুরাপং

ত্বত্সঙ্গেনৈব গোপ্যঃ কিল সুকৃতিতমা প্রাপুরানন্দসান্দ্রম্ ।

ভক্তেষ্বন্যেষু ভূযস্স্বপি বহুমনুষে ভক্তিমেব ত্বমাসাং

তন্মে ত্বদ্ভক্তিমেব দ্রঢয হর গদান্ কৃষ্ণ বাতালযেশ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

śuddhā niṣkāmadharmaiḥ pravaragurugirā tatsvarūpaṃ paraṃ te

śuddhaṃ dehendriyādivyapagatamakhilavyāptamāvedayante |

nānātvasthaulyakārśyādi tu guṇajavapussaṅgato'dhyāsitaṃ te

vahnerdāruprabhedeṣviva mahadaṇutādīptatāśāntatādi ||1||

ācāryākhyādharasthāraṇisamanumilacchiṣyarūpottarāra-

ṇyāvedhodbhāsitena sphuṭataraparibodhāgninā dahyamāne |

karmālīvāsanātatkṛtatanubhuvanabhrāntikāntārapūre

dāhyābhāvena vidyāśikhini ca virate tvanmayī khalvavasthā ||2||

evaṃ tvatprāptito'nyo nahi khalu nikhilakleśahānerupāyo

naikāntātyantikāste kṛṣivadagadaṣāḍguṇyaṣaṭkarmayogāḥ |

durvaikalyairakalyā api nigamapathāstatphalānyapyavāptā

mattāstvāṃ vismarantaḥ prasajati patane yāntyanantān viṣādān||3||

tvallokādanyalokaḥ kvanu bhayarahito yat parārdhadvayānte

tvadbhītassatyaloke'pi na sukhavasatiḥ padmabhūḥ padmanābha |

evaṃ bhāve tvadharmārjitabahutamasāṃ kā kathā nārakāṇāṃ

tanme tvaṃ chindhi bandhaṃ varad kṛpaṇabandho kṛpāpūrasindho ||4||

yāthārthyāttvanmayasyaiva hi mama na vibho vastuto bandhamokṣau

māyāvidyātanubhyāṃ tava tu viracitau svapnabodhopamau tau |

baddhe jīvadvimuktiṃ gatavati ca bhidā tāvatī tāvadeko

bhuṅkte dehadrumastho viṣayaphalarasānnāparo nirvyathātmā ||5||

jīvanmuktatvamevaṃvidhamiti vacasā kiṃ phalaṃ dūradūre

tannāmāśuddhabuddherna ca laghu manasaśśodhanaṃ bhaktito'nyat |

tanme viṣṇo kṛṣīṣṭhāstvayi kṛtasakalaprārpaṇaṃ bhaktibhāraṃ

yena syāṃ maṅkṣu kiñcid guruvacanamilattvatprabodhastvadātmā ||6||

śabdbrahmaṇyapīha prayatitamanasastvāṃ na jānanti kecit

kaṣṭaṃ vandhyaśramāste cirataramiha gāṃ bibhrate niṣprasūtim |

yasyāṃ viśvābhirāmāssakalamalaharā divyalīlāvatārāḥ

saccitsāndraṃ ca rūpaṃ tava na nigaditaṃ tāṃ na vācaṃ bhriyāsam ||7||

yo yāvān yādṛśo vā tvamiti kimapi naivāvagacchāmi bhūm-

nnevañcānanyabhāvastvadanubhajanamevādriye caidyavairin |

tvalliṅgānāṃ tvadaṅghripriyajanasadasāṃ darśanasparśanādi-

rbhūyānme tvatprapūjānatinutiguṇakarmānukīrtyādaro'pi ||8||

yadyallabhyeta tattattava samupahṛtaṃ deva dāso'smi te'haṃ

tvadgehonmārjanādyaṃ bhavatu mama muhuḥ karma nirmāyameva |

sūryāgnibrāhmaṇātmādiṣu lasitacaturbāhumārādhaye tvāṃ

tvatpremārdratvarūpo mama satatamabhiṣyandatāṃ bhaktiyogaḥ ||9||

aikyaṃ te dānahomavrataniyamatapassāṅkhyayogairdurāpaṃ

tvatsaṅgenaiva gopyaḥ kila sukṛtitamā prāpurānandasāndram |

bhakteṣvanyeṣu bhūyassvapi bahumanuṣe bhaktimeva tvamāsāṃ

tanme tvadbhaktimeva draḍhaya hara gadān kṛṣṇa vātālayeśa ||10||

Sanskrit — Devanagari (original)

शुद्धा निष्कामधर्मैः प्रवरगुरुगिरा तत्स्वरूपं परं ते

शुद्धं देहेन्द्रियादिव्यपगतमखिलव्याप्तमावेदयन्ते ।

नानात्वस्थौल्यकार्श्यादि तु गुणजवपुस्सङ्गतोऽध्यासितं ते

वह्नेर्दारुप्रभेदेष्विव महदणुतादीप्तताशान्ततादि ॥1॥

आचार्याख्याधरस्थारणिसमनुमिलच्छिष्यरूपोत्तरार-

ण्यावेधोद्भासितेन स्फुटतरपरिबोधाग्निना दह्यमाने ।

कर्मालीवासनातत्कृततनुभुवनभ्रान्तिकान्तारपूरे

दाह्याभावेन विद्याशिखिनि च विरते त्वन्मयी खल्ववस्था ॥2॥

एवं त्वत्प्राप्तितोऽन्यो नहि खलु निखिलक्लेशहानेरुपायो

नैकान्तात्यन्तिकास्ते कृषिवदगदषाड्गुण्यषट्कर्मयोगाः ।

दुर्वैकल्यैरकल्या अपि निगमपथास्तत्फलान्यप्यवाप्ता

मत्तास्त्वां विस्मरन्तः प्रसजति पतने यान्त्यनन्तान् विषादान्॥3॥

त्वल्लोकादन्यलोकः क्वनु भयरहितो यत् परार्धद्वयान्ते

त्वद्भीतस्सत्यलोकेऽपि न सुखवसतिः पद्मभूः पद्मनाभ ।

एवं भावे त्वधर्मार्जितबहुतमसां का कथा नारकाणां

तन्मे त्वं छिन्धि बन्धं वरद् कृपणबन्धो कृपापूरसिन्धो ॥4॥

याथार्थ्यात्त्वन्मयस्यैव हि मम न विभो वस्तुतो बन्धमोक्षौ

मायाविद्यातनुभ्यां तव तु विरचितौ स्वप्नबोधोपमौ तौ ।

बद्धे जीवद्विमुक्तिं गतवति च भिदा तावती तावदेको

भुङ्क्ते देहद्रुमस्थो विषयफलरसान्नापरो निर्व्यथात्मा ॥5॥

जीवन्मुक्तत्वमेवंविधमिति वचसा किं फलं दूरदूरे

तन्नामाशुद्धबुद्धेर्न च लघु मनसश्शोधनं भक्तितोऽन्यत् ।

तन्मे विष्णो कृषीष्ठास्त्वयि कृतसकलप्रार्पणं भक्तिभारं

येन स्यां मङ्क्षु किञ्चिद् गुरुवचनमिलत्त्वत्प्रबोधस्त्वदात्मा ॥6॥

शब्द्ब्रह्मण्यपीह प्रयतितमनसस्त्वां न जानन्ति केचित्

कष्टं वन्ध्यश्रमास्ते चिरतरमिह गां बिभ्रते निष्प्रसूतिम् ।

यस्यां विश्वाभिरामास्सकलमलहरा दिव्यलीलावताराः

सच्चित्सान्द्रं च रूपं तव न निगदितं तां न वाचं भ्रियासम् ॥7॥

यो यावान् यादृशो वा त्वमिति किमपि नैवावगच्छामि भूम्-

न्नेवञ्चानन्यभावस्त्वदनुभजनमेवाद्रिये चैद्यवैरिन् ।

त्वल्लिङ्गानां त्वदङ्घ्रिप्रियजनसदसां दर्शनस्पर्शनादि-

र्भूयान्मे त्वत्प्रपूजानतिनुतिगुणकर्मानुकीर्त्यादरोऽपि ॥8॥

यद्यल्लभ्येत तत्तत्तव समुपहृतं देव दासोऽस्मि तेऽहं

त्वद्गेहोन्मार्जनाद्यं भवतु मम मुहुः कर्म निर्मायमेव ।

सूर्याग्निब्राह्मणात्मादिषु लसितचतुर्बाहुमाराधये त्वां

त्वत्प्रेमार्द्रत्वरूपो मम सततमभिष्यन्दतां भक्तियोगः ॥9॥

ऐक्यं ते दानहोमव्रतनियमतपस्साङ्ख्ययोगैर्दुरापं

त्वत्सङ्गेनैव गोप्यः किल सुकृतितमा प्रापुरानन्दसान्द्रम् ।

भक्तेष्वन्येषु भूयस्स्वपि बहुमनुषे भक्तिमेव त्वमासां

तन्मे त्वद्भक्तिमेव द्रढय हर गदान् कृष्ण वातालयेश ॥10॥