📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
নারাযণীযং দশক 94 - তত্ত্বজ্ঞানোত্পত্তিঃ
Narayaniyam Dashaka 94 - Tattvajnanotpattih
Vishnu Narayana Bhattathiri Bengali
শুদ্ধা নিষ্কামধর্মৈঃ প্রবরগুরুগিরা তত্স্বরূপং পরং তে
শুদ্ধং দেহেন্দ্রিযাদিব্যপগতমখিলব্যাপ্তমাবেদযন্তে ।
নানাত্বস্থৌল্যকার্শ্যাদি তু গুণজবপুস্সঙ্গতোঽধ্যাসিতং তে
বহ্নের্দারুপ্রভেদেষ্বিব মহদণুতাদীপ্ততাশান্ততাদি ॥1॥
আচার্যাখ্যাধরস্থারণিসমনুমিলচ্ছিষ্যরূপোত্তরার-
ণ্যাবেধোদ্ভাসিতেন স্ফুটতরপরিবোধাগ্নিনা দহ্যমানে ।
কর্মালীবাসনাতত্কৃততনুভুবনভ্রান্তিকান্তারপূরে
দাহ্যাভাবেন বিদ্যাশিখিনি চ বিরতে ত্বন্মযী খল্ববস্থা ॥2॥
এবং ত্বত্প্রাপ্তিতোঽন্যো নহি খলু নিখিলক্লেশহানেরুপাযো
নৈকান্তাত্যন্তিকাস্তে কৃষিবদগদষাড্গুণ্যষট্কর্মযোগাঃ ।
দুর্বৈকল্যৈরকল্যা অপি নিগমপথাস্তত্ফলান্যপ্যবাপ্তা
মত্তাস্ত্বাং বিস্মরন্তঃ প্রসজতি পতনে যান্ত্যনন্তান্ বিষাদান্॥3॥
ত্বল্লোকাদন্যলোকঃ ক্বনু ভযরহিতো যত্ পরার্ধদ্বযান্তে
ত্বদ্ভীতস্সত্যলোকেঽপি ন সুখবসতিঃ পদ্মভূঃ পদ্মনাভ ।
এবং ভাবে ত্বধর্মার্জিতবহুতমসাং কা কথা নারকাণাং
তন্মে ত্বং ছিন্ধি বন্ধং বরদ্ কৃপণবন্ধো কৃপাপূরসিন্ধো ॥4॥
যাথার্থ্যাত্ত্বন্মযস্যৈব হি মম ন বিভো বস্তুতো বন্ধমোক্ষৌ
মাযাবিদ্যাতনুভ্যাং তব তু বিরচিতৌ স্বপ্নবোধোপমৌ তৌ ।
বদ্ধে জীবদ্বিমুক্তিং গতবতি চ ভিদা তাবতী তাবদেকো
ভুঙ্ক্তে দেহদ্রুমস্থো বিষযফলরসান্নাপরো নির্ব্যথাত্মা ॥5॥
জীবন্মুক্তত্বমেবংবিধমিতি বচসা কিং ফলং দূরদূরে
তন্নামাশুদ্ধবুদ্ধের্ন চ লঘু মনসশ্শোধনং ভক্তিতোঽন্যত্ ।
তন্মে বিষ্ণো কৃষীষ্ঠাস্ত্বযি কৃতসকলপ্রার্পণং ভক্তিভারং
যেন স্যাং মঙ্ক্ষু কিঞ্চিদ্ গুরুবচনমিলত্ত্বত্প্রবোধস্ত্বদাত্মা ॥6॥
শব্দ্ব্রহ্মণ্যপীহ প্রযতিতমনসস্ত্বাং ন জানন্তি কেচিত্
কষ্টং বন্ধ্যশ্রমাস্তে চিরতরমিহ গাং বিভ্রতে নিষ্প্রসূতিম্ ।
যস্যাং বিশ্বাভিরামাস্সকলমলহরা দিব্যলীলাবতারাঃ
সচ্চিত্সান্দ্রং চ রূপং তব ন নিগদিতং তাং ন বাচং ভ্রিযাসম্ ॥7॥
যো যাবান্ যাদৃশো বা ত্বমিতি কিমপি নৈবাবগচ্ছামি ভূম্-
ন্নেবঞ্চানন্যভাবস্ত্বদনুভজনমেবাদ্রিযে চৈদ্যবৈরিন্ ।
ত্বল্লিঙ্গানাং ত্বদঙ্ঘ্রিপ্রিযজনসদসাং দর্শনস্পর্শনাদি-
র্ভূযান্মে ত্বত্প্রপূজানতিনুতিগুণকর্মানুকীর্ত্যাদরোঽপি ॥8॥
যদ্যল্লভ্যেত তত্তত্তব সমুপহৃতং দেব দাসোঽস্মি তেঽহং
ত্বদ্গেহোন্মার্জনাদ্যং ভবতু মম মুহুঃ কর্ম নির্মাযমেব ।
সূর্যাগ্নিব্রাহ্মণাত্মাদিষু লসিতচতুর্বাহুমারাধযে ত্বাং
ত্বত্প্রেমার্দ্রত্বরূপো মম সততমভিষ্যন্দতাং ভক্তিযোগঃ ॥9॥
ঐক্যং তে দানহোমব্রতনিযমতপস্সাঙ্খ্যযোগৈর্দুরাপং
ত্বত্সঙ্গেনৈব গোপ্যঃ কিল সুকৃতিতমা প্রাপুরানন্দসান্দ্রম্ ।
ভক্তেষ্বন্যেষু ভূযস্স্বপি বহুমনুষে ভক্তিমেব ত্বমাসাং
তন্মে ত্বদ্ভক্তিমেব দ্রঢয হর গদান্ কৃষ্ণ বাতালযেশ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
śuddhā niṣkāmadharmaiḥ pravaragurugirā tatsvarūpaṃ paraṃ te
śuddhaṃ dehendriyādivyapagatamakhilavyāptamāvedayante |
nānātvasthaulyakārśyādi tu guṇajavapussaṅgato'dhyāsitaṃ te
vahnerdāruprabhedeṣviva mahadaṇutādīptatāśāntatādi ||1||
ācāryākhyādharasthāraṇisamanumilacchiṣyarūpottarāra-
ṇyāvedhodbhāsitena sphuṭataraparibodhāgninā dahyamāne |
karmālīvāsanātatkṛtatanubhuvanabhrāntikāntārapūre
dāhyābhāvena vidyāśikhini ca virate tvanmayī khalvavasthā ||2||
evaṃ tvatprāptito'nyo nahi khalu nikhilakleśahānerupāyo
naikāntātyantikāste kṛṣivadagadaṣāḍguṇyaṣaṭkarmayogāḥ |
durvaikalyairakalyā api nigamapathāstatphalānyapyavāptā
mattāstvāṃ vismarantaḥ prasajati patane yāntyanantān viṣādān||3||
tvallokādanyalokaḥ kvanu bhayarahito yat parārdhadvayānte
tvadbhītassatyaloke'pi na sukhavasatiḥ padmabhūḥ padmanābha |
evaṃ bhāve tvadharmārjitabahutamasāṃ kā kathā nārakāṇāṃ
tanme tvaṃ chindhi bandhaṃ varad kṛpaṇabandho kṛpāpūrasindho ||4||
yāthārthyāttvanmayasyaiva hi mama na vibho vastuto bandhamokṣau
māyāvidyātanubhyāṃ tava tu viracitau svapnabodhopamau tau |
baddhe jīvadvimuktiṃ gatavati ca bhidā tāvatī tāvadeko
bhuṅkte dehadrumastho viṣayaphalarasānnāparo nirvyathātmā ||5||
jīvanmuktatvamevaṃvidhamiti vacasā kiṃ phalaṃ dūradūre
tannāmāśuddhabuddherna ca laghu manasaśśodhanaṃ bhaktito'nyat |
tanme viṣṇo kṛṣīṣṭhāstvayi kṛtasakalaprārpaṇaṃ bhaktibhāraṃ
yena syāṃ maṅkṣu kiñcid guruvacanamilattvatprabodhastvadātmā ||6||
śabdbrahmaṇyapīha prayatitamanasastvāṃ na jānanti kecit
kaṣṭaṃ vandhyaśramāste cirataramiha gāṃ bibhrate niṣprasūtim |
yasyāṃ viśvābhirāmāssakalamalaharā divyalīlāvatārāḥ
saccitsāndraṃ ca rūpaṃ tava na nigaditaṃ tāṃ na vācaṃ bhriyāsam ||7||
yo yāvān yādṛśo vā tvamiti kimapi naivāvagacchāmi bhūm-
nnevañcānanyabhāvastvadanubhajanamevādriye caidyavairin |
tvalliṅgānāṃ tvadaṅghripriyajanasadasāṃ darśanasparśanādi-
rbhūyānme tvatprapūjānatinutiguṇakarmānukīrtyādaro'pi ||8||
yadyallabhyeta tattattava samupahṛtaṃ deva dāso'smi te'haṃ
tvadgehonmārjanādyaṃ bhavatu mama muhuḥ karma nirmāyameva |
sūryāgnibrāhmaṇātmādiṣu lasitacaturbāhumārādhaye tvāṃ
tvatpremārdratvarūpo mama satatamabhiṣyandatāṃ bhaktiyogaḥ ||9||
aikyaṃ te dānahomavrataniyamatapassāṅkhyayogairdurāpaṃ
tvatsaṅgenaiva gopyaḥ kila sukṛtitamā prāpurānandasāndram |
bhakteṣvanyeṣu bhūyassvapi bahumanuṣe bhaktimeva tvamāsāṃ
tanme tvadbhaktimeva draḍhaya hara gadān kṛṣṇa vātālayeśa ||10||