Vishnu

নারাযণীযং দশক 91 - ভক্তিমহত্ত্বম্

Narayaniyam Dashaka 91 - Bhaktimahattvam

🖋️ Bengali script
📄 Download PDF
শ্রীকৃষ্ণ ত্বত্পদোপাসনমভযতমং বদ্ধমিথ্যার্থদৃষ্টে-
র্মর্ত্যস্যার্তস্য মন্যে ব্যপসরতি ভযং যেন সর্বাত্মনৈব ।
যত্তাবত্ ত্বত্প্রণীতানিহ ভজনবিধীনাস্থিতো মোহমার্গে
ধাবন্নপ্যাবৃতাক্ষঃ স্খলতি ন কুহচিদ্দেবদেবাখিলাত্মন্ ॥1॥
ভূমন্ কাযেন বাচা মুহুরপি মনসা ত্বদ্বলপ্রেরিতাত্মা
যদ্যত্ কুর্বে সমস্তং তদিহ পরতরে ত্বয্যসাবর্পযামি ।
জাত্যাপীহ শ্বপাকস্ত্বযি নিহিতমনঃকর্মবাগিন্দ্রিযার্থ-
প্রাণো বিশ্বং পুনীতে ন তু বিমুখমনাস্ত্বত্পদাদ্বিপ্রবর্যঃ ॥2॥
ভীতির্নাম দ্বিতীযাদ্ভবতি ননু মনঃকল্পিতং চ দ্বিতীযং
তেনৈক্যাভ্যাসশীলো হৃদযমিহ যথাশক্তি বুদ্ধ্যা নিরুন্ধ্যাম্ ।
মাযাবিদ্ধে তু তস্মিন্ পুনরপি ন তথা ভাতি মাযাধিনাথং
তং ত্বাং ভক্ত্যা মহত্যা সততমনুভজনীশ ভীতিং বিজহ্যাম্ ॥3॥
ভক্তেরুত্পত্তিবৃদ্ধী তব চরণজুষাং সঙ্গমেনৈব পুংসা-
মাসাদ্যে পুণ্যভাজাং শ্রিয ইব জগতি শ্রীমতাং সঙ্গমেন ।
তত্সঙ্গো দেব ভূযান্মম খলু সততং তন্মুখাদুন্মিষদ্ভি-
স্ত্বন্মাহাত্ম্যপ্রকারৈর্ভবতি চ সুদৃঢা ভক্তিরুদ্ধূতপাপা ॥4॥
শ্রেযোমার্গেষু ভক্তাবধিকবহুমতির্জন্মকর্মাণি ভূযো
গাযন্ ক্ষেমাণি নামান্যপি তদুভযতঃ প্রদ্রুতং প্রদ্রুতাত্মা ।
উদ্যদ্ধাসঃ কদাচিত্ কুহচিদপি রুদন্ ক্বাপি গর্জন্ প্রগায-
ন্নুন্মাদীব প্রনৃত্যন্নযি কুরু করুণাং লোকবাহ্যশ্চরেযম্ ॥5॥
ভূতান্যেতানি ভূতাত্মকমপি সকলং পক্ষিমত্স্যান্ মৃগাদীন্
মর্ত্যান্ মিত্রাণি শত্রূনপি যমিতমতিস্ত্বন্মযান্যানমানি ।
ত্বত্সেবাযাং হি সিদ্ধ্যেন্মম তব কৃপযা ভক্তিদার্ঢ্যং বিরাগ-
স্ত্বত্তত্ত্বস্যাববোধোঽপি চ ভুবনপতে যত্নভেদং বিনৈব ॥6॥
নো মুহ্যন্ ক্ষুত্তৃডাদ্যৈর্ভবসরণিভবৈস্ত্বন্নিলীনাশযত্বা-
চ্চিন্তাসাতত্যশালী নিমিষলবমপি ত্বত্পদাদপ্রকম্পঃ ।
ইষ্টানিষ্টেষু তুষ্টিব্যসনবিরহিতো মাযিকত্বাববোধা-
জ্জ্যোত্স্নাভিস্ত্বন্নখেন্দোরধিকশিশিরিতেনাত্মনা সঞ্চরেযম্ ॥7॥
ভূতেষ্বেষু ত্বদৈক্যস্মৃতিসমধিগতৌ নাধিকারোঽধুনা চে-
ত্ত্বত্প্রেম ত্বত্কমৈত্রী জডমতিষু কৃপা দ্বিট্সু ভূযাদুপেক্ষা ।
অর্চাযাং বা সমর্চাকুতুকমুরুতরশ্রদ্ধযা বর্ধতাং মে
ত্বত্সংসেবী তথাপি দ্রুতমুপলভতে ভক্তলোকোত্তমত্বম্ ॥8॥
আবৃত্য ত্বত্স্বরূপং ক্ষিতিজলমরুদাদ্যাত্মনা বিক্ষিপন্তী
জীবান্ ভূযিষ্ঠকর্মাবলিবিবশগতীন্ দুঃখজালে ক্ষিপন্তী ।
ত্বন্মাযা মাভিভূন্মামযি ভুবনপতে কল্পতে তত্প্রশান্ত্যৈ
ত্বত্পাদে ভক্তিরেবেত্যবদদযি বিভো সিদ্ধযোগী প্রবুদ্ধঃ ॥9॥
দুঃখান্যালোক্য জন্তুষ্বলমুদিতবিবেকোঽহমাচার্যবর্যা-
ল্লব্ধ্বা ত্বদ্রূপতত্ত্বং গুণচরিতকথাদ্যুদ্ভবদ্ভক্তিভূমা ।
মাযামেনাং তরিত্বা পরমসুখমযে ত্বত্পদে মোদিতাহে
তস্যাযং পূর্বরঙ্গঃ পবনপুরপতে নাশযাশেষরোগান্ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīkṛṣṇa tvatpadopāsanamabhayatamaṃ baddhamithyārthadṛṣṭe-
rmartyasyārtasya manye vyapasarati bhayaṃ yena sarvātmanaiva |
yattāvat tvatpraṇītāniha bhajanavidhīnāsthito mohamārge
dhāvannapyāvṛtākṣaḥ skhalati na kuhaciddevadevākhilātman ||1||
bhūman kāyena vācā muhurapi manasā tvadbalapreritātmā
yadyat kurve samastaṃ tadiha paratare tvayyasāvarpayāmi |
jātyāpīha śvapākastvayi nihitamanaḥkarmavāgindriyārtha-
prāṇo viśvaṃ punīte na tu vimukhamanāstvatpadādvipravaryaḥ ||2||
bhītirnāma dvitīyādbhavati nanu manaḥkalpitaṃ ca dvitīyaṃ
tenaikyābhyāsaśīlo hṛdayamiha yathāśakti buddhyā nirundhyām |
māyāviddhe tu tasmin punarapi na tathā bhāti māyādhināthaṃ
taṃ tvāṃ bhaktyā mahatyā satatamanubhajanīśa bhītiṃ vijahyām ||3||
bhakterutpattivṛddhī tava caraṇajuṣāṃ saṅgamenaiva puṃsā-
māsādye puṇyabhājāṃ śriya iva jagati śrīmatāṃ saṅgamena |
tatsaṅgo deva bhūyānmama khalu satataṃ tanmukhādunmiṣadbhi-
stvanmāhātmyaprakārairbhavati ca sudṛḍhā bhaktiruddhūtapāpā ||4||
śreyomārgeṣu bhaktāvadhikabahumatirjanmakarmāṇi bhūyo
gāyan kṣemāṇi nāmānyapi tadubhayataḥ pradrutaṃ pradrutātmā |
udyaddhāsaḥ kadācit kuhacidapi rudan kvāpi garjan pragāya-
nnunmādīva pranṛtyannayi kuru karuṇāṃ lokabāhyaścareyam ||5||
bhūtānyetāni bhūtātmakamapi sakalaṃ pakṣimatsyān mṛgādīn
martyān mitrāṇi śatrūnapi yamitamatistvanmayānyānamāni |
tvatsevāyāṃ hi siddhyenmama tava kṛpayā bhaktidārḍhyaṃ virāga-
stvattattvasyāvabodho'pi ca bhuvanapate yatnabhedaṃ vinaiva ||6||
no muhyan kṣuttṛḍādyairbhavasaraṇibhavaistvannilīnāśayatvā-
ccintāsātatyaśālī nimiṣalavamapi tvatpadādaprakampaḥ |
iṣṭāniṣṭeṣu tuṣṭivyasanavirahito māyikatvāvabodhā-
jjyotsnābhistvannakhendoradhikaśiśiritenātmanā sañcareyam ||7||
bhūteṣveṣu tvadaikyasmṛtisamadhigatau nādhikāro'dhunā ce-
ttvatprema tvatkamaitrī jaḍamatiṣu kṛpā dviṭsu bhūyādupekṣā |
arcāyāṃ vā samarcākutukamurutaraśraddhayā vardhatāṃ me
tvatsaṃsevī tathāpi drutamupalabhate bhaktalokottamatvam ||8||
āvṛtya tvatsvarūpaṃ kṣitijalamarudādyātmanā vikṣipantī
jīvān bhūyiṣṭhakarmāvalivivaśagatīn duḥkhajāle kṣipantī |
tvanmāyā mābhibhūnmāmayi bhuvanapate kalpate tatpraśāntyai
tvatpāde bhaktirevetyavadadayi vibho siddhayogī prabuddhaḥ ||9||
duḥkhānyālokya jantuṣvalamuditaviveko'hamācāryavaryā-
llabdhvā tvadrūpatattvaṃ guṇacaritakathādyudbhavadbhaktibhūmā |
māyāmenāṃ taritvā paramasukhamaye tvatpade moditāhe
tasyāyaṃ pūrvaraṅgaḥ pavanapurapate nāśayāśeṣarogān ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीकृष्ण त्वत्पदोपासनमभयतमं बद्धमिथ्यार्थदृष्टे-
र्मर्त्यस्यार्तस्य मन्ये व्यपसरति भयं येन सर्वात्मनैव ।
यत्तावत् त्वत्प्रणीतानिह भजनविधीनास्थितो मोहमार्गे
धावन्नप्यावृताक्षः स्खलति न कुहचिद्देवदेवाखिलात्मन् ॥1॥
भूमन् कायेन वाचा मुहुरपि मनसा त्वद्बलप्रेरितात्मा
यद्यत् कुर्वे समस्तं तदिह परतरे त्वय्यसावर्पयामि ।
जात्यापीह श्वपाकस्त्वयि निहितमनःकर्मवागिन्द्रियार्थ-
प्राणो विश्वं पुनीते न तु विमुखमनास्त्वत्पदाद्विप्रवर्यः ॥2॥
भीतिर्नाम द्वितीयाद्भवति ननु मनःकल्पितं च द्वितीयं
तेनैक्याभ्यासशीलो हृदयमिह यथाशक्ति बुद्ध्या निरुन्ध्याम् ।
मायाविद्धे तु तस्मिन् पुनरपि न तथा भाति मायाधिनाथं
तं त्वां भक्त्या महत्या सततमनुभजनीश भीतिं विजह्याम् ॥3॥
भक्तेरुत्पत्तिवृद्धी तव चरणजुषां सङ्गमेनैव पुंसा-
मासाद्ये पुण्यभाजां श्रिय इव जगति श्रीमतां सङ्गमेन ।
तत्सङ्गो देव भूयान्मम खलु सततं तन्मुखादुन्मिषद्भि-
स्त्वन्माहात्म्यप्रकारैर्भवति च सुदृढा भक्तिरुद्धूतपापा ॥4॥
श्रेयोमार्गेषु भक्तावधिकबहुमतिर्जन्मकर्माणि भूयो
गायन् क्षेमाणि नामान्यपि तदुभयतः प्रद्रुतं प्रद्रुतात्मा ।
उद्यद्धासः कदाचित् कुहचिदपि रुदन् क्वापि गर्जन् प्रगाय-
न्नुन्मादीव प्रनृत्यन्नयि कुरु करुणां लोकबाह्यश्चरेयम् ॥5॥
भूतान्येतानि भूतात्मकमपि सकलं पक्षिमत्स्यान् मृगादीन्
मर्त्यान् मित्राणि शत्रूनपि यमितमतिस्त्वन्मयान्यानमानि ।
त्वत्सेवायां हि सिद्ध्येन्मम तव कृपया भक्तिदार्ढ्यं विराग-
स्त्वत्तत्त्वस्यावबोधोऽपि च भुवनपते यत्नभेदं विनैव ॥6॥
नो मुह्यन् क्षुत्तृडाद्यैर्भवसरणिभवैस्त्वन्निलीनाशयत्वा-
च्चिन्तासातत्यशाली निमिषलवमपि त्वत्पदादप्रकम्पः ।
इष्टानिष्टेषु तुष्टिव्यसनविरहितो मायिकत्वावबोधा-
ज्ज्योत्स्नाभिस्त्वन्नखेन्दोरधिकशिशिरितेनात्मना सञ्चरेयम् ॥7॥
भूतेष्वेषु त्वदैक्यस्मृतिसमधिगतौ नाधिकारोऽधुना चे-
त्त्वत्प्रेम त्वत्कमैत्री जडमतिषु कृपा द्विट्सु भूयादुपेक्षा ।
अर्चायां वा समर्चाकुतुकमुरुतरश्रद्धया वर्धतां मे
त्वत्संसेवी तथापि द्रुतमुपलभते भक्तलोकोत्तमत्वम् ॥8॥
आवृत्य त्वत्स्वरूपं क्षितिजलमरुदाद्यात्मना विक्षिपन्ती
जीवान् भूयिष्ठकर्मावलिविवशगतीन् दुःखजाले क्षिपन्ती ।
त्वन्माया माभिभून्मामयि भुवनपते कल्पते तत्प्रशान्त्यै
त्वत्पादे भक्तिरेवेत्यवददयि विभो सिद्धयोगी प्रबुद्धः ॥9॥
दुःखान्यालोक्य जन्तुष्वलमुदितविवेकोऽहमाचार्यवर्या-
ल्लब्ध्वा त्वद्रूपतत्त्वं गुणचरितकथाद्युद्भवद्भक्तिभूमा ।
मायामेनां तरित्वा परमसुखमये त्वत्पदे मोदिताहे
तस्यायं पूर्वरङ्गः पवनपुरपते नाशयाशेषरोगान् ॥10॥
śrīkṛṣṇa tvatpadopāsanamabhayatamaṃ baddhamithyārthadṛṣṭe-
rmartyasyārtasya manye vyapasarati bhayaṃ yena sarvātmanaiva |
yattāvat tvatpraṇītāniha bhajanavidhīnāsthito mohamārge
dhāvannapyāvṛtākṣaḥ skhalati na kuhaciddevadevākhilātman ||1||
bhūman kāyena vācā muhurapi manasā tvadbalapreritātmā
yadyat kurve samastaṃ tadiha paratare tvayyasāvarpayāmi |
jātyāpīha śvapākastvayi nihitamanaḥkarmavāgindriyārtha-
prāṇo viśvaṃ punīte na tu vimukhamanāstvatpadādvipravaryaḥ ||2||
bhītirnāma dvitīyādbhavati nanu manaḥkalpitaṃ ca dvitīyaṃ
tenaikyābhyāsaśīlo hṛdayamiha yathāśakti buddhyā nirundhyām |
māyāviddhe tu tasmin punarapi na tathā bhāti māyādhināthaṃ
taṃ tvāṃ bhaktyā mahatyā satatamanubhajanīśa bhītiṃ vijahyām ||3||
bhakterutpattivṛddhī tava caraṇajuṣāṃ saṅgamenaiva puṃsā-
māsādye puṇyabhājāṃ śriya iva jagati śrīmatāṃ saṅgamena |
tatsaṅgo deva bhūyānmama khalu satataṃ tanmukhādunmiṣadbhi-
stvanmāhātmyaprakārairbhavati ca sudṛḍhā bhaktiruddhūtapāpā ||4||
śreyomārgeṣu bhaktāvadhikabahumatirjanmakarmāṇi bhūyo
gāyan kṣemāṇi nāmānyapi tadubhayataḥ pradrutaṃ pradrutātmā |
udyaddhāsaḥ kadācit kuhacidapi rudan kvāpi garjan pragāya-
nnunmādīva pranṛtyannayi kuru karuṇāṃ lokabāhyaścareyam ||5||
bhūtānyetāni bhūtātmakamapi sakalaṃ pakṣimatsyān mṛgādīn
martyān mitrāṇi śatrūnapi yamitamatistvanmayānyānamāni |
tvatsevāyāṃ hi siddhyenmama tava kṛpayā bhaktidārḍhyaṃ virāga-
stvattattvasyāvabodho'pi ca bhuvanapate yatnabhedaṃ vinaiva ||6||
no muhyan kṣuttṛḍādyairbhavasaraṇibhavaistvannilīnāśayatvā-
ccintāsātatyaśālī nimiṣalavamapi tvatpadādaprakampaḥ |
iṣṭāniṣṭeṣu tuṣṭivyasanavirahito māyikatvāvabodhā-
jjyotsnābhistvannakhendoradhikaśiśiritenātmanā sañcareyam ||7||
bhūteṣveṣu tvadaikyasmṛtisamadhigatau nādhikāro'dhunā ce-
ttvatprema tvatkamaitrī jaḍamatiṣu kṛpā dviṭsu bhūyādupekṣā |
arcāyāṃ vā samarcākutukamurutaraśraddhayā vardhatāṃ me
tvatsaṃsevī tathāpi drutamupalabhate bhaktalokottamatvam ||8||
āvṛtya tvatsvarūpaṃ kṣitijalamarudādyātmanā vikṣipantī
jīvān bhūyiṣṭhakarmāvalivivaśagatīn duḥkhajāle kṣipantī |
tvanmāyā mābhibhūnmāmayi bhuvanapate kalpate tatpraśāntyai
tvatpāde bhaktirevetyavadadayi vibho siddhayogī prabuddhaḥ ||9||
duḥkhānyālokya jantuṣvalamuditaviveko'hamācāryavaryā-
llabdhvā tvadrūpatattvaṃ guṇacaritakathādyudbhavadbhaktibhūmā |
māyāmenāṃ taritvā paramasukhamaye tvatpade moditāhe
tasyāyaṃ pūrvaraṅgaḥ pavanapurapate nāśayāśeṣarogān ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in