Vishnu

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 91 - ಭಕ್ತಿಮಹತ್ತ್ವಮ್

Narayaniyam Dashaka 91 - Bhaktimahattvam

🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ತ್ವತ್ಪದೋಪಾಸನಮಭಯತಮಂ ಬದ್ಧಮಿಥ್ಯಾರ್ಥದೃಷ್ಟೇ-
ರ್ಮರ್ತ್ಯಸ್ಯಾರ್ತಸ್ಯ ಮನ್ಯೇ ವ್ಯಪಸರತಿ ಭಯಂ ಯೇನ ಸರ್ವಾತ್ಮನೈವ ।
ಯತ್ತಾವತ್ ತ್ವತ್ಪ್ರಣೀತಾನಿಹ ಭಜನವಿಧೀನಾಸ್ಥಿತೋ ಮೋಹಮಾರ್ಗೇ
ಧಾವನ್ನಪ್ಯಾವೃತಾಕ್ಷಃ ಸ್ಖಲತಿ ನ ಕುಹಚಿದ್ದೇವದೇವಾಖಿಲಾತ್ಮನ್ ॥1॥
ಭೂಮನ್ ಕಾಯೇನ ವಾಚಾ ಮುಹುರಪಿ ಮನಸಾ ತ್ವದ್ಬಲಪ್ರೇರಿತಾತ್ಮಾ
ಯದ್ಯತ್ ಕುರ್ವೇ ಸಮಸ್ತಂ ತದಿಹ ಪರತರೇ ತ್ವಯ್ಯಸಾವರ್ಪಯಾಮಿ ।
ಜಾತ್ಯಾಪೀಹ ಶ್ವಪಾಕಸ್ತ್ವಯಿ ನಿಹಿತಮನಃಕರ್ಮವಾಗಿನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥ-
ಪ್ರಾಣೋ ವಿಶ್ವಂ ಪುನೀತೇ ನ ತು ವಿಮುಖಮನಾಸ್ತ್ವತ್ಪದಾದ್ವಿಪ್ರವರ್ಯಃ ॥2॥
ಭೀತಿರ್ನಾಮ ದ್ವಿತೀಯಾದ್ಭವತಿ ನನು ಮನಃಕಲ್ಪಿತಂ ಚ ದ್ವಿತೀಯಂ
ತೇನೈಕ್ಯಾಭ್ಯಾಸಶೀಲೋ ಹೃದಯಮಿಹ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ನಿರುನ್ಧ್ಯಾಮ್ ।
ಮಾಯಾವಿದ್ಧೇ ತು ತಸ್ಮಿನ್ ಪುನರಪಿ ನ ತಥಾ ಭಾತಿ ಮಾಯಾಧಿನಾಥಂ
ತಂ ತ್ವಾಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಮಹತ್ಯಾ ಸತತಮನುಭಜನೀಶ ಭೀತಿಂ ವಿಜಹ್ಯಾಮ್ ॥3॥
ಭಕ್ತೇರುತ್ಪತ್ತಿವೃದ್ಧೀ ತವ ಚರಣಜುಷಾಂ ಸಙ್ಗಮೇನೈವ ಪುಂಸಾ-
ಮಾಸಾದ್ಯೇ ಪುಣ್ಯಭಾಜಾಂ ಶ್ರಿಯ ಇವ ಜಗತಿ ಶ್ರೀಮತಾಂ ಸಙ್ಗಮೇನ ।
ತತ್ಸಙ್ಗೋ ದೇವ ಭೂಯಾನ್ಮಮ ಖಲು ಸತತಂ ತನ್ಮುಖಾದುನ್ಮಿಷದ್ಭಿ-
ಸ್ತ್ವನ್ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಪ್ರಕಾರೈರ್ಭವತಿ ಚ ಸುದೃಢಾ ಭಕ್ತಿರುದ್ಧೂತಪಾಪಾ ॥4॥
ಶ್ರೇಯೋಮಾರ್ಗೇಷು ಭಕ್ತಾವಧಿಕಬಹುಮತಿರ್ಜನ್ಮಕರ್ಮಾಣಿ ಭೂಯೋ
ಗಾಯನ್ ಕ್ಷೇಮಾಣಿ ನಾಮಾನ್ಯಪಿ ತದುಭಯತಃ ಪ್ರದ್ರುತಂ ಪ್ರದ್ರುತಾತ್ಮಾ ।
ಉದ್ಯದ್ಧಾಸಃ ಕದಾಚಿತ್ ಕುಹಚಿದಪಿ ರುದನ್ ಕ್ವಾಪಿ ಗರ್ಜನ್ ಪ್ರಗಾಯ-
ನ್ನುನ್ಮಾದೀವ ಪ್ರನೃತ್ಯನ್ನಯಿ ಕುರು ಕರುಣಾಂ ಲೋಕಬಾಹ್ಯಶ್ಚರೇಯಮ್ ॥5॥
ಭೂತಾನ್ಯೇತಾನಿ ಭೂತಾತ್ಮಕಮಪಿ ಸಕಲಂ ಪಕ್ಷಿಮತ್ಸ್ಯಾನ್ ಮೃಗಾದೀನ್
ಮರ್ತ್ಯಾನ್ ಮಿತ್ರಾಣಿ ಶತ್ರೂನಪಿ ಯಮಿತಮತಿಸ್ತ್ವನ್ಮಯಾನ್ಯಾನಮಾನಿ ।
ತ್ವತ್ಸೇವಾಯಾಂ ಹಿ ಸಿದ್ಧ್ಯೇನ್ಮಮ ತವ ಕೃಪಯಾ ಭಕ್ತಿದಾರ್ಢ್ಯಂ ವಿರಾಗ-
ಸ್ತ್ವತ್ತತ್ತ್ವಸ್ಯಾವಬೋಧೋಽಪಿ ಚ ಭುವನಪತೇ ಯತ್ನಭೇದಂ ವಿನೈವ ॥6॥
ನೋ ಮುಹ್ಯನ್ ಕ್ಷುತ್ತೃಡಾದ್ಯೈರ್ಭವಸರಣಿಭವೈಸ್ತ್ವನ್ನಿಲೀನಾಶಯತ್ವಾ-
ಚ್ಚಿನ್ತಾಸಾತತ್ಯಶಾಲೀ ನಿಮಿಷಲವಮಪಿ ತ್ವತ್ಪದಾದಪ್ರಕಮ್ಪಃ ।
ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟೇಷು ತುಷ್ಟಿವ್ಯಸನವಿರಹಿತೋ ಮಾಯಿಕತ್ವಾವಬೋಧಾ-
ಜ್ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾಭಿಸ್ತ್ವನ್ನಖೇನ್ದೋರಧಿಕಶಿಶಿರಿತೇನಾತ್ಮನಾ ಸಞ್ಚರೇಯಮ್ ॥7॥
ಭೂತೇಷ್ವೇಷು ತ್ವದೈಕ್ಯಸ್ಮೃತಿಸಮಧಿಗತೌ ನಾಧಿಕಾರೋಽಧುನಾ ಚೇ-
ತ್ತ್ವತ್ಪ್ರೇಮ ತ್ವತ್ಕಮೈತ್ರೀ ಜಡಮತಿಷು ಕೃಪಾ ದ್ವಿಟ್ಸು ಭೂಯಾದುಪೇಕ್ಷಾ ।
ಅರ್ಚಾಯಾಂ ವಾ ಸಮರ್ಚಾಕುತುಕಮುರುತರಶ್ರದ್ಧಯಾ ವರ್ಧತಾಂ ಮೇ
ತ್ವತ್ಸಂಸೇವೀ ತಥಾಪಿ ದ್ರುತಮುಪಲಭತೇ ಭಕ್ತಲೋಕೋತ್ತಮತ್ವಮ್ ॥8॥
ಆವೃತ್ಯ ತ್ವತ್ಸ್ವರೂಪಂ ಕ್ಷಿತಿಜಲಮರುದಾದ್ಯಾತ್ಮನಾ ವಿಕ್ಷಿಪನ್ತೀ
ಜೀವಾನ್ ಭೂಯಿಷ್ಠಕರ್ಮಾವಲಿವಿವಶಗತೀನ್ ದುಃಖಜಾಲೇ ಕ್ಷಿಪನ್ತೀ ।
ತ್ವನ್ಮಾಯಾ ಮಾಭಿಭೂನ್ಮಾಮಯಿ ಭುವನಪತೇ ಕಲ್ಪತೇ ತತ್ಪ್ರಶಾನ್ತ್ಯೈ
ತ್ವತ್ಪಾದೇ ಭಕ್ತಿರೇವೇತ್ಯವದದಯಿ ವಿಭೋ ಸಿದ್ಧಯೋಗೀ ಪ್ರಬುದ್ಧಃ ॥9॥
ದುಃಖಾನ್ಯಾಲೋಕ್ಯ ಜನ್ತುಷ್ವಲಮುದಿತವಿವೇಕೋಽಹಮಾಚಾರ್ಯವರ್ಯಾ-
ಲ್ಲಬ್ಧ್ವಾ ತ್ವದ್ರೂಪತತ್ತ್ವಂ ಗುಣಚರಿತಕಥಾದ್ಯುದ್ಭವದ್ಭಕ್ತಿಭೂಮಾ ।
ಮಾಯಾಮೇನಾಂ ತರಿತ್ವಾ ಪರಮಸುಖಮಯೇ ತ್ವತ್ಪದೇ ಮೋದಿತಾಹೇ
ತಸ್ಯಾಯಂ ಪೂರ್ವರಙ್ಗಃ ಪವನಪುರಪತೇ ನಾಶಯಾಶೇಷರೋಗಾನ್ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīkṛṣṇa tvatpadopāsanamabhayatamaṃ baddhamithyārthadṛṣṭe-
rmartyasyārtasya manye vyapasarati bhayaṃ yena sarvātmanaiva |
yattāvat tvatpraṇītāniha bhajanavidhīnāsthito mohamārge
dhāvannapyāvṛtākṣaḥ skhalati na kuhaciddevadevākhilātman ||1||
bhūman kāyena vācā muhurapi manasā tvadbalapreritātmā
yadyat kurve samastaṃ tadiha paratare tvayyasāvarpayāmi |
jātyāpīha śvapākastvayi nihitamanaḥkarmavāgindriyārtha-
prāṇo viśvaṃ punīte na tu vimukhamanāstvatpadādvipravaryaḥ ||2||
bhītirnāma dvitīyādbhavati nanu manaḥkalpitaṃ ca dvitīyaṃ
tenaikyābhyāsaśīlo hṛdayamiha yathāśakti buddhyā nirundhyām |
māyāviddhe tu tasmin punarapi na tathā bhāti māyādhināthaṃ
taṃ tvāṃ bhaktyā mahatyā satatamanubhajanīśa bhītiṃ vijahyām ||3||
bhakterutpattivṛddhī tava caraṇajuṣāṃ saṅgamenaiva puṃsā-
māsādye puṇyabhājāṃ śriya iva jagati śrīmatāṃ saṅgamena |
tatsaṅgo deva bhūyānmama khalu satataṃ tanmukhādunmiṣadbhi-
stvanmāhātmyaprakārairbhavati ca sudṛḍhā bhaktiruddhūtapāpā ||4||
śreyomārgeṣu bhaktāvadhikabahumatirjanmakarmāṇi bhūyo
gāyan kṣemāṇi nāmānyapi tadubhayataḥ pradrutaṃ pradrutātmā |
udyaddhāsaḥ kadācit kuhacidapi rudan kvāpi garjan pragāya-
nnunmādīva pranṛtyannayi kuru karuṇāṃ lokabāhyaścareyam ||5||
bhūtānyetāni bhūtātmakamapi sakalaṃ pakṣimatsyān mṛgādīn
martyān mitrāṇi śatrūnapi yamitamatistvanmayānyānamāni |
tvatsevāyāṃ hi siddhyenmama tava kṛpayā bhaktidārḍhyaṃ virāga-
stvattattvasyāvabodho'pi ca bhuvanapate yatnabhedaṃ vinaiva ||6||
no muhyan kṣuttṛḍādyairbhavasaraṇibhavaistvannilīnāśayatvā-
ccintāsātatyaśālī nimiṣalavamapi tvatpadādaprakampaḥ |
iṣṭāniṣṭeṣu tuṣṭivyasanavirahito māyikatvāvabodhā-
jjyotsnābhistvannakhendoradhikaśiśiritenātmanā sañcareyam ||7||
bhūteṣveṣu tvadaikyasmṛtisamadhigatau nādhikāro'dhunā ce-
ttvatprema tvatkamaitrī jaḍamatiṣu kṛpā dviṭsu bhūyādupekṣā |
arcāyāṃ vā samarcākutukamurutaraśraddhayā vardhatāṃ me
tvatsaṃsevī tathāpi drutamupalabhate bhaktalokottamatvam ||8||
āvṛtya tvatsvarūpaṃ kṣitijalamarudādyātmanā vikṣipantī
jīvān bhūyiṣṭhakarmāvalivivaśagatīn duḥkhajāle kṣipantī |
tvanmāyā mābhibhūnmāmayi bhuvanapate kalpate tatpraśāntyai
tvatpāde bhaktirevetyavadadayi vibho siddhayogī prabuddhaḥ ||9||
duḥkhānyālokya jantuṣvalamuditaviveko'hamācāryavaryā-
llabdhvā tvadrūpatattvaṃ guṇacaritakathādyudbhavadbhaktibhūmā |
māyāmenāṃ taritvā paramasukhamaye tvatpade moditāhe
tasyāyaṃ pūrvaraṅgaḥ pavanapurapate nāśayāśeṣarogān ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीकृष्ण त्वत्पदोपासनमभयतमं बद्धमिथ्यार्थदृष्टे-
र्मर्त्यस्यार्तस्य मन्ये व्यपसरति भयं येन सर्वात्मनैव ।
यत्तावत् त्वत्प्रणीतानिह भजनविधीनास्थितो मोहमार्गे
धावन्नप्यावृताक्षः स्खलति न कुहचिद्देवदेवाखिलात्मन् ॥1॥
भूमन् कायेन वाचा मुहुरपि मनसा त्वद्बलप्रेरितात्मा
यद्यत् कुर्वे समस्तं तदिह परतरे त्वय्यसावर्पयामि ।
जात्यापीह श्वपाकस्त्वयि निहितमनःकर्मवागिन्द्रियार्थ-
प्राणो विश्वं पुनीते न तु विमुखमनास्त्वत्पदाद्विप्रवर्यः ॥2॥
भीतिर्नाम द्वितीयाद्भवति ननु मनःकल्पितं च द्वितीयं
तेनैक्याभ्यासशीलो हृदयमिह यथाशक्ति बुद्ध्या निरुन्ध्याम् ।
मायाविद्धे तु तस्मिन् पुनरपि न तथा भाति मायाधिनाथं
तं त्वां भक्त्या महत्या सततमनुभजनीश भीतिं विजह्याम् ॥3॥
भक्तेरुत्पत्तिवृद्धी तव चरणजुषां सङ्गमेनैव पुंसा-
मासाद्ये पुण्यभाजां श्रिय इव जगति श्रीमतां सङ्गमेन ।
तत्सङ्गो देव भूयान्मम खलु सततं तन्मुखादुन्मिषद्भि-
स्त्वन्माहात्म्यप्रकारैर्भवति च सुदृढा भक्तिरुद्धूतपापा ॥4॥
श्रेयोमार्गेषु भक्तावधिकबहुमतिर्जन्मकर्माणि भूयो
गायन् क्षेमाणि नामान्यपि तदुभयतः प्रद्रुतं प्रद्रुतात्मा ।
उद्यद्धासः कदाचित् कुहचिदपि रुदन् क्वापि गर्जन् प्रगाय-
न्नुन्मादीव प्रनृत्यन्नयि कुरु करुणां लोकबाह्यश्चरेयम् ॥5॥
भूतान्येतानि भूतात्मकमपि सकलं पक्षिमत्स्यान् मृगादीन्
मर्त्यान् मित्राणि शत्रूनपि यमितमतिस्त्वन्मयान्यानमानि ।
त्वत्सेवायां हि सिद्ध्येन्मम तव कृपया भक्तिदार्ढ्यं विराग-
स्त्वत्तत्त्वस्यावबोधोऽपि च भुवनपते यत्नभेदं विनैव ॥6॥
नो मुह्यन् क्षुत्तृडाद्यैर्भवसरणिभवैस्त्वन्निलीनाशयत्वा-
च्चिन्तासातत्यशाली निमिषलवमपि त्वत्पदादप्रकम्पः ।
इष्टानिष्टेषु तुष्टिव्यसनविरहितो मायिकत्वावबोधा-
ज्ज्योत्स्नाभिस्त्वन्नखेन्दोरधिकशिशिरितेनात्मना सञ्चरेयम् ॥7॥
भूतेष्वेषु त्वदैक्यस्मृतिसमधिगतौ नाधिकारोऽधुना चे-
त्त्वत्प्रेम त्वत्कमैत्री जडमतिषु कृपा द्विट्सु भूयादुपेक्षा ।
अर्चायां वा समर्चाकुतुकमुरुतरश्रद्धया वर्धतां मे
त्वत्संसेवी तथापि द्रुतमुपलभते भक्तलोकोत्तमत्वम् ॥8॥
आवृत्य त्वत्स्वरूपं क्षितिजलमरुदाद्यात्मना विक्षिपन्ती
जीवान् भूयिष्ठकर्मावलिविवशगतीन् दुःखजाले क्षिपन्ती ।
त्वन्माया माभिभून्मामयि भुवनपते कल्पते तत्प्रशान्त्यै
त्वत्पादे भक्तिरेवेत्यवददयि विभो सिद्धयोगी प्रबुद्धः ॥9॥
दुःखान्यालोक्य जन्तुष्वलमुदितविवेकोऽहमाचार्यवर्या-
ल्लब्ध्वा त्वद्रूपतत्त्वं गुणचरितकथाद्युद्भवद्भक्तिभूमा ।
मायामेनां तरित्वा परमसुखमये त्वत्पदे मोदिताहे
तस्यायं पूर्वरङ्गः पवनपुरपते नाशयाशेषरोगान् ॥10॥
śrīkṛṣṇa tvatpadopāsanamabhayatamaṃ baddhamithyārthadṛṣṭe-
rmartyasyārtasya manye vyapasarati bhayaṃ yena sarvātmanaiva |
yattāvat tvatpraṇītāniha bhajanavidhīnāsthito mohamārge
dhāvannapyāvṛtākṣaḥ skhalati na kuhaciddevadevākhilātman ||1||
bhūman kāyena vācā muhurapi manasā tvadbalapreritātmā
yadyat kurve samastaṃ tadiha paratare tvayyasāvarpayāmi |
jātyāpīha śvapākastvayi nihitamanaḥkarmavāgindriyārtha-
prāṇo viśvaṃ punīte na tu vimukhamanāstvatpadādvipravaryaḥ ||2||
bhītirnāma dvitīyādbhavati nanu manaḥkalpitaṃ ca dvitīyaṃ
tenaikyābhyāsaśīlo hṛdayamiha yathāśakti buddhyā nirundhyām |
māyāviddhe tu tasmin punarapi na tathā bhāti māyādhināthaṃ
taṃ tvāṃ bhaktyā mahatyā satatamanubhajanīśa bhītiṃ vijahyām ||3||
bhakterutpattivṛddhī tava caraṇajuṣāṃ saṅgamenaiva puṃsā-
māsādye puṇyabhājāṃ śriya iva jagati śrīmatāṃ saṅgamena |
tatsaṅgo deva bhūyānmama khalu satataṃ tanmukhādunmiṣadbhi-
stvanmāhātmyaprakārairbhavati ca sudṛḍhā bhaktiruddhūtapāpā ||4||
śreyomārgeṣu bhaktāvadhikabahumatirjanmakarmāṇi bhūyo
gāyan kṣemāṇi nāmānyapi tadubhayataḥ pradrutaṃ pradrutātmā |
udyaddhāsaḥ kadācit kuhacidapi rudan kvāpi garjan pragāya-
nnunmādīva pranṛtyannayi kuru karuṇāṃ lokabāhyaścareyam ||5||
bhūtānyetāni bhūtātmakamapi sakalaṃ pakṣimatsyān mṛgādīn
martyān mitrāṇi śatrūnapi yamitamatistvanmayānyānamāni |
tvatsevāyāṃ hi siddhyenmama tava kṛpayā bhaktidārḍhyaṃ virāga-
stvattattvasyāvabodho'pi ca bhuvanapate yatnabhedaṃ vinaiva ||6||
no muhyan kṣuttṛḍādyairbhavasaraṇibhavaistvannilīnāśayatvā-
ccintāsātatyaśālī nimiṣalavamapi tvatpadādaprakampaḥ |
iṣṭāniṣṭeṣu tuṣṭivyasanavirahito māyikatvāvabodhā-
jjyotsnābhistvannakhendoradhikaśiśiritenātmanā sañcareyam ||7||
bhūteṣveṣu tvadaikyasmṛtisamadhigatau nādhikāro'dhunā ce-
ttvatprema tvatkamaitrī jaḍamatiṣu kṛpā dviṭsu bhūyādupekṣā |
arcāyāṃ vā samarcākutukamurutaraśraddhayā vardhatāṃ me
tvatsaṃsevī tathāpi drutamupalabhate bhaktalokottamatvam ||8||
āvṛtya tvatsvarūpaṃ kṣitijalamarudādyātmanā vikṣipantī
jīvān bhūyiṣṭhakarmāvalivivaśagatīn duḥkhajāle kṣipantī |
tvanmāyā mābhibhūnmāmayi bhuvanapate kalpate tatpraśāntyai
tvatpāde bhaktirevetyavadadayi vibho siddhayogī prabuddhaḥ ||9||
duḥkhānyālokya jantuṣvalamuditaviveko'hamācāryavaryā-
llabdhvā tvadrūpatattvaṃ guṇacaritakathādyudbhavadbhaktibhūmā |
māyāmenāṃ taritvā paramasukhamaye tvatpade moditāhe
tasyāyaṃ pūrvaraṅgaḥ pavanapurapate nāśayāśeṣarogān ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in