Vishnu

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 45 - ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಬಾಲಲೀಲಾಃ

Narayaniyam Dashaka 45 - Shrikrishnasya Balalilah

🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ಅಯಿ ಸಬಲ ಮುರಾರೇ ಪಾಣಿಜಾನುಪ್ರಚಾರೈಃ
ಕಿಮಪಿ ಭವನಭಾಗಾನ್ ಭೂಷಯನ್ತೌ ಭವನ್ತೌ ।
ಚಲಿತಚರಣಕಞ್ಜೌ ಮಞ್ಜುಮಞ್ಜೀರಶಿಞ್ಜಾ-
ಶ್ರವಣಕುತುಕಭಾಜೌ ಚೇರತುಶ್ಚಾರುವೇಗಾತ್ ॥1॥
ಮೃದು ಮೃದು ವಿಹಸನ್ತಾವುನ್ಮಿಷದ್ದನ್ತವನ್ತೌ
ವದನಪತಿತಕೇಶೌ ದೃಶ್ಯಪಾದಾಬ್ಜದೇಶೌ ।
ಭುಜಗಲಿತಕರಾನ್ತವ್ಯಾಲಗತ್ಕಙ್ಕಣಾಙ್ಕೌ
ಮತಿಮಹರತಮುಚ್ಚೈಃ ಪಶ್ಯತಾಂ ವಿಶ್ವನೃಣಾಮ್ ॥2॥
ಅನುಸರತಿ ಜನೌಘೇ ಕೌತುಕವ್ಯಾಕುಲಾಕ್ಷೇ
ಕಿಮಪಿ ಕೃತನಿನಾದಂ ವ್ಯಾಹಸನ್ತೌ ದ್ರವನ್ತೌ ।
ವಲಿತವದನಪದ್ಮಂ ಪೃಷ್ಠತೋ ದತ್ತದೃಷ್ಟೀ
ಕಿಮಿವ ನ ವಿದಧಾಥೇ ಕೌತುಕಂ ವಾಸುದೇವ ॥3॥
ದ್ರುತಗತಿಷು ಪತನ್ತಾವುತ್ಥಿತೌ ಲಿಪ್ತಪಙ್ಕೌ
ದಿವಿ ಮುನಿಭಿರಪಙ್ಕೈಃ ಸಸ್ಮಿತಂ ವನ್ದ್ಯಮಾನೌ ।
ದ್ರುತಮಥ ಜನನೀಭ್ಯಾಂ ಸಾನುಕಮ್ಪಂ ಗೃಹೀತೌ
ಮುಹುರಪಿ ಪರಿರಬ್ಧೌ ದ್ರಾಗ್ಯುವಾಂ ಚುಮ್ಬಿತೌ ಚ ॥4॥
ಸ್ನುತಕುಚಭರಮಙ್ಕೇ ಧಾರಯನ್ತೀ ಭವನ್ತಂ
ತರಲಮತಿ ಯಶೋದಾ ಸ್ತನ್ಯದಾ ಧನ್ಯಧನ್ಯಾ ।
ಕಪಟಪಶುಪ ಮಧ್ಯೇ ಮುಗ್ಧಹಾಸಾಙ್ಕುರಂ ತೇ
ದಶನಮುಕುಲಹೃದ್ಯಂ ವೀಕ್ಷ್ಯ ವಕ್ತ್ರಂ ಜಹರ್ಷ ॥5॥
ತದನುಚರಣಚಾರೀ ದಾರಕೈಸ್ಸಾಕಮಾರಾ-
ನ್ನಿಲಯತತಿಷು ಖೇಲನ್ ಬಾಲಚಾಪಲ್ಯಶಾಲೀ ।
ಭವನಶುಕವಿಡಾಲಾನ್ ವತ್ಸಕಾಂಶ್ಚಾನುಧಾವನ್
ಕಥಮಪಿ ಕೃತಹಾಸೈರ್ಗೋಪಕೈರ್ವಾರಿತೋಽಭೂಃ ॥6॥
ಹಲಧರಸಹಿತಸ್ತ್ವಂ ಯತ್ರ ಯತ್ರೋಪಯಾತೋ
ವಿವಶಪತಿತನೇತ್ರಾಸ್ತತ್ರ ತತ್ರೈವ ಗೋಪ್ಯಃ ।
ವಿಗಲಿತಗೃಹಕೃತ್ಯಾ ವಿಸ್ಮೃತಾಪತ್ಯಭೃತ್ಯಾ
ಮುರಹರ ಮುಹುರತ್ಯನ್ತಾಕುಲಾ ನಿತ್ಯಮಾಸನ್ ॥7॥
ಪ್ರತಿನವನವನೀತಂ ಗೋಪಿಕಾದತ್ತಮಿಚ್ಛನ್
ಕಲಪದಮುಪಗಾಯನ್ ಕೋಮಲಂ ಕ್ವಾಪಿ ನೃತ್ಯನ್ ।
ಸದಯಯುವತಿಲೋಕೈರರ್ಪಿತಂ ಸರ್ಪಿರಶ್ನನ್
ಕ್ವಚನ ನವವಿಪಕ್ವಂ ದುಗ್ಧಮಪ್ಯಾಪಿಬಸ್ತ್ವಮ್ ॥8॥
ಮಮ ಖಲು ಬಲಿಗೇಹೇ ಯಾಚನಂ ಜಾತಮಾಸ್ತಾ-
ಮಿಹ ಪುನರಬಲಾನಾಮಗ್ರತೋ ನೈವ ಕುರ್ವೇ ।
ಇತಿ ವಿಹಿತಮತಿಃ ಕಿಂ ದೇವ ಸನ್ತ್ಯಜ್ಯ ಯಾಚ್ಞಾಂ
ದಧಿಘೃತಮಹರಸ್ತ್ವಂ ಚಾರುಣಾ ಚೋರಣೇನ ॥9॥
ತವ ದಧಿಘೃತಮೋಷೇ ಘೋಷಯೋಷಾಜನಾನಾ-
ಮಭಜತ ಹೃದಿ ರೋಷೋ ನಾವಕಾಶಂ ನ ಶೋಕಃ ।
ಹೃದಯಮಪಿ ಮುಷಿತ್ವಾ ಹರ್ಷಸಿನ್ಧೌ ನ್ಯಧಾಸ್ತ್ವಂ
ಸ ಮಮ ಶಮಯ ರೋಗಾನ್ ವಾತಗೇಹಾಧಿನಾಥ ॥10॥
ಶಾಖಾಗ್ರೇ ವಿಧುಂ ವಿಲೋಕ್ಯ ಫಲಮಿತ್ಯ್ಮ್ಬಾಂ ಚ ತಾತಂ ಮುಹುಃ
ಸಮ್ಪ್ರಾರ್ಥ್ಯಾಥ ತದಾ ತದೀಯವಚಸಾ ಪ್ರೋತ್ಕ್ಷಿಪ್ತಬಾಹೌ ತ್ವಯಿ।
ಚಿತ್ರಂ ದೇವ ಶಶೀ ಸ ತೇ ಕರ್ಮಗಾತ್ ಕಿಂ ಬ್ರೂಮಹೇ ಸಮ್ಪತಃ
ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಣ್ಡಲಪೂರಿತಾಖಿಲವಪುಃ ಪ್ರಾಗಾ ವಿರಾಡ್ರೂಪತಾಮ್ ॥ 11॥
ಕಿಂ ಕಿಂ ಬತೇದಮಿತಿ ಸಮ್ಭ್ರಮ ಭಾಜಮೇನಂ
ಬ್ರಹ್ಮಾರ್ಣವೇ ಕ್ಷಣಮಮುಂ ಪರಿಮಜ್ಜ್ಯ ತಾತಮ್ ।
ಮಾಯಾಂ ಪುನಸ್ತನಯ-ಮೋಹಮಯೀಂ ವಿತನ್ವನ್
ಆನನ್ದಚಿನ್ಮಯ ಜಗನ್ಮಯ ಪಾಹಿ ರೋಗಾತ್ ॥12॥
Roman (IAST) Transliteration
ayi sabala murāre pāṇijānupracāraiḥ
kimapi bhavanabhāgān bhūṣayantau bhavantau |
calitacaraṇakañjau mañjumañjīraśiñjā-
śravaṇakutukabhājau ceratuścāruvegāt ||1||
mṛdu mṛdu vihasantāvunmiṣaddantavantau
vadanapatitakeśau dṛśyapādābjadeśau |
bhujagalitakarāntavyālagatkaṅkaṇāṅkau
matimaharatamuccaiḥ paśyatāṃ viśvanṛṇām ||2||
anusarati janaughe kautukavyākulākṣe
kimapi kṛtaninādaṃ vyāhasantau dravantau |
valitavadanapadmaṃ pṛṣṭhato dattadṛṣṭī
kimiva na vidadhāthe kautukaṃ vāsudeva ||3||
drutagatiṣu patantāvutthitau liptapaṅkau
divi munibhirapaṅkaiḥ sasmitaṃ vandyamānau |
drutamatha jananībhyāṃ sānukampaṃ gṛhītau
muhurapi parirabdhau drāgyuvāṃ cumbitau ca ||4||
snutakucabharamaṅke dhārayantī bhavantaṃ
taralamati yaśodā stanyadā dhanyadhanyā |
kapaṭapaśupa madhye mugdhahāsāṅkuraṃ te
daśanamukulahṛdyaṃ vīkṣya vaktraṃ jaharṣa ||5||
tadanucaraṇacārī dārakaissākamārā-
nnilayatatiṣu khelan bālacāpalyaśālī |
bhavanaśukaviḍālān vatsakāṃścānudhāvan
kathamapi kṛtahāsairgopakairvārito'bhūḥ ||6||
haladharasahitastvaṃ yatra yatropayāto
vivaśapatitanetrāstatra tatraiva gopyaḥ |
vigalitagṛhakṛtyā vismṛtāpatyabhṛtyā
murahara muhuratyantākulā nityamāsan ||7||
pratinavanavanītaṃ gopikādattamicchan
kalapadamupagāyan komalaṃ kvāpi nṛtyan |
sadayayuvatilokairarpitaṃ sarpiraśnan
kvacana navavipakvaṃ dugdhamapyāpibastvam ||8||
mama khalu baligehe yācanaṃ jātamāstā-
miha punarabalānāmagrato naiva kurve |
iti vihitamatiḥ kiṃ deva santyajya yācñāṃ
dadhighṛtamaharastvaṃ cāruṇā coraṇena ||9||
tava dadhighṛtamoṣe ghoṣayoṣājanānā-
mabhajata hṛdi roṣo nāvakāśaṃ na śokaḥ |
hṛdayamapi muṣitvā harṣasindhau nyadhāstvaṃ
sa mama śamaya rogān vātagehādhinātha ||10||
śākhāgre vidhuṃ vilokya phalamitymbāṃ ca tātaṃ muhuḥ
samprārthyātha tadā tadīyavacasā protkṣiptabāhau tvayi|
citraṃ deva śaśī sa te karmagāt kiṃ brūmahe sampataḥ
jyotirmaṇḍalapūritākhilavapuḥ prāgā virāḍrūpatām || 11||
kiṃ kiṃ batedamiti sambhrama bhājamenaṃ
brahmārṇave kṣaṇamamuṃ parimajjya tātam |
māyāṃ punastanaya-mohamayīṃ vitanvan
ānandacinmaya jaganmaya pāhi rogāt ||12||
Sanskrit — Devanagari (original)
अयि सबल मुरारे पाणिजानुप्रचारैः
किमपि भवनभागान् भूषयन्तौ भवन्तौ ।
चलितचरणकञ्जौ मञ्जुमञ्जीरशिञ्जा-
श्रवणकुतुकभाजौ चेरतुश्चारुवेगात् ॥1॥
मृदु मृदु विहसन्तावुन्मिषद्दन्तवन्तौ
वदनपतितकेशौ दृश्यपादाब्जदेशौ ।
भुजगलितकरान्तव्यालगत्कङ्कणाङ्कौ
मतिमहरतमुच्चैः पश्यतां विश्वनृणाम् ॥2॥
अनुसरति जनौघे कौतुकव्याकुलाक्षे
किमपि कृतनिनादं व्याहसन्तौ द्रवन्तौ ।
वलितवदनपद्मं पृष्ठतो दत्तदृष्टी
किमिव न विदधाथे कौतुकं वासुदेव ॥3॥
द्रुतगतिषु पतन्तावुत्थितौ लिप्तपङ्कौ
दिवि मुनिभिरपङ्कैः सस्मितं वन्द्यमानौ ।
द्रुतमथ जननीभ्यां सानुकम्पं गृहीतौ
मुहुरपि परिरब्धौ द्राग्युवां चुम्बितौ च ॥4॥
स्नुतकुचभरमङ्के धारयन्ती भवन्तं
तरलमति यशोदा स्तन्यदा धन्यधन्या ।
कपटपशुप मध्ये मुग्धहासाङ्कुरं ते
दशनमुकुलहृद्यं वीक्ष्य वक्त्रं जहर्ष ॥5॥
तदनुचरणचारी दारकैस्साकमारा-
न्निलयततिषु खेलन् बालचापल्यशाली ।
भवनशुकविडालान् वत्सकांश्चानुधावन्
कथमपि कृतहासैर्गोपकैर्वारितोऽभूः ॥6॥
हलधरसहितस्त्वं यत्र यत्रोपयातो
विवशपतितनेत्रास्तत्र तत्रैव गोप्यः ।
विगलितगृहकृत्या विस्मृतापत्यभृत्या
मुरहर मुहुरत्यन्ताकुला नित्यमासन् ॥7॥
प्रतिनवनवनीतं गोपिकादत्तमिच्छन्
कलपदमुपगायन् कोमलं क्वापि नृत्यन् ।
सदययुवतिलोकैरर्पितं सर्पिरश्नन्
क्वचन नवविपक्वं दुग्धमप्यापिबस्त्वम् ॥8॥
मम खलु बलिगेहे याचनं जातमास्ता-
मिह पुनरबलानामग्रतो नैव कुर्वे ।
इति विहितमतिः किं देव सन्त्यज्य याच्ञां
दधिघृतमहरस्त्वं चारुणा चोरणेन ॥9॥
तव दधिघृतमोषे घोषयोषाजनाना-
मभजत हृदि रोषो नावकाशं न शोकः ।
हृदयमपि मुषित्वा हर्षसिन्धौ न्यधास्त्वं
स मम शमय रोगान् वातगेहाधिनाथ ॥10॥
शाखाग्रे विधुं विलोक्य फलमित्य्म्बां च तातं मुहुः
सम्प्रार्थ्याथ तदा तदीयवचसा प्रोत्क्षिप्तबाहौ त्वयि।
चित्रं देव शशी स ते कर्मगात् किं ब्रूमहे सम्पतः
ज्योतिर्मण्डलपूरिताखिलवपुः प्रागा विराड्रूपताम् ॥ 11॥
किं किं बतेदमिति सम्भ्रम भाजमेनं
ब्रह्मार्णवे क्षणममुं परिमज्ज्य तातम् ।
मायां पुनस्तनय-मोहमयीं वितन्वन्
आनन्दचिन्मय जगन्मय पाहि रोगात् ॥12॥
ayi sabala murāre pāṇijānupracāraiḥ
kimapi bhavanabhāgān bhūṣayantau bhavantau |
calitacaraṇakañjau mañjumañjīraśiñjā-
śravaṇakutukabhājau ceratuścāruvegāt ||1||
mṛdu mṛdu vihasantāvunmiṣaddantavantau
vadanapatitakeśau dṛśyapādābjadeśau |
bhujagalitakarāntavyālagatkaṅkaṇāṅkau
matimaharatamuccaiḥ paśyatāṃ viśvanṛṇām ||2||
anusarati janaughe kautukavyākulākṣe
kimapi kṛtaninādaṃ vyāhasantau dravantau |
valitavadanapadmaṃ pṛṣṭhato dattadṛṣṭī
kimiva na vidadhāthe kautukaṃ vāsudeva ||3||
drutagatiṣu patantāvutthitau liptapaṅkau
divi munibhirapaṅkaiḥ sasmitaṃ vandyamānau |
drutamatha jananībhyāṃ sānukampaṃ gṛhītau
muhurapi parirabdhau drāgyuvāṃ cumbitau ca ||4||
snutakucabharamaṅke dhārayantī bhavantaṃ
taralamati yaśodā stanyadā dhanyadhanyā |
kapaṭapaśupa madhye mugdhahāsāṅkuraṃ te
daśanamukulahṛdyaṃ vīkṣya vaktraṃ jaharṣa ||5||
tadanucaraṇacārī dārakaissākamārā-
nnilayatatiṣu khelan bālacāpalyaśālī |
bhavanaśukaviḍālān vatsakāṃścānudhāvan
kathamapi kṛtahāsairgopakairvārito'bhūḥ ||6||
haladharasahitastvaṃ yatra yatropayāto
vivaśapatitanetrāstatra tatraiva gopyaḥ |
vigalitagṛhakṛtyā vismṛtāpatyabhṛtyā
murahara muhuratyantākulā nityamāsan ||7||
pratinavanavanītaṃ gopikādattamicchan
kalapadamupagāyan komalaṃ kvāpi nṛtyan |
sadayayuvatilokairarpitaṃ sarpiraśnan
kvacana navavipakvaṃ dugdhamapyāpibastvam ||8||
mama khalu baligehe yācanaṃ jātamāstā-
miha punarabalānāmagrato naiva kurve |
iti vihitamatiḥ kiṃ deva santyajya yācñāṃ
dadhighṛtamaharastvaṃ cāruṇā coraṇena ||9||
tava dadhighṛtamoṣe ghoṣayoṣājanānā-
mabhajata hṛdi roṣo nāvakāśaṃ na śokaḥ |
hṛdayamapi muṣitvā harṣasindhau nyadhāstvaṃ
sa mama śamaya rogān vātagehādhinātha ||10||
śākhāgre vidhuṃ vilokya phalamitymbāṃ ca tātaṃ muhuḥ
samprārthyātha tadā tadīyavacasā protkṣiptabāhau tvayi|
citraṃ deva śaśī sa te karmagāt kiṃ brūmahe sampataḥ
jyotirmaṇḍalapūritākhilavapuḥ prāgā virāḍrūpatām || 11||
kiṃ kiṃ batedamiti sambhrama bhājamenaṃ
brahmārṇave kṣaṇamamuṃ parimajjya tātam |
māyāṃ punastanaya-mohamayīṃ vitanvan
ānandacinmaya jaganmaya pāhi rogāt ||12||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in