Vishnu

নারাযণীযং দশক 45 - শ্রীকৃষ্ণস্য বাললীলাঃ

Narayaniyam Dashaka 45 - Shrikrishnasya Balalilah

🖋️ Bengali script
📄 Download PDF
অযি সবল মুরারে পাণিজানুপ্রচারৈঃ
কিমপি ভবনভাগান্ ভূষযন্তৌ ভবন্তৌ ।
চলিতচরণকঞ্জৌ মঞ্জুমঞ্জীরশিঞ্জা-
শ্রবণকুতুকভাজৌ চেরতুশ্চারুবেগাত্ ॥1॥
মৃদু মৃদু বিহসন্তাবুন্মিষদ্দন্তবন্তৌ
বদনপতিতকেশৌ দৃশ্যপাদাব্জদেশৌ ।
ভুজগলিতকরান্তব্যালগত্কঙ্কণাঙ্কৌ
মতিমহরতমুচ্চৈঃ পশ্যতাং বিশ্বনৃণাম্ ॥2॥
অনুসরতি জনৌঘে কৌতুকব্যাকুলাক্ষে
কিমপি কৃতনিনাদং ব্যাহসন্তৌ দ্রবন্তৌ ।
বলিতবদনপদ্মং পৃষ্ঠতো দত্তদৃষ্টী
কিমিব ন বিদধাথে কৌতুকং বাসুদেব ॥3॥
দ্রুতগতিষু পতন্তাবুত্থিতৌ লিপ্তপঙ্কৌ
দিবি মুনিভিরপঙ্কৈঃ সস্মিতং বন্দ্যমানৌ ।
দ্রুতমথ জননীভ্যাং সানুকম্পং গৃহীতৌ
মুহুরপি পরিরব্ধৌ দ্রাগ্যুবাং চুম্বিতৌ চ ॥4॥
স্নুতকুচভরমঙ্কে ধারযন্তী ভবন্তং
তরলমতি যশোদা স্তন্যদা ধন্যধন্যা ।
কপটপশুপ মধ্যে মুগ্ধহাসাঙ্কুরং তে
দশনমুকুলহৃদ্যং বীক্ষ্য বক্ত্রং জহর্ষ ॥5॥
তদনুচরণচারী দারকৈস্সাকমারা-
ন্নিলযততিষু খেলন্ বালচাপল্যশালী ।
ভবনশুকবিডালান্ বত্সকাংশ্চানুধাবন্
কথমপি কৃতহাসৈর্গোপকৈর্বারিতোঽভূঃ ॥6॥
হলধরসহিতস্ত্বং যত্র যত্রোপযাতো
বিবশপতিতনেত্রাস্তত্র তত্রৈব গোপ্যঃ ।
বিগলিতগৃহকৃত্যা বিস্মৃতাপত্যভৃত্যা
মুরহর মুহুরত্যন্তাকুলা নিত্যমাসন্ ॥7॥
প্রতিনবনবনীতং গোপিকাদত্তমিচ্ছন্
কলপদমুপগাযন্ কোমলং ক্বাপি নৃত্যন্ ।
সদযযুবতিলোকৈরর্পিতং সর্পিরশ্নন্
ক্বচন নববিপক্বং দুগ্ধমপ্যাপিবস্ত্বম্ ॥8॥
মম খলু বলিগেহে যাচনং জাতমাস্তা-
মিহ পুনরবলানামগ্রতো নৈব কুর্বে ।
ইতি বিহিতমতিঃ কিং দেব সন্ত্যজ্য যাচ্ঞাং
দধিঘৃতমহরস্ত্বং চারুণা চোরণেন ॥9॥
তব দধিঘৃতমোষে ঘোষযোষাজনানা-
মভজত হৃদি রোষো নাবকাশং ন শোকঃ ।
হৃদযমপি মুষিত্বা হর্ষসিন্ধৌ ন্যধাস্ত্বং
স মম শময রোগান্ বাতগেহাধিনাথ ॥10॥
শাখাগ্রে বিধুং বিলোক্য ফলমিত্য্ম্বাং চ তাতং মুহুঃ
সম্প্রার্থ্যাথ তদা তদীযবচসা প্রোত্ক্ষিপ্তবাহৌ ত্বযি।
চিত্রং দেব শশী স তে কর্মগাত্ কিং ব্রূমহে সম্পতঃ
জ্যোতির্মণ্ডলপূরিতাখিলবপুঃ প্রাগা বিরাড্রূপতাম্ ॥ 11॥
কিং কিং বতেদমিতি সম্ভ্রম ভাজমেনং
ব্রহ্মার্ণবে ক্ষণমমুং পরিমজ্জ্য তাতম্ ।
মাযাং পুনস্তনয-মোহমযীং বিতন্বন্
আনন্দচিন্ময জগন্ময পাহি রোগাত্ ॥12॥
Roman (IAST) Transliteration
ayi sabala murāre pāṇijānupracāraiḥ
kimapi bhavanabhāgān bhūṣayantau bhavantau |
calitacaraṇakañjau mañjumañjīraśiñjā-
śravaṇakutukabhājau ceratuścāruvegāt ||1||
mṛdu mṛdu vihasantāvunmiṣaddantavantau
vadanapatitakeśau dṛśyapādābjadeśau |
bhujagalitakarāntavyālagatkaṅkaṇāṅkau
matimaharatamuccaiḥ paśyatāṃ viśvanṛṇām ||2||
anusarati janaughe kautukavyākulākṣe
kimapi kṛtaninādaṃ vyāhasantau dravantau |
valitavadanapadmaṃ pṛṣṭhato dattadṛṣṭī
kimiva na vidadhāthe kautukaṃ vāsudeva ||3||
drutagatiṣu patantāvutthitau liptapaṅkau
divi munibhirapaṅkaiḥ sasmitaṃ vandyamānau |
drutamatha jananībhyāṃ sānukampaṃ gṛhītau
muhurapi parirabdhau drāgyuvāṃ cumbitau ca ||4||
snutakucabharamaṅke dhārayantī bhavantaṃ
taralamati yaśodā stanyadā dhanyadhanyā |
kapaṭapaśupa madhye mugdhahāsāṅkuraṃ te
daśanamukulahṛdyaṃ vīkṣya vaktraṃ jaharṣa ||5||
tadanucaraṇacārī dārakaissākamārā-
nnilayatatiṣu khelan bālacāpalyaśālī |
bhavanaśukaviḍālān vatsakāṃścānudhāvan
kathamapi kṛtahāsairgopakairvārito'bhūḥ ||6||
haladharasahitastvaṃ yatra yatropayāto
vivaśapatitanetrāstatra tatraiva gopyaḥ |
vigalitagṛhakṛtyā vismṛtāpatyabhṛtyā
murahara muhuratyantākulā nityamāsan ||7||
pratinavanavanītaṃ gopikādattamicchan
kalapadamupagāyan komalaṃ kvāpi nṛtyan |
sadayayuvatilokairarpitaṃ sarpiraśnan
kvacana navavipakvaṃ dugdhamapyāpibastvam ||8||
mama khalu baligehe yācanaṃ jātamāstā-
miha punarabalānāmagrato naiva kurve |
iti vihitamatiḥ kiṃ deva santyajya yācñāṃ
dadhighṛtamaharastvaṃ cāruṇā coraṇena ||9||
tava dadhighṛtamoṣe ghoṣayoṣājanānā-
mabhajata hṛdi roṣo nāvakāśaṃ na śokaḥ |
hṛdayamapi muṣitvā harṣasindhau nyadhāstvaṃ
sa mama śamaya rogān vātagehādhinātha ||10||
śākhāgre vidhuṃ vilokya phalamitymbāṃ ca tātaṃ muhuḥ
samprārthyātha tadā tadīyavacasā protkṣiptabāhau tvayi|
citraṃ deva śaśī sa te karmagāt kiṃ brūmahe sampataḥ
jyotirmaṇḍalapūritākhilavapuḥ prāgā virāḍrūpatām || 11||
kiṃ kiṃ batedamiti sambhrama bhājamenaṃ
brahmārṇave kṣaṇamamuṃ parimajjya tātam |
māyāṃ punastanaya-mohamayīṃ vitanvan
ānandacinmaya jaganmaya pāhi rogāt ||12||
Sanskrit — Devanagari (original)
अयि सबल मुरारे पाणिजानुप्रचारैः
किमपि भवनभागान् भूषयन्तौ भवन्तौ ।
चलितचरणकञ्जौ मञ्जुमञ्जीरशिञ्जा-
श्रवणकुतुकभाजौ चेरतुश्चारुवेगात् ॥1॥
मृदु मृदु विहसन्तावुन्मिषद्दन्तवन्तौ
वदनपतितकेशौ दृश्यपादाब्जदेशौ ।
भुजगलितकरान्तव्यालगत्कङ्कणाङ्कौ
मतिमहरतमुच्चैः पश्यतां विश्वनृणाम् ॥2॥
अनुसरति जनौघे कौतुकव्याकुलाक्षे
किमपि कृतनिनादं व्याहसन्तौ द्रवन्तौ ।
वलितवदनपद्मं पृष्ठतो दत्तदृष्टी
किमिव न विदधाथे कौतुकं वासुदेव ॥3॥
द्रुतगतिषु पतन्तावुत्थितौ लिप्तपङ्कौ
दिवि मुनिभिरपङ्कैः सस्मितं वन्द्यमानौ ।
द्रुतमथ जननीभ्यां सानुकम्पं गृहीतौ
मुहुरपि परिरब्धौ द्राग्युवां चुम्बितौ च ॥4॥
स्नुतकुचभरमङ्के धारयन्ती भवन्तं
तरलमति यशोदा स्तन्यदा धन्यधन्या ।
कपटपशुप मध्ये मुग्धहासाङ्कुरं ते
दशनमुकुलहृद्यं वीक्ष्य वक्त्रं जहर्ष ॥5॥
तदनुचरणचारी दारकैस्साकमारा-
न्निलयततिषु खेलन् बालचापल्यशाली ।
भवनशुकविडालान् वत्सकांश्चानुधावन्
कथमपि कृतहासैर्गोपकैर्वारितोऽभूः ॥6॥
हलधरसहितस्त्वं यत्र यत्रोपयातो
विवशपतितनेत्रास्तत्र तत्रैव गोप्यः ।
विगलितगृहकृत्या विस्मृतापत्यभृत्या
मुरहर मुहुरत्यन्ताकुला नित्यमासन् ॥7॥
प्रतिनवनवनीतं गोपिकादत्तमिच्छन्
कलपदमुपगायन् कोमलं क्वापि नृत्यन् ।
सदययुवतिलोकैरर्पितं सर्पिरश्नन्
क्वचन नवविपक्वं दुग्धमप्यापिबस्त्वम् ॥8॥
मम खलु बलिगेहे याचनं जातमास्ता-
मिह पुनरबलानामग्रतो नैव कुर्वे ।
इति विहितमतिः किं देव सन्त्यज्य याच्ञां
दधिघृतमहरस्त्वं चारुणा चोरणेन ॥9॥
तव दधिघृतमोषे घोषयोषाजनाना-
मभजत हृदि रोषो नावकाशं न शोकः ।
हृदयमपि मुषित्वा हर्षसिन्धौ न्यधास्त्वं
स मम शमय रोगान् वातगेहाधिनाथ ॥10॥
शाखाग्रे विधुं विलोक्य फलमित्य्म्बां च तातं मुहुः
सम्प्रार्थ्याथ तदा तदीयवचसा प्रोत्क्षिप्तबाहौ त्वयि।
चित्रं देव शशी स ते कर्मगात् किं ब्रूमहे सम्पतः
ज्योतिर्मण्डलपूरिताखिलवपुः प्रागा विराड्रूपताम् ॥ 11॥
किं किं बतेदमिति सम्भ्रम भाजमेनं
ब्रह्मार्णवे क्षणममुं परिमज्ज्य तातम् ।
मायां पुनस्तनय-मोहमयीं वितन्वन्
आनन्दचिन्मय जगन्मय पाहि रोगात् ॥12॥
ayi sabala murāre pāṇijānupracāraiḥ
kimapi bhavanabhāgān bhūṣayantau bhavantau |
calitacaraṇakañjau mañjumañjīraśiñjā-
śravaṇakutukabhājau ceratuścāruvegāt ||1||
mṛdu mṛdu vihasantāvunmiṣaddantavantau
vadanapatitakeśau dṛśyapādābjadeśau |
bhujagalitakarāntavyālagatkaṅkaṇāṅkau
matimaharatamuccaiḥ paśyatāṃ viśvanṛṇām ||2||
anusarati janaughe kautukavyākulākṣe
kimapi kṛtaninādaṃ vyāhasantau dravantau |
valitavadanapadmaṃ pṛṣṭhato dattadṛṣṭī
kimiva na vidadhāthe kautukaṃ vāsudeva ||3||
drutagatiṣu patantāvutthitau liptapaṅkau
divi munibhirapaṅkaiḥ sasmitaṃ vandyamānau |
drutamatha jananībhyāṃ sānukampaṃ gṛhītau
muhurapi parirabdhau drāgyuvāṃ cumbitau ca ||4||
snutakucabharamaṅke dhārayantī bhavantaṃ
taralamati yaśodā stanyadā dhanyadhanyā |
kapaṭapaśupa madhye mugdhahāsāṅkuraṃ te
daśanamukulahṛdyaṃ vīkṣya vaktraṃ jaharṣa ||5||
tadanucaraṇacārī dārakaissākamārā-
nnilayatatiṣu khelan bālacāpalyaśālī |
bhavanaśukaviḍālān vatsakāṃścānudhāvan
kathamapi kṛtahāsairgopakairvārito'bhūḥ ||6||
haladharasahitastvaṃ yatra yatropayāto
vivaśapatitanetrāstatra tatraiva gopyaḥ |
vigalitagṛhakṛtyā vismṛtāpatyabhṛtyā
murahara muhuratyantākulā nityamāsan ||7||
pratinavanavanītaṃ gopikādattamicchan
kalapadamupagāyan komalaṃ kvāpi nṛtyan |
sadayayuvatilokairarpitaṃ sarpiraśnan
kvacana navavipakvaṃ dugdhamapyāpibastvam ||8||
mama khalu baligehe yācanaṃ jātamāstā-
miha punarabalānāmagrato naiva kurve |
iti vihitamatiḥ kiṃ deva santyajya yācñāṃ
dadhighṛtamaharastvaṃ cāruṇā coraṇena ||9||
tava dadhighṛtamoṣe ghoṣayoṣājanānā-
mabhajata hṛdi roṣo nāvakāśaṃ na śokaḥ |
hṛdayamapi muṣitvā harṣasindhau nyadhāstvaṃ
sa mama śamaya rogān vātagehādhinātha ||10||
śākhāgre vidhuṃ vilokya phalamitymbāṃ ca tātaṃ muhuḥ
samprārthyātha tadā tadīyavacasā protkṣiptabāhau tvayi|
citraṃ deva śaśī sa te karmagāt kiṃ brūmahe sampataḥ
jyotirmaṇḍalapūritākhilavapuḥ prāgā virāḍrūpatām || 11||
kiṃ kiṃ batedamiti sambhrama bhājamenaṃ
brahmārṇave kṣaṇamamuṃ parimajjya tātam |
māyāṃ punastanaya-mohamayīṃ vitanvan
ānandacinmaya jaganmaya pāhi rogāt ||12||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in