Narayaniyam Dashaka 17 - Dhruvacharitam — Bengali Script

উত্তানপাদনৃপতের্মনুনন্দনস্য

জাযা বভূব সুরুচির্নিতরামভীষ্টা ।

অন্যা সুনীতিরিতি ভর্তুরনাদৃতা সা

ত্বামেব নিত্যমগতিঃ শরণং গতাঽভূত্ ॥1॥

অঙ্কে পিতুঃ সুরুচিপুত্রকমুত্তমং তং

দৃষ্ট্বা ধ্রুবঃ কিল সুনীতিসুতোঽধিরোক্ষ্যন্ ।

আচিক্ষিপে কিল শিশুঃ সুতরাং সুরুচ্যা

দুস্সন্ত্যজা খলু ভবদ্বিমুখৈরসূযা ॥2॥

ত্বন্মোহিতে পিতরি পশ্যতি দারবশ্যে

দূরং দুরুক্তিনিহতঃ স গতো নিজাম্বাম্ ।

সাঽপি স্বকর্মগতিসন্তরণায পুংসাং

ত্বত্পাদমেব শরণং শিশবে শশংস ॥3॥

আকর্ণ্য সোঽপি ভবদর্চননিশ্চিতাত্মা

মানী নিরেত্য নগরাত্ কিল পঞ্চবর্ষঃ ।

সন্দৃষ্টনারদনিবেদিতমন্ত্রমার্গ-

স্ত্বামাররাধ তপসা মধুকাননান্তে ॥4॥

তাতে বিষণ্ণহৃদযে নগরীং গতেন

শ্রীনারদেন পরিসান্ত্বিতচিত্তবৃত্তৌ ।

বালস্ত্বদর্পিতমনাঃ ক্রমবর্ধিতেন

নিন্যে কঠোরতপসা কিল পঞ্চমাসান্ ॥5॥

তাবত্তপোবলনিরুচ্ছ্-বসিতে দিগন্তে

দেবার্থিতস্ত্বমুদযত্করুণার্দ্রচেতাঃ ।

ত্বদ্রূপচিদ্রসনিলীনমতেঃ পুরস্তা-

দাবির্বভূবিথ বিভো গরুডাধিরূঢঃ ॥6॥

ত্বদ্দর্শনপ্রমদভারতরঙ্গিতং তং

দৃগ্ভ্যাং নিমগ্নমিব রূপরসাযনে তে ।

তুষ্টূষমাণমবগম্য কপোলদেশে

সংস্পৃষ্টবানসি দরেণ তথাঽঽদরেণ ॥7॥

তাবদ্বিবোধবিমলং প্রণুবন্তমেন-

মাভাষথাস্ত্বমবগম্য তদীযভাবম্ ।

রাজ্যং চিরং সমনুভূয ভজস্ব ভূযঃ

সর্বোত্তরং ধ্রুব পদং বিনিবৃত্তিহীনম্ ॥8॥

ইত্যূচিষি ত্বযি গতে নৃপনন্দনোঽসা-

বানন্দিতাখিলজনো নগরীমুপেতঃ ।

রেমে চিরং ভবদনুগ্রহপূর্ণকাম-

স্তাতে গতে চ বনমাদৃতরাজ্যভারঃ ॥9॥

যক্ষেণ দেব নিহতে পুনরুত্তমেঽস্মিন্

যক্ষৈঃ স যুদ্ধনিরতো বিরতো মনূক্ত্যা ।

শান্ত্যা প্রসন্নহৃদযাদ্ধনদাদুপেতা-

ত্ত্বদ্ভক্তিমেব সুদৃঢামবৃণোন্মহাত্মা ॥10॥

অন্তে ভবত্পুরুষনীতবিমানযাতো

মাত্রা সমং ধ্রুবপদে মুদিতোঽযমাস্তে ।

এবং স্বভৃত্যজনপালনলোলধীস্ত্বং

বাতালযাধিপ নিরুন্ধি মমামযৌঘান্ ॥11॥

Roman (IAST) Transliteration

uttānapādanṛpatermanunandanasya

jāyā babhūva surucirnitarāmabhīṣṭā |

anyā sunītiriti bharturanādṛtā sā

tvāmeva nityamagatiḥ śaraṇaṃ gatā'bhūt ||1||

aṅke pituḥ suruciputrakamuttamaṃ taṃ

dṛṣṭvā dhruvaḥ kila sunītisuto'dhirokṣyan |

ācikṣipe kila śiśuḥ sutarāṃ surucyā

dussantyajā khalu bhavadvimukhairasūyā ||2||

tvanmohite pitari paśyati dāravaśye

dūraṃ duruktinihataḥ sa gato nijāmbām |

sā'pi svakarmagatisantaraṇāya puṃsāṃ

tvatpādameva śaraṇaṃ śiśave śaśaṃsa ||3||

ākarṇya so'pi bhavadarcananiścitātmā

mānī niretya nagarāt kila pañcavarṣaḥ |

sandṛṣṭanāradaniveditamantramārga-

stvāmārarādha tapasā madhukānanānte ||4||

tāte viṣaṇṇahṛdaye nagarīṃ gatena

śrīnāradena parisāntvitacittavṛttau |

bālastvadarpitamanāḥ kramavardhitena

ninye kaṭhoratapasā kila pañcamāsān ||5||

tāvattapobalanirucch-vasite digante

devārthitastvamudayatkaruṇārdracetāḥ |

tvadrūpacidrasanilīnamateḥ purastā-

dāvirbabhūvitha vibho garuḍādhirūḍhaḥ ||6||

tvaddarśanapramadabhārataraṅgitaṃ taṃ

dṛgbhyāṃ nimagnamiva rūparasāyane te |

tuṣṭūṣamāṇamavagamya kapoladeśe

saṃspṛṣṭavānasi dareṇa tathā''dareṇa ||7||

tāvadvibodhavimalaṃ praṇuvantamena-

mābhāṣathāstvamavagamya tadīyabhāvam |

rājyaṃ ciraṃ samanubhūya bhajasva bhūyaḥ

sarvottaraṃ dhruva padaṃ vinivṛttihīnam ||8||

ityūciṣi tvayi gate nṛpanandano'sā-

vānanditākhilajano nagarīmupetaḥ |

reme ciraṃ bhavadanugrahapūrṇakāma-

stāte gate ca vanamādṛtarājyabhāraḥ ||9||

yakṣeṇa deva nihate punaruttame'smin

yakṣaiḥ sa yuddhanirato virato manūktyā |

śāntyā prasannahṛdayāddhanadādupetā-

ttvadbhaktimeva sudṛḍhāmavṛṇonmahātmā ||10||

ante bhavatpuruṣanītavimānayāto

mātrā samaṃ dhruvapade mudito'yamāste |

evaṃ svabhṛtyajanapālanaloladhīstvaṃ

vātālayādhipa nirundhi mamāmayaughān ||11||

Sanskrit — Devanagari (original)

उत्तानपादनृपतेर्मनुनन्दनस्य

जाया बभूव सुरुचिर्नितरामभीष्टा ।

अन्या सुनीतिरिति भर्तुरनादृता सा

त्वामेव नित्यमगतिः शरणं गताऽभूत् ॥1॥

अङ्के पितुः सुरुचिपुत्रकमुत्तमं तं

दृष्ट्वा ध्रुवः किल सुनीतिसुतोऽधिरोक्ष्यन् ।

आचिक्षिपे किल शिशुः सुतरां सुरुच्या

दुस्सन्त्यजा खलु भवद्विमुखैरसूया ॥2॥

त्वन्मोहिते पितरि पश्यति दारवश्ये

दूरं दुरुक्तिनिहतः स गतो निजाम्बाम् ।

साऽपि स्वकर्मगतिसन्तरणाय पुंसां

त्वत्पादमेव शरणं शिशवे शशंस ॥3॥

आकर्ण्य सोऽपि भवदर्चननिश्चितात्मा

मानी निरेत्य नगरात् किल पञ्चवर्षः ।

सन्दृष्टनारदनिवेदितमन्त्रमार्ग-

स्त्वामारराध तपसा मधुकाननान्ते ॥4॥

ताते विषण्णहृदये नगरीं गतेन

श्रीनारदेन परिसान्त्वितचित्तवृत्तौ ।

बालस्त्वदर्पितमनाः क्रमवर्धितेन

निन्ये कठोरतपसा किल पञ्चमासान् ॥5॥

तावत्तपोबलनिरुच्छ्-वसिते दिगन्ते

देवार्थितस्त्वमुदयत्करुणार्द्रचेताः ।

त्वद्रूपचिद्रसनिलीनमतेः पुरस्ता-

दाविर्बभूविथ विभो गरुडाधिरूढः ॥6॥

त्वद्दर्शनप्रमदभारतरङ्गितं तं

दृग्भ्यां निमग्नमिव रूपरसायने ते ।

तुष्टूषमाणमवगम्य कपोलदेशे

संस्पृष्टवानसि दरेण तथाऽऽदरेण ॥7॥

तावद्विबोधविमलं प्रणुवन्तमेन-

माभाषथास्त्वमवगम्य तदीयभावम् ।

राज्यं चिरं समनुभूय भजस्व भूयः

सर्वोत्तरं ध्रुव पदं विनिवृत्तिहीनम् ॥8॥

इत्यूचिषि त्वयि गते नृपनन्दनोऽसा-

वानन्दिताखिलजनो नगरीमुपेतः ।

रेमे चिरं भवदनुग्रहपूर्णकाम-

स्ताते गते च वनमादृतराज्यभारः ॥9॥

यक्षेण देव निहते पुनरुत्तमेऽस्मिन्

यक्षैः स युद्धनिरतो विरतो मनूक्त्या ।

शान्त्या प्रसन्नहृदयाद्धनदादुपेता-

त्त्वद्भक्तिमेव सुदृढामवृणोन्महात्मा ॥10॥

अन्ते भवत्पुरुषनीतविमानयातो

मात्रा समं ध्रुवपदे मुदितोऽयमास्ते ।

एवं स्वभृत्यजनपालनलोलधीस्त्वं

वातालयाधिप निरुन्धि ममामयौघान् ॥11॥