Vishnu

𑌨𑌾𑌰𑌾𑌯𑌣𑍀𑌯𑌂 𑌦𑌶𑌕 17 - 𑌧𑍍𑌰𑍁𑌵𑌚𑌰𑌿𑌤𑌮𑍍

Narayaniyam Dashaka 17 - Dhruvacharitam

🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌉𑌤𑍍𑌤𑌾𑌨𑌪𑌾𑌦𑌨𑍃𑌪𑌤𑍇𑌰𑍍𑌮𑌨𑍁𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨𑌸𑍍𑌯
𑌜𑌾𑌯𑌾 𑌬𑌭𑍂𑌵 𑌸𑍁𑌰𑍁𑌚𑌿𑌰𑍍𑌨𑌿𑌤𑌰𑌾𑌮𑌭𑍀𑌷𑍍𑌟𑌾 ।
𑌅𑌨𑍍𑌯𑌾 𑌸𑍁𑌨𑍀𑌤𑌿𑌰𑌿𑌤𑌿 𑌭𑌰𑍍𑌤𑍁𑌰𑌨𑌾𑌦𑍃𑌤𑌾 𑌸𑌾
𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑍇𑌵 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌮𑌗𑌤𑌿𑌃 𑌶𑌰𑌣𑌂 𑌗𑌤𑌾𑌽𑌭𑍂𑌤𑍍 ॥1॥
𑌅𑌙𑍍𑌕𑍇 𑌪𑌿𑌤𑍁𑌃 𑌸𑍁𑌰𑍁𑌚𑌿𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌕𑌮𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌂 𑌤𑌂
𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌧𑍍𑌰𑍁𑌵𑌃 𑌕𑌿𑌲 𑌸𑍁𑌨𑍀𑌤𑌿𑌸𑍁𑌤𑍋𑌽𑌧𑌿𑌰𑍋𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍 ।
𑌆𑌚𑌿𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍇 𑌕𑌿𑌲 𑌶𑌿𑌶𑍁𑌃 𑌸𑍁𑌤𑌰𑌾𑌂 𑌸𑍁𑌰𑍁𑌚𑍍𑌯𑌾
𑌦𑍁𑌸𑍍𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌜𑌾 𑌖𑌲𑍁 𑌭𑌵𑌦𑍍𑌵𑌿𑌮𑍁𑌖𑍈𑌰𑌸𑍂𑌯𑌾 ॥2॥
𑌤𑍍𑌵𑌨𑍍𑌮𑍋𑌹𑌿𑌤𑍇 𑌪𑌿𑌤𑌰𑌿 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌦𑌾𑌰𑌵𑌶𑍍𑌯𑍇
𑌦𑍂𑌰𑌂 𑌦𑍁𑌰𑍁𑌕𑍍𑌤𑌿𑌨𑌿𑌹𑌤𑌃 𑌸 𑌗𑌤𑍋 𑌨𑌿𑌜𑌾𑌮𑍍𑌬𑌾𑌮𑍍 ।
𑌸𑌾𑌽𑌪𑌿 𑌸𑍍𑌵𑌕𑌰𑍍𑌮𑌗𑌤𑌿𑌸𑌨𑍍𑌤𑌰𑌣𑌾𑌯 𑌪𑍁𑌂𑌸𑌾𑌂
𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌪𑌾𑌦𑌮𑍇𑌵 𑌶𑌰𑌣𑌂 𑌶𑌿𑌶𑌵𑍇 𑌶𑌶𑌂𑌸 ॥3॥
𑌆𑌕𑌰𑍍𑌣𑍍𑌯 𑌸𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌭𑌵𑌦𑌰𑍍𑌚𑌨𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾
𑌮𑌾𑌨𑍀 𑌨𑌿𑌰𑍇𑌤𑍍𑌯 𑌨𑌗𑌰𑌾𑌤𑍍 𑌕𑌿𑌲 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌵𑌰𑍍𑌷𑌃 ।
𑌸𑌨𑍍𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌨𑌾𑌰𑌦𑌨𑌿𑌵𑍇𑌦𑌿𑌤𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗-
𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑌾𑌰𑌰𑌾𑌧 𑌤𑌪𑌸𑌾 𑌮𑌧𑍁𑌕𑌾𑌨𑌨𑌾𑌨𑍍𑌤𑍇 ॥4॥
𑌤𑌾𑌤𑍇 𑌵𑌿𑌷𑌣𑍍𑌣𑌹𑍃𑌦𑌯𑍇 𑌨𑌗𑌰𑍀𑌂 𑌗𑌤𑍇𑌨
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌨𑌾𑌰𑌦𑍇𑌨 𑌪𑌰𑌿𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌿𑌤𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑍗 ।
𑌬𑌾𑌲𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌦𑌰𑍍𑌪𑌿𑌤𑌮𑌨𑌾𑌃 𑌕𑍍𑌰𑌮𑌵𑌰𑍍𑌧𑌿𑌤𑍇𑌨
𑌨𑌿𑌨𑍍𑌯𑍇 𑌕𑌠𑍋𑌰𑌤𑌪𑌸𑌾 𑌕𑌿𑌲 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌮𑌾𑌸𑌾𑌨𑍍 ॥5॥
𑌤𑌾𑌵𑌤𑍍𑌤𑌪𑍋𑌬𑌲𑌨𑌿𑌰𑍁𑌚𑍍𑌛𑍍-𑌵𑌸𑌿𑌤𑍇 𑌦𑌿𑌗𑌨𑍍𑌤𑍇
𑌦𑍇𑌵𑌾𑌰𑍍𑌥𑌿𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑍁𑌦𑌯𑌤𑍍𑌕𑌰𑍁𑌣𑌾𑌰𑍍𑌦𑍍𑌰𑌚𑍇𑌤𑌾𑌃 ।
𑌤𑍍𑌵𑌦𑍍𑌰𑍂𑌪𑌚𑌿𑌦𑍍𑌰𑌸𑌨𑌿𑌲𑍀𑌨𑌮𑌤𑍇𑌃 𑌪𑍁𑌰𑌸𑍍𑌤𑌾-
𑌦𑌾𑌵𑌿𑌰𑍍𑌬𑌭𑍂𑌵𑌿𑌥 𑌵𑌿𑌭𑍋 𑌗𑌰𑍁𑌡𑌾𑌧𑌿𑌰𑍂𑌢𑌃 ॥6॥
𑌤𑍍𑌵𑌦𑍍𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌪𑍍𑌰𑌮𑌦𑌭𑌾𑌰𑌤𑌰𑌙𑍍𑌗𑌿𑌤𑌂 𑌤𑌂
𑌦𑍃𑌗𑍍𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌨𑌿𑌮𑌗𑍍𑌨𑌮𑌿𑌵 𑌰𑍂𑌪𑌰𑌸𑌾𑌯𑌨𑍇 𑌤𑍇 ।
𑌤𑍁𑌷𑍍𑌟𑍂𑌷𑌮𑌾𑌣𑌮𑌵𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌕𑌪𑍋𑌲𑌦𑍇𑌶𑍇
𑌸𑌂𑌸𑍍𑌪𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌨𑌸𑌿 𑌦𑌰𑍇𑌣 𑌤𑌥𑌾𑌽𑌽𑌦𑌰𑍇𑌣 ॥7॥
𑌤𑌾𑌵𑌦𑍍𑌵𑌿𑌬𑍋𑌧𑌵𑌿𑌮𑌲𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌣𑍁𑌵𑌨𑍍𑌤𑌮𑍇𑌨-
𑌮𑌾𑌭𑌾𑌷𑌥𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌵𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌤𑌦𑍀𑌯𑌭𑌾𑌵𑌮𑍍 ।
𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌂 𑌚𑌿𑌰𑌂 𑌸𑌮𑌨𑍁𑌭𑍂𑌯 𑌭𑌜𑌸𑍍𑌵 𑌭𑍂𑌯𑌃
𑌸𑌰𑍍𑌵𑍋𑌤𑍍𑌤𑌰𑌂 𑌧𑍍𑌰𑍁𑌵 𑌪𑌦𑌂 𑌵𑌿𑌨𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌿𑌹𑍀𑌨𑌮𑍍 ॥8॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍂𑌚𑌿𑌷𑌿 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿 𑌗𑌤𑍇 𑌨𑍃𑌪𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨𑍋𑌽𑌸𑌾-
𑌵𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌿𑌤𑌾𑌖𑌿𑌲𑌜𑌨𑍋 𑌨𑌗𑌰𑍀𑌮𑍁𑌪𑍇𑌤𑌃 ।
𑌰𑍇𑌮𑍇 𑌚𑌿𑌰𑌂 𑌭𑌵𑌦𑌨𑍁𑌗𑍍𑌰𑌹𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌕𑌾𑌮-
𑌸𑍍𑌤𑌾𑌤𑍇 𑌗𑌤𑍇 𑌚 𑌵𑌨𑌮𑌾𑌦𑍃𑌤𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌭𑌾𑌰𑌃 ॥9॥
𑌯𑌕𑍍𑌷𑍇𑌣 𑌦𑍇𑌵 𑌨𑌿𑌹𑌤𑍇 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑍇𑌽𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍
𑌯𑌕𑍍𑌷𑍈𑌃 𑌸 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌨𑌿𑌰𑌤𑍋 𑌵𑌿𑌰𑌤𑍋 𑌮𑌨𑍂𑌕𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾 ।
𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌨𑍍𑌨𑌹𑍃𑌦𑌯𑌾𑌦𑍍𑌧𑌨𑌦𑌾𑌦𑍁𑌪𑍇𑌤𑌾-
𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌦𑍍𑌭𑌕𑍍𑌤𑌿𑌮𑍇𑌵 𑌸𑍁𑌦𑍃𑌢𑌾𑌮𑌵𑍃𑌣𑍋𑌨𑍍𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 ॥10॥
𑌅𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌭𑌵𑌤𑍍𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌨𑍀𑌤𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑌯𑌾𑌤𑍋
𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌸𑌮𑌂 𑌧𑍍𑌰𑍁𑌵𑌪𑌦𑍇 𑌮𑍁𑌦𑌿𑌤𑍋𑌽𑌯𑌮𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇 ।
𑌏𑌵𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌭𑍃𑌤𑍍𑌯𑌜𑌨𑌪𑌾𑌲𑌨𑌲𑍋𑌲𑌧𑍀𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂
𑌵𑌾𑌤𑌾𑌲𑌯𑌾𑌧𑌿𑌪 𑌨𑌿𑌰𑍁𑌨𑍍𑌧𑌿 𑌮𑌮𑌾𑌮𑌯𑍗𑌘𑌾𑌨𑍍 ॥11॥
Roman (IAST) Transliteration
uttānapādanṛpatermanunandanasya
jāyā babhūva surucirnitarāmabhīṣṭā |
anyā sunītiriti bharturanādṛtā sā
tvāmeva nityamagatiḥ śaraṇaṃ gatā'bhūt ||1||
aṅke pituḥ suruciputrakamuttamaṃ taṃ
dṛṣṭvā dhruvaḥ kila sunītisuto'dhirokṣyan |
ācikṣipe kila śiśuḥ sutarāṃ surucyā
dussantyajā khalu bhavadvimukhairasūyā ||2||
tvanmohite pitari paśyati dāravaśye
dūraṃ duruktinihataḥ sa gato nijāmbām |
sā'pi svakarmagatisantaraṇāya puṃsāṃ
tvatpādameva śaraṇaṃ śiśave śaśaṃsa ||3||
ākarṇya so'pi bhavadarcananiścitātmā
mānī niretya nagarāt kila pañcavarṣaḥ |
sandṛṣṭanāradaniveditamantramārga-
stvāmārarādha tapasā madhukānanānte ||4||
tāte viṣaṇṇahṛdaye nagarīṃ gatena
śrīnāradena parisāntvitacittavṛttau |
bālastvadarpitamanāḥ kramavardhitena
ninye kaṭhoratapasā kila pañcamāsān ||5||
tāvattapobalanirucch-vasite digante
devārthitastvamudayatkaruṇārdracetāḥ |
tvadrūpacidrasanilīnamateḥ purastā-
dāvirbabhūvitha vibho garuḍādhirūḍhaḥ ||6||
tvaddarśanapramadabhārataraṅgitaṃ taṃ
dṛgbhyāṃ nimagnamiva rūparasāyane te |
tuṣṭūṣamāṇamavagamya kapoladeśe
saṃspṛṣṭavānasi dareṇa tathā''dareṇa ||7||
tāvadvibodhavimalaṃ praṇuvantamena-
mābhāṣathāstvamavagamya tadīyabhāvam |
rājyaṃ ciraṃ samanubhūya bhajasva bhūyaḥ
sarvottaraṃ dhruva padaṃ vinivṛttihīnam ||8||
ityūciṣi tvayi gate nṛpanandano'sā-
vānanditākhilajano nagarīmupetaḥ |
reme ciraṃ bhavadanugrahapūrṇakāma-
stāte gate ca vanamādṛtarājyabhāraḥ ||9||
yakṣeṇa deva nihate punaruttame'smin
yakṣaiḥ sa yuddhanirato virato manūktyā |
śāntyā prasannahṛdayāddhanadādupetā-
ttvadbhaktimeva sudṛḍhāmavṛṇonmahātmā ||10||
ante bhavatpuruṣanītavimānayāto
mātrā samaṃ dhruvapade mudito'yamāste |
evaṃ svabhṛtyajanapālanaloladhīstvaṃ
vātālayādhipa nirundhi mamāmayaughān ||11||
Sanskrit — Devanagari (original)
उत्तानपादनृपतेर्मनुनन्दनस्य
जाया बभूव सुरुचिर्नितरामभीष्टा ।
अन्या सुनीतिरिति भर्तुरनादृता सा
त्वामेव नित्यमगतिः शरणं गताऽभूत् ॥1॥
अङ्के पितुः सुरुचिपुत्रकमुत्तमं तं
दृष्ट्वा ध्रुवः किल सुनीतिसुतोऽधिरोक्ष्यन् ।
आचिक्षिपे किल शिशुः सुतरां सुरुच्या
दुस्सन्त्यजा खलु भवद्विमुखैरसूया ॥2॥
त्वन्मोहिते पितरि पश्यति दारवश्ये
दूरं दुरुक्तिनिहतः स गतो निजाम्बाम् ।
साऽपि स्वकर्मगतिसन्तरणाय पुंसां
त्वत्पादमेव शरणं शिशवे शशंस ॥3॥
आकर्ण्य सोऽपि भवदर्चननिश्चितात्मा
मानी निरेत्य नगरात् किल पञ्चवर्षः ।
सन्दृष्टनारदनिवेदितमन्त्रमार्ग-
स्त्वामारराध तपसा मधुकाननान्ते ॥4॥
ताते विषण्णहृदये नगरीं गतेन
श्रीनारदेन परिसान्त्वितचित्तवृत्तौ ।
बालस्त्वदर्पितमनाः क्रमवर्धितेन
निन्ये कठोरतपसा किल पञ्चमासान् ॥5॥
तावत्तपोबलनिरुच्छ्-वसिते दिगन्ते
देवार्थितस्त्वमुदयत्करुणार्द्रचेताः ।
त्वद्रूपचिद्रसनिलीनमतेः पुरस्ता-
दाविर्बभूविथ विभो गरुडाधिरूढः ॥6॥
त्वद्दर्शनप्रमदभारतरङ्गितं तं
दृग्भ्यां निमग्नमिव रूपरसायने ते ।
तुष्टूषमाणमवगम्य कपोलदेशे
संस्पृष्टवानसि दरेण तथाऽऽदरेण ॥7॥
तावद्विबोधविमलं प्रणुवन्तमेन-
माभाषथास्त्वमवगम्य तदीयभावम् ।
राज्यं चिरं समनुभूय भजस्व भूयः
सर्वोत्तरं ध्रुव पदं विनिवृत्तिहीनम् ॥8॥
इत्यूचिषि त्वयि गते नृपनन्दनोऽसा-
वानन्दिताखिलजनो नगरीमुपेतः ।
रेमे चिरं भवदनुग्रहपूर्णकाम-
स्ताते गते च वनमादृतराज्यभारः ॥9॥
यक्षेण देव निहते पुनरुत्तमेऽस्मिन्
यक्षैः स युद्धनिरतो विरतो मनूक्त्या ।
शान्त्या प्रसन्नहृदयाद्धनदादुपेता-
त्त्वद्भक्तिमेव सुदृढामवृणोन्महात्मा ॥10॥
अन्ते भवत्पुरुषनीतविमानयातो
मात्रा समं ध्रुवपदे मुदितोऽयमास्ते ।
एवं स्वभृत्यजनपालनलोलधीस्त्वं
वातालयाधिप निरुन्धि ममामयौघान् ॥11॥
uttānapādanṛpatermanunandanasya
jāyā babhūva surucirnitarāmabhīṣṭā |
anyā sunītiriti bharturanādṛtā sā
tvāmeva nityamagatiḥ śaraṇaṃ gatā'bhūt ||1||
aṅke pituḥ suruciputrakamuttamaṃ taṃ
dṛṣṭvā dhruvaḥ kila sunītisuto'dhirokṣyan |
ācikṣipe kila śiśuḥ sutarāṃ surucyā
dussantyajā khalu bhavadvimukhairasūyā ||2||
tvanmohite pitari paśyati dāravaśye
dūraṃ duruktinihataḥ sa gato nijāmbām |
sā'pi svakarmagatisantaraṇāya puṃsāṃ
tvatpādameva śaraṇaṃ śiśave śaśaṃsa ||3||
ākarṇya so'pi bhavadarcananiścitātmā
mānī niretya nagarāt kila pañcavarṣaḥ |
sandṛṣṭanāradaniveditamantramārga-
stvāmārarādha tapasā madhukānanānte ||4||
tāte viṣaṇṇahṛdaye nagarīṃ gatena
śrīnāradena parisāntvitacittavṛttau |
bālastvadarpitamanāḥ kramavardhitena
ninye kaṭhoratapasā kila pañcamāsān ||5||
tāvattapobalanirucch-vasite digante
devārthitastvamudayatkaruṇārdracetāḥ |
tvadrūpacidrasanilīnamateḥ purastā-
dāvirbabhūvitha vibho garuḍādhirūḍhaḥ ||6||
tvaddarśanapramadabhārataraṅgitaṃ taṃ
dṛgbhyāṃ nimagnamiva rūparasāyane te |
tuṣṭūṣamāṇamavagamya kapoladeśe
saṃspṛṣṭavānasi dareṇa tathā''dareṇa ||7||
tāvadvibodhavimalaṃ praṇuvantamena-
mābhāṣathāstvamavagamya tadīyabhāvam |
rājyaṃ ciraṃ samanubhūya bhajasva bhūyaḥ
sarvottaraṃ dhruva padaṃ vinivṛttihīnam ||8||
ityūciṣi tvayi gate nṛpanandano'sā-
vānanditākhilajano nagarīmupetaḥ |
reme ciraṃ bhavadanugrahapūrṇakāma-
stāte gate ca vanamādṛtarājyabhāraḥ ||9||
yakṣeṇa deva nihate punaruttame'smin
yakṣaiḥ sa yuddhanirato virato manūktyā |
śāntyā prasannahṛdayāddhanadādupetā-
ttvadbhaktimeva sudṛḍhāmavṛṇonmahātmā ||10||
ante bhavatpuruṣanītavimānayāto
mātrā samaṃ dhruvapade mudito'yamāste |
evaṃ svabhṛtyajanapālanaloladhīstvaṃ
vātālayādhipa nirundhi mamāmayaughān ||11||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in