Vishnu

నారాయణీయం దశక 45 - శ్రీకృష్ణస్య బాలలీలాః

Narayaniyam Dashaka 45 - Shrikrishnasya Balalilah

🖋️ Telugu script
📄 Download PDF
అయి సబల మురారే పాణిజానుప్రచారైః
కిమపి భవనభాగాన్ భూషయన్తౌ భవన్తౌ ।
చలితచరణకఞ్జౌ మఞ్జుమఞ్జీరశిఞ్జా-
శ్రవణకుతుకభాజౌ చేరతుశ్చారువేగాత్ ॥1॥
మృదు మృదు విహసన్తావున్మిషద్దన్తవన్తౌ
వదనపతితకేశౌ దృశ్యపాదాబ్జదేశౌ ।
భుజగలితకరాన్తవ్యాలగత్కఙ్కణాఙ్కౌ
మతిమహరతముచ్చైః పశ్యతాం విశ్వనృణామ్ ॥2॥
అనుసరతి జనౌఘే కౌతుకవ్యాకులాక్షే
కిమపి కృతనినాదం వ్యాహసన్తౌ ద్రవన్తౌ ।
వలితవదనపద్మం పృష్ఠతో దత్తదృష్టీ
కిమివ న విదధాథే కౌతుకం వాసుదేవ ॥3॥
ద్రుతగతిషు పతన్తావుత్థితౌ లిప్తపఙ్కౌ
దివి మునిభిరపఙ్కైః సస్మితం వన్ద్యమానౌ ।
ద్రుతమథ జననీభ్యాం సానుకమ్పం గృహీతౌ
ముహురపి పరిరబ్ధౌ ద్రాగ్యువాం చుమ్బితౌ చ ॥4॥
స్నుతకుచభరమఙ్కే ధారయన్తీ భవన్తం
తరలమతి యశోదా స్తన్యదా ధన్యధన్యా ।
కపటపశుప మధ్యే ముగ్ధహాసాఙ్కురం తే
దశనముకులహృద్యం వీక్ష్య వక్త్రం జహర్ష ॥5॥
తదనుచరణచారీ దారకైస్సాకమారా-
న్నిలయతతిషు ఖేలన్ బాలచాపల్యశాలీ ।
భవనశుకవిడాలాన్ వత్సకాంశ్చానుధావన్
కథమపి కృతహాసైర్గోపకైర్వారితోఽభూః ॥6॥
హలధరసహితస్త్వం యత్ర యత్రోపయాతో
వివశపతితనేత్రాస్తత్ర తత్రైవ గోప్యః ।
విగలితగృహకృత్యా విస్మృతాపత్యభృత్యా
మురహర ముహురత్యన్తాకులా నిత్యమాసన్ ॥7॥
ప్రతినవనవనీతం గోపికాదత్తమిచ్ఛన్
కలపదముపగాయన్ కోమలం క్వాపి నృత్యన్ ।
సదయయువతిలోకైరర్పితం సర్పిరశ్నన్
క్వచన నవవిపక్వం దుగ్ధమప్యాపిబస్త్వమ్ ॥8॥
మమ ఖలు బలిగేహే యాచనం జాతమాస్తా-
మిహ పునరబలానామగ్రతో నైవ కుర్వే ।
ఇతి విహితమతిః కిం దేవ సన్త్యజ్య యాచ్ఞాం
దధిఘృతమహరస్త్వం చారుణా చోరణేన ॥9॥
తవ దధిఘృతమోషే ఘోషయోషాజనానా-
మభజత హృది రోషో నావకాశం న శోకః ।
హృదయమపి ముషిత్వా హర్షసిన్ధౌ న్యధాస్త్వం
స మమ శమయ రోగాన్ వాతగేహాధినాథ ॥10॥
శాఖాగ్రే విధుం విలోక్య ఫలమిత్య్మ్బాం చ తాతం ముహుః
సమ్ప్రార్థ్యాథ తదా తదీయవచసా ప్రోత్క్షిప్తబాహౌ త్వయి।
చిత్రం దేవ శశీ స తే కర్మగాత్ కిం బ్రూమహే సమ్పతః
జ్యోతిర్మణ్డలపూరితాఖిలవపుః ప్రాగా విరాడ్రూపతామ్ ॥ 11॥
కిం కిం బతేదమితి సమ్భ్రమ భాజమేనం
బ్రహ్మార్ణవే క్షణమముం పరిమజ్జ్య తాతమ్ ।
మాయాం పునస్తనయ-మోహమయీం వితన్వన్
ఆనన్దచిన్మయ జగన్మయ పాహి రోగాత్ ॥12॥
Roman (IAST) Transliteration
ayi sabala murāre pāṇijānupracāraiḥ
kimapi bhavanabhāgān bhūṣayantau bhavantau |
calitacaraṇakañjau mañjumañjīraśiñjā-
śravaṇakutukabhājau ceratuścāruvegāt ||1||
mṛdu mṛdu vihasantāvunmiṣaddantavantau
vadanapatitakeśau dṛśyapādābjadeśau |
bhujagalitakarāntavyālagatkaṅkaṇāṅkau
matimaharatamuccaiḥ paśyatāṃ viśvanṛṇām ||2||
anusarati janaughe kautukavyākulākṣe
kimapi kṛtaninādaṃ vyāhasantau dravantau |
valitavadanapadmaṃ pṛṣṭhato dattadṛṣṭī
kimiva na vidadhāthe kautukaṃ vāsudeva ||3||
drutagatiṣu patantāvutthitau liptapaṅkau
divi munibhirapaṅkaiḥ sasmitaṃ vandyamānau |
drutamatha jananībhyāṃ sānukampaṃ gṛhītau
muhurapi parirabdhau drāgyuvāṃ cumbitau ca ||4||
snutakucabharamaṅke dhārayantī bhavantaṃ
taralamati yaśodā stanyadā dhanyadhanyā |
kapaṭapaśupa madhye mugdhahāsāṅkuraṃ te
daśanamukulahṛdyaṃ vīkṣya vaktraṃ jaharṣa ||5||
tadanucaraṇacārī dārakaissākamārā-
nnilayatatiṣu khelan bālacāpalyaśālī |
bhavanaśukaviḍālān vatsakāṃścānudhāvan
kathamapi kṛtahāsairgopakairvārito'bhūḥ ||6||
haladharasahitastvaṃ yatra yatropayāto
vivaśapatitanetrāstatra tatraiva gopyaḥ |
vigalitagṛhakṛtyā vismṛtāpatyabhṛtyā
murahara muhuratyantākulā nityamāsan ||7||
pratinavanavanītaṃ gopikādattamicchan
kalapadamupagāyan komalaṃ kvāpi nṛtyan |
sadayayuvatilokairarpitaṃ sarpiraśnan
kvacana navavipakvaṃ dugdhamapyāpibastvam ||8||
mama khalu baligehe yācanaṃ jātamāstā-
miha punarabalānāmagrato naiva kurve |
iti vihitamatiḥ kiṃ deva santyajya yācñāṃ
dadhighṛtamaharastvaṃ cāruṇā coraṇena ||9||
tava dadhighṛtamoṣe ghoṣayoṣājanānā-
mabhajata hṛdi roṣo nāvakāśaṃ na śokaḥ |
hṛdayamapi muṣitvā harṣasindhau nyadhāstvaṃ
sa mama śamaya rogān vātagehādhinātha ||10||
śākhāgre vidhuṃ vilokya phalamitymbāṃ ca tātaṃ muhuḥ
samprārthyātha tadā tadīyavacasā protkṣiptabāhau tvayi|
citraṃ deva śaśī sa te karmagāt kiṃ brūmahe sampataḥ
jyotirmaṇḍalapūritākhilavapuḥ prāgā virāḍrūpatām || 11||
kiṃ kiṃ batedamiti sambhrama bhājamenaṃ
brahmārṇave kṣaṇamamuṃ parimajjya tātam |
māyāṃ punastanaya-mohamayīṃ vitanvan
ānandacinmaya jaganmaya pāhi rogāt ||12||
Sanskrit — Devanagari (original)
अयि सबल मुरारे पाणिजानुप्रचारैः
किमपि भवनभागान् भूषयन्तौ भवन्तौ ।
चलितचरणकञ्जौ मञ्जुमञ्जीरशिञ्जा-
श्रवणकुतुकभाजौ चेरतुश्चारुवेगात् ॥1॥
मृदु मृदु विहसन्तावुन्मिषद्दन्तवन्तौ
वदनपतितकेशौ दृश्यपादाब्जदेशौ ।
भुजगलितकरान्तव्यालगत्कङ्कणाङ्कौ
मतिमहरतमुच्चैः पश्यतां विश्वनृणाम् ॥2॥
अनुसरति जनौघे कौतुकव्याकुलाक्षे
किमपि कृतनिनादं व्याहसन्तौ द्रवन्तौ ।
वलितवदनपद्मं पृष्ठतो दत्तदृष्टी
किमिव न विदधाथे कौतुकं वासुदेव ॥3॥
द्रुतगतिषु पतन्तावुत्थितौ लिप्तपङ्कौ
दिवि मुनिभिरपङ्कैः सस्मितं वन्द्यमानौ ।
द्रुतमथ जननीभ्यां सानुकम्पं गृहीतौ
मुहुरपि परिरब्धौ द्राग्युवां चुम्बितौ च ॥4॥
स्नुतकुचभरमङ्के धारयन्ती भवन्तं
तरलमति यशोदा स्तन्यदा धन्यधन्या ।
कपटपशुप मध्ये मुग्धहासाङ्कुरं ते
दशनमुकुलहृद्यं वीक्ष्य वक्त्रं जहर्ष ॥5॥
तदनुचरणचारी दारकैस्साकमारा-
न्निलयततिषु खेलन् बालचापल्यशाली ।
भवनशुकविडालान् वत्सकांश्चानुधावन्
कथमपि कृतहासैर्गोपकैर्वारितोऽभूः ॥6॥
हलधरसहितस्त्वं यत्र यत्रोपयातो
विवशपतितनेत्रास्तत्र तत्रैव गोप्यः ।
विगलितगृहकृत्या विस्मृतापत्यभृत्या
मुरहर मुहुरत्यन्ताकुला नित्यमासन् ॥7॥
प्रतिनवनवनीतं गोपिकादत्तमिच्छन्
कलपदमुपगायन् कोमलं क्वापि नृत्यन् ।
सदययुवतिलोकैरर्पितं सर्पिरश्नन्
क्वचन नवविपक्वं दुग्धमप्यापिबस्त्वम् ॥8॥
मम खलु बलिगेहे याचनं जातमास्ता-
मिह पुनरबलानामग्रतो नैव कुर्वे ।
इति विहितमतिः किं देव सन्त्यज्य याच्ञां
दधिघृतमहरस्त्वं चारुणा चोरणेन ॥9॥
तव दधिघृतमोषे घोषयोषाजनाना-
मभजत हृदि रोषो नावकाशं न शोकः ।
हृदयमपि मुषित्वा हर्षसिन्धौ न्यधास्त्वं
स मम शमय रोगान् वातगेहाधिनाथ ॥10॥
शाखाग्रे विधुं विलोक्य फलमित्य्म्बां च तातं मुहुः
सम्प्रार्थ्याथ तदा तदीयवचसा प्रोत्क्षिप्तबाहौ त्वयि।
चित्रं देव शशी स ते कर्मगात् किं ब्रूमहे सम्पतः
ज्योतिर्मण्डलपूरिताखिलवपुः प्रागा विराड्रूपताम् ॥ 11॥
किं किं बतेदमिति सम्भ्रम भाजमेनं
ब्रह्मार्णवे क्षणममुं परिमज्ज्य तातम् ।
मायां पुनस्तनय-मोहमयीं वितन्वन्
आनन्दचिन्मय जगन्मय पाहि रोगात् ॥12॥
ayi sabala murāre pāṇijānupracāraiḥ
kimapi bhavanabhāgān bhūṣayantau bhavantau |
calitacaraṇakañjau mañjumañjīraśiñjā-
śravaṇakutukabhājau ceratuścāruvegāt ||1||
mṛdu mṛdu vihasantāvunmiṣaddantavantau
vadanapatitakeśau dṛśyapādābjadeśau |
bhujagalitakarāntavyālagatkaṅkaṇāṅkau
matimaharatamuccaiḥ paśyatāṃ viśvanṛṇām ||2||
anusarati janaughe kautukavyākulākṣe
kimapi kṛtaninādaṃ vyāhasantau dravantau |
valitavadanapadmaṃ pṛṣṭhato dattadṛṣṭī
kimiva na vidadhāthe kautukaṃ vāsudeva ||3||
drutagatiṣu patantāvutthitau liptapaṅkau
divi munibhirapaṅkaiḥ sasmitaṃ vandyamānau |
drutamatha jananībhyāṃ sānukampaṃ gṛhītau
muhurapi parirabdhau drāgyuvāṃ cumbitau ca ||4||
snutakucabharamaṅke dhārayantī bhavantaṃ
taralamati yaśodā stanyadā dhanyadhanyā |
kapaṭapaśupa madhye mugdhahāsāṅkuraṃ te
daśanamukulahṛdyaṃ vīkṣya vaktraṃ jaharṣa ||5||
tadanucaraṇacārī dārakaissākamārā-
nnilayatatiṣu khelan bālacāpalyaśālī |
bhavanaśukaviḍālān vatsakāṃścānudhāvan
kathamapi kṛtahāsairgopakairvārito'bhūḥ ||6||
haladharasahitastvaṃ yatra yatropayāto
vivaśapatitanetrāstatra tatraiva gopyaḥ |
vigalitagṛhakṛtyā vismṛtāpatyabhṛtyā
murahara muhuratyantākulā nityamāsan ||7||
pratinavanavanītaṃ gopikādattamicchan
kalapadamupagāyan komalaṃ kvāpi nṛtyan |
sadayayuvatilokairarpitaṃ sarpiraśnan
kvacana navavipakvaṃ dugdhamapyāpibastvam ||8||
mama khalu baligehe yācanaṃ jātamāstā-
miha punarabalānāmagrato naiva kurve |
iti vihitamatiḥ kiṃ deva santyajya yācñāṃ
dadhighṛtamaharastvaṃ cāruṇā coraṇena ||9||
tava dadhighṛtamoṣe ghoṣayoṣājanānā-
mabhajata hṛdi roṣo nāvakāśaṃ na śokaḥ |
hṛdayamapi muṣitvā harṣasindhau nyadhāstvaṃ
sa mama śamaya rogān vātagehādhinātha ||10||
śākhāgre vidhuṃ vilokya phalamitymbāṃ ca tātaṃ muhuḥ
samprārthyātha tadā tadīyavacasā protkṣiptabāhau tvayi|
citraṃ deva śaśī sa te karmagāt kiṃ brūmahe sampataḥ
jyotirmaṇḍalapūritākhilavapuḥ prāgā virāḍrūpatām || 11||
kiṃ kiṃ batedamiti sambhrama bhājamenaṃ
brahmārṇave kṣaṇamamuṃ parimajjya tātam |
māyāṃ punastanaya-mohamayīṃ vitanvan
ānandacinmaya jaganmaya pāhi rogāt ||12||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in