Vishnu

నారాయణీయం దశక 8 - ప్రలయవర్ణనమ్

Narayaniyam Dashaka 8 - Pralayavarnanam

🖋️ Telugu script
📄 Download PDF
ఏవం తావత్ ప్రాకృతప్రక్షయాన్తే
బ్రాహ్మే కల్పే హ్యాదిమే లబ్ధజన్మా ।
బ్రహ్మా భూయస్త్వత్త ఏవాప్య వేదాన్
సృష్టిం చక్రే పూర్వకల్పోపమానామ్ ॥1॥
సోఽయం చతుర్యుగసహస్రమితాన్యహాని
తావన్మితాశ్చ రజనీర్బహుశో నినాయ ।
నిద్రాత్యసౌ త్వయి నిలీయ సమం స్వసృష్టై-
ర్నైమిత్తికప్రలయమాహురతోఽస్య రాత్రిమ్ ॥2॥
అస్మాదృశాం పునరహర్ముఖకృత్యతుల్యాం
సృష్టిం కరోత్యనుదినం స భవత్ప్రసాదాత్ ।
ప్రాగ్బ్రాహ్మకల్పజనుషాం చ పరాయుషాం తు
సుప్తప్రబోధనసమాస్తి తదాఽపి సృష్టిః ॥3॥
పఞ్చాశదబ్దమధునా స్వవయోర్ధరూప-
మేకం పరార్ధమతివృత్య హి వర్తతేఽసౌ ।
తత్రాన్త్యరాత్రిజనితాన్ కథయామి భూమన్
పశ్చాద్దినావతరణే చ భవద్విలాసాన్ ॥4॥
దినావసానేఽథ సరోజయోనిః
సుషుప్తికామస్త్వయి సన్నిలిల్యే ।
జగన్తి చ త్వజ్జఠరం సమీయు-
స్తదేదమేకార్ణవమాస విశ్వమ్ ॥5॥
తవైవ వేషే ఫణిరాజి శేషే
జలైకశేషే భువనే స్మ శేషే ।
ఆనన్దసాన్ద్రానుభవస్వరూపః
స్వయోగనిద్రాపరిముద్రితాత్మా ॥6॥
కాలాఖ్యశక్తిం ప్రలయావసానే
ప్రబోధయేత్యాదిశతా కిలాదౌ ।
త్వయా ప్రసుప్తం పరిసుప్తశక్తి-
వ్రజేన తత్రాఖిలజీవధామ్నా ॥7॥
చతుర్యుగాణాం చ సహస్రమేవం
త్వయి ప్రసుప్తే పునరద్వితీయే ।
కాలాఖ్యశక్తిః ప్రథమప్రబుద్ధా
ప్రాబోధయత్త్వాం కిల విశ్వనాథ ॥8॥
విబుధ్య చ త్వం జలగర్భశాయిన్
విలోక్య లోకానఖిలాన్ ప్రలీనాన్ ।
తేష్వేవ సూక్ష్మాత్మతయా నిజాన్తః -
స్థితేషు విశ్వేషు దదాథ దృష్టిమ్ ॥9॥
తతస్త్వదీయాదయి నాభిరన్ధ్రా-
దుదఞ్చితం కిఞ్చన దివ్యపద్మమ్ ।
నిలీననిశ్శేషపదార్థమాలా-
సఙ్క్షేపరూపం ముకులాయమానమ్ ॥10॥
తదేతదమ్భోరుహకుడ్మలం తే
కలేవరాత్ తోయపథే ప్రరూఢమ్ ।
బహిర్నిరీతం పరితః స్ఫురద్భిః
స్వధామభిర్ధ్వాన్తమలం న్యకృన్తత్ ॥11॥
సమ్ఫుల్లపత్రే నితరాం విచిత్రే
తస్మిన్ భవద్వీర్యధృతే సరోజే ।
స పద్మజన్మా విధిరావిరాసీత్
స్వయమ్ప్రబుద్ధాఖిలవేదరాశిః ॥12॥
అస్మిన్ పరాత్మన్ నను పాద్మకల్పే
త్వమిత్థముత్థాపితపద్మయోనిః ।
అనన్తభూమా మమ రోగరాశిం
నిరున్ధి వాతాలయవాస విష్ణో ॥13॥
Roman (IAST) Transliteration
evaṃ tāvat prākṛtaprakṣayānte
brāhme kalpe hyādime labdhajanmā |
brahmā bhūyastvatta evāpya vedān
sṛṣṭiṃ cakre pūrvakalpopamānām ||1||
so'yaṃ caturyugasahasramitānyahāni
tāvanmitāśca rajanīrbahuśo nināya |
nidrātyasau tvayi nilīya samaṃ svasṛṣṭai-
rnaimittikapralayamāhurato'sya rātrim ||2||
asmādṛśāṃ punaraharmukhakṛtyatulyāṃ
sṛṣṭiṃ karotyanudinaṃ sa bhavatprasādāt |
prāgbrāhmakalpajanuṣāṃ ca parāyuṣāṃ tu
suptaprabodhanasamāsti tadā'pi sṛṣṭiḥ ||3||
pañcāśadabdamadhunā svavayordharūpa-
mekaṃ parārdhamativṛtya hi vartate'sau |
tatrāntyarātrijanitān kathayāmi bhūman
paścāddināvataraṇe ca bhavadvilāsān ||4||
dināvasāne'tha sarojayoniḥ
suṣuptikāmastvayi sannililye |
jaganti ca tvajjaṭharaṃ samīyu-
stadedamekārṇavamāsa viśvam ||5||
tavaiva veṣe phaṇirāji śeṣe
jalaikaśeṣe bhuvane sma śeṣe |
ānandasāndrānubhavasvarūpaḥ
svayoganidrāparimudritātmā ||6||
kālākhyaśaktiṃ pralayāvasāne
prabodhayetyādiśatā kilādau |
tvayā prasuptaṃ parisuptaśakti-
vrajena tatrākhilajīvadhāmnā ||7||
caturyugāṇāṃ ca sahasramevaṃ
tvayi prasupte punaradvitīye |
kālākhyaśaktiḥ prathamaprabuddhā
prābodhayattvāṃ kila viśvanātha ||8||
vibudhya ca tvaṃ jalagarbhaśāyin
vilokya lokānakhilān pralīnān |
teṣveva sūkṣmātmatayā nijāntaḥ -
sthiteṣu viśveṣu dadātha dṛṣṭim ||9||
tatastvadīyādayi nābhirandhrā-
dudañcitaṃ kiñcana divyapadmam |
nilīnaniśśeṣapadārthamālā-
saṅkṣeparūpaṃ mukulāyamānam ||10||
tadetadambhoruhakuḍmalaṃ te
kalevarāt toyapathe prarūḍham |
bahirnirītaṃ paritaḥ sphuradbhiḥ
svadhāmabhirdhvāntamalaṃ nyakṛntat ||11||
samphullapatre nitarāṃ vicitre
tasmin bhavadvīryadhṛte saroje |
sa padmajanmā vidhirāvirāsīt
svayamprabuddhākhilavedarāśiḥ ||12||
asmin parātman nanu pādmakalpe
tvamitthamutthāpitapadmayoniḥ |
anantabhūmā mama rogarāśiṃ
nirundhi vātālayavāsa viṣṇo ||13||
Sanskrit — Devanagari (original)
एवं तावत् प्राकृतप्रक्षयान्ते
ब्राह्मे कल्पे ह्यादिमे लब्धजन्मा ।
ब्रह्मा भूयस्त्वत्त एवाप्य वेदान्
सृष्टिं चक्रे पूर्वकल्पोपमानाम् ॥1॥
सोऽयं चतुर्युगसहस्रमितान्यहानि
तावन्मिताश्च रजनीर्बहुशो निनाय ।
निद्रात्यसौ त्वयि निलीय समं स्वसृष्टै-
र्नैमित्तिकप्रलयमाहुरतोऽस्य रात्रिम् ॥2॥
अस्मादृशां पुनरहर्मुखकृत्यतुल्यां
सृष्टिं करोत्यनुदिनं स भवत्प्रसादात् ।
प्राग्ब्राह्मकल्पजनुषां च परायुषां तु
सुप्तप्रबोधनसमास्ति तदाऽपि सृष्टिः ॥3॥
पञ्चाशदब्दमधुना स्ववयोर्धरूप-
मेकं परार्धमतिवृत्य हि वर्ततेऽसौ ।
तत्रान्त्यरात्रिजनितान् कथयामि भूमन्
पश्चाद्दिनावतरणे च भवद्विलासान् ॥4॥
दिनावसानेऽथ सरोजयोनिः
सुषुप्तिकामस्त्वयि सन्निलिल्ये ।
जगन्ति च त्वज्जठरं समीयु-
स्तदेदमेकार्णवमास विश्वम् ॥5॥
तवैव वेषे फणिराजि शेषे
जलैकशेषे भुवने स्म शेषे ।
आनन्दसान्द्रानुभवस्वरूपः
स्वयोगनिद्रापरिमुद्रितात्मा ॥6॥
कालाख्यशक्तिं प्रलयावसाने
प्रबोधयेत्यादिशता किलादौ ।
त्वया प्रसुप्तं परिसुप्तशक्ति-
व्रजेन तत्राखिलजीवधाम्ना ॥7॥
चतुर्युगाणां च सहस्रमेवं
त्वयि प्रसुप्ते पुनरद्वितीये ।
कालाख्यशक्तिः प्रथमप्रबुद्धा
प्राबोधयत्त्वां किल विश्वनाथ ॥8॥
विबुध्य च त्वं जलगर्भशायिन्
विलोक्य लोकानखिलान् प्रलीनान् ।
तेष्वेव सूक्ष्मात्मतया निजान्तः -
स्थितेषु विश्वेषु ददाथ दृष्टिम् ॥9॥
ततस्त्वदीयादयि नाभिरन्ध्रा-
दुदञ्चितं किञ्चन दिव्यपद्मम् ।
निलीननिश्शेषपदार्थमाला-
सङ्क्षेपरूपं मुकुलायमानम् ॥10॥
तदेतदम्भोरुहकुड्मलं ते
कलेवरात् तोयपथे प्ररूढम् ।
बहिर्निरीतं परितः स्फुरद्भिः
स्वधामभिर्ध्वान्तमलं न्यकृन्तत् ॥11॥
सम्फुल्लपत्रे नितरां विचित्रे
तस्मिन् भवद्वीर्यधृते सरोजे ।
स पद्मजन्मा विधिराविरासीत्
स्वयम्प्रबुद्धाखिलवेदराशिः ॥12॥
अस्मिन् परात्मन् ननु पाद्मकल्पे
त्वमित्थमुत्थापितपद्मयोनिः ।
अनन्तभूमा मम रोगराशिं
निरुन्धि वातालयवास विष्णो ॥13॥
evaṃ tāvat prākṛtaprakṣayānte
brāhme kalpe hyādime labdhajanmā |
brahmā bhūyastvatta evāpya vedān
sṛṣṭiṃ cakre pūrvakalpopamānām ||1||
so'yaṃ caturyugasahasramitānyahāni
tāvanmitāśca rajanīrbahuśo nināya |
nidrātyasau tvayi nilīya samaṃ svasṛṣṭai-
rnaimittikapralayamāhurato'sya rātrim ||2||
asmādṛśāṃ punaraharmukhakṛtyatulyāṃ
sṛṣṭiṃ karotyanudinaṃ sa bhavatprasādāt |
prāgbrāhmakalpajanuṣāṃ ca parāyuṣāṃ tu
suptaprabodhanasamāsti tadā'pi sṛṣṭiḥ ||3||
pañcāśadabdamadhunā svavayordharūpa-
mekaṃ parārdhamativṛtya hi vartate'sau |
tatrāntyarātrijanitān kathayāmi bhūman
paścāddināvataraṇe ca bhavadvilāsān ||4||
dināvasāne'tha sarojayoniḥ
suṣuptikāmastvayi sannililye |
jaganti ca tvajjaṭharaṃ samīyu-
stadedamekārṇavamāsa viśvam ||5||
tavaiva veṣe phaṇirāji śeṣe
jalaikaśeṣe bhuvane sma śeṣe |
ānandasāndrānubhavasvarūpaḥ
svayoganidrāparimudritātmā ||6||
kālākhyaśaktiṃ pralayāvasāne
prabodhayetyādiśatā kilādau |
tvayā prasuptaṃ parisuptaśakti-
vrajena tatrākhilajīvadhāmnā ||7||
caturyugāṇāṃ ca sahasramevaṃ
tvayi prasupte punaradvitīye |
kālākhyaśaktiḥ prathamaprabuddhā
prābodhayattvāṃ kila viśvanātha ||8||
vibudhya ca tvaṃ jalagarbhaśāyin
vilokya lokānakhilān pralīnān |
teṣveva sūkṣmātmatayā nijāntaḥ -
sthiteṣu viśveṣu dadātha dṛṣṭim ||9||
tatastvadīyādayi nābhirandhrā-
dudañcitaṃ kiñcana divyapadmam |
nilīnaniśśeṣapadārthamālā-
saṅkṣeparūpaṃ mukulāyamānam ||10||
tadetadambhoruhakuḍmalaṃ te
kalevarāt toyapathe prarūḍham |
bahirnirītaṃ paritaḥ sphuradbhiḥ
svadhāmabhirdhvāntamalaṃ nyakṛntat ||11||
samphullapatre nitarāṃ vicitre
tasmin bhavadvīryadhṛte saroje |
sa padmajanmā vidhirāvirāsīt
svayamprabuddhākhilavedarāśiḥ ||12||
asmin parātman nanu pādmakalpe
tvamitthamutthāpitapadmayoniḥ |
anantabhūmā mama rogarāśiṃ
nirundhi vātālayavāsa viṣṇo ||13||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in