పురా హయగ్రీవమహాసురేణ షష్ఠాన్తరాన్తోద్యదకాణ్డకల్పే ।
నిద్రోన్ముఖబ్రహ్మముఖాత్ హృతేషు వేదేష్వధిత్సః కిల మత్స్యరూపమ్ ॥1॥
సత్యవ్రతస్య ద్రమిలాధిభర్తుర్నదీజలే తర్పయతస్తదానీమ్ ।
కరాఞ్జలౌ సఞ్జ్వలితాకృతిస్త్వమదృశ్యథాః కశ్చన బాలమీనః ॥2॥
క్షిప్తం జలే త్వాం చకితం విలోక్య నిన్యేఽమ్బుపాత్రేణ మునిః స్వగేహమ్ ।
స్వల్పైరహోభిః కలశీం చ కూపం వాపీం సరశ్చానశిషే విభో త్వమ్ ॥3॥
యోగప్రభావాద్భవదాజ్ఞయైవ నీతస్తతస్త్వం మునినా పయోధిమ్ ।
పృష్టోఽమునా కల్పదిదృక్షుమేనం సప్తాహమాస్వేతి వదన్నయాసీః ॥4॥
ప్రాప్తే త్వదుక్తేఽహని వారిధారాపరిప్లుతే భూమితలే మునీన్ద్రః ।
సప్తర్షిభిః సార్ధమపారవారిణ్యుద్ఘూర్ణమానః శరణం యయౌ త్వామ్ ॥5॥
ధరాం త్వదాదేశకరీమవాప్తాం నౌరూపిణీమారురుహుస్తదా తే
తత్కమ్పకమ్ప్రేషు చ తేషు భూయస్త్వమమ్బుధేరావిరభూర్మహీయాన్ ॥6॥
ఝషాకృతిం యోజనలక్షదీర్ఘాం దధానముచ్చైస్తరతేజసం త్వామ్ ।
నిరీక్ష్య తుష్టా మునయస్త్వదుక్త్యా త్వత్తుఙ్గశృఙ్గే తరణిం బబన్ధుః ॥7॥
ఆకృష్టనౌకో మునిమణ్డలాయ ప్రదర్శయన్ విశ్వజగద్విభాగాన్ ।
సంస్తూయమానో నృవరేణ తేన జ్ఞానం పరం చోపదిశన్నచారీః ॥8॥
కల్పావధౌ సప్తమునీన్ పురోవత్ ప్రస్థాప్య సత్యవ్రతభూమిపం తమ్ ।
వైవస్వతాఖ్యం మనుమాదధానః క్రోధాద్ హయగ్రీవమభిద్రుతోఽభూః ॥9॥
స్వతుఙ్గశృఙ్గక్షతవక్షసం తం నిపాత్య దైత్యం నిగమాన్ గృహీత్వా ।
విరిఞ్చయే ప్రీతహృదే దదానః ప్రభఞ్జనాగారపతే ప్రపాయాః ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
purā hayagrīvamahāsureṇa ṣaṣṭhāntarāntodyadakāṇḍakalpe |
nidronmukhabrahmamukhāt hṛteṣu vedeṣvadhitsaḥ kila matsyarūpam ||1||
satyavratasya dramilādhibharturnadījale tarpayatastadānīm |
karāñjalau sañjvalitākṛtistvamadṛśyathāḥ kaścana bālamīnaḥ ||2||
kṣiptaṃ jale tvāṃ cakitaṃ vilokya ninye'mbupātreṇa muniḥ svageham |
svalpairahobhiḥ kalaśīṃ ca kūpaṃ vāpīṃ saraścānaśiṣe vibho tvam ||3||
yogaprabhāvādbhavadājñayaiva nītastatastvaṃ muninā payodhim |
pṛṣṭo'munā kalpadidṛkṣumenaṃ saptāhamāsveti vadannayāsīḥ ||4||
prāpte tvadukte'hani vāridhārāpariplute bhūmitale munīndraḥ |
saptarṣibhiḥ sārdhamapāravāriṇyudghūrṇamānaḥ śaraṇaṃ yayau tvām ||5||
dharāṃ tvadādeśakarīmavāptāṃ naurūpiṇīmāruruhustadā te
tatkampakampreṣu ca teṣu bhūyastvamambudherāvirabhūrmahīyān ||6||
jhaṣākṛtiṃ yojanalakṣadīrghāṃ dadhānamuccaistaratejasaṃ tvām |
nirīkṣya tuṣṭā munayastvaduktyā tvattuṅgaśṛṅge taraṇiṃ babandhuḥ ||7||
ākṛṣṭanauko munimaṇḍalāya pradarśayan viśvajagadvibhāgān |
saṃstūyamāno nṛvareṇa tena jñānaṃ paraṃ copadiśannacārīḥ ||8||
kalpāvadhau saptamunīn purovat prasthāpya satyavratabhūmipaṃ tam |
vaivasvatākhyaṃ manumādadhānaḥ krodhād hayagrīvamabhidruto'bhūḥ ||9||
svatuṅgaśṛṅgakṣatavakṣasaṃ taṃ nipātya daityaṃ nigamān gṛhītvā |
viriñcaye prītahṛde dadānaḥ prabhañjanāgārapate prapāyāḥ ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
पुरा हयग्रीवमहासुरेण षष्ठान्तरान्तोद्यदकाण्डकल्पे ।
निद्रोन्मुखब्रह्ममुखात् हृतेषु वेदेष्वधित्सः किल मत्स्यरूपम् ॥1॥
सत्यव्रतस्य द्रमिलाधिभर्तुर्नदीजले तर्पयतस्तदानीम् ।
कराञ्जलौ सञ्ज्वलिताकृतिस्त्वमदृश्यथाः कश्चन बालमीनः ॥2॥
क्षिप्तं जले त्वां चकितं विलोक्य निन्येऽम्बुपात्रेण मुनिः स्वगेहम् ।
स्वल्पैरहोभिः कलशीं च कूपं वापीं सरश्चानशिषे विभो त्वम् ॥3॥
योगप्रभावाद्भवदाज्ञयैव नीतस्ततस्त्वं मुनिना पयोधिम् ।
पृष्टोऽमुना कल्पदिदृक्षुमेनं सप्ताहमास्वेति वदन्नयासीः ॥4॥
प्राप्ते त्वदुक्तेऽहनि वारिधारापरिप्लुते भूमितले मुनीन्द्रः ।
सप्तर्षिभिः सार्धमपारवारिण्युद्घूर्णमानः शरणं ययौ त्वाम् ॥5॥
धरां त्वदादेशकरीमवाप्तां नौरूपिणीमारुरुहुस्तदा ते
तत्कम्पकम्प्रेषु च तेषु भूयस्त्वमम्बुधेराविरभूर्महीयान् ॥6॥
झषाकृतिं योजनलक्षदीर्घां दधानमुच्चैस्तरतेजसं त्वाम् ।
निरीक्ष्य तुष्टा मुनयस्त्वदुक्त्या त्वत्तुङ्गशृङ्गे तरणिं बबन्धुः ॥7॥
आकृष्टनौको मुनिमण्डलाय प्रदर्शयन् विश्वजगद्विभागान् ।
संस्तूयमानो नृवरेण तेन ज्ञानं परं चोपदिशन्नचारीः ॥8॥
कल्पावधौ सप्तमुनीन् पुरोवत् प्रस्थाप्य सत्यव्रतभूमिपं तम् ।
वैवस्वताख्यं मनुमादधानः क्रोधाद् हयग्रीवमभिद्रुतोऽभूः ॥9॥
स्वतुङ्गशृङ्गक्षतवक्षसं तं निपात्य दैत्यं निगमान् गृहीत्वा ।
विरिञ्चये प्रीतहृदे ददानः प्रभञ्जनागारपते प्रपायाः ॥10॥
purā hayagrīvamahāsureṇa ṣaṣṭhāntarāntodyadakāṇḍakalpe |
nidronmukhabrahmamukhāt hṛteṣu vedeṣvadhitsaḥ kila matsyarūpam ||1||
satyavratasya dramilādhibharturnadījale tarpayatastadānīm |
karāñjalau sañjvalitākṛtistvamadṛśyathāḥ kaścana bālamīnaḥ ||2||
kṣiptaṃ jale tvāṃ cakitaṃ vilokya ninye'mbupātreṇa muniḥ svageham |
svalpairahobhiḥ kalaśīṃ ca kūpaṃ vāpīṃ saraścānaśiṣe vibho tvam ||3||
yogaprabhāvādbhavadājñayaiva nītastatastvaṃ muninā payodhim |
pṛṣṭo'munā kalpadidṛkṣumenaṃ saptāhamāsveti vadannayāsīḥ ||4||
prāpte tvadukte'hani vāridhārāpariplute bhūmitale munīndraḥ |
saptarṣibhiḥ sārdhamapāravāriṇyudghūrṇamānaḥ śaraṇaṃ yayau tvām ||5||
dharāṃ tvadādeśakarīmavāptāṃ naurūpiṇīmāruruhustadā te
tatkampakampreṣu ca teṣu bhūyastvamambudherāvirabhūrmahīyān ||6||
jhaṣākṛtiṃ yojanalakṣadīrghāṃ dadhānamuccaistaratejasaṃ tvām |
nirīkṣya tuṣṭā munayastvaduktyā tvattuṅgaśṛṅge taraṇiṃ babandhuḥ ||7||
ākṛṣṭanauko munimaṇḍalāya pradarśayan viśvajagadvibhāgān |
saṃstūyamāno nṛvareṇa tena jñānaṃ paraṃ copadiśannacārīḥ ||8||
kalpāvadhau saptamunīn purovat prasthāpya satyavratabhūmipaṃ tam |
vaivasvatākhyaṃ manumādadhānaḥ krodhād hayagrīvamabhidruto'bhūḥ ||9||
svatuṅgaśṛṅgakṣatavakṣasaṃ taṃ nipātya daityaṃ nigamān gṛhītvā |
viriñcaye prītahṛde dadānaḥ prabhañjanāgārapate prapāyāḥ ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.