𑌪𑍁𑌰𑌾 𑌹𑌯𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌮𑌹𑌾𑌸𑍁𑌰𑍇𑌣 𑌷𑌷𑍍𑌠𑌾𑌨𑍍𑌤𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑍋𑌦𑍍𑌯𑌦𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌕𑌲𑍍𑌪𑍇 ।
𑌨𑌿𑌦𑍍𑌰𑍋𑌨𑍍𑌮𑍁𑌖𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌮𑍁𑌖𑌾𑌤𑍍 𑌹𑍃𑌤𑍇𑌷𑍁 𑌵𑍇𑌦𑍇𑌷𑍍𑌵𑌧𑌿𑌤𑍍𑌸𑌃 𑌕𑌿𑌲 𑌮𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌰𑍂𑌪𑌮𑍍 ॥1॥
𑌸𑌤𑍍𑌯𑌵𑍍𑌰𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌦𑍍𑌰𑌮𑌿𑌲𑌾𑌧𑌿𑌭𑌰𑍍𑌤𑍁𑌰𑍍𑌨𑌦𑍀𑌜𑌲𑍇 𑌤𑌰𑍍𑌪𑌯𑌤𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾𑌨𑍀𑌮𑍍 ।
𑌕𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑍗 𑌸𑌞𑍍𑌜𑍍𑌵𑌲𑌿𑌤𑌾𑌕𑍃𑌤𑌿𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌥𑌾𑌃 𑌕𑌶𑍍𑌚𑌨 𑌬𑌾𑌲𑌮𑍀𑌨𑌃 ॥2॥
𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌤𑌂 𑌜𑌲𑍇 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌚𑌕𑌿𑌤𑌂 𑌵𑌿𑌲𑍋𑌕𑍍𑌯 𑌨𑌿𑌨𑍍𑌯𑍇𑌽𑌮𑍍𑌬𑍁𑌪𑌾𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌃 𑌸𑍍𑌵𑌗𑍇𑌹𑌮𑍍 ।
𑌸𑍍𑌵𑌲𑍍𑌪𑍈𑌰𑌹𑍋𑌭𑌿𑌃 𑌕𑌲𑌶𑍀𑌂 𑌚 𑌕𑍂𑌪𑌂 𑌵𑌾𑌪𑍀𑌂 𑌸𑌰𑌶𑍍𑌚𑌾𑌨𑌶𑌿𑌷𑍇 𑌵𑌿𑌭𑍋 𑌤𑍍𑌵𑌮𑍍 ॥3॥
𑌯𑍋𑌗𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌵𑌾𑌦𑍍𑌭𑌵𑌦𑌾𑌜𑍍𑌞𑌯𑍈𑌵 𑌨𑍀𑌤𑌸𑍍𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌨𑌾 𑌪𑌯𑍋𑌧𑌿𑌮𑍍 ।
𑌪𑍃𑌷𑍍𑌟𑍋𑌽𑌮𑍁𑌨𑌾 𑌕𑌲𑍍𑌪𑌦𑌿𑌦𑍃𑌕𑍍𑌷𑍁𑌮𑍇𑌨𑌂 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌾𑌹𑌮𑌾𑌸𑍍𑌵𑍇𑌤𑌿 𑌵𑌦𑌨𑍍𑌨𑌯𑌾𑌸𑍀𑌃 ॥4॥
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍇 𑌤𑍍𑌵𑌦𑍁𑌕𑍍𑌤𑍇𑌽𑌹𑌨𑌿 𑌵𑌾𑌰𑌿𑌧𑌾𑌰𑌾𑌪𑌰𑌿𑌪𑍍𑌲𑍁𑌤𑍇 𑌭𑍂𑌮𑌿𑌤𑌲𑍇 𑌮𑍁𑌨𑍀𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌃 ।
𑌸𑌪𑍍𑌤𑌰𑍍𑌷𑌿𑌭𑌿𑌃 𑌸𑌾𑌰𑍍𑌧𑌮𑌪𑌾𑌰𑌵𑌾𑌰𑌿𑌣𑍍𑌯𑍁𑌦𑍍𑌘𑍂𑌰𑍍𑌣𑌮𑌾𑌨𑌃 𑌶𑌰𑌣𑌂 𑌯𑌯𑍗 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑍍 ॥5॥
𑌧𑌰𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌦𑌾𑌦𑍇𑌶𑌕𑌰𑍀𑌮𑌵𑌾𑌪𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌨𑍗𑌰𑍂𑌪𑌿𑌣𑍀𑌮𑌾𑌰𑍁𑌰𑍁𑌹𑍁𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 𑌤𑍇
𑌤𑌤𑍍𑌕𑌮𑍍𑌪𑌕𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌚 𑌤𑍇𑌷𑍁 𑌭𑍂𑌯𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌮𑍍𑌬𑍁𑌧𑍇𑌰𑌾𑌵𑌿𑌰𑌭𑍂𑌰𑍍𑌮𑌹𑍀𑌯𑌾𑌨𑍍 ॥6॥
𑌝𑌷𑌾𑌕𑍃𑌤𑌿𑌂 𑌯𑍋𑌜𑌨𑌲𑌕𑍍𑌷𑌦𑍀𑌰𑍍𑌘𑌾𑌂 𑌦𑌧𑌾𑌨𑌮𑍁𑌚𑍍𑌚𑍈𑌸𑍍𑌤𑌰𑌤𑍇𑌜𑌸𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑍍 ।
𑌨𑌿𑌰𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌤𑍁𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌮𑍁𑌨𑌯𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌦𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌤𑍁𑌙𑍍𑌗𑌶𑍃𑌙𑍍𑌗𑍇 𑌤𑌰𑌣𑌿𑌂 𑌬𑌬𑌨𑍍𑌧𑍁𑌃 ॥7॥
𑌆𑌕𑍃𑌷𑍍𑌟𑌨𑍗𑌕𑍋 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌮𑌣𑍍𑌡𑌲𑌾𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌦𑌰𑍍𑌶𑌯𑌨𑍍 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌜𑌗𑌦𑍍𑌵𑌿𑌭𑌾𑌗𑌾𑌨𑍍 ।
𑌸𑌂𑌸𑍍𑌤𑍂𑌯𑌮𑌾𑌨𑍋 𑌨𑍃𑌵𑌰𑍇𑌣 𑌤𑍇𑌨 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌂 𑌪𑌰𑌂 𑌚𑍋𑌪𑌦𑌿𑌶𑌨𑍍𑌨𑌚𑌾𑌰𑍀𑌃 ॥8॥
𑌕𑌲𑍍𑌪𑌾𑌵𑌧𑍗 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌮𑍁𑌨𑍀𑌨𑍍 𑌪𑍁𑌰𑍋𑌵𑌤𑍍 𑌪𑍍𑌰𑌸𑍍𑌥𑌾𑌪𑍍𑌯 𑌸𑌤𑍍𑌯𑌵𑍍𑌰𑌤𑌭𑍂𑌮𑌿𑌪𑌂 𑌤𑌮𑍍 ।
𑌵𑍈𑌵𑌸𑍍𑌵𑌤𑌾𑌖𑍍𑌯𑌂 𑌮𑌨𑍁𑌮𑌾𑌦𑌧𑌾𑌨𑌃 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌾𑌦𑍍 𑌹𑌯𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌮𑌭𑌿𑌦𑍍𑌰𑍁𑌤𑍋𑌽𑌭𑍂𑌃 ॥9॥
𑌸𑍍𑌵𑌤𑍁𑌙𑍍𑌗𑌶𑍃𑌙𑍍𑌗𑌕𑍍𑌷𑌤𑌵𑌕𑍍𑌷𑌸𑌂 𑌤𑌂 𑌨𑌿𑌪𑌾𑌤𑍍𑌯 𑌦𑍈𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌨𑌿𑌗𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑍍𑌵𑌾 ।
𑌵𑌿𑌰𑌿𑌞𑍍𑌚𑌯𑍇 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌹𑍃𑌦𑍇 𑌦𑌦𑌾𑌨𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌭𑌞𑍍𑌜𑌨𑌾𑌗𑌾𑌰𑌪𑌤𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌪𑌾𑌯𑌾𑌃 ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
purā hayagrīvamahāsureṇa ṣaṣṭhāntarāntodyadakāṇḍakalpe |
nidronmukhabrahmamukhāt hṛteṣu vedeṣvadhitsaḥ kila matsyarūpam ||1||
satyavratasya dramilādhibharturnadījale tarpayatastadānīm |
karāñjalau sañjvalitākṛtistvamadṛśyathāḥ kaścana bālamīnaḥ ||2||
kṣiptaṃ jale tvāṃ cakitaṃ vilokya ninye'mbupātreṇa muniḥ svageham |
svalpairahobhiḥ kalaśīṃ ca kūpaṃ vāpīṃ saraścānaśiṣe vibho tvam ||3||
yogaprabhāvādbhavadājñayaiva nītastatastvaṃ muninā payodhim |
pṛṣṭo'munā kalpadidṛkṣumenaṃ saptāhamāsveti vadannayāsīḥ ||4||
prāpte tvadukte'hani vāridhārāpariplute bhūmitale munīndraḥ |
saptarṣibhiḥ sārdhamapāravāriṇyudghūrṇamānaḥ śaraṇaṃ yayau tvām ||5||
dharāṃ tvadādeśakarīmavāptāṃ naurūpiṇīmāruruhustadā te
tatkampakampreṣu ca teṣu bhūyastvamambudherāvirabhūrmahīyān ||6||
jhaṣākṛtiṃ yojanalakṣadīrghāṃ dadhānamuccaistaratejasaṃ tvām |
nirīkṣya tuṣṭā munayastvaduktyā tvattuṅgaśṛṅge taraṇiṃ babandhuḥ ||7||
ākṛṣṭanauko munimaṇḍalāya pradarśayan viśvajagadvibhāgān |
saṃstūyamāno nṛvareṇa tena jñānaṃ paraṃ copadiśannacārīḥ ||8||
kalpāvadhau saptamunīn purovat prasthāpya satyavratabhūmipaṃ tam |
vaivasvatākhyaṃ manumādadhānaḥ krodhād hayagrīvamabhidruto'bhūḥ ||9||
svatuṅgaśṛṅgakṣatavakṣasaṃ taṃ nipātya daityaṃ nigamān gṛhītvā |
viriñcaye prītahṛde dadānaḥ prabhañjanāgārapate prapāyāḥ ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
पुरा हयग्रीवमहासुरेण षष्ठान्तरान्तोद्यदकाण्डकल्पे ।
निद्रोन्मुखब्रह्ममुखात् हृतेषु वेदेष्वधित्सः किल मत्स्यरूपम् ॥1॥
सत्यव्रतस्य द्रमिलाधिभर्तुर्नदीजले तर्पयतस्तदानीम् ।
कराञ्जलौ सञ्ज्वलिताकृतिस्त्वमदृश्यथाः कश्चन बालमीनः ॥2॥
क्षिप्तं जले त्वां चकितं विलोक्य निन्येऽम्बुपात्रेण मुनिः स्वगेहम् ।
स्वल्पैरहोभिः कलशीं च कूपं वापीं सरश्चानशिषे विभो त्वम् ॥3॥
योगप्रभावाद्भवदाज्ञयैव नीतस्ततस्त्वं मुनिना पयोधिम् ।
पृष्टोऽमुना कल्पदिदृक्षुमेनं सप्ताहमास्वेति वदन्नयासीः ॥4॥
प्राप्ते त्वदुक्तेऽहनि वारिधारापरिप्लुते भूमितले मुनीन्द्रः ।
सप्तर्षिभिः सार्धमपारवारिण्युद्घूर्णमानः शरणं ययौ त्वाम् ॥5॥
धरां त्वदादेशकरीमवाप्तां नौरूपिणीमारुरुहुस्तदा ते
तत्कम्पकम्प्रेषु च तेषु भूयस्त्वमम्बुधेराविरभूर्महीयान् ॥6॥
झषाकृतिं योजनलक्षदीर्घां दधानमुच्चैस्तरतेजसं त्वाम् ।
निरीक्ष्य तुष्टा मुनयस्त्वदुक्त्या त्वत्तुङ्गशृङ्गे तरणिं बबन्धुः ॥7॥
आकृष्टनौको मुनिमण्डलाय प्रदर्शयन् विश्वजगद्विभागान् ।
संस्तूयमानो नृवरेण तेन ज्ञानं परं चोपदिशन्नचारीः ॥8॥
कल्पावधौ सप्तमुनीन् पुरोवत् प्रस्थाप्य सत्यव्रतभूमिपं तम् ।
वैवस्वताख्यं मनुमादधानः क्रोधाद् हयग्रीवमभिद्रुतोऽभूः ॥9॥
स्वतुङ्गशृङ्गक्षतवक्षसं तं निपात्य दैत्यं निगमान् गृहीत्वा ।
विरिञ्चये प्रीतहृदे ददानः प्रभञ्जनागारपते प्रपायाः ॥10॥
purā hayagrīvamahāsureṇa ṣaṣṭhāntarāntodyadakāṇḍakalpe |
nidronmukhabrahmamukhāt hṛteṣu vedeṣvadhitsaḥ kila matsyarūpam ||1||
satyavratasya dramilādhibharturnadījale tarpayatastadānīm |
karāñjalau sañjvalitākṛtistvamadṛśyathāḥ kaścana bālamīnaḥ ||2||
kṣiptaṃ jale tvāṃ cakitaṃ vilokya ninye'mbupātreṇa muniḥ svageham |
svalpairahobhiḥ kalaśīṃ ca kūpaṃ vāpīṃ saraścānaśiṣe vibho tvam ||3||
yogaprabhāvādbhavadājñayaiva nītastatastvaṃ muninā payodhim |
pṛṣṭo'munā kalpadidṛkṣumenaṃ saptāhamāsveti vadannayāsīḥ ||4||
prāpte tvadukte'hani vāridhārāpariplute bhūmitale munīndraḥ |
saptarṣibhiḥ sārdhamapāravāriṇyudghūrṇamānaḥ śaraṇaṃ yayau tvām ||5||
dharāṃ tvadādeśakarīmavāptāṃ naurūpiṇīmāruruhustadā te
tatkampakampreṣu ca teṣu bhūyastvamambudherāvirabhūrmahīyān ||6||
jhaṣākṛtiṃ yojanalakṣadīrghāṃ dadhānamuccaistaratejasaṃ tvām |
nirīkṣya tuṣṭā munayastvaduktyā tvattuṅgaśṛṅge taraṇiṃ babandhuḥ ||7||
ākṛṣṭanauko munimaṇḍalāya pradarśayan viśvajagadvibhāgān |
saṃstūyamāno nṛvareṇa tena jñānaṃ paraṃ copadiśannacārīḥ ||8||
kalpāvadhau saptamunīn purovat prasthāpya satyavratabhūmipaṃ tam |
vaivasvatākhyaṃ manumādadhānaḥ krodhād hayagrīvamabhidruto'bhūḥ ||9||
svatuṅgaśṛṅgakṣatavakṣasaṃ taṃ nipātya daityaṃ nigamān gṛhītvā |
viriñcaye prītahṛde dadānaḥ prabhañjanāgārapate prapāyāḥ ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.