𑌬𑌨𑍍𑌧𑍁𑌸𑍍𑌨𑍇𑌹𑌂 𑌵𑌿𑌜𑌹𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌤𑌵 𑌹𑌿 𑌕𑌰𑍁𑌣𑌯𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌯𑍍𑌯𑍁𑌪𑌾𑌵𑍇𑌶𑌿𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌚𑌰𑍇𑌯𑌂 𑌸𑌕𑌲𑌮𑌪𑌿 𑌜𑌗𑌦𑍍𑌵𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌮𑌾𑌯𑌾𑌵𑌿𑌲𑌾𑌸𑌮𑍍 ।
𑌨𑌾𑌨𑌾𑌤𑍍𑌵𑌾𑌦𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿𑌜𑌨𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍 𑌸𑌤𑌿 𑌖𑌲𑍁 𑌗𑍁𑌣𑌦𑍋𑌷𑌾𑌵𑌬𑍋𑌧𑍇 𑌵𑌿𑌧𑌿𑌰𑍍𑌵𑌾
𑌵𑍍𑌯𑌾𑌸𑍇𑌧𑍋 𑌵𑌾 𑌕𑌥𑌂 𑌤𑍗 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿 𑌨𑌿𑌹𑌿𑌤𑌮𑌤𑍇𑌰𑍍𑌵𑍀𑌤𑌵𑍈𑌷𑌮𑍍𑌯𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑍇𑌃 ॥1॥
𑌕𑍍𑌷𑍁𑌤𑍍𑌤𑍃𑌷𑍍𑌣𑌾𑌲𑍋𑌪𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌸𑌤𑌤𑌕𑍃𑌤𑌧𑌿𑌯𑍋 𑌜𑌨𑍍𑌤𑌵𑌃 𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌨𑌨𑍍𑌤𑌾-
𑌸𑍍𑌤𑍇𑌭𑍍𑌯𑍋 𑌵𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌵𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍍 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷 𑌇𑌹 𑌵𑌰𑌸𑍍𑌤𑌜𑍍𑌜𑌨𑌿𑌰𑍍𑌦𑍁𑌰𑍍𑌲𑌭𑍈𑌵 ।
𑌤𑌤𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌸𑍁𑌹𑍃𑌦𑌪𑌿 𑌚 𑌰𑌿𑌪𑍁𑌰𑍍𑌯𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿 𑌨𑍍𑌯𑌸𑍍𑌤𑌚𑍇𑌤𑌾-
𑌸𑍍𑌤𑌾𑌪𑍋𑌚𑍍𑌛𑌿𑌤𑍍𑌤𑍇𑌰𑍁𑌪𑌾𑌯𑌂 𑌸𑍍𑌮𑌰𑌤𑌿 𑌸 𑌹𑌿 𑌸𑍁𑌹𑍃𑌤𑍍 𑌸𑍍𑌵𑌾𑌤𑍍𑌮𑌵𑍈𑌰𑍀 𑌤𑌤𑍋𑌽𑌨𑍍𑌯𑌃 ॥2॥
𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌕𑌾𑌰𑍁𑌣𑍍𑌯𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑍇 𑌕 𑌇𑌵 𑌨𑌹𑌿 𑌗𑍁𑌰𑍁𑌰𑍍𑌲𑍋𑌕𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑍇𑌽𑌪𑌿 𑌭𑍂𑌮𑌨𑍍
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌪𑌿 𑌭𑍂𑌮𑌿𑌰𑍍𑌨𑌹𑌿 𑌚𑌲𑌤𑌿 𑌤𑌤𑌸𑍍𑌸𑌤𑍍𑌕𑍍𑌷𑌮𑌾𑌂 𑌶𑌿𑌕𑍍𑌷𑌯𑍇𑌯𑌮𑍍 ।
𑌗𑍃𑌹𑍍𑌣𑍀𑌯𑌾𑌮𑍀𑌶 𑌤𑌤𑍍𑌤𑌦𑍍𑌵𑌿𑌷𑌯𑌪𑌰𑌿𑌚𑌯𑍇𑌽𑌪𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌸𑌕𑍍𑌤𑌿𑌂 𑌸𑌮𑍀𑌰𑌾𑌤𑍍
3
𑌵𑍍𑌯𑌾𑌪𑍍𑌤𑌤𑍍𑌵𑌞𑍍𑌚𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑍋 𑌮𑍇 𑌗𑌗𑌨𑌗𑍁𑌰𑍁𑌵𑌶𑌾𑌦𑍍𑌭𑌾𑌤𑍁 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌲𑍇𑌪𑌤𑌾 𑌚 ॥3
𑌸𑍍𑌵𑌚𑍍𑌛𑌃 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑌾𑌵𑌨𑍋𑌽𑌹𑌂 𑌮𑌧𑍁𑌰 𑌉𑌦𑌕𑌵𑌦𑍍𑌵𑌹𑍍𑌨𑌿𑌵𑌨𑍍𑌮𑌾 𑌸𑍍𑌮 𑌗𑍃𑌹𑍍𑌣𑌾𑌂
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍𑌨𑍀𑌨𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌦𑍋𑌷𑌂 𑌤𑌰𑍁𑌷𑍁 𑌤𑌮𑌿𑌵 𑌮𑌾𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌭𑍂𑌤𑍇𑌷𑍍𑌵𑌵𑍇𑌯𑌾𑌮𑍍 ।
𑌪𑍁𑌷𑍍𑌟𑌿𑌰𑍍𑌨𑌷𑍍𑌟𑌿𑌃 𑌕𑌲𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌶𑌶𑌿𑌨 𑌇𑌵 𑌤𑌨𑍋𑌰𑍍𑌨𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑍋𑌽𑌸𑍍𑌤𑍀𑌤𑌿 𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌾𑌂
𑌤𑍋𑌯𑌾𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌸𑍍𑌤𑌮𑌾𑌰𑍍𑌤𑌾𑌣𑍍𑌡𑌵𑌦𑌪𑌿 𑌚 𑌤𑌨𑍁𑌷𑍍𑌵𑍇𑌕𑌤𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑌾𑌤𑍍 ॥4॥
𑌸𑍍𑌨𑍇𑌹𑌾𑌦𑍍𑌵𑍍𑌯𑌾𑌧𑌾𑌤𑍍𑌤𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌪𑍍𑌰𑌣𑌯𑌮𑍃𑌤𑌕𑌪𑍋𑌤𑌾𑌯𑌿𑌤𑍋 𑌮𑌾 𑌸𑍍𑌮 𑌭𑍂𑌵𑌂
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌶𑍍𑌨𑌨𑍍 𑌸𑌹𑍇𑌯 𑌕𑍍𑌷𑍁𑌧𑌮𑌪𑌿 𑌶𑌯𑍁𑌵𑌤𑍍 𑌸𑌿𑌨𑍍𑌧𑍁𑌵𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌾𑌮𑌗𑌾𑌧𑌃 ।
𑌮𑌾 𑌪𑌪𑍍𑌤𑌂 𑌯𑍋𑌷𑌿𑌦𑌾𑌦𑍗 𑌶𑌿𑌖𑌿𑌨𑌿 𑌶𑌲𑌭𑌵𑌤𑍍 𑌭𑍃𑌙𑍍𑌗𑌵𑌤𑍍𑌸𑌾𑌰𑌭𑌾𑌗𑍀
𑌭𑍂𑌯𑌾𑌸𑌂 𑌕𑌿𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌤𑌦𑍍𑌵𑌦𑍍𑌧𑌨𑌚𑌯𑌨𑌵𑌶𑌾𑌨𑍍𑌮𑌾𑌹𑌮𑍀𑌶 𑌪𑍍𑌰𑌣𑍇𑌶𑌮𑍍 ॥5॥
𑌮𑌾 𑌬𑌦𑍍𑌧𑍍𑌯𑌾𑌸𑌂 𑌤𑌰𑍁𑌣𑍍𑌯𑌾 𑌗𑌜 𑌇𑌵 𑌵𑌶𑌯𑌾 𑌨𑌾𑌰𑍍𑌜𑌯𑍇𑌯𑌂 𑌧𑌨𑍗𑌘𑌂
𑌹𑌰𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌯𑌸𑍍𑌤𑌂 𑌹𑌿 𑌮𑌾𑌧𑍍𑌵𑍀𑌹𑌰 𑌇𑌵 𑌮𑍃𑌗𑌵𑌨𑍍𑌮𑌾 𑌮𑍁𑌹𑌂 𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑍍𑌯𑌗𑍀𑌤𑍈𑌃 ।
𑌨𑌾𑌤𑍍𑌯𑌾𑌸𑌜𑍍𑌜𑍇𑌯 𑌭𑍋𑌜𑍍𑌯𑍇 𑌝𑌷 𑌇𑌵 𑌬𑌲𑌿𑌶𑍇 𑌪𑌿𑌙𑍍𑌗𑌲𑌾𑌵𑌨𑍍𑌨𑌿𑌰𑌾𑌶𑌃
𑌸𑍁𑌪𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌭𑌰𑍍𑌤𑌵𑍍𑌯𑌯𑍋𑌗𑌾𑌤𑍍 𑌕𑍁𑌰𑌰 𑌇𑌵 𑌵𑌿𑌭𑍋 𑌸𑌾𑌮𑌿𑌷𑍋𑌽𑌨𑍍𑌯𑍈𑌰𑍍𑌨 𑌹𑌨𑍍𑌯𑍈 ॥6॥
𑌵𑌰𑍍𑌤𑍇𑌯 𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌮𑌾𑌨𑌃 𑌸𑍁𑌖𑌮𑌤𑌿𑌶𑌿𑌶𑍁𑌵𑌨𑍍𑌨𑌿𑌸𑍍𑌸𑌹𑌾𑌯𑌶𑍍𑌚𑌰𑍇𑌯𑌂
𑌕𑌨𑍍𑌯𑌾𑌯𑌾 𑌏𑌕𑌶𑍇𑌷𑍋 𑌵𑌲𑌯 𑌇𑌵 𑌵𑌿𑌭𑍋 𑌵𑌰𑍍𑌜𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍𑌯𑍋𑌨𑍍𑌯𑌘𑍋𑌷𑌃 ।
𑌤𑍍𑌵𑌚𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑍋 𑌨𑌾𑌵𑌬𑍁𑌧𑍍𑌯𑍈 𑌪𑌰𑌮𑌿𑌷𑍁𑌕𑍃𑌦𑌿𑌵 𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌾𑌭𑍃𑌦𑌾𑌯𑌾𑌨𑌘𑍋𑌷𑌂
𑌗𑍇𑌹𑍇𑌷𑍍𑌵𑌨𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌣𑍀𑌤𑍇𑌷𑍍𑌵𑌹𑌿𑌰𑌿𑌵 𑌨𑌿𑌵𑌸𑌾𑌨𑍍𑌯𑍁𑌨𑍍𑌦𑍁𑌰𑍋𑌰𑍍𑌮𑌨𑍍𑌦𑌿𑌰𑍇𑌷𑍁 ॥7॥
𑌤𑍍𑌵𑌯𑍍𑌯𑍇𑌵 𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌕𑍍𑌷𑌪𑌯𑌸𑌿 𑌜𑌗𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑍂𑌰𑍍𑌣𑌨𑌾𑌭𑌾𑌤𑍍 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍀𑌯𑌾𑌂
𑌤𑍍𑌵𑌚𑍍𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑌂 𑌕𑍁𑌰𑍁𑌤 𑌇𑌤𑌿 𑌦𑍃𑌢𑌂 𑌶𑌿𑌕𑍍𑌷𑌯𑍇 𑌪𑍇𑌶𑌕𑌾𑌰𑌾𑌤𑍍 ।
𑌵𑌿𑌡𑍍𑌭𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌚 𑌦𑍇𑌹𑍋 𑌭𑌵𑌤𑌿 𑌗𑍁𑌰𑍁𑌵𑌰𑍋 𑌯𑍋 𑌵𑌿𑌵𑍇𑌕𑌂 𑌵𑌿𑌰𑌕𑍍𑌤𑌿𑌂
𑌧𑌤𑍍𑌤𑍇 𑌸𑌞𑍍𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑍋 𑌮𑌮 𑌤𑍁 𑌬𑌹𑍁𑌰𑍁𑌜𑌾𑌪𑍀𑌡𑌿𑌤𑍋𑌽𑌯𑌂 𑌵𑌿𑌶𑍇𑌷𑌾𑌤𑍍 ॥8॥
𑌹𑍀 𑌹𑍀 𑌮𑍇 𑌦𑍇𑌹𑌮𑍋𑌹𑌂 𑌤𑍍𑌯𑌜 𑌪𑌵𑌨𑌪𑍁𑌰𑌾𑌧𑍀𑌶 𑌯𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑍇𑌮𑌹𑍇𑌤𑍋-
𑌰𑍍𑌗𑍇𑌹𑍇 𑌵𑌿𑌤𑍍𑌤𑍇 𑌕𑌲𑌤𑍍𑌰𑌾𑌦𑌿𑌷𑍁 𑌚 𑌵𑌿𑌵𑌶𑌿𑌤𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌪𑌦𑌂 𑌵𑌿𑌸𑍍𑌮𑌰𑌨𑍍𑌤𑌿 ।
𑌸𑍋𑌽𑌯𑌂 𑌵𑌹𑍍𑌨𑍇𑌶𑍍𑌶𑍁𑌨𑍋 𑌵𑌾 𑌪𑌰𑌮𑌿𑌹 𑌪𑌰𑌤𑌃 𑌸𑌾𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌞𑍍𑌚𑌾𑌕𑍍𑌷𑌿𑌕𑌰𑍍𑌣-
𑌤𑍍𑌵𑌗𑍍𑌜𑌿𑌹𑍍𑌵𑌾𑌦𑍍𑌯𑌾 𑌵𑌿𑌕𑌰𑍍𑌷𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌵𑌶𑌮𑌤 𑌇𑌤𑌃 𑌕𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌨 𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌪𑌦𑌾𑌬𑍍𑌜𑍇 ॥9॥
𑌦𑍁𑌰𑍍𑌵𑌾𑌰𑍋 𑌦𑍇𑌹𑌮𑍋𑌹𑍋 𑌯𑌦𑌿 𑌪𑍁𑌨𑌰𑌧𑍁𑌨𑌾 𑌤𑌰𑍍𑌹𑌿 𑌨𑌿𑌶𑍍𑌶𑍇𑌷𑌰𑍋𑌗𑌾𑌨𑍍
𑌹𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌭𑌕𑍍𑌤𑌿𑌂 𑌦𑍍𑌰𑌢𑌿𑌷𑍍𑌠𑌾𑌂 𑌕𑍁𑌰𑍁 𑌤𑌵 𑌪𑌦𑌪𑌙𑍍𑌕𑍇𑌰𑍁𑌹𑍇 𑌪𑌙𑍍𑌕𑌜𑌾𑌕𑍍𑌷 ।
𑌨𑍂𑌨𑌂 𑌨𑌾𑌨𑌾𑌭𑌵𑌾𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌸𑌮𑌧𑌿𑌗𑌤𑌮𑌮𑍁𑌂 𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌿𑌦𑌂 𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌦𑍇𑌹𑌂
𑌕𑍍𑌷𑍁𑌦𑍍𑌰𑍇 𑌹𑌾 𑌹𑌨𑍍𑌤 𑌮𑌾 𑌮𑌾 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪 𑌵𑌿𑌷𑌯𑌰𑌸𑍇 𑌪𑌾𑌹𑌿 𑌮𑌾𑌂 𑌮𑌾𑌰𑍁𑌤𑍇𑌶 ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
bandhusnehaṃ vijahyāṃ tava hi karuṇayā tvayyupāveśitātmā
sarvaṃ tyaktvā careyaṃ sakalamapi jagadvīkṣya māyāvilāsam |
nānātvādbhrāntijanyāt sati khalu guṇadoṣāvabodhe vidhirvā
vyāsedho vā kathaṃ tau tvayi nihitamatervītavaiṣamyabuddheḥ ||1||
kṣuttṛṣṇālopamātre satatakṛtadhiyo jantavaḥ santyanantā-
stebhyo vijñānavattvāt puruṣa iha varastajjanirdurlabhaiva |
tatrāpyātmātmanaḥ syātsuhṛdapi ca ripuryastvayi nyastacetā-
stāpocchitterupāyaṃ smarati sa hi suhṛt svātmavairī tato'nyaḥ ||2||
tvatkāruṇye pravṛtte ka iva nahi gururlokavṛtte'pi bhūman
sarvākrāntāpi bhūmirnahi calati tatassatkṣamāṃ śikṣayeyam |
gṛhṇīyāmīśa tattadviṣayaparicaye'pyaprasaktiṃ samīrāt
vyāptatvañcātmano me gaganaguruvaśādbhātu nirlepatā ca ||3
svacchaḥ syāṃ pāvano'haṃ madhura udakavadvahnivanmā sma gṛhṇāṃ
sarvānnīno'pi doṣaṃ taruṣu tamiva māṃ sarvabhūteṣvaveyām |
puṣṭirnaṣṭiḥ kalānāṃ śaśina iva tanornātmano'stīti vidyāṃ
toyādivyastamārtāṇḍavadapi ca tanuṣvekatāṃ tvatprasādāt ||4||
snehādvyādhāttaputrapraṇayamṛtakapotāyito mā sma bhūvaṃ
prāptaṃ prāśnan saheya kṣudhamapi śayuvat sindhuvatsyāmagādhaḥ |
mā paptaṃ yoṣidādau śikhini śalabhavat bhṛṅgavatsārabhāgī
bhūyāsaṃ kintu tadvaddhanacayanavaśānmāhamīśa praṇeśam ||5||
mā baddhyāsaṃ taruṇyā gaja iva vaśayā nārjayeyaṃ dhanaughaṃ
hartānyastaṃ hi mādhvīhara iva mṛgavanmā muhaṃ grāmyagītaiḥ |
nātyāsajjeya bhojye jhaṣa iva baliśe piṅgalāvannirāśaḥ
supyāṃ bhartavyayogāt kurara iva vibho sāmiṣo'nyairna hanyai ||6||
varteya tyaktamānaḥ sukhamatiśiśuvannissahāyaścareyaṃ
kanyāyā ekaśeṣo valaya iva vibho varjitānyonyaghoṣaḥ |
tvaccitto nāvabudhyai paramiṣukṛdiva kṣmābhṛdāyānaghoṣaṃ
geheṣvanyapraṇīteṣvahiriva nivasānyundurormandireṣu ||7||
tvayyeva tvatkṛtaṃ tvaṃ kṣapayasi jagadityūrṇanābhāt pratīyāṃ
tvaccintā tvatsvarūpaṃ kuruta iti dṛḍhaṃ śikṣaye peśakārāt |
viḍbhasmātmā ca deho bhavati guruvaro yo vivekaṃ viraktiṃ
dhatte sañcintyamāno mama tu bahurujāpīḍito'yaṃ viśeṣāt ||8||
hī hī me dehamohaṃ tyaja pavanapurādhīśa yatpremaheto-
rgehe vitte kalatrādiṣu ca vivaśitāstvatpadaṃ vismaranti |
so'yaṃ vahneśśuno vā paramiha parataḥ sāmpratañcākṣikarṇa-
tvagjihvādyā vikarṣantyavaśamata itaḥ ko'pi na tvatpadābje ||9||
durvāro dehamoho yadi punaradhunā tarhi niśśeṣarogān
hṛtvā bhaktiṃ draḍhiṣṭhāṃ kuru tava padapaṅkeruhe paṅkajākṣa |
nūnaṃ nānābhavānte samadhigatamamuṃ muktidaṃ vipradehaṃ
kṣudre hā hanta mā mā kṣipa viṣayarase pāhi māṃ māruteśa ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
बन्धुस्नेहं विजह्यां तव हि करुणया त्वय्युपावेशितात्मा
सर्वं त्यक्त्वा चरेयं सकलमपि जगद्वीक्ष्य मायाविलासम् ।
नानात्वाद्भ्रान्तिजन्यात् सति खलु गुणदोषावबोधे विधिर्वा
व्यासेधो वा कथं तौ त्वयि निहितमतेर्वीतवैषम्यबुद्धेः ॥1॥
क्षुत्तृष्णालोपमात्रे सततकृतधियो जन्तवः सन्त्यनन्ता-
स्तेभ्यो विज्ञानवत्त्वात् पुरुष इह वरस्तज्जनिर्दुर्लभैव ।
तत्राप्यात्मात्मनः स्यात्सुहृदपि च रिपुर्यस्त्वयि न्यस्तचेता-
स्तापोच्छित्तेरुपायं स्मरति स हि सुहृत् स्वात्मवैरी ततोऽन्यः ॥2॥
त्वत्कारुण्ये प्रवृत्ते क इव नहि गुरुर्लोकवृत्तेऽपि भूमन्
सर्वाक्रान्तापि भूमिर्नहि चलति ततस्सत्क्षमां शिक्षयेयम् ।
गृह्णीयामीश तत्तद्विषयपरिचयेऽप्यप्रसक्तिं समीरात्
व्याप्तत्वञ्चात्मनो मे गगनगुरुवशाद्भातु निर्लेपता च ॥3
स्वच्छः स्यां पावनोऽहं मधुर उदकवद्वह्निवन्मा स्म गृह्णां
सर्वान्नीनोऽपि दोषं तरुषु तमिव मां सर्वभूतेष्ववेयाम् ।
पुष्टिर्नष्टिः कलानां शशिन इव तनोर्नात्मनोऽस्तीति विद्यां
तोयादिव्यस्तमार्ताण्डवदपि च तनुष्वेकतां त्वत्प्रसादात् ॥4॥
स्नेहाद्व्याधात्तपुत्रप्रणयमृतकपोतायितो मा स्म भूवं
प्राप्तं प्राश्नन् सहेय क्षुधमपि शयुवत् सिन्धुवत्स्यामगाधः ।
मा पप्तं योषिदादौ शिखिनि शलभवत् भृङ्गवत्सारभागी
भूयासं किन्तु तद्वद्धनचयनवशान्माहमीश प्रणेशम् ॥5॥
मा बद्ध्यासं तरुण्या गज इव वशया नार्जयेयं धनौघं
हर्तान्यस्तं हि माध्वीहर इव मृगवन्मा मुहं ग्राम्यगीतैः ।
नात्यासज्जेय भोज्ये झष इव बलिशे पिङ्गलावन्निराशः
सुप्यां भर्तव्ययोगात् कुरर इव विभो सामिषोऽन्यैर्न हन्यै ॥6॥
वर्तेय त्यक्तमानः सुखमतिशिशुवन्निस्सहायश्चरेयं
कन्याया एकशेषो वलय इव विभो वर्जितान्योन्यघोषः ।
त्वच्चित्तो नावबुध्यै परमिषुकृदिव क्ष्माभृदायानघोषं
गेहेष्वन्यप्रणीतेष्वहिरिव निवसान्युन्दुरोर्मन्दिरेषु ॥7॥
त्वय्येव त्वत्कृतं त्वं क्षपयसि जगदित्यूर्णनाभात् प्रतीयां
त्वच्चिन्ता त्वत्स्वरूपं कुरुत इति दृढं शिक्षये पेशकारात् ।
विड्भस्मात्मा च देहो भवति गुरुवरो यो विवेकं विरक्तिं
धत्ते सञ्चिन्त्यमानो मम तु बहुरुजापीडितोऽयं विशेषात् ॥8॥
ही ही मे देहमोहं त्यज पवनपुराधीश यत्प्रेमहेतो-
र्गेहे वित्ते कलत्रादिषु च विवशितास्त्वत्पदं विस्मरन्ति ।
सोऽयं वह्नेश्शुनो वा परमिह परतः साम्प्रतञ्चाक्षिकर्ण-
त्वग्जिह्वाद्या विकर्षन्त्यवशमत इतः कोऽपि न त्वत्पदाब्जे ॥9॥
दुर्वारो देहमोहो यदि पुनरधुना तर्हि निश्शेषरोगान्
हृत्वा भक्तिं द्रढिष्ठां कुरु तव पदपङ्केरुहे पङ्कजाक्ष ।
नूनं नानाभवान्ते समधिगतममुं मुक्तिदं विप्रदेहं
क्षुद्रे हा हन्त मा मा क्षिप विषयरसे पाहि मां मारुतेश ॥10॥
bandhusnehaṃ vijahyāṃ tava hi karuṇayā tvayyupāveśitātmā
sarvaṃ tyaktvā careyaṃ sakalamapi jagadvīkṣya māyāvilāsam |
nānātvādbhrāntijanyāt sati khalu guṇadoṣāvabodhe vidhirvā
vyāsedho vā kathaṃ tau tvayi nihitamatervītavaiṣamyabuddheḥ ||1||
kṣuttṛṣṇālopamātre satatakṛtadhiyo jantavaḥ santyanantā-
stebhyo vijñānavattvāt puruṣa iha varastajjanirdurlabhaiva |
tatrāpyātmātmanaḥ syātsuhṛdapi ca ripuryastvayi nyastacetā-
stāpocchitterupāyaṃ smarati sa hi suhṛt svātmavairī tato'nyaḥ ||2||
tvatkāruṇye pravṛtte ka iva nahi gururlokavṛtte'pi bhūman
sarvākrāntāpi bhūmirnahi calati tatassatkṣamāṃ śikṣayeyam |
gṛhṇīyāmīśa tattadviṣayaparicaye'pyaprasaktiṃ samīrāt
vyāptatvañcātmano me gaganaguruvaśādbhātu nirlepatā ca ||3
svacchaḥ syāṃ pāvano'haṃ madhura udakavadvahnivanmā sma gṛhṇāṃ
sarvānnīno'pi doṣaṃ taruṣu tamiva māṃ sarvabhūteṣvaveyām |
puṣṭirnaṣṭiḥ kalānāṃ śaśina iva tanornātmano'stīti vidyāṃ
toyādivyastamārtāṇḍavadapi ca tanuṣvekatāṃ tvatprasādāt ||4||
snehādvyādhāttaputrapraṇayamṛtakapotāyito mā sma bhūvaṃ
prāptaṃ prāśnan saheya kṣudhamapi śayuvat sindhuvatsyāmagādhaḥ |
mā paptaṃ yoṣidādau śikhini śalabhavat bhṛṅgavatsārabhāgī
bhūyāsaṃ kintu tadvaddhanacayanavaśānmāhamīśa praṇeśam ||5||
mā baddhyāsaṃ taruṇyā gaja iva vaśayā nārjayeyaṃ dhanaughaṃ
hartānyastaṃ hi mādhvīhara iva mṛgavanmā muhaṃ grāmyagītaiḥ |
nātyāsajjeya bhojye jhaṣa iva baliśe piṅgalāvannirāśaḥ
supyāṃ bhartavyayogāt kurara iva vibho sāmiṣo'nyairna hanyai ||6||
varteya tyaktamānaḥ sukhamatiśiśuvannissahāyaścareyaṃ
kanyāyā ekaśeṣo valaya iva vibho varjitānyonyaghoṣaḥ |
tvaccitto nāvabudhyai paramiṣukṛdiva kṣmābhṛdāyānaghoṣaṃ
geheṣvanyapraṇīteṣvahiriva nivasānyundurormandireṣu ||7||
tvayyeva tvatkṛtaṃ tvaṃ kṣapayasi jagadityūrṇanābhāt pratīyāṃ
tvaccintā tvatsvarūpaṃ kuruta iti dṛḍhaṃ śikṣaye peśakārāt |
viḍbhasmātmā ca deho bhavati guruvaro yo vivekaṃ viraktiṃ
dhatte sañcintyamāno mama tu bahurujāpīḍito'yaṃ viśeṣāt ||8||
hī hī me dehamohaṃ tyaja pavanapurādhīśa yatpremaheto-
rgehe vitte kalatrādiṣu ca vivaśitāstvatpadaṃ vismaranti |
so'yaṃ vahneśśuno vā paramiha parataḥ sāmpratañcākṣikarṇa-
tvagjihvādyā vikarṣantyavaśamata itaḥ ko'pi na tvatpadābje ||9||
durvāro dehamoho yadi punaradhunā tarhi niśśeṣarogān
hṛtvā bhaktiṃ draḍhiṣṭhāṃ kuru tava padapaṅkeruhe paṅkajākṣa |
nūnaṃ nānābhavānte samadhigatamamuṃ muktidaṃ vipradehaṃ
kṣudre hā hanta mā mā kṣipa viṣayarase pāhi māṃ māruteśa ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.