Vishnu

𑌨𑌾𑌰𑌾𑌯𑌣𑍀𑌯𑌂 𑌦𑌶𑌕 5 - 𑌵𑌿𑌰𑌾𑌟𑍍𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑍋𑌤𑍍𑌪𑌤𑍍𑌤𑌿𑌃

Narayaniyam Dashaka 5 - Viratpurushotpattih

🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌵𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌾𑌵𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌨 𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌦𑌭𑌵𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌕𑍃𑌤𑌪𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑌯𑍇
𑌮𑌾𑌯𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌗𑍁𑌣𑌸𑌾𑌮𑍍𑌯𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌵𑌿𑌕𑍃𑌤𑍗 𑌤𑍍𑌵𑌯𑍍𑌯𑌾𑌗𑌤𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌲𑌯𑌮𑍍 ।
𑌨𑍋 𑌮𑍃𑌤𑍍𑌯𑍁𑌶𑍍𑌚 𑌤𑌦𑌾𑌽𑌮𑍃𑌤𑌂 𑌚 𑌸𑌮𑌭𑍂𑌨𑍍𑌨𑌾𑌹𑍍𑌨𑍋 𑌨 𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑍇𑌃 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌿-
𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰𑍈𑌕𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌶𑌿𑌷𑍍𑌯𑌥𑌾𑌃 𑌕𑌿𑌲 𑌪𑌰𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ॥1॥
𑌕𑌾𑌲𑌃 𑌕𑌰𑍍𑌮 𑌗𑍁𑌣𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌜𑍀𑌵𑌨𑌿𑌵𑌹𑌾 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌂 𑌚 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌵𑌿𑌭𑍋
𑌚𑌿𑌲𑍍𑌲𑍀𑌲𑌾𑌰𑌤𑌿𑌮𑍇𑌯𑍁𑌷𑌿 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿 𑌤𑌦𑌾 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌲𑍀𑌨𑌤𑌾𑌮𑌾𑌯𑌯𑍁𑌃 ।
𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌨𑍈𑌵 𑌵𑌦𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌯𑌿 𑌭𑍋𑌃 𑌶𑌕𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌤𑌾𑌂
𑌨𑍋 𑌚𑍇𑌤𑍍 𑌕𑌿𑌂 𑌗𑌗𑌨𑌪𑍍𑌰𑌸𑍂𑌨𑌸𑌦𑍃𑌶𑌾𑌂 𑌭𑍂𑌯𑍋 𑌭𑌵𑍇𑌤𑍍𑌸𑌮𑍍𑌭𑌵𑌃 ॥2॥
𑌏𑌵𑌂 𑌚 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌪𑌰𑌾𑌰𑍍𑌧𑌕𑌾𑌲𑌵𑌿𑌗𑌤𑌾𑌵𑍀𑌕𑍍𑌷𑌾𑌂 𑌸𑌿𑌸𑍃𑌕𑍍𑌷𑌾𑌤𑍍𑌮𑌿𑌕𑌾𑌂
𑌬𑌿𑌭𑍍𑌰𑌾𑌣𑍇 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿 𑌚𑍁𑌕𑍍𑌷𑍁𑌭𑍇 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌭𑍁𑌵𑌨𑍀𑌭𑌾𑌵𑌾𑌯 𑌮𑌾𑌯𑌾 𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑍍 ।
𑌮𑌾𑌯𑌾𑌤𑌃 𑌖𑌲𑍁 𑌕𑌾𑌲𑌶𑌕𑍍𑌤𑌿𑌰𑌖𑌿𑌲𑌾𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌭𑌾𑌵𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌚
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌦𑍁𑌰𑍍𑌭𑍂𑌯 𑌗𑍁𑌣𑌾𑌨𑍍𑌵𑌿𑌕𑌾𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌦𑌧𑍁𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌸𑌹𑌾𑌯𑌕𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌮𑍍 ॥3॥
𑌮𑌾𑌯𑌾𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌹𑌿𑌤𑍋𑌽𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌵𑌪𑍁𑌷𑌾 𑌸𑌾𑌕𑍍𑌷𑍀𑌤𑌿 𑌗𑍀𑌤𑍋 𑌭𑌵𑌾𑌨𑍍
𑌭𑍇𑌦𑍈𑌸𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌬𑌿𑌮𑍍𑌬𑌤𑍋 𑌵𑌿𑌵𑌿𑌶𑌿𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌜𑍀𑌵𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌨𑍈𑌵𑌾𑌪𑌰𑌃 ।
𑌕𑌾𑌲𑌾𑌦𑌿𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌬𑍋𑌧𑌿𑌤𑌾𑌽𑌥 𑌭𑌵𑌤𑌾 𑌸𑌞𑍍𑌚𑍋𑌦𑌿𑌤𑌾 𑌚 𑌸𑍍𑌵𑌯𑌂
𑌮𑌾𑌯𑌾 𑌸𑌾 𑌖𑌲𑍁 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌸𑍃𑌜𑌦𑍍𑌯𑍋𑌽𑌸𑍗 𑌮𑌹𑌾𑌨𑍁𑌚𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥4॥
𑌤𑌤𑍍𑌰𑌾𑌸𑍗 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌗𑍁𑌣𑌾𑌤𑍍𑌮𑌕𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌨𑍍 𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌪𑍍𑌰𑌧𑌾𑌨𑌃 𑌸𑍍𑌵𑌯𑌂
𑌜𑍀𑌵𑍇𑌽𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍 𑌖𑌲𑍁 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌕𑌲𑍍𑌪𑌮𑌹𑌮𑌿𑌤𑍍𑌯𑍁𑌦𑍍𑌬𑍋𑌧𑌨𑌿𑌷𑍍𑌪𑌾𑌦𑍍𑌕𑌃 ।
𑌚𑌕𑍍𑌰𑍇𑌽𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍 𑌸𑌵𑌿𑌕𑌲𑍍𑌪𑌬𑍋𑌧𑌕𑌮𑌹𑌨𑍍𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌨𑍍 𑌖𑌲𑍍𑌵𑌸𑍗
𑌸𑌮𑍍𑌪𑍁𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌗𑍁𑌣𑍈𑌸𑍍𑌤𑌮𑍋𑌽𑌤𑌿𑌬𑌹𑍁𑌲𑌂 𑌵𑌿𑌷𑍍𑌣𑍋 𑌭𑌵𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑍇𑌰𑌣𑌾𑌤𑍍 ॥5॥
𑌸𑍋𑌽𑌹𑌂 𑌚 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌗𑍁𑌣𑌕𑍍𑌰𑌮𑌾𑌤𑍍 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌵𑌿𑌧𑌤𑌾𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌵𑍈𑌕𑌾𑌰𑌿𑌕𑍋
𑌭𑍂𑌯𑌸𑍍𑌤𑍈𑌜𑌸𑌤𑌾𑌮𑌸𑌾𑌵𑌿𑌤𑌿 𑌭𑌵𑌨𑍍𑌨𑌾𑌦𑍍𑌯𑍇𑌨 𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾
𑌦𑍇𑌵𑌾𑌨𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑌾𑌨𑌿𑌨𑍋𑌽𑌕𑍃𑌤 𑌦𑌿𑌶𑌾𑌵𑌾𑌤𑌾𑌰𑍍𑌕𑌪𑌾𑌶𑍍𑌯𑌶𑍍𑌵𑌿𑌨𑍋
𑌵𑌹𑍍𑌨𑍀𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌾𑌚𑍍𑌯𑍁𑌤𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌕𑌾𑌨𑍍 𑌵𑌿𑌧𑍁𑌵𑌿𑌧𑌿𑌶𑍍𑌰𑍀𑌰𑍁𑌦𑍍𑌰𑌶𑌾𑌰𑍀𑌰𑌕𑌾𑌨𑍍 ॥6॥
𑌭𑍂𑌮𑌨𑍍 𑌮𑌾𑌨𑌸𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑍍𑌯𑌹𑌙𑍍𑌕𑍃𑌤𑌿𑌮𑌿𑌲𑌚𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑌾𑌖𑍍𑌯𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑍍𑌯𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑌂
𑌤𑌚𑍍𑌚𑌾𑌨𑍍𑌤𑌃𑌕𑌰𑌣𑌂 𑌵𑌿𑌭𑍋 𑌤𑌵 𑌬𑌲𑌾𑌤𑍍 𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂𑌶 𑌏𑌵𑌾𑌸𑍃𑌜𑌤𑍍 ।
𑌜𑌾𑌤𑌸𑍍𑌤𑍈𑌜𑌸𑌤𑍋 𑌦𑌶𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌗𑌣𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌤𑌾𑌮𑌸𑌾𑌂𑌶𑌾𑌤𑍍𑌪𑍁𑌨-
𑌸𑍍𑌤𑌨𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌨𑌭𑌸𑍋 𑌮𑌰𑍁𑌤𑍍𑌪𑍁𑌰𑌪𑌤𑍇 𑌶𑌬𑍍𑌦𑍋𑌽𑌜𑌨𑌿 𑌤𑍍𑌵𑌦𑍍𑌬𑌲𑌾𑌤𑍍 ॥7॥
𑌶𑍍𑌬𑍍𑌦𑌾𑌦𑍍𑌵𑍍𑌯𑍋𑌮 𑌤𑌤𑌃 𑌸𑌸𑌰𑍍𑌜𑌿𑌥 𑌵𑌿𑌭𑍋 𑌸𑍍𑌪𑌰𑍍𑌶𑌂 𑌤𑌤𑍋 𑌮𑌾𑌰𑍁𑌤𑌂
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌦𑍍𑌰𑍂𑌪𑌮𑌤𑍋 𑌮𑌹𑍋𑌽𑌥 𑌚 𑌰𑌸𑌂 𑌤𑍋𑌯𑌂 𑌚 𑌗𑌨𑍍𑌧𑌂 𑌮𑌹𑍀𑌮𑍍 ।
𑌏𑌵𑌂 𑌮𑌾𑌧𑌵 𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌕𑌲𑌨𑌾𑌦𑌾𑌦𑍍𑌯𑌾𑌦𑍍𑌯𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑌂
𑌭𑍂𑌤𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑌮𑌿𑌮𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌮𑍇𑌵 𑌭𑌗𑌵𑌨𑍍 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌕𑌾𑌶𑌯𑌸𑍍𑌤𑌾𑌮𑌸𑌾𑌤𑍍 ॥8॥
𑌏𑌤𑍇 𑌭𑍂𑌤𑌗𑌣𑌾𑌸𑍍𑌤𑌥𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌗𑌣𑌾 𑌦𑍇𑌵𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌜𑌾𑌤𑌾𑌃 𑌪𑍃𑌥𑌙𑍍-
𑌨𑍋 𑌶𑍇𑌕𑍁𑌰𑍍𑌭𑍁𑌵𑌨𑌾𑌣𑍍𑌡𑌨𑌿𑌰𑍍𑌮𑌿𑌤𑌿𑌵𑌿𑌧𑍗 𑌦𑍇𑌵𑍈𑌰𑌮𑍀𑌭𑌿𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ।
𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌨𑌾𑌨𑌾𑌵𑌿𑌧𑌸𑍂𑌕𑍍𑌤𑌿𑌭𑌿𑌰𑍍𑌨𑍁𑌤𑌗𑍁𑌣𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍𑌯𑌮𑍂𑌨𑍍𑌯𑌾𑌵𑌿𑌶𑌂-
𑌶𑍍𑌚𑍇𑌷𑍍𑌟𑌾𑌶𑌕𑍍𑌤𑌿𑌮𑍁𑌦𑍀𑌰𑍍𑌯 𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌘𑌟𑌯𑌨𑍍 𑌹𑍈𑌰𑌣𑍍𑌯𑌮𑌣𑍍𑌡𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌧𑌾𑌃 ॥9॥
𑌅𑌣𑍍𑌡𑌂 𑌤𑌤𑍍𑌖𑌲𑍁 𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌸𑍃𑌷𑍍𑌟𑌸𑌲𑌿𑌲𑍇𑌽𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌤𑍍 𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌂 𑌸𑌮𑌾𑌃
𑌨𑌿𑌰𑍍𑌭𑌿𑌨𑍍𑌦𑌨𑍍𑌨𑌕𑍃𑌥𑌾𑌶𑍍𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌦𑌶𑌜𑌗𑌦𑍍𑌰𑍂𑌪𑌂 𑌵𑌿𑌰𑌾𑌡𑌾𑌹𑍍𑌵𑌯𑌮𑍍 ।
𑌸𑌾𑌹𑌸𑍍𑌰𑍈𑌃 𑌕𑌰𑌪𑌾𑌦𑌮𑍂𑌰𑍍𑌧𑌨𑌿𑌵𑌹𑍈𑌰𑍍𑌨𑌿𑌶𑍍𑌶𑍇𑌷𑌜𑍀𑌵𑌾𑌤𑍍𑌮𑌕𑍋
𑌨𑌿𑌰𑍍𑌭𑌾𑌤𑍋𑌽𑌸𑌿 𑌮𑌰𑍁𑌤𑍍𑌪𑍁𑌰𑌾𑌧𑌿𑌪 𑌸 𑌮𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌰𑌾𑌯𑌸𑍍𑌵 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌮𑌯𑌾𑌤𑍍 ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
vyaktāvyaktamidaṃ na kiñcidabhavatprākprākṛtaprakṣaye
māyāyāṃ guṇasāmyaruddhavikṛtau tvayyāgatāyāṃ layam |
no mṛtyuśca tadā'mṛtaṃ ca samabhūnnāhno na rātreḥ sthiti-
statraikastvamaśiṣyathāḥ kila parānandaprakāśātmanā ||1||
kālaḥ karma guṇāśca jīvanivahā viśvaṃ ca kāryaṃ vibho
cillīlāratimeyuṣi tvayi tadā nirlīnatāmāyayuḥ |
teṣāṃ naiva vadantyasattvamayi bhoḥ śaktyātmanā tiṣṭhatāṃ
no cet kiṃ gaganaprasūnasadṛśāṃ bhūyo bhavetsambhavaḥ ||2||
evaṃ ca dviparārdhakālavigatāvīkṣāṃ sisṛkṣātmikāṃ
bibhrāṇe tvayi cukṣubhe tribhuvanībhāvāya māyā svayam |
māyātaḥ khalu kālaśaktirakhilādṛṣṭaṃ svabhāvo'pi ca
prādurbhūya guṇānvikāsya vidadhustasyāssahāyakriyām ||3||
māyāsannihito'praviṣṭavapuṣā sākṣīti gīto bhavān
bhedaistāṃ pratibimbato viviśivān jīvo'pi naivāparaḥ |
kālādipratibodhitā'tha bhavatā sañcoditā ca svayaṃ
māyā sā khalu buddhitattvamasṛjadyo'sau mahānucyate ||4||
tatrāsau triguṇātmako'pi ca mahān sattvapradhānaḥ svayaṃ
jīve'smin khalu nirvikalpamahamityudbodhaniṣpādkaḥ |
cakre'smin savikalpabodhakamahantattvaṃ mahān khalvasau
sampuṣṭaṃ triguṇaistamo'tibahulaṃ viṣṇo bhavatpreraṇāt ||5||
so'haṃ ca triguṇakramāt trividhatāmāsādya vaikāriko
bhūyastaijasatāmasāviti bhavannādyena sattvātmanā
devānindriyamānino'kṛta diśāvātārkapāśyaśvino
vahnīndrācyutamitrakān vidhuvidhiśrīrudraśārīrakān ||6||
bhūman mānasabuddhyahaṅkṛtimilaccittākhyavṛttyanvitaṃ
taccāntaḥkaraṇaṃ vibho tava balāt sattvāṃśa evāsṛjat |
jātastaijasato daśendriyagaṇastattāmasāṃśātpuna-
stanmātraṃ nabhaso marutpurapate śabdo'jani tvadbalāt ||7||
śbdādvyoma tataḥ sasarjitha vibho sparśaṃ tato mārutaṃ
tasmādrūpamato maho'tha ca rasaṃ toyaṃ ca gandhaṃ mahīm |
evaṃ mādhava pūrvapūrvakalanādādyādyadharmānvitaṃ
bhūtagrāmamimaṃ tvameva bhagavan prākāśayastāmasāt ||8||
ete bhūtagaṇāstathendriyagaṇā devāśca jātāḥ pṛthaṅ-
no śekurbhuvanāṇḍanirmitividhau devairamībhistadā |
tvaṃ nānāvidhasūktibhirnutaguṇastattvānyamūnyāviśaṃ-
śceṣṭāśaktimudīrya tāni ghaṭayan hairaṇyamaṇḍaṃ vyadhāḥ ||9||
aṇḍaṃ tatkhalu pūrvasṛṣṭasalile'tiṣṭhat sahasraṃ samāḥ
nirbhindannakṛthāścaturdaśajagadrūpaṃ virāḍāhvayam |
sāhasraiḥ karapādamūrdhanivahairniśśeṣajīvātmako
nirbhāto'si marutpurādhipa sa māṃ trāyasva sarvāmayāt ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
व्यक्ताव्यक्तमिदं न किञ्चिदभवत्प्राक्प्राकृतप्रक्षये
मायायां गुणसाम्यरुद्धविकृतौ त्वय्यागतायां लयम् ।
नो मृत्युश्च तदाऽमृतं च समभून्नाह्नो न रात्रेः स्थिति-
स्तत्रैकस्त्वमशिष्यथाः किल परानन्दप्रकाशात्मना ॥1॥
कालः कर्म गुणाश्च जीवनिवहा विश्वं च कार्यं विभो
चिल्लीलारतिमेयुषि त्वयि तदा निर्लीनतामाययुः ।
तेषां नैव वदन्त्यसत्त्वमयि भोः शक्त्यात्मना तिष्ठतां
नो चेत् किं गगनप्रसूनसदृशां भूयो भवेत्सम्भवः ॥2॥
एवं च द्विपरार्धकालविगतावीक्षां सिसृक्षात्मिकां
बिभ्राणे त्वयि चुक्षुभे त्रिभुवनीभावाय माया स्वयम् ।
मायातः खलु कालशक्तिरखिलादृष्टं स्वभावोऽपि च
प्रादुर्भूय गुणान्विकास्य विदधुस्तस्यास्सहायक्रियाम् ॥3॥
मायासन्निहितोऽप्रविष्टवपुषा साक्षीति गीतो भवान्
भेदैस्तां प्रतिबिम्बतो विविशिवान् जीवोऽपि नैवापरः ।
कालादिप्रतिबोधिताऽथ भवता सञ्चोदिता च स्वयं
माया सा खलु बुद्धितत्त्वमसृजद्योऽसौ महानुच्यते ॥4॥
तत्रासौ त्रिगुणात्मकोऽपि च महान् सत्त्वप्रधानः स्वयं
जीवेऽस्मिन् खलु निर्विकल्पमहमित्युद्बोधनिष्पाद्कः ।
चक्रेऽस्मिन् सविकल्पबोधकमहन्तत्त्वं महान् खल्वसौ
सम्पुष्टं त्रिगुणैस्तमोऽतिबहुलं विष्णो भवत्प्रेरणात् ॥5॥
सोऽहं च त्रिगुणक्रमात् त्रिविधतामासाद्य वैकारिको
भूयस्तैजसतामसाविति भवन्नाद्येन सत्त्वात्मना
देवानिन्द्रियमानिनोऽकृत दिशावातार्कपाश्यश्विनो
वह्नीन्द्राच्युतमित्रकान् विधुविधिश्रीरुद्रशारीरकान् ॥6॥
भूमन् मानसबुद्ध्यहङ्कृतिमिलच्चित्ताख्यवृत्त्यन्वितं
तच्चान्तःकरणं विभो तव बलात् सत्त्वांश एवासृजत् ।
जातस्तैजसतो दशेन्द्रियगणस्तत्तामसांशात्पुन-
स्तन्मात्रं नभसो मरुत्पुरपते शब्दोऽजनि त्वद्बलात् ॥7॥
श्ब्दाद्व्योम ततः ससर्जिथ विभो स्पर्शं ततो मारुतं
तस्माद्रूपमतो महोऽथ च रसं तोयं च गन्धं महीम् ।
एवं माधव पूर्वपूर्वकलनादाद्याद्यधर्मान्वितं
भूतग्राममिमं त्वमेव भगवन् प्राकाशयस्तामसात् ॥8॥
एते भूतगणास्तथेन्द्रियगणा देवाश्च जाताः पृथङ्-
नो शेकुर्भुवनाण्डनिर्मितिविधौ देवैरमीभिस्तदा ।
त्वं नानाविधसूक्तिभिर्नुतगुणस्तत्त्वान्यमून्याविशं-
श्चेष्टाशक्तिमुदीर्य तानि घटयन् हैरण्यमण्डं व्यधाः ॥9॥
अण्डं तत्खलु पूर्वसृष्टसलिलेऽतिष्ठत् सहस्रं समाः
निर्भिन्दन्नकृथाश्चतुर्दशजगद्रूपं विराडाह्वयम् ।
साहस्रैः करपादमूर्धनिवहैर्निश्शेषजीवात्मको
निर्भातोऽसि मरुत्पुराधिप स मां त्रायस्व सर्वामयात् ॥10॥
vyaktāvyaktamidaṃ na kiñcidabhavatprākprākṛtaprakṣaye
māyāyāṃ guṇasāmyaruddhavikṛtau tvayyāgatāyāṃ layam |
no mṛtyuśca tadā'mṛtaṃ ca samabhūnnāhno na rātreḥ sthiti-
statraikastvamaśiṣyathāḥ kila parānandaprakāśātmanā ||1||
kālaḥ karma guṇāśca jīvanivahā viśvaṃ ca kāryaṃ vibho
cillīlāratimeyuṣi tvayi tadā nirlīnatāmāyayuḥ |
teṣāṃ naiva vadantyasattvamayi bhoḥ śaktyātmanā tiṣṭhatāṃ
no cet kiṃ gaganaprasūnasadṛśāṃ bhūyo bhavetsambhavaḥ ||2||
evaṃ ca dviparārdhakālavigatāvīkṣāṃ sisṛkṣātmikāṃ
bibhrāṇe tvayi cukṣubhe tribhuvanībhāvāya māyā svayam |
māyātaḥ khalu kālaśaktirakhilādṛṣṭaṃ svabhāvo'pi ca
prādurbhūya guṇānvikāsya vidadhustasyāssahāyakriyām ||3||
māyāsannihito'praviṣṭavapuṣā sākṣīti gīto bhavān
bhedaistāṃ pratibimbato viviśivān jīvo'pi naivāparaḥ |
kālādipratibodhitā'tha bhavatā sañcoditā ca svayaṃ
māyā sā khalu buddhitattvamasṛjadyo'sau mahānucyate ||4||
tatrāsau triguṇātmako'pi ca mahān sattvapradhānaḥ svayaṃ
jīve'smin khalu nirvikalpamahamityudbodhaniṣpādkaḥ |
cakre'smin savikalpabodhakamahantattvaṃ mahān khalvasau
sampuṣṭaṃ triguṇaistamo'tibahulaṃ viṣṇo bhavatpreraṇāt ||5||
so'haṃ ca triguṇakramāt trividhatāmāsādya vaikāriko
bhūyastaijasatāmasāviti bhavannādyena sattvātmanā
devānindriyamānino'kṛta diśāvātārkapāśyaśvino
vahnīndrācyutamitrakān vidhuvidhiśrīrudraśārīrakān ||6||
bhūman mānasabuddhyahaṅkṛtimilaccittākhyavṛttyanvitaṃ
taccāntaḥkaraṇaṃ vibho tava balāt sattvāṃśa evāsṛjat |
jātastaijasato daśendriyagaṇastattāmasāṃśātpuna-
stanmātraṃ nabhaso marutpurapate śabdo'jani tvadbalāt ||7||
śbdādvyoma tataḥ sasarjitha vibho sparśaṃ tato mārutaṃ
tasmādrūpamato maho'tha ca rasaṃ toyaṃ ca gandhaṃ mahīm |
evaṃ mādhava pūrvapūrvakalanādādyādyadharmānvitaṃ
bhūtagrāmamimaṃ tvameva bhagavan prākāśayastāmasāt ||8||
ete bhūtagaṇāstathendriyagaṇā devāśca jātāḥ pṛthaṅ-
no śekurbhuvanāṇḍanirmitividhau devairamībhistadā |
tvaṃ nānāvidhasūktibhirnutaguṇastattvānyamūnyāviśaṃ-
śceṣṭāśaktimudīrya tāni ghaṭayan hairaṇyamaṇḍaṃ vyadhāḥ ||9||
aṇḍaṃ tatkhalu pūrvasṛṣṭasalile'tiṣṭhat sahasraṃ samāḥ
nirbhindannakṛthāścaturdaśajagadrūpaṃ virāḍāhvayam |
sāhasraiḥ karapādamūrdhanivahairniśśeṣajīvātmako
nirbhāto'si marutpurādhipa sa māṃ trāyasva sarvāmayāt ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in