Vishnu

නාරායණීයං දශක 5 - විරාට්පුරුෂෝත්පත්තිඃ

Narayaniyam Dashaka 5 - Viratpurushotpattih

🖋️ Sinhala script
📄 Download PDF
ව්යක්තාව්යක්තමිදං න කිඤ්චිදභවත්ප්රාක්ප්රාකෘතප්රක්ෂයේ
මායායාං ගුණසාම්යරුද්ධවිකෘතෞ ත්වය්යාගතායාං ලයම් .
නෝ මෘත්යුශ්ච තදා(අ)මෘතං ච සමභූන්නාහ්නෝ න රාත්රේඃ ස්ථිති-
ස්තත්රෛකස්ත්වමශිෂ්යථාඃ කිල පරානන්දප්රකාශාත්මනා ..1..
කාලඃ කර්ම ගුණාශ්ච ජීවනිවහා විශ්වං ච කාර්යං විභෝ
චිල්ලීලාරතිමේයුෂි ත්වයි තදා නිර්ලීනතාමායයුඃ .
තේෂාං නෛව වදන්ත්යසත්ත්වමයි භෝඃ ශක්ත්යාත්මනා තිෂ්ඨතාං
නෝ චේත් කිං ගගනප්රසූනසදෘශාං භූයෝ භවේත්සම්භවඃ ..2..
ඒවං ච ද්විපරාර්ධකාලවිගතාවීක්ෂාං සිසෘක්ෂාත්මිකාං
බිභ්රාණේ ත්වයි චුක්ෂුභේ ත්රිභුවනීභාවාය මායා ස්වයම් .
මායාතඃ ඛලු කාලශක්තිරඛිලාදෘෂ්ටං ස්වභාවෝ(අ)පි ච
ප්රාදුර්භූය ගුණාන්විකාස්ය විදධුස්තස්යාස්සහායක්රියාම් ..3..
මායාසන්නිහිතෝ(අ)ප්රවිෂ්ටවපුෂා සාක්ෂීති ගීතෝ භවාන්
භේදෛස්තාං ප්රතිබිම්බතෝ විවිශිවාන් ජීවෝ(අ)පි නෛවාපරඃ .
කාලාදිප්රතිබෝධිතා(අ)ථ භවතා සඤ්චෝදිතා ච ස්වයං
මායා සා ඛලු බුද්ධිතත්ත්වමසෘජද්යෝ(අ)සෞ මහානුච්යතේ ..4..
තත්රාසෞ ත්රිගුණාත්මකෝ(අ)පි ච මහාන් සත්ත්වප්රධානඃ ස්වයං
ජීවේ(අ)ස්මින් ඛලු නිර්විකල්පමහමිත්යුද්බෝධනිෂ්පාද්කඃ .
චක්රේ(අ)ස්මින් සවිකල්පබෝධකමහන්තත්ත්වං මහාන් ඛල්වසෞ
සම්පුෂ්ටං ත්රිගුණෛස්තමෝ(අ)තිබහුලං විෂ්ණෝ භවත්ප්රේරණාත් ..5..
සෝ(අ)හං ච ත්රිගුණක්රමාත් ත්රිවිධතාමාසාද්ය වෛකාරිකෝ
භූයස්තෛජසතාමසාවිති භවන්නාද්යේන සත්ත්වාත්මනා
දේවානින්ද්රියමානිනෝ(අ)කෘත දිශාවාතාර්කපාශ්යශ්විනෝ
වහ්නීන්ද්රාච්යුතමිත්රකාන් විධුවිධිශ්රීරුද්රශාරීරකාන් ..6..
භූමන් මානසබුද්ධ්යහඞ්කෘතිමිලච්චිත්තාඛ්යවෘත්ත්යන්විතං
තච්චාන්තඃකරණං විභෝ තව බලාත් සත්ත්වාංශ ඒවාසෘජත් .
ජාතස්තෛජසතෝ දශේන්ද්රියගණස්තත්තාමසාංශාත්පුන-
ස්තන්මාත්රං නභසෝ මරුත්පුරපතේ ශබ්දෝ(අ)ජනි ත්වද්බලාත් ..7..
ශ්බ්දාද්ව්යෝම තතඃ සසර්ජිථ විභෝ ස්පර්ශං තතෝ මාරුතං
තස්මාද්රූපමතෝ මහෝ(අ)ථ ච රසං තෝයං ච ගන්ධං මහීම් .
ඒවං මාධව පූර්වපූර්වකලනාදාද්යාද්යධර්මාන්විතං
භූතග්රාමමිමං ත්වමේව භගවන් ප්රාකාශයස්තාමසාත් ..8..
ඒතේ භූතගණාස්තථේන්ද්රියගණා දේවාශ්ච ජාතාඃ පෘථඞ්-
නෝ ශේකුර්භුවනාණ්ඩනිර්මිතිවිධෞ දේවෛරමීභිස්තදා .
ත්වං නානාවිධසූක්තිභිර්නුතගුණස්තත්ත්වාන්යමූන්යාවිශං-
ශ්චේෂ්ටාශක්තිමුදීර්ය තානි ඝටයන් හෛරණ්යමණ්ඩං ව්යධාඃ ..9..
අණ්ඩං තත්ඛලු පූර්වසෘෂ්ටසලිලේ(අ)තිෂ්ඨත් සහස්රං සමාඃ
නිර්භින්දන්නකෘථාශ්චතුර්දශජගද්රූපං විරාඩාහ්වයම් .
සාහස්රෛඃ කරපාදමූර්ධනිවහෛර්නිශ්ශේෂජීවාත්මකෝ
නිර්භාතෝ(අ)සි මරුත්පුරාධිප ස මාං ත්රායස්ව සර්වාමයාත් ..10..
Roman (IAST) Transliteration
vyaktāvyaktamidaṃ na kiñcidabhavatprākprākṛtaprakṣaye
māyāyāṃ guṇasāmyaruddhavikṛtau tvayyāgatāyāṃ layam |
no mṛtyuśca tadā'mṛtaṃ ca samabhūnnāhno na rātreḥ sthiti-
statraikastvamaśiṣyathāḥ kila parānandaprakāśātmanā ||1||
kālaḥ karma guṇāśca jīvanivahā viśvaṃ ca kāryaṃ vibho
cillīlāratimeyuṣi tvayi tadā nirlīnatāmāyayuḥ |
teṣāṃ naiva vadantyasattvamayi bhoḥ śaktyātmanā tiṣṭhatāṃ
no cet kiṃ gaganaprasūnasadṛśāṃ bhūyo bhavetsambhavaḥ ||2||
evaṃ ca dviparārdhakālavigatāvīkṣāṃ sisṛkṣātmikāṃ
bibhrāṇe tvayi cukṣubhe tribhuvanībhāvāya māyā svayam |
māyātaḥ khalu kālaśaktirakhilādṛṣṭaṃ svabhāvo'pi ca
prādurbhūya guṇānvikāsya vidadhustasyāssahāyakriyām ||3||
māyāsannihito'praviṣṭavapuṣā sākṣīti gīto bhavān
bhedaistāṃ pratibimbato viviśivān jīvo'pi naivāparaḥ |
kālādipratibodhitā'tha bhavatā sañcoditā ca svayaṃ
māyā sā khalu buddhitattvamasṛjadyo'sau mahānucyate ||4||
tatrāsau triguṇātmako'pi ca mahān sattvapradhānaḥ svayaṃ
jīve'smin khalu nirvikalpamahamityudbodhaniṣpādkaḥ |
cakre'smin savikalpabodhakamahantattvaṃ mahān khalvasau
sampuṣṭaṃ triguṇaistamo'tibahulaṃ viṣṇo bhavatpreraṇāt ||5||
so'haṃ ca triguṇakramāt trividhatāmāsādya vaikāriko
bhūyastaijasatāmasāviti bhavannādyena sattvātmanā
devānindriyamānino'kṛta diśāvātārkapāśyaśvino
vahnīndrācyutamitrakān vidhuvidhiśrīrudraśārīrakān ||6||
bhūman mānasabuddhyahaṅkṛtimilaccittākhyavṛttyanvitaṃ
taccāntaḥkaraṇaṃ vibho tava balāt sattvāṃśa evāsṛjat |
jātastaijasato daśendriyagaṇastattāmasāṃśātpuna-
stanmātraṃ nabhaso marutpurapate śabdo'jani tvadbalāt ||7||
śbdādvyoma tataḥ sasarjitha vibho sparśaṃ tato mārutaṃ
tasmādrūpamato maho'tha ca rasaṃ toyaṃ ca gandhaṃ mahīm |
evaṃ mādhava pūrvapūrvakalanādādyādyadharmānvitaṃ
bhūtagrāmamimaṃ tvameva bhagavan prākāśayastāmasāt ||8||
ete bhūtagaṇāstathendriyagaṇā devāśca jātāḥ pṛthaṅ-
no śekurbhuvanāṇḍanirmitividhau devairamībhistadā |
tvaṃ nānāvidhasūktibhirnutaguṇastattvānyamūnyāviśaṃ-
śceṣṭāśaktimudīrya tāni ghaṭayan hairaṇyamaṇḍaṃ vyadhāḥ ||9||
aṇḍaṃ tatkhalu pūrvasṛṣṭasalile'tiṣṭhat sahasraṃ samāḥ
nirbhindannakṛthāścaturdaśajagadrūpaṃ virāḍāhvayam |
sāhasraiḥ karapādamūrdhanivahairniśśeṣajīvātmako
nirbhāto'si marutpurādhipa sa māṃ trāyasva sarvāmayāt ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
व्यक्ताव्यक्तमिदं न किञ्चिदभवत्प्राक्प्राकृतप्रक्षये
मायायां गुणसाम्यरुद्धविकृतौ त्वय्यागतायां लयम् ।
नो मृत्युश्च तदाऽमृतं च समभून्नाह्नो न रात्रेः स्थिति-
स्तत्रैकस्त्वमशिष्यथाः किल परानन्दप्रकाशात्मना ॥1॥
कालः कर्म गुणाश्च जीवनिवहा विश्वं च कार्यं विभो
चिल्लीलारतिमेयुषि त्वयि तदा निर्लीनतामाययुः ।
तेषां नैव वदन्त्यसत्त्वमयि भोः शक्त्यात्मना तिष्ठतां
नो चेत् किं गगनप्रसूनसदृशां भूयो भवेत्सम्भवः ॥2॥
एवं च द्विपरार्धकालविगतावीक्षां सिसृक्षात्मिकां
बिभ्राणे त्वयि चुक्षुभे त्रिभुवनीभावाय माया स्वयम् ।
मायातः खलु कालशक्तिरखिलादृष्टं स्वभावोऽपि च
प्रादुर्भूय गुणान्विकास्य विदधुस्तस्यास्सहायक्रियाम् ॥3॥
मायासन्निहितोऽप्रविष्टवपुषा साक्षीति गीतो भवान्
भेदैस्तां प्रतिबिम्बतो विविशिवान् जीवोऽपि नैवापरः ।
कालादिप्रतिबोधिताऽथ भवता सञ्चोदिता च स्वयं
माया सा खलु बुद्धितत्त्वमसृजद्योऽसौ महानुच्यते ॥4॥
तत्रासौ त्रिगुणात्मकोऽपि च महान् सत्त्वप्रधानः स्वयं
जीवेऽस्मिन् खलु निर्विकल्पमहमित्युद्बोधनिष्पाद्कः ।
चक्रेऽस्मिन् सविकल्पबोधकमहन्तत्त्वं महान् खल्वसौ
सम्पुष्टं त्रिगुणैस्तमोऽतिबहुलं विष्णो भवत्प्रेरणात् ॥5॥
सोऽहं च त्रिगुणक्रमात् त्रिविधतामासाद्य वैकारिको
भूयस्तैजसतामसाविति भवन्नाद्येन सत्त्वात्मना
देवानिन्द्रियमानिनोऽकृत दिशावातार्कपाश्यश्विनो
वह्नीन्द्राच्युतमित्रकान् विधुविधिश्रीरुद्रशारीरकान् ॥6॥
भूमन् मानसबुद्ध्यहङ्कृतिमिलच्चित्ताख्यवृत्त्यन्वितं
तच्चान्तःकरणं विभो तव बलात् सत्त्वांश एवासृजत् ।
जातस्तैजसतो दशेन्द्रियगणस्तत्तामसांशात्पुन-
स्तन्मात्रं नभसो मरुत्पुरपते शब्दोऽजनि त्वद्बलात् ॥7॥
श्ब्दाद्व्योम ततः ससर्जिथ विभो स्पर्शं ततो मारुतं
तस्माद्रूपमतो महोऽथ च रसं तोयं च गन्धं महीम् ।
एवं माधव पूर्वपूर्वकलनादाद्याद्यधर्मान्वितं
भूतग्राममिमं त्वमेव भगवन् प्राकाशयस्तामसात् ॥8॥
एते भूतगणास्तथेन्द्रियगणा देवाश्च जाताः पृथङ्-
नो शेकुर्भुवनाण्डनिर्मितिविधौ देवैरमीभिस्तदा ।
त्वं नानाविधसूक्तिभिर्नुतगुणस्तत्त्वान्यमून्याविशं-
श्चेष्टाशक्तिमुदीर्य तानि घटयन् हैरण्यमण्डं व्यधाः ॥9॥
अण्डं तत्खलु पूर्वसृष्टसलिलेऽतिष्ठत् सहस्रं समाः
निर्भिन्दन्नकृथाश्चतुर्दशजगद्रूपं विराडाह्वयम् ।
साहस्रैः करपादमूर्धनिवहैर्निश्शेषजीवात्मको
निर्भातोऽसि मरुत्पुराधिप स मां त्रायस्व सर्वामयात् ॥10॥
vyaktāvyaktamidaṃ na kiñcidabhavatprākprākṛtaprakṣaye
māyāyāṃ guṇasāmyaruddhavikṛtau tvayyāgatāyāṃ layam |
no mṛtyuśca tadā'mṛtaṃ ca samabhūnnāhno na rātreḥ sthiti-
statraikastvamaśiṣyathāḥ kila parānandaprakāśātmanā ||1||
kālaḥ karma guṇāśca jīvanivahā viśvaṃ ca kāryaṃ vibho
cillīlāratimeyuṣi tvayi tadā nirlīnatāmāyayuḥ |
teṣāṃ naiva vadantyasattvamayi bhoḥ śaktyātmanā tiṣṭhatāṃ
no cet kiṃ gaganaprasūnasadṛśāṃ bhūyo bhavetsambhavaḥ ||2||
evaṃ ca dviparārdhakālavigatāvīkṣāṃ sisṛkṣātmikāṃ
bibhrāṇe tvayi cukṣubhe tribhuvanībhāvāya māyā svayam |
māyātaḥ khalu kālaśaktirakhilādṛṣṭaṃ svabhāvo'pi ca
prādurbhūya guṇānvikāsya vidadhustasyāssahāyakriyām ||3||
māyāsannihito'praviṣṭavapuṣā sākṣīti gīto bhavān
bhedaistāṃ pratibimbato viviśivān jīvo'pi naivāparaḥ |
kālādipratibodhitā'tha bhavatā sañcoditā ca svayaṃ
māyā sā khalu buddhitattvamasṛjadyo'sau mahānucyate ||4||
tatrāsau triguṇātmako'pi ca mahān sattvapradhānaḥ svayaṃ
jīve'smin khalu nirvikalpamahamityudbodhaniṣpādkaḥ |
cakre'smin savikalpabodhakamahantattvaṃ mahān khalvasau
sampuṣṭaṃ triguṇaistamo'tibahulaṃ viṣṇo bhavatpreraṇāt ||5||
so'haṃ ca triguṇakramāt trividhatāmāsādya vaikāriko
bhūyastaijasatāmasāviti bhavannādyena sattvātmanā
devānindriyamānino'kṛta diśāvātārkapāśyaśvino
vahnīndrācyutamitrakān vidhuvidhiśrīrudraśārīrakān ||6||
bhūman mānasabuddhyahaṅkṛtimilaccittākhyavṛttyanvitaṃ
taccāntaḥkaraṇaṃ vibho tava balāt sattvāṃśa evāsṛjat |
jātastaijasato daśendriyagaṇastattāmasāṃśātpuna-
stanmātraṃ nabhaso marutpurapate śabdo'jani tvadbalāt ||7||
śbdādvyoma tataḥ sasarjitha vibho sparśaṃ tato mārutaṃ
tasmādrūpamato maho'tha ca rasaṃ toyaṃ ca gandhaṃ mahīm |
evaṃ mādhava pūrvapūrvakalanādādyādyadharmānvitaṃ
bhūtagrāmamimaṃ tvameva bhagavan prākāśayastāmasāt ||8||
ete bhūtagaṇāstathendriyagaṇā devāśca jātāḥ pṛthaṅ-
no śekurbhuvanāṇḍanirmitividhau devairamībhistadā |
tvaṃ nānāvidhasūktibhirnutaguṇastattvānyamūnyāviśaṃ-
śceṣṭāśaktimudīrya tāni ghaṭayan hairaṇyamaṇḍaṃ vyadhāḥ ||9||
aṇḍaṃ tatkhalu pūrvasṛṣṭasalile'tiṣṭhat sahasraṃ samāḥ
nirbhindannakṛthāścaturdaśajagadrūpaṃ virāḍāhvayam |
sāhasraiḥ karapādamūrdhanivahairniśśeṣajīvātmako
nirbhāto'si marutpurādhipa sa māṃ trāyasva sarvāmayāt ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in