දශකං 1 - භගවතඃ ස්වරූපං තථා මාහාත්ම්යම්

Dashakam 1 - Bhagavatah Svarupam Tatha Mahatmyam

🖋️ Sinhala script
📄 Download PDF
සාන්ද්රානන්දාවබෝධාත්මකමනුපමිතං කාලදේශාවධිභ්යාං
නිර්මුක්තං නිත්යමුක්තං නිගමශතසහස්රේණ නිර්භාස්යමානම් .
අස්පෂ්ටං දෘෂ්ටමාත්රේ පුනරුරුපුරුෂාර්ථාත්මකං බ්රහ්ම තත්වං
තත්තාවද්භාති සාක්ෂාද් ගුරුපවනපුරේ හන්ත භාග්යං ජනානාම් .. 1 ..
ඒවන්දුර්ලභ්යවස්තුන්යපි සුලභතයා හස්තලබ්ධේ යදන්යත්
තන්වා වාචා ධියා වා භජති බත ජනඃ ක්ෂුද්රතෛව ස්ඵුටේයම් .
ඒතේ තාවද්වයං තු ස්ථිරතරමනසා විශ්වපීඩාපහත්යෛ
නිශ්ශේෂාත්මානමේනං ගුරුපවනපුරාධීශමේවාශ්රයාමඃ .. 2 ..
සත්ත්වං යත්තත් පරාභ්යාමපරිකලනතෝ නිර්මලං තේන තාවත්
භූතෛර්භූතේන්ද්රියෛස්තේ වපුරිති බහුශඃ ශ්රූයතේ ව්යාසවාක්යම්.
තත් ස්වච්ඡ්ත්වාද්යදාච්ඡාදිතපරසුඛචිද්ගර්භනිර්භාසරූපං
තස්මින් ධන්යා රමන්තේ ශ්රුතිමතිමධුරේ සුග්රහේ විග්රහේ තේ .. 3 ..
නිෂ්කම්පේ නිත්යපූර්ණේ නිරවධිපරමානන්දපීයූෂරූපේ
නිර්ලීනානේකමුක්තාවලිසුභගතමේ නිර්මලබ්රහ්මසින්ධෞ .
කල්ලෝලෝල්ලාසතුල්යං ඛලු විමලතරං සත්ත්වමාහුස්තදාත්මා
කස්මාන්නෝ නිෂ්කලස්ත්වං සකල ඉති වචස්ත්වත්කලාස්වේව භූමන් .. 4 ..
නිර්ව්යාපාරෝ(අ)පි නිෂ්කාරණමජ භජසේ යත්ක්රියාමීක්ෂණාඛ්යාං
තේනෛවෝදේති ලීනා ප්රකෘතිරසතිකල්පා(අ)පි කල්පාදිකාලේ.
තස්යාඃ සංශුද්ධමංශං කමපි තමතිරෝධායකං සත්ත්වරූපං
ස ත්වං ධෘත්වා දධාසි ස්වමහිමවිභවාකුණ්ඨ වෛකුණ්ඨ රූපං..5..
තත්තේ ප්රත්යග්රධාරාධරලලිතකලායාවලීකේලිකාරං
ලාවණ්යස්යෛකසාරං සුකෘතිජනදෘශාං පූර්ණපුණ්යාවතාරම්.
ලක්ෂ්මීනිශ්ශඞ්කලීලානිලයනමමෘතස්යන්දසන්දෝහමන්තඃ
සිඤ්චත් සඤ්චින්තකානාං වපුරනුකලයේ මාරුතාගාරනාථ ..6..
කෂ්ටා තේ සෘෂ්ටිචේෂ්ටා බහුතරභවඛේදාවහා ජීවභාජා-
මිත්යේවං පූර්වමාලෝචිතමජිත මයා නෛවමද්යාභිජානේ.
නෝචේජ්ජීවාඃ කථං වා මධුරතරමිදං ත්වද්වපුශ්චිද්රසාර්ද්රං
නේත්රෛඃ ශ්රෝත්රෛශ්ච පීත්වා පරමරසසුධාම්භෝධිපූරේ රමේරන්..7..
නම්රාණාං සන්නිධත්තේ සතතමපි පුරස්තෛරනභ්යර්ථිතාන -
ප්යර්ථාන් කාමානජස්රං විතරති පරමානන්දසාන්ද්රාං ගතිං ච.
ඉත්ථං නිශ්ශේෂලභ්යෝ නිරවධිකඵලඃ පාරිජාතෝ හරේ ත්වං
ක්ෂුද්රං තං ශක්රවාටීද්රුමමභිලෂති ව්යර්ථමර්ථිව්රජෝ(අ)යම්..8..
කාරුණ්යාත්කාමමන්යං දදති ඛලු පරේ ස්වාත්මදස්ත්වං විශේෂා-
දෛශ්වර්යාදීශතේ(අ)න්යේ ජගති පරජනේ ස්වාත්මනෝ(අ)පීශ්වරස්ත්වම්.
ත්වය්යුච්චෛරාරමන්ති ප්රතිපදමධුරේ චේතනාඃ ස්ඵීතභාග්යා-
ස්ත්වං චාත්මාරාම ඒවේත්යතුලගුණගණාධාර ශෞරේ නමස්තේ..9..
ඓශ්වර්යං ශඞ්කරාදීශ්වරවිනියමනං විශ්වතේජෝහරාණාං
තේජස්සංහාරි වීර්යං විමලමපි යශෝ නිස්පෘහෛශ්චෝපගීතම්.
අඞ්ගාසඞ්ගා සදා ශ්රීරඛිලවිදසි න ක්වාපි තේ සඞ්ගවාර්තා
තද්වාතාගාරවාසින් මුරහර භගවච්ඡබ්දමුඛ්යාශ්රයෝ(අ)සි..10..
Roman (IAST) Transliteration
sāndrānandāvabodhātmakamanupamitaṃ kāladeśāvadhibhyāṃ
nirmuktaṃ nityamuktaṃ nigamaśatasahasreṇa nirbhāsyamānam |
aspaṣṭaṃ dṛṣṭamātre punarurupuruṣārthātmakaṃ brahma tatvaṃ
tattāvadbhāti sākṣād gurupavanapure hanta bhāgyaṃ janānām || 1 ||
evandurlabhyavastunyapi sulabhatayā hastalabdhe yadanyat
tanvā vācā dhiyā vā bhajati bata janaḥ kṣudrataiva sphuṭeyam |
ete tāvadvayaṃ tu sthirataramanasā viśvapīḍāpahatyai
niśśeṣātmānamenaṃ gurupavanapurādhīśamevāśrayāmaḥ || 2 ||
sattvaṃ yattat parābhyāmaparikalanato nirmalaṃ tena tāvat
bhūtairbhūtendriyaiste vapuriti bahuśaḥ śrūyate vyāsavākyam|
tat svacchtvādyadācchāditaparasukhacidgarbhanirbhāsarūpaṃ
tasmin dhanyā ramante śrutimatimadhure sugrahe vigrahe te || 3 ||
niṣkampe nityapūrṇe niravadhiparamānandapīyūṣarūpe
nirlīnānekamuktāvalisubhagatame nirmalabrahmasindhau |
kallolollāsatulyaṃ khalu vimalataraṃ sattvamāhustadātmā
kasmānno niṣkalastvaṃ sakala iti vacastvatkalāsveva bhūman || 4 ||
nirvyāpāro'pi niṣkāraṇamaja bhajase yatkriyāmīkṣaṇākhyāṃ
tenaivodeti līnā prakṛtirasatikalpā'pi kalpādikāle|
tasyāḥ saṃśuddhamaṃśaṃ kamapi tamatirodhāyakaṃ sattvarūpaṃ
sa tvaṃ dhṛtvā dadhāsi svamahimavibhavākuṇṭha vaikuṇṭha rūpaṃ||5||
tatte pratyagradhārādharalalitakalāyāvalīkelikāraṃ
lāvaṇyasyaikasāraṃ sukṛtijanadṛśāṃ pūrṇapuṇyāvatāram|
lakṣmīniśśaṅkalīlānilayanamamṛtasyandasandohamantaḥ
siñcat sañcintakānāṃ vapuranukalaye mārutāgāranātha ||6||
kaṣṭā te sṛṣṭiceṣṭā bahutarabhavakhedāvahā jīvabhājā-
mityevaṃ pūrvamālocitamajita mayā naivamadyābhijāne|
nocejjīvāḥ kathaṃ vā madhurataramidaṃ tvadvapuścidrasārdraṃ
netraiḥ śrotraiśca pītvā paramarasasudhāmbhodhipūre rameran||7||
namrāṇāṃ sannidhatte satatamapi purastairanabhyarthitāna -
pyarthān kāmānajasraṃ vitarati paramānandasāndrāṃ gatiṃ ca|
itthaṃ niśśeṣalabhyo niravadhikaphalaḥ pārijāto hare tvaṃ
kṣudraṃ taṃ śakravāṭīdrumamabhilaṣati vyarthamarthivrajo'yam||8||
kāruṇyātkāmamanyaṃ dadati khalu pare svātmadastvaṃ viśeṣā-
daiśvaryādīśate'nye jagati parajane svātmano'pīśvarastvam|
tvayyuccairāramanti pratipadamadhure cetanāḥ sphītabhāgyā-
stvaṃ cātmārāma evetyatulaguṇagaṇādhāra śaure namaste||9||
aiśvaryaṃ śaṅkarādīśvaraviniyamanaṃ viśvatejoharāṇāṃ
tejassaṃhāri vīryaṃ vimalamapi yaśo nispṛhaiścopagītam|
aṅgāsaṅgā sadā śrīrakhilavidasi na kvāpi te saṅgavārtā
tadvātāgāravāsin murahara bhagavacchabdamukhyāśrayo'si||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
सान्द्रानन्दावबोधात्मकमनुपमितं कालदेशावधिभ्यां
निर्मुक्तं नित्यमुक्तं निगमशतसहस्रेण निर्भास्यमानम् ।
अस्पष्टं दृष्टमात्रे पुनरुरुपुरुषार्थात्मकं ब्रह्म तत्वं
तत्तावद्भाति साक्षाद् गुरुपवनपुरे हन्त भाग्यं जनानाम् ॥ 1 ॥
एवन्दुर्लभ्यवस्तुन्यपि सुलभतया हस्तलब्धे यदन्यत्
तन्वा वाचा धिया वा भजति बत जनः क्षुद्रतैव स्फुटेयम् ।
एते तावद्वयं तु स्थिरतरमनसा विश्वपीडापहत्यै
निश्शेषात्मानमेनं गुरुपवनपुराधीशमेवाश्रयामः ॥ 2 ॥
सत्त्वं यत्तत् पराभ्यामपरिकलनतो निर्मलं तेन तावत्
भूतैर्भूतेन्द्रियैस्ते वपुरिति बहुशः श्रूयते व्यासवाक्यम्।
तत् स्वच्छ्त्वाद्यदाच्छादितपरसुखचिद्गर्भनिर्भासरूपं
तस्मिन् धन्या रमन्ते श्रुतिमतिमधुरे सुग्रहे विग्रहे ते ॥ 3 ॥
निष्कम्पे नित्यपूर्णे निरवधिपरमानन्दपीयूषरूपे
निर्लीनानेकमुक्तावलिसुभगतमे निर्मलब्रह्मसिन्धौ ।
कल्लोलोल्लासतुल्यं खलु विमलतरं सत्त्वमाहुस्तदात्मा
कस्मान्नो निष्कलस्त्वं सकल इति वचस्त्वत्कलास्वेव भूमन् ॥ 4 ॥
निर्व्यापारोऽपि निष्कारणमज भजसे यत्क्रियामीक्षणाख्यां
तेनैवोदेति लीना प्रकृतिरसतिकल्पाऽपि कल्पादिकाले।
तस्याः संशुद्धमंशं कमपि तमतिरोधायकं सत्त्वरूपं
स त्वं धृत्वा दधासि स्वमहिमविभवाकुण्ठ वैकुण्ठ रूपं॥5॥
तत्ते प्रत्यग्रधाराधरललितकलायावलीकेलिकारं
लावण्यस्यैकसारं सुकृतिजनदृशां पूर्णपुण्यावतारम्।
लक्ष्मीनिश्शङ्कलीलानिलयनममृतस्यन्दसन्दोहमन्तः
सिञ्चत् सञ्चिन्तकानां वपुरनुकलये मारुतागारनाथ ॥6॥
कष्टा ते सृष्टिचेष्टा बहुतरभवखेदावहा जीवभाजा-
मित्येवं पूर्वमालोचितमजित मया नैवमद्याभिजाने।
नोचेज्जीवाः कथं वा मधुरतरमिदं त्वद्वपुश्चिद्रसार्द्रं
नेत्रैः श्रोत्रैश्च पीत्वा परमरससुधाम्भोधिपूरे रमेरन्॥7॥
नम्राणां सन्निधत्ते सततमपि पुरस्तैरनभ्यर्थितान -
प्यर्थान् कामानजस्रं वितरति परमानन्दसान्द्रां गतिं च।
इत्थं निश्शेषलभ्यो निरवधिकफलः पारिजातो हरे त्वं
क्षुद्रं तं शक्रवाटीद्रुममभिलषति व्यर्थमर्थिव्रजोऽयम्॥8॥
कारुण्यात्काममन्यं ददति खलु परे स्वात्मदस्त्वं विशेषा-
दैश्वर्यादीशतेऽन्ये जगति परजने स्वात्मनोऽपीश्वरस्त्वम्।
त्वय्युच्चैरारमन्ति प्रतिपदमधुरे चेतनाः स्फीतभाग्या-
स्त्वं चात्माराम एवेत्यतुलगुणगणाधार शौरे नमस्ते॥9॥
ऐश्वर्यं शङ्करादीश्वरविनियमनं विश्वतेजोहराणां
तेजस्संहारि वीर्यं विमलमपि यशो निस्पृहैश्चोपगीतम्।
अङ्गासङ्गा सदा श्रीरखिलविदसि न क्वापि ते सङ्गवार्ता
तद्वातागारवासिन् मुरहर भगवच्छब्दमुख्याश्रयोऽसि॥10॥
sāndrānandāvabodhātmakamanupamitaṃ kāladeśāvadhibhyāṃ
nirmuktaṃ nityamuktaṃ nigamaśatasahasreṇa nirbhāsyamānam |
aspaṣṭaṃ dṛṣṭamātre punarurupuruṣārthātmakaṃ brahma tatvaṃ
tattāvadbhāti sākṣād gurupavanapure hanta bhāgyaṃ janānām || 1 ||
evandurlabhyavastunyapi sulabhatayā hastalabdhe yadanyat
tanvā vācā dhiyā vā bhajati bata janaḥ kṣudrataiva sphuṭeyam |
ete tāvadvayaṃ tu sthirataramanasā viśvapīḍāpahatyai
niśśeṣātmānamenaṃ gurupavanapurādhīśamevāśrayāmaḥ || 2 ||
sattvaṃ yattat parābhyāmaparikalanato nirmalaṃ tena tāvat
bhūtairbhūtendriyaiste vapuriti bahuśaḥ śrūyate vyāsavākyam|
tat svacchtvādyadācchāditaparasukhacidgarbhanirbhāsarūpaṃ
tasmin dhanyā ramante śrutimatimadhure sugrahe vigrahe te || 3 ||
niṣkampe nityapūrṇe niravadhiparamānandapīyūṣarūpe
nirlīnānekamuktāvalisubhagatame nirmalabrahmasindhau |
kallolollāsatulyaṃ khalu vimalataraṃ sattvamāhustadātmā
kasmānno niṣkalastvaṃ sakala iti vacastvatkalāsveva bhūman || 4 ||
nirvyāpāro'pi niṣkāraṇamaja bhajase yatkriyāmīkṣaṇākhyāṃ
tenaivodeti līnā prakṛtirasatikalpā'pi kalpādikāle|
tasyāḥ saṃśuddhamaṃśaṃ kamapi tamatirodhāyakaṃ sattvarūpaṃ
sa tvaṃ dhṛtvā dadhāsi svamahimavibhavākuṇṭha vaikuṇṭha rūpaṃ||5||
tatte pratyagradhārādharalalitakalāyāvalīkelikāraṃ
lāvaṇyasyaikasāraṃ sukṛtijanadṛśāṃ pūrṇapuṇyāvatāram|
lakṣmīniśśaṅkalīlānilayanamamṛtasyandasandohamantaḥ
siñcat sañcintakānāṃ vapuranukalaye mārutāgāranātha ||6||
kaṣṭā te sṛṣṭiceṣṭā bahutarabhavakhedāvahā jīvabhājā-
mityevaṃ pūrvamālocitamajita mayā naivamadyābhijāne|
nocejjīvāḥ kathaṃ vā madhurataramidaṃ tvadvapuścidrasārdraṃ
netraiḥ śrotraiśca pītvā paramarasasudhāmbhodhipūre rameran||7||
namrāṇāṃ sannidhatte satatamapi purastairanabhyarthitāna -
pyarthān kāmānajasraṃ vitarati paramānandasāndrāṃ gatiṃ ca|
itthaṃ niśśeṣalabhyo niravadhikaphalaḥ pārijāto hare tvaṃ
kṣudraṃ taṃ śakravāṭīdrumamabhilaṣati vyarthamarthivrajo'yam||8||
kāruṇyātkāmamanyaṃ dadati khalu pare svātmadastvaṃ viśeṣā-
daiśvaryādīśate'nye jagati parajane svātmano'pīśvarastvam|
tvayyuccairāramanti pratipadamadhure cetanāḥ sphītabhāgyā-
stvaṃ cātmārāma evetyatulaguṇagaṇādhāra śaure namaste||9||
aiśvaryaṃ śaṅkarādīśvaraviniyamanaṃ viśvatejoharāṇāṃ
tejassaṃhāri vīryaṃ vimalamapi yaśo nispṛhaiścopagītam|
aṅgāsaṅgā sadā śrīrakhilavidasi na kvāpi te saṅgavārtā
tadvātāgāravāsin murahara bhagavacchabdamukhyāśrayo'si||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in