সান্দ্রানন্দাববোধাত্মকমনুপমিতং কালদেশাবধিভ্যাং
নির্মুক্তং নিত্যমুক্তং নিগমশতসহস্রেণ নির্ভাস্যমানম্ ।
অস্পষ্টং দৃষ্টমাত্রে পুনরুরুপুরুষার্থাত্মকং ব্রহ্ম তত্বং
তত্তাবদ্ভাতি সাক্ষাদ্ গুরুপবনপুরে হন্ত ভাগ্যং জনানাম্ ॥ 1 ॥
এবন্দুর্লভ্যবস্তুন্যপি সুলভতযা হস্তলব্ধে যদন্যত্
তন্বা বাচা ধিযা বা ভজতি বত জনঃ ক্ষুদ্রতৈব স্ফুটেযম্ ।
এতে তাবদ্বযং তু স্থিরতরমনসা বিশ্বপীডাপহত্যৈ
নিশ্শেষাত্মানমেনং গুরুপবনপুরাধীশমেবাশ্রযামঃ ॥ 2 ॥
সত্ত্বং যত্তত্ পরাভ্যামপরিকলনতো নির্মলং তেন তাবত্
ভূতৈর্ভূতেন্দ্রিযৈস্তে বপুরিতি বহুশঃ শ্রূযতে ব্যাসবাক্যম্।
তত্ স্বচ্ছ্ত্বাদ্যদাচ্ছাদিতপরসুখচিদ্গর্ভনির্ভাসরূপং
তস্মিন্ ধন্যা রমন্তে শ্রুতিমতিমধুরে সুগ্রহে বিগ্রহে তে ॥ 3 ॥
নিষ্কম্পে নিত্যপূর্ণে নিরবধিপরমানন্দপীযূষরূপে
নির্লীনানেকমুক্তাবলিসুভগতমে নির্মলব্রহ্মসিন্ধৌ ।
কল্লোলোল্লাসতুল্যং খলু বিমলতরং সত্ত্বমাহুস্তদাত্মা
কস্মান্নো নিষ্কলস্ত্বং সকল ইতি বচস্ত্বত্কলাস্বেব ভূমন্ ॥ 4 ॥
নির্ব্যাপারোঽপি নিষ্কারণমজ ভজসে যত্ক্রিযামীক্ষণাখ্যাং
তেনৈবোদেতি লীনা প্রকৃতিরসতিকল্পাঽপি কল্পাদিকালে।
তস্যাঃ সংশুদ্ধমংশং কমপি তমতিরোধাযকং সত্ত্বরূপং
স ত্বং ধৃত্বা দধাসি স্বমহিমবিভবাকুণ্ঠ বৈকুণ্ঠ রূপং॥5॥
তত্তে প্রত্যগ্রধারাধরললিতকলাযাবলীকেলিকারং
লাবণ্যস্যৈকসারং সুকৃতিজনদৃশাং পূর্ণপুণ্যাবতারম্।
লক্ষ্মীনিশ্শঙ্কলীলানিলযনমমৃতস্যন্দসন্দোহমন্তঃ
সিঞ্চত্ সঞ্চিন্তকানাং বপুরনুকলযে মারুতাগারনাথ ॥6॥
কষ্টা তে সৃষ্টিচেষ্টা বহুতরভবখেদাবহা জীবভাজা-
মিত্যেবং পূর্বমালোচিতমজিত মযা নৈবমদ্যাভিজানে।
নোচেজ্জীবাঃ কথং বা মধুরতরমিদং ত্বদ্বপুশ্চিদ্রসার্দ্রং
নেত্রৈঃ শ্রোত্রৈশ্চ পীত্বা পরমরসসুধাম্ভোধিপূরে রমেরন্॥7॥
নম্রাণাং সন্নিধত্তে সততমপি পুরস্তৈরনভ্যর্থিতান -
প্যর্থান্ কামানজস্রং বিতরতি পরমানন্দসান্দ্রাং গতিং চ।
ইত্থং নিশ্শেষলভ্যো নিরবধিকফলঃ পারিজাতো হরে ত্বং
ক্ষুদ্রং তং শক্রবাটীদ্রুমমভিলষতি ব্যর্থমর্থিব্রজোঽযম্॥8॥
কারুণ্যাত্কামমন্যং দদতি খলু পরে স্বাত্মদস্ত্বং বিশেষা-
দৈশ্বর্যাদীশতেঽন্যে জগতি পরজনে স্বাত্মনোঽপীশ্বরস্ত্বম্।
ত্বয্যুচ্চৈরারমন্তি প্রতিপদমধুরে চেতনাঃ স্ফীতভাগ্যা-
স্ত্বং চাত্মারাম এবেত্যতুলগুণগণাধার শৌরে নমস্তে॥9॥
ঐশ্বর্যং শঙ্করাদীশ্বরবিনিযমনং বিশ্বতেজোহরাণাং
তেজস্সংহারি বীর্যং বিমলমপি যশো নিস্পৃহৈশ্চোপগীতম্।
অঙ্গাসঙ্গা সদা শ্রীরখিলবিদসি ন ক্বাপি তে সঙ্গবার্তা
তদ্বাতাগারবাসিন্ মুরহর ভগবচ্ছব্দমুখ্যাশ্রযোঽসি॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
sāndrānandāvabodhātmakamanupamitaṃ kāladeśāvadhibhyāṃ
nirmuktaṃ nityamuktaṃ nigamaśatasahasreṇa nirbhāsyamānam |
aspaṣṭaṃ dṛṣṭamātre punarurupuruṣārthātmakaṃ brahma tatvaṃ
tattāvadbhāti sākṣād gurupavanapure hanta bhāgyaṃ janānām || 1 ||
evandurlabhyavastunyapi sulabhatayā hastalabdhe yadanyat
tanvā vācā dhiyā vā bhajati bata janaḥ kṣudrataiva sphuṭeyam |
ete tāvadvayaṃ tu sthirataramanasā viśvapīḍāpahatyai
niśśeṣātmānamenaṃ gurupavanapurādhīśamevāśrayāmaḥ || 2 ||
sattvaṃ yattat parābhyāmaparikalanato nirmalaṃ tena tāvat
bhūtairbhūtendriyaiste vapuriti bahuśaḥ śrūyate vyāsavākyam|
tat svacchtvādyadācchāditaparasukhacidgarbhanirbhāsarūpaṃ
tasmin dhanyā ramante śrutimatimadhure sugrahe vigrahe te || 3 ||
niṣkampe nityapūrṇe niravadhiparamānandapīyūṣarūpe
nirlīnānekamuktāvalisubhagatame nirmalabrahmasindhau |
kallolollāsatulyaṃ khalu vimalataraṃ sattvamāhustadātmā
kasmānno niṣkalastvaṃ sakala iti vacastvatkalāsveva bhūman || 4 ||
nirvyāpāro'pi niṣkāraṇamaja bhajase yatkriyāmīkṣaṇākhyāṃ
tenaivodeti līnā prakṛtirasatikalpā'pi kalpādikāle|
tasyāḥ saṃśuddhamaṃśaṃ kamapi tamatirodhāyakaṃ sattvarūpaṃ
sa tvaṃ dhṛtvā dadhāsi svamahimavibhavākuṇṭha vaikuṇṭha rūpaṃ||5||
tatte pratyagradhārādharalalitakalāyāvalīkelikāraṃ
lāvaṇyasyaikasāraṃ sukṛtijanadṛśāṃ pūrṇapuṇyāvatāram|
lakṣmīniśśaṅkalīlānilayanamamṛtasyandasandohamantaḥ
siñcat sañcintakānāṃ vapuranukalaye mārutāgāranātha ||6||
kaṣṭā te sṛṣṭiceṣṭā bahutarabhavakhedāvahā jīvabhājā-
mityevaṃ pūrvamālocitamajita mayā naivamadyābhijāne|
nocejjīvāḥ kathaṃ vā madhurataramidaṃ tvadvapuścidrasārdraṃ
netraiḥ śrotraiśca pītvā paramarasasudhāmbhodhipūre rameran||7||
namrāṇāṃ sannidhatte satatamapi purastairanabhyarthitāna -
pyarthān kāmānajasraṃ vitarati paramānandasāndrāṃ gatiṃ ca|
itthaṃ niśśeṣalabhyo niravadhikaphalaḥ pārijāto hare tvaṃ
kṣudraṃ taṃ śakravāṭīdrumamabhilaṣati vyarthamarthivrajo'yam||8||
kāruṇyātkāmamanyaṃ dadati khalu pare svātmadastvaṃ viśeṣā-
daiśvaryādīśate'nye jagati parajane svātmano'pīśvarastvam|
tvayyuccairāramanti pratipadamadhure cetanāḥ sphītabhāgyā-
stvaṃ cātmārāma evetyatulaguṇagaṇādhāra śaure namaste||9||
aiśvaryaṃ śaṅkarādīśvaraviniyamanaṃ viśvatejoharāṇāṃ
tejassaṃhāri vīryaṃ vimalamapi yaśo nispṛhaiścopagītam|
aṅgāsaṅgā sadā śrīrakhilavidasi na kvāpi te saṅgavārtā
tadvātāgāravāsin murahara bhagavacchabdamukhyāśrayo'si||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
सान्द्रानन्दावबोधात्मकमनुपमितं कालदेशावधिभ्यां
निर्मुक्तं नित्यमुक्तं निगमशतसहस्रेण निर्भास्यमानम् ।
अस्पष्टं दृष्टमात्रे पुनरुरुपुरुषार्थात्मकं ब्रह्म तत्वं
तत्तावद्भाति साक्षाद् गुरुपवनपुरे हन्त भाग्यं जनानाम् ॥ 1 ॥
एवन्दुर्लभ्यवस्तुन्यपि सुलभतया हस्तलब्धे यदन्यत्
तन्वा वाचा धिया वा भजति बत जनः क्षुद्रतैव स्फुटेयम् ।
एते तावद्वयं तु स्थिरतरमनसा विश्वपीडापहत्यै
निश्शेषात्मानमेनं गुरुपवनपुराधीशमेवाश्रयामः ॥ 2 ॥
सत्त्वं यत्तत् पराभ्यामपरिकलनतो निर्मलं तेन तावत्
भूतैर्भूतेन्द्रियैस्ते वपुरिति बहुशः श्रूयते व्यासवाक्यम्।
तत् स्वच्छ्त्वाद्यदाच्छादितपरसुखचिद्गर्भनिर्भासरूपं
तस्मिन् धन्या रमन्ते श्रुतिमतिमधुरे सुग्रहे विग्रहे ते ॥ 3 ॥
निष्कम्पे नित्यपूर्णे निरवधिपरमानन्दपीयूषरूपे
निर्लीनानेकमुक्तावलिसुभगतमे निर्मलब्रह्मसिन्धौ ।
कल्लोलोल्लासतुल्यं खलु विमलतरं सत्त्वमाहुस्तदात्मा
कस्मान्नो निष्कलस्त्वं सकल इति वचस्त्वत्कलास्वेव भूमन् ॥ 4 ॥
निर्व्यापारोऽपि निष्कारणमज भजसे यत्क्रियामीक्षणाख्यां
तेनैवोदेति लीना प्रकृतिरसतिकल्पाऽपि कल्पादिकाले।
तस्याः संशुद्धमंशं कमपि तमतिरोधायकं सत्त्वरूपं
स त्वं धृत्वा दधासि स्वमहिमविभवाकुण्ठ वैकुण्ठ रूपं॥5॥
तत्ते प्रत्यग्रधाराधरललितकलायावलीकेलिकारं
लावण्यस्यैकसारं सुकृतिजनदृशां पूर्णपुण्यावतारम्।
लक्ष्मीनिश्शङ्कलीलानिलयनममृतस्यन्दसन्दोहमन्तः
सिञ्चत् सञ्चिन्तकानां वपुरनुकलये मारुतागारनाथ ॥6॥
कष्टा ते सृष्टिचेष्टा बहुतरभवखेदावहा जीवभाजा-
मित्येवं पूर्वमालोचितमजित मया नैवमद्याभिजाने।
नोचेज्जीवाः कथं वा मधुरतरमिदं त्वद्वपुश्चिद्रसार्द्रं
नेत्रैः श्रोत्रैश्च पीत्वा परमरससुधाम्भोधिपूरे रमेरन्॥7॥
नम्राणां सन्निधत्ते सततमपि पुरस्तैरनभ्यर्थितान -
प्यर्थान् कामानजस्रं वितरति परमानन्दसान्द्रां गतिं च।
इत्थं निश्शेषलभ्यो निरवधिकफलः पारिजातो हरे त्वं
क्षुद्रं तं शक्रवाटीद्रुममभिलषति व्यर्थमर्थिव्रजोऽयम्॥8॥
कारुण्यात्काममन्यं ददति खलु परे स्वात्मदस्त्वं विशेषा-
दैश्वर्यादीशतेऽन्ये जगति परजने स्वात्मनोऽपीश्वरस्त्वम्।
त्वय्युच्चैरारमन्ति प्रतिपदमधुरे चेतनाः स्फीतभाग्या-
स्त्वं चात्माराम एवेत्यतुलगुणगणाधार शौरे नमस्ते॥9॥
ऐश्वर्यं शङ्करादीश्वरविनियमनं विश्वतेजोहराणां
तेजस्संहारि वीर्यं विमलमपि यशो निस्पृहैश्चोपगीतम्।
अङ्गासङ्गा सदा श्रीरखिलविदसि न क्वापि ते सङ्गवार्ता
तद्वातागारवासिन् मुरहर भगवच्छब्दमुख्याश्रयोऽसि॥10॥
sāndrānandāvabodhātmakamanupamitaṃ kāladeśāvadhibhyāṃ
nirmuktaṃ nityamuktaṃ nigamaśatasahasreṇa nirbhāsyamānam |
aspaṣṭaṃ dṛṣṭamātre punarurupuruṣārthātmakaṃ brahma tatvaṃ
tattāvadbhāti sākṣād gurupavanapure hanta bhāgyaṃ janānām || 1 ||
evandurlabhyavastunyapi sulabhatayā hastalabdhe yadanyat
tanvā vācā dhiyā vā bhajati bata janaḥ kṣudrataiva sphuṭeyam |
ete tāvadvayaṃ tu sthirataramanasā viśvapīḍāpahatyai
niśśeṣātmānamenaṃ gurupavanapurādhīśamevāśrayāmaḥ || 2 ||
sattvaṃ yattat parābhyāmaparikalanato nirmalaṃ tena tāvat
bhūtairbhūtendriyaiste vapuriti bahuśaḥ śrūyate vyāsavākyam|
tat svacchtvādyadācchāditaparasukhacidgarbhanirbhāsarūpaṃ
tasmin dhanyā ramante śrutimatimadhure sugrahe vigrahe te || 3 ||
niṣkampe nityapūrṇe niravadhiparamānandapīyūṣarūpe
nirlīnānekamuktāvalisubhagatame nirmalabrahmasindhau |
kallolollāsatulyaṃ khalu vimalataraṃ sattvamāhustadātmā
kasmānno niṣkalastvaṃ sakala iti vacastvatkalāsveva bhūman || 4 ||
nirvyāpāro'pi niṣkāraṇamaja bhajase yatkriyāmīkṣaṇākhyāṃ
tenaivodeti līnā prakṛtirasatikalpā'pi kalpādikāle|
tasyāḥ saṃśuddhamaṃśaṃ kamapi tamatirodhāyakaṃ sattvarūpaṃ
sa tvaṃ dhṛtvā dadhāsi svamahimavibhavākuṇṭha vaikuṇṭha rūpaṃ||5||
tatte pratyagradhārādharalalitakalāyāvalīkelikāraṃ
lāvaṇyasyaikasāraṃ sukṛtijanadṛśāṃ pūrṇapuṇyāvatāram|
lakṣmīniśśaṅkalīlānilayanamamṛtasyandasandohamantaḥ
siñcat sañcintakānāṃ vapuranukalaye mārutāgāranātha ||6||
kaṣṭā te sṛṣṭiceṣṭā bahutarabhavakhedāvahā jīvabhājā-
mityevaṃ pūrvamālocitamajita mayā naivamadyābhijāne|
nocejjīvāḥ kathaṃ vā madhurataramidaṃ tvadvapuścidrasārdraṃ
netraiḥ śrotraiśca pītvā paramarasasudhāmbhodhipūre rameran||7||
namrāṇāṃ sannidhatte satatamapi purastairanabhyarthitāna -
pyarthān kāmānajasraṃ vitarati paramānandasāndrāṃ gatiṃ ca|
itthaṃ niśśeṣalabhyo niravadhikaphalaḥ pārijāto hare tvaṃ
kṣudraṃ taṃ śakravāṭīdrumamabhilaṣati vyarthamarthivrajo'yam||8||
kāruṇyātkāmamanyaṃ dadati khalu pare svātmadastvaṃ viśeṣā-
daiśvaryādīśate'nye jagati parajane svātmano'pīśvarastvam|
tvayyuccairāramanti pratipadamadhure cetanāḥ sphītabhāgyā-
stvaṃ cātmārāma evetyatulaguṇagaṇādhāra śaure namaste||9||
aiśvaryaṃ śaṅkarādīśvaraviniyamanaṃ viśvatejoharāṇāṃ
tejassaṃhāri vīryaṃ vimalamapi yaśo nispṛhaiścopagītam|
aṅgāsaṅgā sadā śrīrakhilavidasi na kvāpi te saṅgavārtā
tadvātāgāravāsin murahara bhagavacchabdamukhyāśrayo'si||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.