Narayaniyam Dashaka 31 - Balidarpaharanam — Bengali Script

প্রীত্যা দৈত্যস্তব তনুমহঃপ্রেক্ষণাত্ সর্বথাঽপি

ত্বামারাধ্যন্নজিত রচযন্নঞ্জলিং সঞ্জগাদ ।

মত্তঃ কিং তে সমভিলষিতং বিপ্রসূনো বদ ত্বং

বিত্তং ভক্তং ভবনমবনীং বাঽপি সর্বং প্রদাস্যে ॥1॥

তামীক্ষণাং বলিগিরমুপাকর্ণ্য কারুণ্যপূর্ণোঽ-

প্যস্যোত্সেকং শমযিতুমনা দৈত্যবংশং প্রশংসন্ ।

ভূমিং পাদত্রযপরিমিতাং প্রার্থযামাসিথ ত্বং

সর্বং দেহীতি তু নিগদিতে কস্য হাস্যং ন বা স্যাত্ ॥2॥

বিশ্বেশং মাং ত্রিপদমিহ কিং যাচসে বালিশস্ত্বং

সর্বাং ভূমিং বৃণু কিমমুনেত্যালপত্ত্বাং স দৃপ্যন্ ।

যস্মাদ্দর্পাত্ ত্রিপদপরিপূর্ত্যক্ষমঃ ক্ষেপবাদান্

বন্ধং চাসাবগমদতদর্হোঽপি গাঢোপশান্ত্যৈ ॥3॥

পাদত্রয্যা যদি ন মুদিতো বিষ্টপৈর্নাপি তুষ্যে-

দিত্যুক্তেঽস্মিন্ বরদ ভবতে দাতুকামেঽথ তোযম্ ।

দৈত্যাচার্যস্তব খলু পরীক্ষার্থিনঃ প্রেরণাত্তং

মা মা দেযং হরিরযমিতি ব্যক্তমেবাবভাষে ॥4॥

যাচত্যেবং যদি স ভগবান্ পূর্ণকামোঽস্মি সোঽহং

দাস্যাম্যেব স্থিরমিতি বদন্ কাব্যশপ্তোঽপি দৈত্যঃ ।

বিন্ধ্যাবল্যা নিজদযিতযা দত্তপাদ্যায তুভ্যং

চিত্রং চিত্রং সকলমপি স প্রার্পযত্তোযপূর্বম্ ॥5॥

নিস্সন্দেহং দিতিকুলপতৌ ত্বয্যশেষার্পণং তদ্-

ব্যাতন্বানে মুমুচুঃ-ঋষযঃ সামরাঃ পুষ্পবর্ষম্ ।

দিব্যং রূপং তব চ তদিদং পশ্যতাং বিশ্বভাজা-

মুচ্চৈরুচ্চৈরবৃধদবধীকৃত্য বিশ্বাণ্ডভাণ্ডম্ ॥6॥

ত্বত্পাদাগ্রং নিজপদগতং পুণ্ডরীকোদ্ভবোঽসৌ

কুণ্ডীতোযৈরসিচদপুনাদ্যজ্জলং বিশ্বলোকান্ ।

হর্ষোত্কর্ষাত্ সুবহু ননৃতে খেচরৈরুত্সবেঽস্মিন্

ভেরীং নিঘ্নন্ ভুবনমচরজ্জাম্ববান্ ভক্তিশালী ॥7॥

তাবদ্দৈত্যাস্ত্বনুমতিমৃতে ভর্তুরারব্ধযুদ্ধা

দেবোপেতৈর্ভবদনুচরৈস্সঙ্গতা ভঙ্গমাপন্ ।

কালাত্মাঽযং বসতি পুরতো যদ্বশাত্ প্রাগ্জিতাঃ স্মঃ

কিং বো যুদ্ধৈরিতি বলিগিরা তেঽথ পাতালমাপুঃ ॥8॥

পাশৈর্বদ্ধং পতগপতিনা দৈত্যমুচ্চৈরবাদী-

স্তার্ত্তীযীকং দিশ মম পদং কিং ন বিশ্বেশ্বরোঽসি ।

পাদং মূর্ধ্নি প্রণয ভগবন্নিত্যকম্পং বদন্তং

প্রহ্লাদ্স্তং স্বযমুপগতো মানযন্নস্তবীত্ত্বাম্ ॥9॥

দর্পোচ্ছিত্ত্যৈ বিহিতমখিলং দৈত্য সিদ্ধোঽসি পুণ্যৈ-

র্লোকস্তেঽস্তু ত্রিদিববিজযী বাসবত্বং চ পশ্চাত্ ।

মত্সাযুজ্যং ভজ চ পুনরিত্যন্বগৃহ্ণা বলিং তং

বিপ্রৈস্সন্তানিতমখবরঃ পাহি বাতালযেশ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

prītyā daityastava tanumahaḥprekṣaṇāt sarvathā'pi

tvāmārādhyannajita racayannañjaliṃ sañjagāda |

mattaḥ kiṃ te samabhilaṣitaṃ viprasūno vada tvaṃ

vittaṃ bhaktaṃ bhavanamavanīṃ vā'pi sarvaṃ pradāsye ||1||

tāmīkṣaṇāṃ baligiramupākarṇya kāruṇyapūrṇo'-

pyasyotsekaṃ śamayitumanā daityavaṃśaṃ praśaṃsan |

bhūmiṃ pādatrayaparimitāṃ prārthayāmāsitha tvaṃ

sarvaṃ dehīti tu nigadite kasya hāsyaṃ na vā syāt ||2||

viśveśaṃ māṃ tripadamiha kiṃ yācase bāliśastvaṃ

sarvāṃ bhūmiṃ vṛṇu kimamunetyālapattvāṃ sa dṛpyan |

yasmāddarpāt tripadaparipūrtyakṣamaḥ kṣepavādān

bandhaṃ cāsāvagamadatadarho'pi gāḍhopaśāntyai ||3||

pādatrayyā yadi na mudito viṣṭapairnāpi tuṣye-

dityukte'smin varada bhavate dātukāme'tha toyam |

daityācāryastava khalu parīkṣārthinaḥ preraṇāttaṃ

mā mā deyaṃ harirayamiti vyaktamevābabhāṣe ||4||

yācatyevaṃ yadi sa bhagavān pūrṇakāmo'smi so'haṃ

dāsyāmyeva sthiramiti vadan kāvyaśapto'pi daityaḥ |

vindhyāvalyā nijadayitayā dattapādyāya tubhyaṃ

citraṃ citraṃ sakalamapi sa prārpayattoyapūrvam ||5||

nissandehaṃ ditikulapatau tvayyaśeṣārpaṇaṃ tad-

vyātanvāne mumucuḥ-ṛṣayaḥ sāmarāḥ puṣpavarṣam |

divyaṃ rūpaṃ tava ca tadidaṃ paśyatāṃ viśvabhājā-

muccairuccairavṛdhadavadhīkṛtya viśvāṇḍabhāṇḍam ||6||

tvatpādāgraṃ nijapadagataṃ puṇḍarīkodbhavo'sau

kuṇḍītoyairasicadapunādyajjalaṃ viśvalokān |

harṣotkarṣāt subahu nanṛte khecarairutsave'smin

bherīṃ nighnan bhuvanamacarajjāmbavān bhaktiśālī ||7||

tāvaddaityāstvanumatimṛte bharturārabdhayuddhā

devopetairbhavadanucaraissaṅgatā bhaṅgamāpan |

kālātmā'yaṃ vasati purato yadvaśāt prāgjitāḥ smaḥ

kiṃ vo yuddhairiti baligirā te'tha pātālamāpuḥ ||8||

pāśairbaddhaṃ patagapatinā daityamuccairavādī-

stārttīyīkaṃ diśa mama padaṃ kiṃ na viśveśvaro'si |

pādaṃ mūrdhni praṇaya bhagavannityakampaṃ vadantaṃ

prahlādstaṃ svayamupagato mānayannastavīttvām ||9||

darpocchittyai vihitamakhilaṃ daitya siddho'si puṇyai-

rlokaste'stu tridivavijayī vāsavatvaṃ ca paścāt |

matsāyujyaṃ bhaja ca punarityanvagṛhṇā baliṃ taṃ

vipraissantānitamakhavaraḥ pāhi vātālayeśa ||10||

Sanskrit — Devanagari (original)

प्रीत्या दैत्यस्तव तनुमहःप्रेक्षणात् सर्वथाऽपि

त्वामाराध्यन्नजित रचयन्नञ्जलिं सञ्जगाद ।

मत्तः किं ते समभिलषितं विप्रसूनो वद त्वं

वित्तं भक्तं भवनमवनीं वाऽपि सर्वं प्रदास्ये ॥1॥

तामीक्षणां बलिगिरमुपाकर्ण्य कारुण्यपूर्णोऽ-

प्यस्योत्सेकं शमयितुमना दैत्यवंशं प्रशंसन् ।

भूमिं पादत्रयपरिमितां प्रार्थयामासिथ त्वं

सर्वं देहीति तु निगदिते कस्य हास्यं न वा स्यात् ॥2॥

विश्वेशं मां त्रिपदमिह किं याचसे बालिशस्त्वं

सर्वां भूमिं वृणु किममुनेत्यालपत्त्वां स दृप्यन् ।

यस्माद्दर्पात् त्रिपदपरिपूर्त्यक्षमः क्षेपवादान्

बन्धं चासावगमदतदर्होऽपि गाढोपशान्त्यै ॥3॥

पादत्रय्या यदि न मुदितो विष्टपैर्नापि तुष्ये-

दित्युक्तेऽस्मिन् वरद भवते दातुकामेऽथ तोयम् ।

दैत्याचार्यस्तव खलु परीक्षार्थिनः प्रेरणात्तं

मा मा देयं हरिरयमिति व्यक्तमेवाबभाषे ॥4॥

याचत्येवं यदि स भगवान् पूर्णकामोऽस्मि सोऽहं

दास्याम्येव स्थिरमिति वदन् काव्यशप्तोऽपि दैत्यः ।

विन्ध्यावल्या निजदयितया दत्तपाद्याय तुभ्यं

चित्रं चित्रं सकलमपि स प्रार्पयत्तोयपूर्वम् ॥5॥

निस्सन्देहं दितिकुलपतौ त्वय्यशेषार्पणं तद्-

व्यातन्वाने मुमुचुः-ऋषयः सामराः पुष्पवर्षम् ।

दिव्यं रूपं तव च तदिदं पश्यतां विश्वभाजा-

मुच्चैरुच्चैरवृधदवधीकृत्य विश्वाण्डभाण्डम् ॥6॥

त्वत्पादाग्रं निजपदगतं पुण्डरीकोद्भवोऽसौ

कुण्डीतोयैरसिचदपुनाद्यज्जलं विश्वलोकान् ।

हर्षोत्कर्षात् सुबहु ननृते खेचरैरुत्सवेऽस्मिन्

भेरीं निघ्नन् भुवनमचरज्जाम्बवान् भक्तिशाली ॥7॥

तावद्दैत्यास्त्वनुमतिमृते भर्तुरारब्धयुद्धा

देवोपेतैर्भवदनुचरैस्सङ्गता भङ्गमापन् ।

कालात्माऽयं वसति पुरतो यद्वशात् प्राग्जिताः स्मः

किं वो युद्धैरिति बलिगिरा तेऽथ पातालमापुः ॥8॥

पाशैर्बद्धं पतगपतिना दैत्यमुच्चैरवादी-

स्तार्त्तीयीकं दिश मम पदं किं न विश्वेश्वरोऽसि ।

पादं मूर्ध्नि प्रणय भगवन्नित्यकम्पं वदन्तं

प्रह्लाद्स्तं स्वयमुपगतो मानयन्नस्तवीत्त्वाम् ॥9॥

दर्पोच्छित्त्यै विहितमखिलं दैत्य सिद्धोऽसि पुण्यै-

र्लोकस्तेऽस्तु त्रिदिवविजयी वासवत्वं च पश्चात् ।

मत्सायुज्यं भज च पुनरित्यन्वगृह्णा बलिं तं

विप्रैस्सन्तानितमखवरः पाहि वातालयेश ॥10॥