Narayaniyam Dashaka 31 - Balidarpaharanam — Malayalam Script

പ്രീത്യാ ദൈത്യസ്തവ തനുമഹഃപ്രേക്ഷണാത് സര്വഥാഽപി

ത്വാമാരാധ്യന്നജിത രചയന്നഞ്ജലിം സഞ്ജഗാദ ।

മത്തഃ കിം തേ സമഭിലഷിതം വിപ്രസൂനോ വദ ത്വം

വിത്തം ഭക്തം ഭവനമവനീം വാഽപി സര്വം പ്രദാസ്യേ ॥1॥

താമീക്ഷണാം ബലിഗിരമുപാകര്ണ്യ കാരുണ്യപൂര്ണോഽ-

പ്യസ്യോത്സേകം ശമയിതുമനാ ദൈത്യവംശം പ്രശംസന് ।

ഭൂമിം പാദത്രയപരിമിതാം പ്രാര്ഥയാമാസിഥ ത്വം

സര്വം ദേഹീതി തു നിഗദിതേ കസ്യ ഹാസ്യം ന വാ സ്യാത് ॥2॥

വിശ്വേശം മാം ത്രിപദമിഹ കിം യാചസേ ബാലിശസ്ത്വം

സര്വാം ഭൂമിം വൃണു കിമമുനേത്യാലപത്ത്വാം സ ദൃപ്യന് ।

യസ്മാദ്ദര്പാത് ത്രിപദപരിപൂര്ത്യക്ഷമഃ ക്ഷേപവാദാന്

ബന്ധം ചാസാവഗമദതദര്ഹോഽപി ഗാഢോപശാന്ത്യൈ ॥3॥

പാദത്രയ്യാ യദി ന മുദിതോ വിഷ്ടപൈര്നാപി തുഷ്യേ-

ദിത്യുക്തേഽസ്മിന് വരദ ഭവതേ ദാതുകാമേഽഥ തോയമ് ।

ദൈത്യാചാര്യസ്തവ ഖലു പരീക്ഷാര്ഥിനഃ പ്രേരണാത്തം

മാ മാ ദേയം ഹരിരയമിതി വ്യക്തമേവാബഭാഷേ ॥4॥

യാചത്യേവം യദി സ ഭഗവാന് പൂര്ണകാമോഽസ്മി സോഽഹം

ദാസ്യാമ്യേവ സ്ഥിരമിതി വദന് കാവ്യശപ്തോഽപി ദൈത്യഃ ।

വിന്ധ്യാവല്യാ നിജദയിതയാ ദത്തപാദ്യായ തുഭ്യം

ചിത്രം ചിത്രം സകലമപി സ പ്രാര്പയത്തോയപൂര്വമ് ॥5॥

നിസ്സന്ദേഹം ദിതികുലപതൌ ത്വയ്യശേഷാര്പണം തദ്-

വ്യാതന്വാനേ മുമുചുഃ-ഋഷയഃ സാമരാഃ പുഷ്പവര്ഷമ് ।

ദിവ്യം രൂപം തവ ച തദിദം പശ്യതാം വിശ്വഭാജാ-

മുച്ചൈരുച്ചൈരവൃധദവധീകൃത്യ വിശ്വാണ്ഡഭാണ്ഡമ് ॥6॥

ത്വത്പാദാഗ്രം നിജപദഗതം പുണ്ഡരീകോദ്ഭവോഽസൌ

കുണ്ഡീതോയൈരസിചദപുനാദ്യജ്ജലം വിശ്വലോകാന് ।

ഹര്ഷോത്കര്ഷാത് സുബഹു നനൃതേ ഖേചരൈരുത്സവേഽസ്മിന്

ഭേരീം നിഘ്നന് ഭുവനമചരജ്ജാമ്ബവാന് ഭക്തിശാലീ ॥7॥

താവദ്ദൈത്യാസ്ത്വനുമതിമൃതേ ഭര്തുരാരബ്ധയുദ്ധാ

ദേവോപേതൈര്ഭവദനുചരൈസ്സങ്ഗതാ ഭങ്ഗമാപന് ।

കാലാത്മാഽയം വസതി പുരതോ യദ്വശാത് പ്രാഗ്ജിതാഃ സ്മഃ

കിം വോ യുദ്ധൈരിതി ബലിഗിരാ തേഽഥ പാതാലമാപുഃ ॥8॥

പാശൈര്ബദ്ധം പതഗപതിനാ ദൈത്യമുച്ചൈരവാദീ-

സ്താര്ത്തീയീകം ദിശ മമ പദം കിം ന വിശ്വേശ്വരോഽസി ।

പാദം മൂര്ധ്നി പ്രണയ ഭഗവന്നിത്യകമ്പം വദന്തം

പ്രഹ്ലാദ്സ്തം സ്വയമുപഗതോ മാനയന്നസ്തവീത്ത്വാമ് ॥9॥

ദര്പോച്ഛിത്ത്യൈ വിഹിതമഖിലം ദൈത്യ സിദ്ധോഽസി പുണ്യൈ-

ര്ലോകസ്തേഽസ്തു ത്രിദിവവിജയീ വാസവത്വം ച പശ്ചാത് ।

മത്സായുജ്യം ഭജ ച പുനരിത്യന്വഗൃഹ്ണാ ബലിം തം

വിപ്രൈസ്സന്താനിതമഖവരഃ പാഹി വാതാലയേശ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

prītyā daityastava tanumahaḥprekṣaṇāt sarvathā'pi

tvāmārādhyannajita racayannañjaliṃ sañjagāda |

mattaḥ kiṃ te samabhilaṣitaṃ viprasūno vada tvaṃ

vittaṃ bhaktaṃ bhavanamavanīṃ vā'pi sarvaṃ pradāsye ||1||

tāmīkṣaṇāṃ baligiramupākarṇya kāruṇyapūrṇo'-

pyasyotsekaṃ śamayitumanā daityavaṃśaṃ praśaṃsan |

bhūmiṃ pādatrayaparimitāṃ prārthayāmāsitha tvaṃ

sarvaṃ dehīti tu nigadite kasya hāsyaṃ na vā syāt ||2||

viśveśaṃ māṃ tripadamiha kiṃ yācase bāliśastvaṃ

sarvāṃ bhūmiṃ vṛṇu kimamunetyālapattvāṃ sa dṛpyan |

yasmāddarpāt tripadaparipūrtyakṣamaḥ kṣepavādān

bandhaṃ cāsāvagamadatadarho'pi gāḍhopaśāntyai ||3||

pādatrayyā yadi na mudito viṣṭapairnāpi tuṣye-

dityukte'smin varada bhavate dātukāme'tha toyam |

daityācāryastava khalu parīkṣārthinaḥ preraṇāttaṃ

mā mā deyaṃ harirayamiti vyaktamevābabhāṣe ||4||

yācatyevaṃ yadi sa bhagavān pūrṇakāmo'smi so'haṃ

dāsyāmyeva sthiramiti vadan kāvyaśapto'pi daityaḥ |

vindhyāvalyā nijadayitayā dattapādyāya tubhyaṃ

citraṃ citraṃ sakalamapi sa prārpayattoyapūrvam ||5||

nissandehaṃ ditikulapatau tvayyaśeṣārpaṇaṃ tad-

vyātanvāne mumucuḥ-ṛṣayaḥ sāmarāḥ puṣpavarṣam |

divyaṃ rūpaṃ tava ca tadidaṃ paśyatāṃ viśvabhājā-

muccairuccairavṛdhadavadhīkṛtya viśvāṇḍabhāṇḍam ||6||

tvatpādāgraṃ nijapadagataṃ puṇḍarīkodbhavo'sau

kuṇḍītoyairasicadapunādyajjalaṃ viśvalokān |

harṣotkarṣāt subahu nanṛte khecarairutsave'smin

bherīṃ nighnan bhuvanamacarajjāmbavān bhaktiśālī ||7||

tāvaddaityāstvanumatimṛte bharturārabdhayuddhā

devopetairbhavadanucaraissaṅgatā bhaṅgamāpan |

kālātmā'yaṃ vasati purato yadvaśāt prāgjitāḥ smaḥ

kiṃ vo yuddhairiti baligirā te'tha pātālamāpuḥ ||8||

pāśairbaddhaṃ patagapatinā daityamuccairavādī-

stārttīyīkaṃ diśa mama padaṃ kiṃ na viśveśvaro'si |

pādaṃ mūrdhni praṇaya bhagavannityakampaṃ vadantaṃ

prahlādstaṃ svayamupagato mānayannastavīttvām ||9||

darpocchittyai vihitamakhilaṃ daitya siddho'si puṇyai-

rlokaste'stu tridivavijayī vāsavatvaṃ ca paścāt |

matsāyujyaṃ bhaja ca punarityanvagṛhṇā baliṃ taṃ

vipraissantānitamakhavaraḥ pāhi vātālayeśa ||10||

Sanskrit — Devanagari (original)

प्रीत्या दैत्यस्तव तनुमहःप्रेक्षणात् सर्वथाऽपि

त्वामाराध्यन्नजित रचयन्नञ्जलिं सञ्जगाद ।

मत्तः किं ते समभिलषितं विप्रसूनो वद त्वं

वित्तं भक्तं भवनमवनीं वाऽपि सर्वं प्रदास्ये ॥1॥

तामीक्षणां बलिगिरमुपाकर्ण्य कारुण्यपूर्णोऽ-

प्यस्योत्सेकं शमयितुमना दैत्यवंशं प्रशंसन् ।

भूमिं पादत्रयपरिमितां प्रार्थयामासिथ त्वं

सर्वं देहीति तु निगदिते कस्य हास्यं न वा स्यात् ॥2॥

विश्वेशं मां त्रिपदमिह किं याचसे बालिशस्त्वं

सर्वां भूमिं वृणु किममुनेत्यालपत्त्वां स दृप्यन् ।

यस्माद्दर्पात् त्रिपदपरिपूर्त्यक्षमः क्षेपवादान्

बन्धं चासावगमदतदर्होऽपि गाढोपशान्त्यै ॥3॥

पादत्रय्या यदि न मुदितो विष्टपैर्नापि तुष्ये-

दित्युक्तेऽस्मिन् वरद भवते दातुकामेऽथ तोयम् ।

दैत्याचार्यस्तव खलु परीक्षार्थिनः प्रेरणात्तं

मा मा देयं हरिरयमिति व्यक्तमेवाबभाषे ॥4॥

याचत्येवं यदि स भगवान् पूर्णकामोऽस्मि सोऽहं

दास्याम्येव स्थिरमिति वदन् काव्यशप्तोऽपि दैत्यः ।

विन्ध्यावल्या निजदयितया दत्तपाद्याय तुभ्यं

चित्रं चित्रं सकलमपि स प्रार्पयत्तोयपूर्वम् ॥5॥

निस्सन्देहं दितिकुलपतौ त्वय्यशेषार्पणं तद्-

व्यातन्वाने मुमुचुः-ऋषयः सामराः पुष्पवर्षम् ।

दिव्यं रूपं तव च तदिदं पश्यतां विश्वभाजा-

मुच्चैरुच्चैरवृधदवधीकृत्य विश्वाण्डभाण्डम् ॥6॥

त्वत्पादाग्रं निजपदगतं पुण्डरीकोद्भवोऽसौ

कुण्डीतोयैरसिचदपुनाद्यज्जलं विश्वलोकान् ।

हर्षोत्कर्षात् सुबहु ननृते खेचरैरुत्सवेऽस्मिन्

भेरीं निघ्नन् भुवनमचरज्जाम्बवान् भक्तिशाली ॥7॥

तावद्दैत्यास्त्वनुमतिमृते भर्तुरारब्धयुद्धा

देवोपेतैर्भवदनुचरैस्सङ्गता भङ्गमापन् ।

कालात्माऽयं वसति पुरतो यद्वशात् प्राग्जिताः स्मः

किं वो युद्धैरिति बलिगिरा तेऽथ पातालमापुः ॥8॥

पाशैर्बद्धं पतगपतिना दैत्यमुच्चैरवादी-

स्तार्त्तीयीकं दिश मम पदं किं न विश्वेश्वरोऽसि ।

पादं मूर्ध्नि प्रणय भगवन्नित्यकम्पं वदन्तं

प्रह्लाद्स्तं स्वयमुपगतो मानयन्नस्तवीत्त्वाम् ॥9॥

दर्पोच्छित्त्यै विहितमखिलं दैत्य सिद्धोऽसि पुण्यै-

र्लोकस्तेऽस्तु त्रिदिवविजयी वासवत्वं च पश्चात् ।

मत्सायुज्यं भज च पुनरित्यन्वगृह्णा बलिं तं

विप्रैस्सन्तानितमखवरः पाहि वातालयेश ॥10॥