Narayaniyam Dashaka 18 - Prithucharitam — Bengali Script

জাতস্য ধ্রুবকুল এব তুঙ্গকীর্তে-

রঙ্গস্য ব্যজনি সুতঃ স বেননামা ।

যদ্দোষব্যথিতমতিঃ স রাজবর্য-

স্ত্বত্পাদে নিহিতমনা বনং গতোঽভূত্ ॥1॥

পাপোঽপি ক্ষিতিতলপালনায বেনঃ

পৌরাদ্যৈরুপনিহিতঃ কঠোরবীর্যঃ ।

সর্বেভ্যো নিজবলমেব সম্প্রশংসন্

ভূচক্রে তব যজনান্যযং ন্যরৌত্সীত্ ॥2॥

সম্প্রাপ্তে হিতকথনায তাপসৌঘে

মত্তোঽন্যো ভুবনপতির্ন কশ্চনেতি ।

ত্বন্নিন্দাবচনপরো মুনীশ্বরৈস্তৈঃ

শাপাগ্নৌ শলভদশামনাযি বেনঃ ॥3॥

তন্নাশাত্ খলজনভীরুকৈর্মুনীন্দ্রৈ-

স্তন্মাত্রা চিরপরিরক্ষিতে তদঙ্গে ।

ত্যক্তাঘে পরিমথিতাদথোরুদণ্ডা-

দ্দোর্দণ্ডে পরিমথিতে ত্বমাবিরাসীঃ ॥4॥

বিখ্যাতঃ পৃথুরিতি তাপসোপদিষ্টৈঃ

সূতাদ্যৈঃ পরিণুতভাবিভূরিবীর্যঃ ।

বেনার্ত্যা কবলিতসম্পদং ধরিত্রী-

মাক্রান্তাং নিজধনুষা সমামকার্ষীঃ ॥5॥

ভূযস্তাং নিজকুলমুখ্যবত্সযুক্ত্যৈ-

র্দেবাদ্যৈঃ সমুচিতচারুভাজনেষু ।

অন্নাদীন্যভিলষিতানি যানি তানি

স্বচ্ছন্দং সুরভিতনূমদূদুহস্ত্বম্ ॥6॥

আত্মানং যজতি মখৈস্ত্বযি ত্রিধাম-

ন্নারব্ধে শততমবাজিমেধযাগে ।

স্পর্ধালুঃ শতমখ এত্য নীচবেষো

হৃত্বাঽশ্বং তব তনযাত্ পরাজিতোঽভূত্ ॥7॥

দেবেন্দ্রং মুহুরিতি বাজিনং হরন্তং

বহ্নৌ তং মুনিবরমণ্ডলে জুহূষৌ ।

রুন্ধানে কমলভবে ক্রতোঃ সমাপ্তৌ

সাক্ষাত্ত্বং মধুরিপুমৈক্ষথাঃ স্বযং স্বম্ ॥8॥

তদ্দত্তং বরমুপলভ্য ভক্তিমেকাং

গঙ্গান্তে বিহিতপদঃ কদাপি দেব ।

সত্রস্থং মুনিনিবহং হিতানি শংস-

ন্নৈক্ষিষ্ঠাঃ সনকমুখান্ মুনীন্ পুরস্তাত্ ॥9॥

বিজ্ঞানং সনকমুখোদিতং দধানঃ

স্বাত্মানং স্বযমগমো বনান্তসেবী ।

তত্তাদৃক্পৃথুবপুরীশ সত্বরং মে

রোগৌঘং প্রশময বাতগেহবাসিন্ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

jātasya dhruvakula eva tuṅgakīrte-

raṅgasya vyajani sutaḥ sa venanāmā |

yaddoṣavyathitamatiḥ sa rājavarya-

stvatpāde nihitamanā vanaṃ gato'bhūt ||1||

pāpo'pi kṣititalapālanāya venaḥ

paurādyairupanihitaḥ kaṭhoravīryaḥ |

sarvebhyo nijabalameva sampraśaṃsan

bhūcakre tava yajanānyayaṃ nyarautsīt ||2||

samprāpte hitakathanāya tāpasaughe

matto'nyo bhuvanapatirna kaścaneti |

tvannindāvacanaparo munīśvaraistaiḥ

śāpāgnau śalabhadaśāmanāyi venaḥ ||3||

tannāśāt khalajanabhīrukairmunīndrai-

stanmātrā ciraparirakṣite tadaṅge |

tyaktāghe parimathitādathorudaṇḍā-

ddordaṇḍe parimathite tvamāvirāsīḥ ||4||

vikhyātaḥ pṛthuriti tāpasopadiṣṭaiḥ

sūtādyaiḥ pariṇutabhāvibhūrivīryaḥ |

venārtyā kabalitasampadaṃ dharitrī-

mākrāntāṃ nijadhanuṣā samāmakārṣīḥ ||5||

bhūyastāṃ nijakulamukhyavatsayuktyai-

rdevādyaiḥ samucitacārubhājaneṣu |

annādīnyabhilaṣitāni yāni tāni

svacchandaṃ surabhitanūmadūduhastvam ||6||

ātmānaṃ yajati makhaistvayi tridhāma-

nnārabdhe śatatamavājimedhayāge |

spardhāluḥ śatamakha etya nīcaveṣo

hṛtvā'śvaṃ tava tanayāt parājito'bhūt ||7||

devendraṃ muhuriti vājinaṃ harantaṃ

vahnau taṃ munivaramaṇḍale juhūṣau |

rundhāne kamalabhave kratoḥ samāptau

sākṣāttvaṃ madhuripumaikṣathāḥ svayaṃ svam ||8||

taddattaṃ varamupalabhya bhaktimekāṃ

gaṅgānte vihitapadaḥ kadāpi deva |

satrasthaṃ muninivahaṃ hitāni śaṃsa-

nnaikṣiṣṭhāḥ sanakamukhān munīn purastāt ||9||

vijñānaṃ sanakamukhoditaṃ dadhānaḥ

svātmānaṃ svayamagamo vanāntasevī |

tattādṛkpṛthuvapurīśa satvaraṃ me

rogaughaṃ praśamaya vātagehavāsin ||10||

Sanskrit — Devanagari (original)

जातस्य ध्रुवकुल एव तुङ्गकीर्ते-

रङ्गस्य व्यजनि सुतः स वेननामा ।

यद्दोषव्यथितमतिः स राजवर्य-

स्त्वत्पादे निहितमना वनं गतोऽभूत् ॥1॥

पापोऽपि क्षितितलपालनाय वेनः

पौराद्यैरुपनिहितः कठोरवीर्यः ।

सर्वेभ्यो निजबलमेव सम्प्रशंसन्

भूचक्रे तव यजनान्ययं न्यरौत्सीत् ॥2॥

सम्प्राप्ते हितकथनाय तापसौघे

मत्तोऽन्यो भुवनपतिर्न कश्चनेति ।

त्वन्निन्दावचनपरो मुनीश्वरैस्तैः

शापाग्नौ शलभदशामनायि वेनः ॥3॥

तन्नाशात् खलजनभीरुकैर्मुनीन्द्रै-

स्तन्मात्रा चिरपरिरक्षिते तदङ्गे ।

त्यक्ताघे परिमथितादथोरुदण्डा-

द्दोर्दण्डे परिमथिते त्वमाविरासीः ॥4॥

विख्यातः पृथुरिति तापसोपदिष्टैः

सूताद्यैः परिणुतभाविभूरिवीर्यः ।

वेनार्त्या कबलितसम्पदं धरित्री-

माक्रान्तां निजधनुषा समामकार्षीः ॥5॥

भूयस्तां निजकुलमुख्यवत्सयुक्त्यै-

र्देवाद्यैः समुचितचारुभाजनेषु ।

अन्नादीन्यभिलषितानि यानि तानि

स्वच्छन्दं सुरभितनूमदूदुहस्त्वम् ॥6॥

आत्मानं यजति मखैस्त्वयि त्रिधाम-

न्नारब्धे शततमवाजिमेधयागे ।

स्पर्धालुः शतमख एत्य नीचवेषो

हृत्वाऽश्वं तव तनयात् पराजितोऽभूत् ॥7॥

देवेन्द्रं मुहुरिति वाजिनं हरन्तं

वह्नौ तं मुनिवरमण्डले जुहूषौ ।

रुन्धाने कमलभवे क्रतोः समाप्तौ

साक्षात्त्वं मधुरिपुमैक्षथाः स्वयं स्वम् ॥8॥

तद्दत्तं वरमुपलभ्य भक्तिमेकां

गङ्गान्ते विहितपदः कदापि देव ।

सत्रस्थं मुनिनिवहं हितानि शंस-

न्नैक्षिष्ठाः सनकमुखान् मुनीन् पुरस्तात् ॥9॥

विज्ञानं सनकमुखोदितं दधानः

स्वात्मानं स्वयमगमो वनान्तसेवी ।

तत्तादृक्पृथुवपुरीश सत्वरं मे

रोगौघं प्रशमय वातगेहवासिन् ॥10॥