జాతస్య ధ్రువకుల ఏవ తుఙ్గకీర్తే-
రఙ్గస్య వ్యజని సుతః స వేననామా ।
యద్దోషవ్యథితమతిః స రాజవర్య-
స్త్వత్పాదే నిహితమనా వనం గతోఽభూత్ ॥1॥
పాపోఽపి క్షితితలపాలనాయ వేనః
పౌరాద్యైరుపనిహితః కఠోరవీర్యః ।
సర్వేభ్యో నిజబలమేవ సమ్ప్రశంసన్
భూచక్రే తవ యజనాన్యయం న్యరౌత్సీత్ ॥2॥
సమ్ప్రాప్తే హితకథనాయ తాపసౌఘే
మత్తోఽన్యో భువనపతిర్న కశ్చనేతి ।
త్వన్నిన్దావచనపరో మునీశ్వరైస్తైః
శాపాగ్నౌ శలభదశామనాయి వేనః ॥3॥
తన్నాశాత్ ఖలజనభీరుకైర్మునీన్ద్రై-
స్తన్మాత్రా చిరపరిరక్షితే తదఙ్గే ।
త్యక్తాఘే పరిమథితాదథోరుదణ్డా-
ద్దోర్దణ్డే పరిమథితే త్వమావిరాసీః ॥4॥
విఖ్యాతః పృథురితి తాపసోపదిష్టైః
సూతాద్యైః పరిణుతభావిభూరివీర్యః ।
వేనార్త్యా కబలితసమ్పదం ధరిత్రీ-
మాక్రాన్తాం నిజధనుషా సమామకార్షీః ॥5॥
భూయస్తాం నిజకులముఖ్యవత్సయుక్త్యై-
ర్దేవాద్యైః సముచితచారుభాజనేషు ।
అన్నాదీన్యభిలషితాని యాని తాని
స్వచ్ఛన్దం సురభితనూమదూదుహస్త్వమ్ ॥6॥
ఆత్మానం యజతి మఖైస్త్వయి త్రిధామ-
న్నారబ్ధే శతతమవాజిమేధయాగే ।
స్పర్ధాలుః శతమఖ ఏత్య నీచవేషో
హృత్వాఽశ్వం తవ తనయాత్ పరాజితోఽభూత్ ॥7॥
దేవేన్ద్రం ముహురితి వాజినం హరన్తం
వహ్నౌ తం మునివరమణ్డలే జుహూషౌ ।
రున్ధానే కమలభవే క్రతోః సమాప్తౌ
సాక్షాత్త్వం మధురిపుమైక్షథాః స్వయం స్వమ్ ॥8॥
తద్దత్తం వరముపలభ్య భక్తిమేకాం
గఙ్గాన్తే విహితపదః కదాపి దేవ ।
సత్రస్థం మునినివహం హితాని శంస-
న్నైక్షిష్ఠాః సనకముఖాన్ మునీన్ పురస్తాత్ ॥9॥
విజ్ఞానం సనకముఖోదితం దధానః
స్వాత్మానం స్వయమగమో వనాన్తసేవీ ।
తత్తాదృక్పృథువపురీశ సత్వరం మే
రోగౌఘం ప్రశమయ వాతగేహవాసిన్ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
jātasya dhruvakula eva tuṅgakīrte-
raṅgasya vyajani sutaḥ sa venanāmā |
yaddoṣavyathitamatiḥ sa rājavarya-
stvatpāde nihitamanā vanaṃ gato'bhūt ||1||
pāpo'pi kṣititalapālanāya venaḥ
paurādyairupanihitaḥ kaṭhoravīryaḥ |
sarvebhyo nijabalameva sampraśaṃsan
bhūcakre tava yajanānyayaṃ nyarautsīt ||2||
samprāpte hitakathanāya tāpasaughe
matto'nyo bhuvanapatirna kaścaneti |
tvannindāvacanaparo munīśvaraistaiḥ
śāpāgnau śalabhadaśāmanāyi venaḥ ||3||
tannāśāt khalajanabhīrukairmunīndrai-
stanmātrā ciraparirakṣite tadaṅge |
tyaktāghe parimathitādathorudaṇḍā-
ddordaṇḍe parimathite tvamāvirāsīḥ ||4||
vikhyātaḥ pṛthuriti tāpasopadiṣṭaiḥ
sūtādyaiḥ pariṇutabhāvibhūrivīryaḥ |
venārtyā kabalitasampadaṃ dharitrī-
mākrāntāṃ nijadhanuṣā samāmakārṣīḥ ||5||
bhūyastāṃ nijakulamukhyavatsayuktyai-
rdevādyaiḥ samucitacārubhājaneṣu |
annādīnyabhilaṣitāni yāni tāni
svacchandaṃ surabhitanūmadūduhastvam ||6||
ātmānaṃ yajati makhaistvayi tridhāma-
nnārabdhe śatatamavājimedhayāge |
spardhāluḥ śatamakha etya nīcaveṣo
hṛtvā'śvaṃ tava tanayāt parājito'bhūt ||7||
devendraṃ muhuriti vājinaṃ harantaṃ
vahnau taṃ munivaramaṇḍale juhūṣau |
rundhāne kamalabhave kratoḥ samāptau
sākṣāttvaṃ madhuripumaikṣathāḥ svayaṃ svam ||8||
taddattaṃ varamupalabhya bhaktimekāṃ
gaṅgānte vihitapadaḥ kadāpi deva |
satrasthaṃ muninivahaṃ hitāni śaṃsa-
nnaikṣiṣṭhāḥ sanakamukhān munīn purastāt ||9||
vijñānaṃ sanakamukhoditaṃ dadhānaḥ
svātmānaṃ svayamagamo vanāntasevī |
tattādṛkpṛthuvapurīśa satvaraṃ me
rogaughaṃ praśamaya vātagehavāsin ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
जातस्य ध्रुवकुल एव तुङ्गकीर्ते-
रङ्गस्य व्यजनि सुतः स वेननामा ।
यद्दोषव्यथितमतिः स राजवर्य-
स्त्वत्पादे निहितमना वनं गतोऽभूत् ॥1॥
पापोऽपि क्षितितलपालनाय वेनः
पौराद्यैरुपनिहितः कठोरवीर्यः ।
सर्वेभ्यो निजबलमेव सम्प्रशंसन्
भूचक्रे तव यजनान्ययं न्यरौत्सीत् ॥2॥
सम्प्राप्ते हितकथनाय तापसौघे
मत्तोऽन्यो भुवनपतिर्न कश्चनेति ।
त्वन्निन्दावचनपरो मुनीश्वरैस्तैः
शापाग्नौ शलभदशामनायि वेनः ॥3॥
तन्नाशात् खलजनभीरुकैर्मुनीन्द्रै-
स्तन्मात्रा चिरपरिरक्षिते तदङ्गे ।
त्यक्ताघे परिमथितादथोरुदण्डा-
द्दोर्दण्डे परिमथिते त्वमाविरासीः ॥4॥
विख्यातः पृथुरिति तापसोपदिष्टैः
सूताद्यैः परिणुतभाविभूरिवीर्यः ।
वेनार्त्या कबलितसम्पदं धरित्री-
माक्रान्तां निजधनुषा समामकार्षीः ॥5॥
भूयस्तां निजकुलमुख्यवत्सयुक्त्यै-
र्देवाद्यैः समुचितचारुभाजनेषु ।
अन्नादीन्यभिलषितानि यानि तानि
स्वच्छन्दं सुरभितनूमदूदुहस्त्वम् ॥6॥
आत्मानं यजति मखैस्त्वयि त्रिधाम-
न्नारब्धे शततमवाजिमेधयागे ।
स्पर्धालुः शतमख एत्य नीचवेषो
हृत्वाऽश्वं तव तनयात् पराजितोऽभूत् ॥7॥
देवेन्द्रं मुहुरिति वाजिनं हरन्तं
वह्नौ तं मुनिवरमण्डले जुहूषौ ।
रुन्धाने कमलभवे क्रतोः समाप्तौ
साक्षात्त्वं मधुरिपुमैक्षथाः स्वयं स्वम् ॥8॥
तद्दत्तं वरमुपलभ्य भक्तिमेकां
गङ्गान्ते विहितपदः कदापि देव ।
सत्रस्थं मुनिनिवहं हितानि शंस-
न्नैक्षिष्ठाः सनकमुखान् मुनीन् पुरस्तात् ॥9॥
विज्ञानं सनकमुखोदितं दधानः
स्वात्मानं स्वयमगमो वनान्तसेवी ।
तत्तादृक्पृथुवपुरीश सत्वरं मे
रोगौघं प्रशमय वातगेहवासिन् ॥10॥
jātasya dhruvakula eva tuṅgakīrte-
raṅgasya vyajani sutaḥ sa venanāmā |
yaddoṣavyathitamatiḥ sa rājavarya-
stvatpāde nihitamanā vanaṃ gato'bhūt ||1||
pāpo'pi kṣititalapālanāya venaḥ
paurādyairupanihitaḥ kaṭhoravīryaḥ |
sarvebhyo nijabalameva sampraśaṃsan
bhūcakre tava yajanānyayaṃ nyarautsīt ||2||
samprāpte hitakathanāya tāpasaughe
matto'nyo bhuvanapatirna kaścaneti |
tvannindāvacanaparo munīśvaraistaiḥ
śāpāgnau śalabhadaśāmanāyi venaḥ ||3||
tannāśāt khalajanabhīrukairmunīndrai-
stanmātrā ciraparirakṣite tadaṅge |
tyaktāghe parimathitādathorudaṇḍā-
ddordaṇḍe parimathite tvamāvirāsīḥ ||4||
vikhyātaḥ pṛthuriti tāpasopadiṣṭaiḥ
sūtādyaiḥ pariṇutabhāvibhūrivīryaḥ |
venārtyā kabalitasampadaṃ dharitrī-
mākrāntāṃ nijadhanuṣā samāmakārṣīḥ ||5||
bhūyastāṃ nijakulamukhyavatsayuktyai-
rdevādyaiḥ samucitacārubhājaneṣu |
annādīnyabhilaṣitāni yāni tāni
svacchandaṃ surabhitanūmadūduhastvam ||6||
ātmānaṃ yajati makhaistvayi tridhāma-
nnārabdhe śatatamavājimedhayāge |
spardhāluḥ śatamakha etya nīcaveṣo
hṛtvā'śvaṃ tava tanayāt parājito'bhūt ||7||
devendraṃ muhuriti vājinaṃ harantaṃ
vahnau taṃ munivaramaṇḍale juhūṣau |
rundhāne kamalabhave kratoḥ samāptau
sākṣāttvaṃ madhuripumaikṣathāḥ svayaṃ svam ||8||
taddattaṃ varamupalabhya bhaktimekāṃ
gaṅgānte vihitapadaḥ kadāpi deva |
satrasthaṃ muninivahaṃ hitāni śaṃsa-
nnaikṣiṣṭhāḥ sanakamukhān munīn purastāt ||9||
vijñānaṃ sanakamukhoditaṃ dadhānaḥ
svātmānaṃ svayamagamo vanāntasevī |
tattādṛkpṛthuvapurīśa satvaraṃ me
rogaughaṃ praśamaya vātagehavāsin ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.