ਜਾਤਸ੍ਯ ਧ੍ਰੁਵਕੁਲ ਏਵ ਤੁਙ੍ਗਕੀਰ੍ਤੇ-
ਰਙ੍ਗਸ੍ਯ ਵ੍ਯਜਨਿ ਸੁਤਃ ਸ ਵੇਨਨਾਮਾ ।
ਯਦ੍ਦੋषਵ੍ਯਥਿਤਮਤਿਃ ਸ ਰਾਜਵਰ੍ਯ-
ਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦੇ ਨਿਹਿਤਮਨਾ ਵਨਂ ਗਤੋऽਭੂਤ੍ ॥1॥
ਪਾਪੋऽਪਿ ਕ੍षਿਤਿਤਲਪਾਲਨਾਯ ਵੇਨਃ
ਪੌਰਾਦ੍ਯੈਰੁਪਨਿਹਿਤਃ ਕਠੋਰਵੀਰ੍ਯਃ ।
ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਨਿਜਬਲਮੇਵ ਸਮ੍ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍
ਭੂਚਕ੍ਰੇ ਤਵ ਯਜਨਾਨ੍ਯਯਂ ਨ੍ਯਰੌਤ੍ਸੀਤ੍ ॥2॥
ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਹਿਤਕਥਨਾਯ ਤਾਪਸੌਘੇ
ਮਤ੍ਤੋऽਨ੍ਯੋ ਭੁਵਨਪਤਿਰ੍ਨ ਕਸ਼੍ਚਨੇਤਿ ।
ਤ੍ਵਨ੍ਨਿਨ੍ਦਾਵਚਨਪਰੋ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰੈਸ੍ਤੈਃ
ਸ਼ਾਪਾਗ੍ਨੌ ਸ਼ਲਭਦਸ਼ਾਮਨਾਯਿ ਵੇਨਃ ॥3॥
ਤਨ੍ਨਾਸ਼ਾਤ੍ ਖਲਜਨਭੀਰੁਕੈਰ੍ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰੈ-
ਸ੍ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾ ਚਿਰਪਰਿਰਕ੍षਿਤੇ ਤਦਙ੍ਗੇ ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਘੇ ਪਰਿਮਥਿਤਾਦਥੋਰੁਦਣ੍ਡਾ-
ਦ੍ਦੋਰ੍ਦਣ੍ਡੇ ਪਰਿਮਥਿਤੇ ਤ੍ਵਮਾਵਿਰਾਸੀਃ ॥4॥
ਵਿਖ੍ਯਾਤਃ ਪृਥੁਰਿਤਿ ਤਾਪਸੋਪਦਿष੍ਟੈਃ
ਸੂਤਾਦ੍ਯੈਃ ਪਰਿਣੁਤਭਾਵਿਭੂਰਿਵੀਰ੍ਯਃ ।
ਵੇਨਾਰ੍ਤ੍ਯਾ ਕਬਲਿਤਸਮ੍ਪਦਂ ਧਰਿਤ੍ਰੀ-
ਮਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਂ ਨਿਜਧਨੁषਾ ਸਮਾਮਕਾਰ੍षੀਃ ॥5॥
ਭੂਯਸ੍ਤਾਂ ਨਿਜਕੁਲਮੁਖ੍ਯਵਤ੍ਸਯੁਕ੍ਤ੍ਯੈ-
ਰ੍ਦੇਵਾਦ੍ਯੈਃ ਸਮੁਚਿਤਚਾਰੁਭਾਜਨੇषੁ ।
ਅਨ੍ਨਾਦੀਨ੍ਯਭਿਲषਿਤਾਨਿ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ
ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਸੁਰਭਿਤਨੂਮਦੂਦੁਹਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ ॥6॥
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਯਜਤਿ ਮਖੈਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਤ੍ਰਿਧਾਮ-
ਨ੍ਨਾਰਬ੍ਧੇ ਸ਼ਤਤਮਵਾਜਿਮੇਧਯਾਗੇ ।
ਸ੍ਪਰ੍ਧਾਲੁਃ ਸ਼ਤਮਖ ਏਤ੍ਯ ਨੀਚਵੇषੋ
ਹृਤ੍ਵਾऽਸ਼੍ਵਂ ਤਵ ਤਨਯਾਤ੍ ਪਰਾਜਿਤੋऽਭੂਤ੍ ॥7॥
ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਮੁਹੁਰਿਤਿ ਵਾਜਿਨਂ ਹਰਨ੍ਤਂ
ਵਹ੍ਨੌ ਤਂ ਮੁਨਿਵਰਮਣ੍ਡਲੇ ਜੁਹੂषੌ ।
ਰੁਨ੍ਧਾਨੇ ਕਮਲਭਵੇ ਕ੍ਰਤੋਃ ਸਮਾਪ੍ਤੌ
ਸਾਕ੍षਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਮਧੁਰਿਪੁਮੈਕ੍षਥਾਃ ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਵਮ੍ ॥8॥
ਤਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਵਰਮੁਪਲਭ੍ਯ ਭਕ੍ਤਿਮੇਕਾਂ
ਗਙ੍ਗਾਨ੍ਤੇ ਵਿਹਿਤਪਦਃ ਕਦਾਪਿ ਦੇਵ ।
ਸਤ੍ਰਸ੍ਥਂ ਮੁਨਿਨਿਵਹਂ ਹਿਤਾਨਿ ਸ਼ਂਸ-
ਨ੍ਨੈਕ੍षਿष੍ਠਾਃ ਸਨਕਮੁਖਾਨ੍ ਮੁਨੀਨ੍ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ ॥9॥
ਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਸਨਕਮੁਖੋਦਿਤਂ ਦਧਾਨਃ
ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸ੍ਵਯਮਗਮੋ ਵਨਾਨ੍ਤਸੇਵੀ ।
ਤਤ੍ਤਾਦृਕ੍ਪृਥੁਵਪੁਰੀਸ਼ ਸਤ੍ਵਰਂ ਮੇ
ਰੋਗੌਘਂ ਪ੍ਰਸ਼ਮਯ ਵਾਤਗੇਹਵਾਸਿਨ੍ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
jātasya dhruvakula eva tuṅgakīrte-
raṅgasya vyajani sutaḥ sa venanāmā |
yaddoṣavyathitamatiḥ sa rājavarya-
stvatpāde nihitamanā vanaṃ gato'bhūt ||1||
pāpo'pi kṣititalapālanāya venaḥ
paurādyairupanihitaḥ kaṭhoravīryaḥ |
sarvebhyo nijabalameva sampraśaṃsan
bhūcakre tava yajanānyayaṃ nyarautsīt ||2||
samprāpte hitakathanāya tāpasaughe
matto'nyo bhuvanapatirna kaścaneti |
tvannindāvacanaparo munīśvaraistaiḥ
śāpāgnau śalabhadaśāmanāyi venaḥ ||3||
tannāśāt khalajanabhīrukairmunīndrai-
stanmātrā ciraparirakṣite tadaṅge |
tyaktāghe parimathitādathorudaṇḍā-
ddordaṇḍe parimathite tvamāvirāsīḥ ||4||
vikhyātaḥ pṛthuriti tāpasopadiṣṭaiḥ
sūtādyaiḥ pariṇutabhāvibhūrivīryaḥ |
venārtyā kabalitasampadaṃ dharitrī-
mākrāntāṃ nijadhanuṣā samāmakārṣīḥ ||5||
bhūyastāṃ nijakulamukhyavatsayuktyai-
rdevādyaiḥ samucitacārubhājaneṣu |
annādīnyabhilaṣitāni yāni tāni
svacchandaṃ surabhitanūmadūduhastvam ||6||
ātmānaṃ yajati makhaistvayi tridhāma-
nnārabdhe śatatamavājimedhayāge |
spardhāluḥ śatamakha etya nīcaveṣo
hṛtvā'śvaṃ tava tanayāt parājito'bhūt ||7||
devendraṃ muhuriti vājinaṃ harantaṃ
vahnau taṃ munivaramaṇḍale juhūṣau |
rundhāne kamalabhave kratoḥ samāptau
sākṣāttvaṃ madhuripumaikṣathāḥ svayaṃ svam ||8||
taddattaṃ varamupalabhya bhaktimekāṃ
gaṅgānte vihitapadaḥ kadāpi deva |
satrasthaṃ muninivahaṃ hitāni śaṃsa-
nnaikṣiṣṭhāḥ sanakamukhān munīn purastāt ||9||
vijñānaṃ sanakamukhoditaṃ dadhānaḥ
svātmānaṃ svayamagamo vanāntasevī |
tattādṛkpṛthuvapurīśa satvaraṃ me
rogaughaṃ praśamaya vātagehavāsin ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
जातस्य ध्रुवकुल एव तुङ्गकीर्ते-
रङ्गस्य व्यजनि सुतः स वेननामा ।
यद्दोषव्यथितमतिः स राजवर्य-
स्त्वत्पादे निहितमना वनं गतोऽभूत् ॥1॥
पापोऽपि क्षितितलपालनाय वेनः
पौराद्यैरुपनिहितः कठोरवीर्यः ।
सर्वेभ्यो निजबलमेव सम्प्रशंसन्
भूचक्रे तव यजनान्ययं न्यरौत्सीत् ॥2॥
सम्प्राप्ते हितकथनाय तापसौघे
मत्तोऽन्यो भुवनपतिर्न कश्चनेति ।
त्वन्निन्दावचनपरो मुनीश्वरैस्तैः
शापाग्नौ शलभदशामनायि वेनः ॥3॥
तन्नाशात् खलजनभीरुकैर्मुनीन्द्रै-
स्तन्मात्रा चिरपरिरक्षिते तदङ्गे ।
त्यक्ताघे परिमथितादथोरुदण्डा-
द्दोर्दण्डे परिमथिते त्वमाविरासीः ॥4॥
विख्यातः पृथुरिति तापसोपदिष्टैः
सूताद्यैः परिणुतभाविभूरिवीर्यः ।
वेनार्त्या कबलितसम्पदं धरित्री-
माक्रान्तां निजधनुषा समामकार्षीः ॥5॥
भूयस्तां निजकुलमुख्यवत्सयुक्त्यै-
र्देवाद्यैः समुचितचारुभाजनेषु ।
अन्नादीन्यभिलषितानि यानि तानि
स्वच्छन्दं सुरभितनूमदूदुहस्त्वम् ॥6॥
आत्मानं यजति मखैस्त्वयि त्रिधाम-
न्नारब्धे शततमवाजिमेधयागे ।
स्पर्धालुः शतमख एत्य नीचवेषो
हृत्वाऽश्वं तव तनयात् पराजितोऽभूत् ॥7॥
देवेन्द्रं मुहुरिति वाजिनं हरन्तं
वह्नौ तं मुनिवरमण्डले जुहूषौ ।
रुन्धाने कमलभवे क्रतोः समाप्तौ
साक्षात्त्वं मधुरिपुमैक्षथाः स्वयं स्वम् ॥8॥
तद्दत्तं वरमुपलभ्य भक्तिमेकां
गङ्गान्ते विहितपदः कदापि देव ।
सत्रस्थं मुनिनिवहं हितानि शंस-
न्नैक्षिष्ठाः सनकमुखान् मुनीन् पुरस्तात् ॥9॥
विज्ञानं सनकमुखोदितं दधानः
स्वात्मानं स्वयमगमो वनान्तसेवी ।
तत्तादृक्पृथुवपुरीश सत्वरं मे
रोगौघं प्रशमय वातगेहवासिन् ॥10॥
jātasya dhruvakula eva tuṅgakīrte-
raṅgasya vyajani sutaḥ sa venanāmā |
yaddoṣavyathitamatiḥ sa rājavarya-
stvatpāde nihitamanā vanaṃ gato'bhūt ||1||
pāpo'pi kṣititalapālanāya venaḥ
paurādyairupanihitaḥ kaṭhoravīryaḥ |
sarvebhyo nijabalameva sampraśaṃsan
bhūcakre tava yajanānyayaṃ nyarautsīt ||2||
samprāpte hitakathanāya tāpasaughe
matto'nyo bhuvanapatirna kaścaneti |
tvannindāvacanaparo munīśvaraistaiḥ
śāpāgnau śalabhadaśāmanāyi venaḥ ||3||
tannāśāt khalajanabhīrukairmunīndrai-
stanmātrā ciraparirakṣite tadaṅge |
tyaktāghe parimathitādathorudaṇḍā-
ddordaṇḍe parimathite tvamāvirāsīḥ ||4||
vikhyātaḥ pṛthuriti tāpasopadiṣṭaiḥ
sūtādyaiḥ pariṇutabhāvibhūrivīryaḥ |
venārtyā kabalitasampadaṃ dharitrī-
mākrāntāṃ nijadhanuṣā samāmakārṣīḥ ||5||
bhūyastāṃ nijakulamukhyavatsayuktyai-
rdevādyaiḥ samucitacārubhājaneṣu |
annādīnyabhilaṣitāni yāni tāni
svacchandaṃ surabhitanūmadūduhastvam ||6||
ātmānaṃ yajati makhaistvayi tridhāma-
nnārabdhe śatatamavājimedhayāge |
spardhāluḥ śatamakha etya nīcaveṣo
hṛtvā'śvaṃ tava tanayāt parājito'bhūt ||7||
devendraṃ muhuriti vājinaṃ harantaṃ
vahnau taṃ munivaramaṇḍale juhūṣau |
rundhāne kamalabhave kratoḥ samāptau
sākṣāttvaṃ madhuripumaikṣathāḥ svayaṃ svam ||8||
taddattaṃ varamupalabhya bhaktimekāṃ
gaṅgānte vihitapadaḥ kadāpi deva |
satrasthaṃ muninivahaṃ hitāni śaṃsa-
nnaikṣiṣṭhāḥ sanakamukhān munīn purastāt ||9||
vijñānaṃ sanakamukhoditaṃ dadhānaḥ
svātmānaṃ svayamagamo vanāntasevī |
tattādṛkpṛthuvapurīśa satvaraṃ me
rogaughaṃ praśamaya vātagehavāsin ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.