જાતસ્ય ધ્રુવકુલ એવ તુઙ્ગકીર્તે-
રઙ્ગસ્ય વ્યજનિ સુતઃ સ વેનનામા ।
યદ્દોષવ્યથિતમતિઃ સ રાજવર્ય-
સ્ત્વત્પાદે નિહિતમના વનં ગતોઽભૂત્ ॥1॥
પાપોઽપિ ક્ષિતિતલપાલનાય વેનઃ
પૌરાદ્યૈરુપનિહિતઃ કઠોરવીર્યઃ ।
સર્વેભ્યો નિજબલમેવ સમ્પ્રશંસન્
ભૂચક્રે તવ યજનાન્યયં ન્યરૌત્સીત્ ॥2॥
સમ્પ્રાપ્તે હિતકથનાય તાપસૌઘે
મત્તોઽન્યો ભુવનપતિર્ન કશ્ચનેતિ ।
ત્વન્નિન્દાવચનપરો મુનીશ્વરૈસ્તૈઃ
શાપાગ્નૌ શલભદશામનાયિ વેનઃ ॥3॥
તન્નાશાત્ ખલજનભીરુકૈર્મુનીન્દ્રૈ-
સ્તન્માત્રા ચિરપરિરક્ષિતે તદઙ્ગે ।
ત્યક્તાઘે પરિમથિતાદથોરુદણ્ડા-
દ્દોર્દણ્ડે પરિમથિતે ત્વમાવિરાસીઃ ॥4॥
વિખ્યાતઃ પૃથુરિતિ તાપસોપદિષ્ટૈઃ
સૂતાદ્યૈઃ પરિણુતભાવિભૂરિવીર્યઃ ।
વેનાર્ત્યા કબલિતસમ્પદં ધરિત્રી-
માક્રાન્તાં નિજધનુષા સમામકાર્ષીઃ ॥5॥
ભૂયસ્તાં નિજકુલમુખ્યવત્સયુક્ત્યૈ-
ર્દેવાદ્યૈઃ સમુચિતચારુભાજનેષુ ।
અન્નાદીન્યભિલષિતાનિ યાનિ તાનિ
સ્વચ્છન્દં સુરભિતનૂમદૂદુહસ્ત્વમ્ ॥6॥
આત્માનં યજતિ મખૈસ્ત્વયિ ત્રિધામ-
ન્નારબ્ધે શતતમવાજિમેધયાગે ।
સ્પર્ધાલુઃ શતમખ એત્ય નીચવેષો
હૃત્વાઽશ્વં તવ તનયાત્ પરાજિતોઽભૂત્ ॥7॥
દેવેન્દ્રં મુહુરિતિ વાજિનં હરન્તં
વહ્નૌ તં મુનિવરમણ્ડલે જુહૂષૌ ।
રુન્ધાને કમલભવે ક્રતોઃ સમાપ્તૌ
સાક્ષાત્ત્વં મધુરિપુમૈક્ષથાઃ સ્વયં સ્વમ્ ॥8॥
તદ્દત્તં વરમુપલભ્ય ભક્તિમેકાં
ગઙ્ગાન્તે વિહિતપદઃ કદાપિ દેવ ।
સત્રસ્થં મુનિનિવહં હિતાનિ શંસ-
ન્નૈક્ષિષ્ઠાઃ સનકમુખાન્ મુનીન્ પુરસ્તાત્ ॥9॥
વિજ્ઞાનં સનકમુખોદિતં દધાનઃ
સ્વાત્માનં સ્વયમગમો વનાન્તસેવી ।
તત્તાદૃક્પૃથુવપુરીશ સત્વરં મે
રોગૌઘં પ્રશમય વાતગેહવાસિન્ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
jātasya dhruvakula eva tuṅgakīrte-
raṅgasya vyajani sutaḥ sa venanāmā |
yaddoṣavyathitamatiḥ sa rājavarya-
stvatpāde nihitamanā vanaṃ gato'bhūt ||1||
pāpo'pi kṣititalapālanāya venaḥ
paurādyairupanihitaḥ kaṭhoravīryaḥ |
sarvebhyo nijabalameva sampraśaṃsan
bhūcakre tava yajanānyayaṃ nyarautsīt ||2||
samprāpte hitakathanāya tāpasaughe
matto'nyo bhuvanapatirna kaścaneti |
tvannindāvacanaparo munīśvaraistaiḥ
śāpāgnau śalabhadaśāmanāyi venaḥ ||3||
tannāśāt khalajanabhīrukairmunīndrai-
stanmātrā ciraparirakṣite tadaṅge |
tyaktāghe parimathitādathorudaṇḍā-
ddordaṇḍe parimathite tvamāvirāsīḥ ||4||
vikhyātaḥ pṛthuriti tāpasopadiṣṭaiḥ
sūtādyaiḥ pariṇutabhāvibhūrivīryaḥ |
venārtyā kabalitasampadaṃ dharitrī-
mākrāntāṃ nijadhanuṣā samāmakārṣīḥ ||5||
bhūyastāṃ nijakulamukhyavatsayuktyai-
rdevādyaiḥ samucitacārubhājaneṣu |
annādīnyabhilaṣitāni yāni tāni
svacchandaṃ surabhitanūmadūduhastvam ||6||
ātmānaṃ yajati makhaistvayi tridhāma-
nnārabdhe śatatamavājimedhayāge |
spardhāluḥ śatamakha etya nīcaveṣo
hṛtvā'śvaṃ tava tanayāt parājito'bhūt ||7||
devendraṃ muhuriti vājinaṃ harantaṃ
vahnau taṃ munivaramaṇḍale juhūṣau |
rundhāne kamalabhave kratoḥ samāptau
sākṣāttvaṃ madhuripumaikṣathāḥ svayaṃ svam ||8||
taddattaṃ varamupalabhya bhaktimekāṃ
gaṅgānte vihitapadaḥ kadāpi deva |
satrasthaṃ muninivahaṃ hitāni śaṃsa-
nnaikṣiṣṭhāḥ sanakamukhān munīn purastāt ||9||
vijñānaṃ sanakamukhoditaṃ dadhānaḥ
svātmānaṃ svayamagamo vanāntasevī |
tattādṛkpṛthuvapurīśa satvaraṃ me
rogaughaṃ praśamaya vātagehavāsin ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
जातस्य ध्रुवकुल एव तुङ्गकीर्ते-
रङ्गस्य व्यजनि सुतः स वेननामा ।
यद्दोषव्यथितमतिः स राजवर्य-
स्त्वत्पादे निहितमना वनं गतोऽभूत् ॥1॥
पापोऽपि क्षितितलपालनाय वेनः
पौराद्यैरुपनिहितः कठोरवीर्यः ।
सर्वेभ्यो निजबलमेव सम्प्रशंसन्
भूचक्रे तव यजनान्ययं न्यरौत्सीत् ॥2॥
सम्प्राप्ते हितकथनाय तापसौघे
मत्तोऽन्यो भुवनपतिर्न कश्चनेति ।
त्वन्निन्दावचनपरो मुनीश्वरैस्तैः
शापाग्नौ शलभदशामनायि वेनः ॥3॥
तन्नाशात् खलजनभीरुकैर्मुनीन्द्रै-
स्तन्मात्रा चिरपरिरक्षिते तदङ्गे ।
त्यक्ताघे परिमथितादथोरुदण्डा-
द्दोर्दण्डे परिमथिते त्वमाविरासीः ॥4॥
विख्यातः पृथुरिति तापसोपदिष्टैः
सूताद्यैः परिणुतभाविभूरिवीर्यः ।
वेनार्त्या कबलितसम्पदं धरित्री-
माक्रान्तां निजधनुषा समामकार्षीः ॥5॥
भूयस्तां निजकुलमुख्यवत्सयुक्त्यै-
र्देवाद्यैः समुचितचारुभाजनेषु ।
अन्नादीन्यभिलषितानि यानि तानि
स्वच्छन्दं सुरभितनूमदूदुहस्त्वम् ॥6॥
आत्मानं यजति मखैस्त्वयि त्रिधाम-
न्नारब्धे शततमवाजिमेधयागे ।
स्पर्धालुः शतमख एत्य नीचवेषो
हृत्वाऽश्वं तव तनयात् पराजितोऽभूत् ॥7॥
देवेन्द्रं मुहुरिति वाजिनं हरन्तं
वह्नौ तं मुनिवरमण्डले जुहूषौ ।
रुन्धाने कमलभवे क्रतोः समाप्तौ
साक्षात्त्वं मधुरिपुमैक्षथाः स्वयं स्वम् ॥8॥
तद्दत्तं वरमुपलभ्य भक्तिमेकां
गङ्गान्ते विहितपदः कदापि देव ।
सत्रस्थं मुनिनिवहं हितानि शंस-
न्नैक्षिष्ठाः सनकमुखान् मुनीन् पुरस्तात् ॥9॥
विज्ञानं सनकमुखोदितं दधानः
स्वात्मानं स्वयमगमो वनान्तसेवी ।
तत्तादृक्पृथुवपुरीश सत्वरं मे
रोगौघं प्रशमय वातगेहवासिन् ॥10॥
jātasya dhruvakula eva tuṅgakīrte-
raṅgasya vyajani sutaḥ sa venanāmā |
yaddoṣavyathitamatiḥ sa rājavarya-
stvatpāde nihitamanā vanaṃ gato'bhūt ||1||
pāpo'pi kṣititalapālanāya venaḥ
paurādyairupanihitaḥ kaṭhoravīryaḥ |
sarvebhyo nijabalameva sampraśaṃsan
bhūcakre tava yajanānyayaṃ nyarautsīt ||2||
samprāpte hitakathanāya tāpasaughe
matto'nyo bhuvanapatirna kaścaneti |
tvannindāvacanaparo munīśvaraistaiḥ
śāpāgnau śalabhadaśāmanāyi venaḥ ||3||
tannāśāt khalajanabhīrukairmunīndrai-
stanmātrā ciraparirakṣite tadaṅge |
tyaktāghe parimathitādathorudaṇḍā-
ddordaṇḍe parimathite tvamāvirāsīḥ ||4||
vikhyātaḥ pṛthuriti tāpasopadiṣṭaiḥ
sūtādyaiḥ pariṇutabhāvibhūrivīryaḥ |
venārtyā kabalitasampadaṃ dharitrī-
mākrāntāṃ nijadhanuṣā samāmakārṣīḥ ||5||
bhūyastāṃ nijakulamukhyavatsayuktyai-
rdevādyaiḥ samucitacārubhājaneṣu |
annādīnyabhilaṣitāni yāni tāni
svacchandaṃ surabhitanūmadūduhastvam ||6||
ātmānaṃ yajati makhaistvayi tridhāma-
nnārabdhe śatatamavājimedhayāge |
spardhāluḥ śatamakha etya nīcaveṣo
hṛtvā'śvaṃ tava tanayāt parājito'bhūt ||7||
devendraṃ muhuriti vājinaṃ harantaṃ
vahnau taṃ munivaramaṇḍale juhūṣau |
rundhāne kamalabhave kratoḥ samāptau
sākṣāttvaṃ madhuripumaikṣathāḥ svayaṃ svam ||8||
taddattaṃ varamupalabhya bhaktimekāṃ
gaṅgānte vihitapadaḥ kadāpi deva |
satrasthaṃ muninivahaṃ hitāni śaṃsa-
nnaikṣiṣṭhāḥ sanakamukhān munīn purastāt ||9||
vijñānaṃ sanakamukhoditaṃ dadhānaḥ
svātmānaṃ svayamagamo vanāntasevī |
tattādṛkpṛthuvapurīśa satvaraṃ me
rogaughaṃ praśamaya vātagehavāsin ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.