হিরণ্যাক্ষং তাবদ্বরদ ভবদন্বেষণপরং
চরন্তং সাংবর্তে পযসি নিজজঙ্ঘাপরিমিতে ।
ভবদ্ভক্তো গত্বা কপটপটুধীর্নারদমুনিঃ
শনৈরূচে নন্দন্ দনুজমপি নিন্দংস্তব বলম্ ॥1॥
স মাযাবী বিষ্ণুর্হরতি ভবদীযাং বসুমতীং
প্রভো কষ্টং কষ্টং কিমিদমিতি তেনাভিগদিতঃ ।
নদন্ ক্বাসৌ ক্বাসবিতি স মুনিনা দর্শিতপথো
ভবন্তং সম্প্রাপদ্ধরণিধরমুদ্যন্তমুদকাত্ ॥2॥
অহো আরণ্যোঽযং মৃগ ইতি হসন্তং বহুতরৈ-
র্দুরুক্তৈর্বিধ্যন্তং দিতিসুতমবজ্ঞায ভগবন্ ।
মহীং দৃষ্ট্বা দংষ্ট্রাশিরসি চকিতাং স্বেন মহসা
পযোধাবাধায প্রসভমুদযুঙ্ক্থা মৃধবিধৌ ॥3॥
গদাপাণৌ দৈত্যে ত্বমপি হি গৃহীতোন্নতগদো
নিযুদ্ধেন ক্রীডন্ ঘটঘটরবোদ্ঘুষ্টবিযতা ।
রণালোকৌত্সুক্যান্মিলতি সুরসঙ্ঘে দ্রুতমমুং
নিরুন্ধ্যাঃ সন্ধ্যাতঃ প্রথমমিতি ধাত্রা জগদিষে ॥4॥
গদোন্মর্দে তস্মিংস্তব খলু গদাযাং দিতিভুবো
গদাঘাতাদ্ভূমৌ ঝটিতি পতিতাযামহহ! ভোঃ ।
মৃদুস্মেরাস্যস্ত্বং দনুজকুলনির্মূলনচণং
মহাচক্রং স্মৃত্বা করভুবি দধানো রুরুচিষে ॥5॥
ততঃ শূলং কালপ্রতিমরুষি দৈত্যে বিসৃজতি
ত্বযি ছিন্দত্যেনত্ করকলিতচক্রপ্রহরণাত্ ।
সমারুষ্টো মুষ্ট্যা স খলু বিতুদংস্ত্বাং সমতনোত্
গলন্মাযে মাযাস্ত্বযি কিল জগন্মোহনকরীঃ ॥6॥
ভবচ্চক্রজ্যোতিষ্কণলবনিপাতেন বিধুতে
ততো মাযাচক্রে বিততঘনরোষান্ধমনসম্ ।
গরিষ্ঠাভির্মুষ্টিপ্রহৃতিভিরভিঘ্নন্তমসুরং
স্বপাদাঙ্গুষ্ঠেন শ্রবণপদমূলে নিরবধীঃ ॥7॥
মহাকাযঃ সো॓ঽযং তব চরণপাতপ্রমথিতো
গলদ্রক্তো বক্ত্রাদপতদৃষিভিঃ শ্লাঘিতহতিঃ ।
তদা ত্বামুদ্দামপ্রমদভরবিদ্যোতিহৃদযা
মুনীন্দ্রাঃ সান্দ্রাভিঃ স্তুতিভিরনুবন্নধ্বরতনুম্ ॥8॥
ত্বচি ছন্দো রোমস্বপি কুশগণশ্চক্ষুষি ঘৃতং
চতুর্হোতারোঽঙ্ঘ্রৌ স্রুগপি বদনে চোদর ইডা ।
গ্রহা জিহ্বাযাং তে পরপুরুষ কর্ণে চ চমসা
বিভো সোমো বীর্যং বরদ গলদেশেঽপ্যুপসদঃ ॥9॥
মুনীন্দ্রৈরিত্যাদিস্তবনমুখরৈর্মোদিতমনা
মহীযস্যা মূর্ত্যা বিমলতরকীর্ত্যা চ বিলসন্ ।
স্বধিষ্ণ্যং সম্প্রাপ্তঃ সুখরসবিহারী মধুরিপো
নিরুন্ধ্যা রোগং মে সকলমপি বাতালযপতে ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
hiraṇyākṣaṃ tāvadvarada bhavadanveṣaṇaparaṃ
carantaṃ sāṃvarte payasi nijajaṅghāparimite |
bhavadbhakto gatvā kapaṭapaṭudhīrnāradamuniḥ
śanairūce nandan danujamapi nindaṃstava balam ||1||
sa māyāvī viṣṇurharati bhavadīyāṃ vasumatīṃ
prabho kaṣṭaṃ kaṣṭaṃ kimidamiti tenābhigaditaḥ |
nadan kvāsau kvāsaviti sa muninā darśitapatho
bhavantaṃ samprāpaddharaṇidharamudyantamudakāt ||2||
aho āraṇyo'yaṃ mṛga iti hasantaṃ bahutarai-
rduruktairvidhyantaṃ ditisutamavajñāya bhagavan |
mahīṃ dṛṣṭvā daṃṣṭrāśirasi cakitāṃ svena mahasā
payodhāvādhāya prasabhamudayuṅkthā mṛdhavidhau ||3||
gadāpāṇau daitye tvamapi hi gṛhītonnatagado
niyuddhena krīḍan ghaṭaghaṭaravodghuṣṭaviyatā |
raṇālokautsukyānmilati surasaṅghe drutamamuṃ
nirundhyāḥ sandhyātaḥ prathamamiti dhātrā jagadiṣe ||4||
gadonmarde tasmiṃstava khalu gadāyāṃ ditibhuvo
gadāghātādbhūmau jhaṭiti patitāyāmahaha! bhoḥ |
mṛdusmerāsyastvaṃ danujakulanirmūlanacaṇaṃ
mahācakraṃ smṛtvā karabhuvi dadhāno ruruciṣe ||5||
tataḥ śūlaṃ kālapratimaruṣi daitye visṛjati
tvayi chindatyenat karakalitacakrapraharaṇāt |
samāruṣṭo muṣṭyā sa khalu vitudaṃstvāṃ samatanot
galanmāye māyāstvayi kila jaganmohanakarīḥ ||6||
bhavaccakrajyotiṣkaṇalavanipātena vidhute
tato māyācakre vitataghanaroṣāndhamanasam |
gariṣṭhābhirmuṣṭiprahṛtibhirabhighnantamasuraṃ
svapādāṅguṣṭhena śravaṇapadamūle niravadhīḥ ||7||
mahākāyaḥ so॓'yaṃ tava caraṇapātapramathito
galadrakto vaktrādapatadṛṣibhiḥ ślāghitahatiḥ |
tadā tvāmuddāmapramadabharavidyotihṛdayā
munīndrāḥ sāndrābhiḥ stutibhiranuvannadhvaratanum ||8||
tvaci chando romasvapi kuśagaṇaścakṣuṣi ghṛtaṃ
caturhotāro'ṅghrau srugapi vadane codara iḍā |
grahā jihvāyāṃ te parapuruṣa karṇe ca camasā
vibho somo vīryaṃ varada galadeśe'pyupasadaḥ ||9||
munīndrairityādistavanamukharairmoditamanā
mahīyasyā mūrtyā vimalatarakīrtyā ca vilasan |
svadhiṣṇyaṃ samprāptaḥ sukharasavihārī madhuripo
nirundhyā rogaṃ me sakalamapi vātālayapate ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
हिरण्याक्षं तावद्वरद भवदन्वेषणपरं
चरन्तं सांवर्ते पयसि निजजङ्घापरिमिते ।
भवद्भक्तो गत्वा कपटपटुधीर्नारदमुनिः
शनैरूचे नन्दन् दनुजमपि निन्दंस्तव बलम् ॥1॥
स मायावी विष्णुर्हरति भवदीयां वसुमतीं
प्रभो कष्टं कष्टं किमिदमिति तेनाभिगदितः ।
नदन् क्वासौ क्वासविति स मुनिना दर्शितपथो
भवन्तं सम्प्रापद्धरणिधरमुद्यन्तमुदकात् ॥2॥
अहो आरण्योऽयं मृग इति हसन्तं बहुतरै-
र्दुरुक्तैर्विध्यन्तं दितिसुतमवज्ञाय भगवन् ।
महीं दृष्ट्वा दंष्ट्राशिरसि चकितां स्वेन महसा
पयोधावाधाय प्रसभमुदयुङ्क्था मृधविधौ ॥3॥
गदापाणौ दैत्ये त्वमपि हि गृहीतोन्नतगदो
नियुद्धेन क्रीडन् घटघटरवोद्घुष्टवियता ।
रणालोकौत्सुक्यान्मिलति सुरसङ्घे द्रुतममुं
निरुन्ध्याः सन्ध्यातः प्रथममिति धात्रा जगदिषे ॥4॥
गदोन्मर्दे तस्मिंस्तव खलु गदायां दितिभुवो
गदाघाताद्भूमौ झटिति पतितायामहह! भोः ।
मृदुस्मेरास्यस्त्वं दनुजकुलनिर्मूलनचणं
महाचक्रं स्मृत्वा करभुवि दधानो रुरुचिषे ॥5॥
ततः शूलं कालप्रतिमरुषि दैत्ये विसृजति
त्वयि छिन्दत्येनत् करकलितचक्रप्रहरणात् ।
समारुष्टो मुष्ट्या स खलु वितुदंस्त्वां समतनोत्
गलन्माये मायास्त्वयि किल जगन्मोहनकरीः ॥6॥
भवच्चक्रज्योतिष्कणलवनिपातेन विधुते
ततो मायाचक्रे विततघनरोषान्धमनसम् ।
गरिष्ठाभिर्मुष्टिप्रहृतिभिरभिघ्नन्तमसुरं
स्वपादाङ्गुष्ठेन श्रवणपदमूले निरवधीः ॥7॥
महाकायः सो॓ऽयं तव चरणपातप्रमथितो
गलद्रक्तो वक्त्रादपतदृषिभिः श्लाघितहतिः ।
तदा त्वामुद्दामप्रमदभरविद्योतिहृदया
मुनीन्द्राः सान्द्राभिः स्तुतिभिरनुवन्नध्वरतनुम् ॥8॥
त्वचि छन्दो रोमस्वपि कुशगणश्चक्षुषि घृतं
चतुर्होतारोऽङ्घ्रौ स्रुगपि वदने चोदर इडा ।
ग्रहा जिह्वायां ते परपुरुष कर्णे च चमसा
विभो सोमो वीर्यं वरद गलदेशेऽप्युपसदः ॥9॥
मुनीन्द्रैरित्यादिस्तवनमुखरैर्मोदितमना
महीयस्या मूर्त्या विमलतरकीर्त्या च विलसन् ।
स्वधिष्ण्यं सम्प्राप्तः सुखरसविहारी मधुरिपो
निरुन्ध्या रोगं मे सकलमपि वातालयपते ॥10॥
hiraṇyākṣaṃ tāvadvarada bhavadanveṣaṇaparaṃ
carantaṃ sāṃvarte payasi nijajaṅghāparimite |
bhavadbhakto gatvā kapaṭapaṭudhīrnāradamuniḥ
śanairūce nandan danujamapi nindaṃstava balam ||1||
sa māyāvī viṣṇurharati bhavadīyāṃ vasumatīṃ
prabho kaṣṭaṃ kaṣṭaṃ kimidamiti tenābhigaditaḥ |
nadan kvāsau kvāsaviti sa muninā darśitapatho
bhavantaṃ samprāpaddharaṇidharamudyantamudakāt ||2||
aho āraṇyo'yaṃ mṛga iti hasantaṃ bahutarai-
rduruktairvidhyantaṃ ditisutamavajñāya bhagavan |
mahīṃ dṛṣṭvā daṃṣṭrāśirasi cakitāṃ svena mahasā
payodhāvādhāya prasabhamudayuṅkthā mṛdhavidhau ||3||
gadāpāṇau daitye tvamapi hi gṛhītonnatagado
niyuddhena krīḍan ghaṭaghaṭaravodghuṣṭaviyatā |
raṇālokautsukyānmilati surasaṅghe drutamamuṃ
nirundhyāḥ sandhyātaḥ prathamamiti dhātrā jagadiṣe ||4||
gadonmarde tasmiṃstava khalu gadāyāṃ ditibhuvo
gadāghātādbhūmau jhaṭiti patitāyāmahaha! bhoḥ |
mṛdusmerāsyastvaṃ danujakulanirmūlanacaṇaṃ
mahācakraṃ smṛtvā karabhuvi dadhāno ruruciṣe ||5||
tataḥ śūlaṃ kālapratimaruṣi daitye visṛjati
tvayi chindatyenat karakalitacakrapraharaṇāt |
samāruṣṭo muṣṭyā sa khalu vitudaṃstvāṃ samatanot
galanmāye māyāstvayi kila jaganmohanakarīḥ ||6||
bhavaccakrajyotiṣkaṇalavanipātena vidhute
tato māyācakre vitataghanaroṣāndhamanasam |
gariṣṭhābhirmuṣṭiprahṛtibhirabhighnantamasuraṃ
svapādāṅguṣṭhena śravaṇapadamūle niravadhīḥ ||7||
mahākāyaḥ so॓'yaṃ tava caraṇapātapramathito
galadrakto vaktrādapatadṛṣibhiḥ ślāghitahatiḥ |
tadā tvāmuddāmapramadabharavidyotihṛdayā
munīndrāḥ sāndrābhiḥ stutibhiranuvannadhvaratanum ||8||
tvaci chando romasvapi kuśagaṇaścakṣuṣi ghṛtaṃ
caturhotāro'ṅghrau srugapi vadane codara iḍā |
grahā jihvāyāṃ te parapuruṣa karṇe ca camasā
vibho somo vīryaṃ varada galadeśe'pyupasadaḥ ||9||
munīndrairityādistavanamukharairmoditamanā
mahīyasyā mūrtyā vimalatarakīrtyā ca vilasan |
svadhiṣṇyaṃ samprāptaḥ sukharasavihārī madhuripo
nirundhyā rogaṃ me sakalamapi vātālayapate ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.