Vishnu

নারাযণীযং দশক 74 - ভগবতঃ মথুরাপুরীপ্রবেশম্

Narayaniyam Dashaka 74 - Bhagavatah Mathurapuripravesham

🖋️ Bengali script
📄 Download PDF
সম্প্রাপ্তো মথুরাং দিনার্ধবিগমে তত্রান্তরস্মিন্ বস-
ন্নারামে বিহিতাশনঃ সখিজনৈর্যাতঃ পুরীমীক্ষিতুম্ ।
প্রাপো রাজপথং চিরশ্রুতিধৃতব্যালোককৌতূহল-
স্ত্রীপুংসোদ্যদগণ্যপুণ্যনিগলৈরাকৃষ্যমাণো নু কিম্ ॥1॥
ত্বত্পাদদ্যুতিবত্ সরাগসুভগাঃ ত্বন্মূর্তিবদ্যোষিতঃ
সম্প্রাপ্তা বিলসত্পযোধররুচো লোলা ভবত্ দৃষ্টিবত্ ।
হারিণ্যস্ত্বদুরঃস্থলীবদযি তে মন্দস্মিতপ্রৌঢিব-
ন্নৈর্মল্যোল্লসিতাঃ কচৌঘরুচিবদ্রাজত্কলাপাশ্রিতাঃ ॥2॥
তাসামাকলযন্নপাঙ্গবলনৈর্মোদং প্রহর্ষাদ্ভুত-
ব্যালোলেষু জনেষু তত্র রজকং কঞ্চিত্ পটীং প্রার্থযন্ ।
কস্তে দাস্যতি রাজকীযবসনং যাহীতি তেনোদিতঃ
সদ্যস্তস্য করেণ শীর্ষমহৃথাঃ সোঽপ্যাপ পুণ্যাং গতিম্ ॥3॥
ভূযো বাযকমেকমাযতমতিং তোষেণ বেষোচিতং
দাশ্বাংসং স্বপদং নিনেথ সুকৃতং কো বেদ জীবাত্মনাম্ ।
মালাভিঃ স্তবকৈঃ স্তবৈরপি পুনর্মালাকৃতা মানিতো
ভক্তিং তেন বৃতাং দিদেশিথ পরাং লক্ষ্মীং চ লক্ষ্মীপতে ॥4॥
কুব্জামব্জবিলোচনাং পথিপুনর্দৃষ্ট্বাঽঙ্গরাগে তযা
দত্তে সাধু কিলাঙ্গরাগমদদাস্তস্যা মহান্তং হৃদি ।
চিত্তস্থামৃজুতামথ প্রথযিতুং গাত্রেঽপি তস্যাঃ স্ফুটং
গৃহ্ণন্ মঞ্জু করেণ তামুদনযস্তাবজ্জগত্সুন্দরীম্ ॥5॥
তাবন্নিশ্চিতবৈভবাস্তব বিভো নাত্যন্তপাপা জনা
যত্কিঞ্চিদ্দদতে স্ম শক্ত্যনুগুণং তাম্বূলমাল্যাদিকম্ ।
গৃহ্ণানঃ কুসুমাদি কিঞ্চন তদা মার্গে নিবদ্ধাঞ্জলি-
র্নাতিষ্ঠং বত হা যতোঽদ্য বিপুলামার্তিং ব্রজামি প্রভো ॥6॥
এষ্যামীতি বিমুক্তযাঽপি ভগবন্নালেপদাত্র্যা তযা
দূরাত্ কাতরযা নিরীক্ষিতগতিস্ত্বং প্রাবিশো গোপুরম্ ।
আঘোষানুমিতত্বদাগমমহাহর্ষোল্ললদ্দেবকী-
বক্ষোজপ্রগলত্পযোরসমিষাত্ত্বত্কীর্তিরন্তর্গতা ॥7॥
আবিষ্টো নগরীং মহোত্সববতীং কোদণ্ডশালাং ব্রজন্
মাধুর্যেণ নু তেজসা নু পুরুষৈর্দূরেণ দত্তান্তরঃ ।
স্রগ্ভির্ভূষিতমর্চিতং বরধনুর্মা মেতি বাদাত্ পুরঃ
প্রাগৃহ্ণাঃ সমরোপযঃ কিল সমাক্রাক্ষীরভাঙ্ক্ষীরপি ॥8॥
শ্বঃ কংসক্ষপণোত্সবস্য পুরতঃ প্রারম্ভতূর্যোপম-
শ্চাপধ্বংসমহাধ্বনিস্তব বিভো দেবানরোমাঞ্চযত্ ।
কংসস্যাপি চ বেপথুস্তদুদিতঃ কোদণ্ডখণ্ডদ্বযী-
চণ্ডাভ্যাহতরক্ষিপূরুষরবৈরুত্কূলিতোঽভূত্ ত্বযা ॥9॥
শিষ্টৈর্দুষ্টজনৈশ্চ দৃষ্টমহিমা প্রীত্যা চ ভীত্যা ততঃ
সম্পশ্যন্ পুরসম্পদং প্রবিচরন্ সাযং গতো বাটিকাম্ ।
শ্রীদাম্না সহ রাধিকাবিরহজং খেদং বদন্ প্রস্বপ-
ন্নানন্দন্নবতারকার্যঘটনাদ্বাতেশ সংরক্ষ মাম্ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
samprāpto mathurāṃ dinārdhavigame tatrāntarasmin vasa-
nnārāme vihitāśanaḥ sakhijanairyātaḥ purīmīkṣitum |
prāpo rājapathaṃ ciraśrutidhṛtavyālokakautūhala-
strīpuṃsodyadagaṇyapuṇyanigalairākṛṣyamāṇo nu kim ||1||
tvatpādadyutivat sarāgasubhagāḥ tvanmūrtivadyoṣitaḥ
samprāptā vilasatpayodhararuco lolā bhavat dṛṣṭivat |
hāriṇyastvaduraḥsthalīvadayi te mandasmitaprauḍhiva-
nnairmalyollasitāḥ kacaugharucivadrājatkalāpāśritāḥ ||2||
tāsāmākalayannapāṅgavalanairmodaṃ praharṣādbhuta-
vyāloleṣu janeṣu tatra rajakaṃ kañcit paṭīṃ prārthayan |
kaste dāsyati rājakīyavasanaṃ yāhīti tenoditaḥ
sadyastasya kareṇa śīrṣamahṛthāḥ so'pyāpa puṇyāṃ gatim ||3||
bhūyo vāyakamekamāyatamatiṃ toṣeṇa veṣocitaṃ
dāśvāṃsaṃ svapadaṃ ninetha sukṛtaṃ ko veda jīvātmanām |
mālābhiḥ stabakaiḥ stavairapi punarmālākṛtā mānito
bhaktiṃ tena vṛtāṃ dideśitha parāṃ lakṣmīṃ ca lakṣmīpate ||4||
kubjāmabjavilocanāṃ pathipunardṛṣṭvā'ṅgarāge tayā
datte sādhu kilāṅgarāgamadadāstasyā mahāntaṃ hṛdi |
cittasthāmṛjutāmatha prathayituṃ gātre'pi tasyāḥ sphuṭaṃ
gṛhṇan mañju kareṇa tāmudanayastāvajjagatsundarīm ||5||
tāvanniścitavaibhavāstava vibho nātyantapāpā janā
yatkiñciddadate sma śaktyanuguṇaṃ tāmbūlamālyādikam |
gṛhṇānaḥ kusumādi kiñcana tadā mārge nibaddhāñjali-
rnātiṣṭhaṃ bata hā yato'dya vipulāmārtiṃ vrajāmi prabho ||6||
eṣyāmīti vimuktayā'pi bhagavannālepadātryā tayā
dūrāt kātarayā nirīkṣitagatistvaṃ prāviśo gopuram |
āghoṣānumitatvadāgamamahāharṣollaladdevakī-
vakṣojapragalatpayorasamiṣāttvatkīrtirantargatā ||7||
āviṣṭo nagarīṃ mahotsavavatīṃ kodaṇḍaśālāṃ vrajan
mādhuryeṇa nu tejasā nu puruṣairdūreṇa dattāntaraḥ |
sragbhirbhūṣitamarcitaṃ varadhanurmā meti vādāt puraḥ
prāgṛhṇāḥ samaropayaḥ kila samākrākṣīrabhāṅkṣīrapi ||8||
śvaḥ kaṃsakṣapaṇotsavasya purataḥ prārambhatūryopama-
ścāpadhvaṃsamahādhvanistava vibho devānaromāñcayat |
kaṃsasyāpi ca vepathustaduditaḥ kodaṇḍakhaṇḍadvayī-
caṇḍābhyāhatarakṣipūruṣaravairutkūlito'bhūt tvayā ||9||
śiṣṭairduṣṭajanaiśca dṛṣṭamahimā prītyā ca bhītyā tataḥ
sampaśyan purasampadaṃ pravicaran sāyaṃ gato vāṭikām |
śrīdāmnā saha rādhikāvirahajaṃ khedaṃ vadan prasvapa-
nnānandannavatārakāryaghaṭanādvāteśa saṃrakṣa mām ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
सम्प्राप्तो मथुरां दिनार्धविगमे तत्रान्तरस्मिन् वस-
न्नारामे विहिताशनः सखिजनैर्यातः पुरीमीक्षितुम् ।
प्रापो राजपथं चिरश्रुतिधृतव्यालोककौतूहल-
स्त्रीपुंसोद्यदगण्यपुण्यनिगलैराकृष्यमाणो नु किम् ॥1॥
त्वत्पादद्युतिवत् सरागसुभगाः त्वन्मूर्तिवद्योषितः
सम्प्राप्ता विलसत्पयोधररुचो लोला भवत् दृष्टिवत् ।
हारिण्यस्त्वदुरःस्थलीवदयि ते मन्दस्मितप्रौढिव-
न्नैर्मल्योल्लसिताः कचौघरुचिवद्राजत्कलापाश्रिताः ॥2॥
तासामाकलयन्नपाङ्गवलनैर्मोदं प्रहर्षाद्भुत-
व्यालोलेषु जनेषु तत्र रजकं कञ्चित् पटीं प्रार्थयन् ।
कस्ते दास्यति राजकीयवसनं याहीति तेनोदितः
सद्यस्तस्य करेण शीर्षमहृथाः सोऽप्याप पुण्यां गतिम् ॥3॥
भूयो वायकमेकमायतमतिं तोषेण वेषोचितं
दाश्वांसं स्वपदं निनेथ सुकृतं को वेद जीवात्मनाम् ।
मालाभिः स्तबकैः स्तवैरपि पुनर्मालाकृता मानितो
भक्तिं तेन वृतां दिदेशिथ परां लक्ष्मीं च लक्ष्मीपते ॥4॥
कुब्जामब्जविलोचनां पथिपुनर्दृष्ट्वाऽङ्गरागे तया
दत्ते साधु किलाङ्गरागमददास्तस्या महान्तं हृदि ।
चित्तस्थामृजुतामथ प्रथयितुं गात्रेऽपि तस्याः स्फुटं
गृह्णन् मञ्जु करेण तामुदनयस्तावज्जगत्सुन्दरीम् ॥5॥
तावन्निश्चितवैभवास्तव विभो नात्यन्तपापा जना
यत्किञ्चिद्ददते स्म शक्त्यनुगुणं ताम्बूलमाल्यादिकम् ।
गृह्णानः कुसुमादि किञ्चन तदा मार्गे निबद्धाञ्जलि-
र्नातिष्ठं बत हा यतोऽद्य विपुलामार्तिं व्रजामि प्रभो ॥6॥
एष्यामीति विमुक्तयाऽपि भगवन्नालेपदात्र्या तया
दूरात् कातरया निरीक्षितगतिस्त्वं प्राविशो गोपुरम् ।
आघोषानुमितत्वदागममहाहर्षोल्ललद्देवकी-
वक्षोजप्रगलत्पयोरसमिषात्त्वत्कीर्तिरन्तर्गता ॥7॥
आविष्टो नगरीं महोत्सववतीं कोदण्डशालां व्रजन्
माधुर्येण नु तेजसा नु पुरुषैर्दूरेण दत्तान्तरः ।
स्रग्भिर्भूषितमर्चितं वरधनुर्मा मेति वादात् पुरः
प्रागृह्णाः समरोपयः किल समाक्राक्षीरभाङ्क्षीरपि ॥8॥
श्वः कंसक्षपणोत्सवस्य पुरतः प्रारम्भतूर्योपम-
श्चापध्वंसमहाध्वनिस्तव विभो देवानरोमाञ्चयत् ।
कंसस्यापि च वेपथुस्तदुदितः कोदण्डखण्डद्वयी-
चण्डाभ्याहतरक्षिपूरुषरवैरुत्कूलितोऽभूत् त्वया ॥9॥
शिष्टैर्दुष्टजनैश्च दृष्टमहिमा प्रीत्या च भीत्या ततः
सम्पश्यन् पुरसम्पदं प्रविचरन् सायं गतो वाटिकाम् ।
श्रीदाम्ना सह राधिकाविरहजं खेदं वदन् प्रस्वप-
न्नानन्दन्नवतारकार्यघटनाद्वातेश संरक्ष माम् ॥10॥
samprāpto mathurāṃ dinārdhavigame tatrāntarasmin vasa-
nnārāme vihitāśanaḥ sakhijanairyātaḥ purīmīkṣitum |
prāpo rājapathaṃ ciraśrutidhṛtavyālokakautūhala-
strīpuṃsodyadagaṇyapuṇyanigalairākṛṣyamāṇo nu kim ||1||
tvatpādadyutivat sarāgasubhagāḥ tvanmūrtivadyoṣitaḥ
samprāptā vilasatpayodhararuco lolā bhavat dṛṣṭivat |
hāriṇyastvaduraḥsthalīvadayi te mandasmitaprauḍhiva-
nnairmalyollasitāḥ kacaugharucivadrājatkalāpāśritāḥ ||2||
tāsāmākalayannapāṅgavalanairmodaṃ praharṣādbhuta-
vyāloleṣu janeṣu tatra rajakaṃ kañcit paṭīṃ prārthayan |
kaste dāsyati rājakīyavasanaṃ yāhīti tenoditaḥ
sadyastasya kareṇa śīrṣamahṛthāḥ so'pyāpa puṇyāṃ gatim ||3||
bhūyo vāyakamekamāyatamatiṃ toṣeṇa veṣocitaṃ
dāśvāṃsaṃ svapadaṃ ninetha sukṛtaṃ ko veda jīvātmanām |
mālābhiḥ stabakaiḥ stavairapi punarmālākṛtā mānito
bhaktiṃ tena vṛtāṃ dideśitha parāṃ lakṣmīṃ ca lakṣmīpate ||4||
kubjāmabjavilocanāṃ pathipunardṛṣṭvā'ṅgarāge tayā
datte sādhu kilāṅgarāgamadadāstasyā mahāntaṃ hṛdi |
cittasthāmṛjutāmatha prathayituṃ gātre'pi tasyāḥ sphuṭaṃ
gṛhṇan mañju kareṇa tāmudanayastāvajjagatsundarīm ||5||
tāvanniścitavaibhavāstava vibho nātyantapāpā janā
yatkiñciddadate sma śaktyanuguṇaṃ tāmbūlamālyādikam |
gṛhṇānaḥ kusumādi kiñcana tadā mārge nibaddhāñjali-
rnātiṣṭhaṃ bata hā yato'dya vipulāmārtiṃ vrajāmi prabho ||6||
eṣyāmīti vimuktayā'pi bhagavannālepadātryā tayā
dūrāt kātarayā nirīkṣitagatistvaṃ prāviśo gopuram |
āghoṣānumitatvadāgamamahāharṣollaladdevakī-
vakṣojapragalatpayorasamiṣāttvatkīrtirantargatā ||7||
āviṣṭo nagarīṃ mahotsavavatīṃ kodaṇḍaśālāṃ vrajan
mādhuryeṇa nu tejasā nu puruṣairdūreṇa dattāntaraḥ |
sragbhirbhūṣitamarcitaṃ varadhanurmā meti vādāt puraḥ
prāgṛhṇāḥ samaropayaḥ kila samākrākṣīrabhāṅkṣīrapi ||8||
śvaḥ kaṃsakṣapaṇotsavasya purataḥ prārambhatūryopama-
ścāpadhvaṃsamahādhvanistava vibho devānaromāñcayat |
kaṃsasyāpi ca vepathustaduditaḥ kodaṇḍakhaṇḍadvayī-
caṇḍābhyāhatarakṣipūruṣaravairutkūlito'bhūt tvayā ||9||
śiṣṭairduṣṭajanaiśca dṛṣṭamahimā prītyā ca bhītyā tataḥ
sampaśyan purasampadaṃ pravicaran sāyaṃ gato vāṭikām |
śrīdāmnā saha rādhikāvirahajaṃ khedaṃ vadan prasvapa-
nnānandannavatārakāryaghaṭanādvāteśa saṃrakṣa mām ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in