Vishnu

ਨਾਰਾਯਣੀਯਂ ਦਸ਼ਕ 74 - ਭਗਵਤਃ ਮਥੁਰਾਪੁਰੀਪ੍ਰਵੇਸ਼ਮ੍

Narayaniyam Dashaka 74 - Bhagavatah Mathurapuripravesham

🖋️ Gurmukhi script
📄 Download PDF
ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਥੁਰਾਂ ਦਿਨਾਰ੍ਧਵਿਗਮੇ ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਸ-
ਨ੍ਨਾਰਾਮੇ ਵਿਹਿਤਾਸ਼ਨਃ ਸਖਿਜਨੈਰ੍ਯਾਤਃ ਪੁਰੀਮੀਕ੍षਿਤੁਮ੍ ।
ਪ੍ਰਾਪੋ ਰਾਜਪਥਂ ਚਿਰਸ਼੍ਰੁਤਿਧृਤਵ੍ਯਾਲੋਕਕੌਤੂਹਲ-
ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸੋਦ੍ਯਦਗਣ੍ਯਪੁਣ੍ਯਨਿਗਲੈਰਾਕृष੍ਯਮਾਣੋ ਨੁ ਕਿਮ੍ ॥1॥
ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਦ੍ਯੁਤਿਵਤ੍ ਸਰਾਗਸੁਭਗਾਃ ਤ੍ਵਨ੍ਮੂਰ੍ਤਿਵਦ੍ਯੋषਿਤਃ
ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਵਿਲਸਤ੍ਪਯੋਧਰਰੁਚੋ ਲੋਲਾ ਭਵਤ੍ ਦृष੍ਟਿਵਤ੍ ।
ਹਾਰਿਣ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਦੁਰਃਸ੍ਥਲੀਵਦਯਿ ਤੇ ਮਨ੍ਦਸ੍ਮਿਤਪ੍ਰੌਢਿਵ-
ਨ੍ਨੈਰ੍ਮਲ੍ਯੋਲ੍ਲਸਿਤਾਃ ਕਚੌਘਰੁਚਿਵਦ੍ਰਾਜਤ੍ਕਲਾਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ॥2॥
ਤਾਸਾਮਾਕਲਯਨ੍ਨਪਾਙ੍ਗਵਲਨੈਰ੍ਮੋਦਂ ਪ੍ਰਹਰ੍षਾਦ੍ਭੁਤ-
ਵ੍ਯਾਲੋਲੇषੁ ਜਨੇषੁ ਤਤ੍ਰ ਰਜਕਂ ਕਞ੍ਚਿਤ੍ ਪਟੀਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਨ੍ ।
ਕਸ੍ਤੇ ਦਾਸ੍ਯਤਿ ਰਾਜਕੀਯਵਸਨਂ ਯਾਹੀਤਿ ਤੇਨੋਦਿਤਃ
ਸਦ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਰੇਣ ਸ਼ੀਰ੍षਮਹृਥਾਃ ਸੋऽਪ੍ਯਾਪ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਗਤਿਮ੍ ॥3॥
ਭੂਯੋ ਵਾਯਕਮੇਕਮਾਯਤਮਤਿਂ ਤੋषੇਣ ਵੇषੋਚਿਤਂ
ਦਾਸ਼੍ਵਾਂਸਂ ਸ੍ਵਪਦਂ ਨਿਨੇਥ ਸੁਕृਤਂ ਕੋ ਵੇਦ ਜੀਵਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।
ਮਾਲਾਭਿਃ ਸ੍ਤਬਕੈਃ ਸ੍ਤਵੈਰਪਿ ਪੁਨਰ੍ਮਾਲਾਕृਤਾ ਮਾਨਿਤੋ
ਭਕ੍ਤਿਂ ਤੇਨ ਵृਤਾਂ ਦਿਦੇਸ਼ਿਥ ਪਰਾਂ ਲਕ੍ष੍ਮੀਂ ਚ ਲਕ੍ष੍ਮੀਪਤੇ ॥4॥
ਕੁਬ੍ਜਾਮਬ੍ਜਵਿਲੋਚਨਾਂ ਪਥਿਪੁਨਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾऽਙ੍ਗਰਾਗੇ ਤਯਾ
ਦਤ੍ਤੇ ਸਾਧੁ ਕਿਲਾਙ੍ਗਰਾਗਮਦਦਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਮਹਾਨ੍ਤਂ ਹृਦਿ ।
ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਥਾਮृਜੁਤਾਮਥ ਪ੍ਰਥਯਿਤੁਂ ਗਾਤ੍ਰੇऽਪਿ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਫੁਟਂ
ਗृਹ੍ਣਨ੍ ਮਞ੍ਜੁ ਕਰੇਣ ਤਾਮੁਦਨਯਸ੍ਤਾਵਜ੍ਜਗਤ੍ਸੁਨ੍ਦਰੀਮ੍ ॥5॥
ਤਾਵਨ੍ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਵੈਭਵਾਸ੍ਤਵ ਵਿਭੋ ਨਾਤ੍ਯਨ੍ਤਪਾਪਾ ਜਨਾ
ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਦਦਤੇ ਸ੍ਮ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਨੁਗੁਣਂ ਤਾਮ੍ਬੂਲਮਾਲ੍ਯਾਦਿਕਮ੍ ।
ਗृਹ੍ਣਾਨਃ ਕੁਸੁਮਾਦਿ ਕਿਞ੍ਚਨ ਤਦਾ ਮਾਰ੍ਗੇ ਨਿਬਦ੍ਧਾਞ੍ਜਲਿ-
ਰ੍ਨਾਤਿष੍ਠਂ ਬਤ ਹਾ ਯਤੋऽਦ੍ਯ ਵਿਪੁਲਾਮਾਰ੍ਤਿਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ ਪ੍ਰਭੋ ॥6॥
ਏष੍ਯਾਮੀਤਿ ਵਿਮੁਕ੍ਤਯਾऽਪਿ ਭਗਵਨ੍ਨਾਲੇਪਦਾਤ੍ਰ੍ਯਾ ਤਯਾ
ਦੂਰਾਤ੍ ਕਾਤਰਯਾ ਨਿਰੀਕ੍षਿਤਗਤਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ੋ ਗੋਪੁਰਮ੍ ।
ਆਘੋषਾਨੁਮਿਤਤ੍ਵਦਾਗਮਮਹਾਹਰ੍षੋਲ੍ਲਲਦ੍ਦੇਵਕੀ-
ਵਕ੍षੋਜਪ੍ਰਗਲਤ੍ਪਯੋਰਸਮਿषਾਤ੍ਤ੍ਵਤ੍ਕੀਰ੍ਤਿਰਨ੍ਤਰ੍ਗਤਾ ॥7॥
ਆਵਿष੍ਟੋ ਨਗਰੀਂ ਮਹੋਤ੍ਸਵਵਤੀਂ ਕੋਦਣ੍ਡਸ਼ਾਲਾਂ ਵ੍ਰਜਨ੍
ਮਾਧੁਰ੍ਯੇਣ ਨੁ ਤੇਜਸਾ ਨੁ ਪੁਰੁषੈਰ੍ਦੂਰੇਣ ਦਤ੍ਤਾਨ੍ਤਰਃ ।
ਸ੍ਰਗ੍ਭਿਰ੍ਭੂषਿਤਮਰ੍ਚਿਤਂ ਵਰਧਨੁਰ੍ਮਾ ਮੇਤਿ ਵਾਦਾਤ੍ ਪੁਰਃ
ਪ੍ਰਾਗृਹ੍ਣਾਃ ਸਮਰੋਪਯਃ ਕਿਲ ਸਮਾਕ੍ਰਾਕ੍षੀਰਭਾਙ੍ਕ੍षੀਰਪਿ ॥8॥
ਸ਼੍ਵਃ ਕਂਸਕ੍षਪਣੋਤ੍ਸਵਸ੍ਯ ਪੁਰਤਃ ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭਤੂਰ੍ਯੋਪਮ-
ਸ਼੍ਚਾਪਧ੍ਵਂਸਮਹਾਧ੍ਵਨਿਸ੍ਤਵ ਵਿਭੋ ਦੇਵਾਨਰੋਮਾਞ੍ਚਯਤ੍ ।
ਕਂਸਸ੍ਯਾਪਿ ਚ ਵੇਪਥੁਸ੍ਤਦੁਦਿਤਃ ਕੋਦਣ੍ਡਖਣ੍ਡਦ੍ਵਯੀ-
ਚਣ੍ਡਾਭ੍ਯਾਹਤਰਕ੍षਿਪੂਰੁषਰਵੈਰੁਤ੍ਕੂਲਿਤੋऽਭੂਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ ॥9॥
ਸ਼ਿष੍ਟੈਰ੍ਦੁष੍ਟਜਨੈਸ਼੍ਚ ਦृष੍ਟਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਚ ਭੀਤ੍ਯਾ ਤਤਃ
ਸਮ੍ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਪੁਰਸਮ੍ਪਦਂ ਪ੍ਰਵਿਚਰਨ੍ ਸਾਯਂ ਗਤੋ ਵਾਟਿਕਾਮ੍ ।
ਸ਼੍ਰੀਦਾਮ੍ਨਾ ਸਹ ਰਾਧਿਕਾਵਿਰਹਜਂ ਖੇਦਂ ਵਦਨ੍ ਪ੍ਰਸ੍ਵਪ-
ਨ੍ਨਾਨਨ੍ਦਨ੍ਨਵਤਾਰਕਾਰ੍ਯਘਟਨਾਦ੍ਵਾਤੇਸ਼ ਸਂਰਕ੍ष ਮਾਮ੍ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
samprāpto mathurāṃ dinārdhavigame tatrāntarasmin vasa-
nnārāme vihitāśanaḥ sakhijanairyātaḥ purīmīkṣitum |
prāpo rājapathaṃ ciraśrutidhṛtavyālokakautūhala-
strīpuṃsodyadagaṇyapuṇyanigalairākṛṣyamāṇo nu kim ||1||
tvatpādadyutivat sarāgasubhagāḥ tvanmūrtivadyoṣitaḥ
samprāptā vilasatpayodhararuco lolā bhavat dṛṣṭivat |
hāriṇyastvaduraḥsthalīvadayi te mandasmitaprauḍhiva-
nnairmalyollasitāḥ kacaugharucivadrājatkalāpāśritāḥ ||2||
tāsāmākalayannapāṅgavalanairmodaṃ praharṣādbhuta-
vyāloleṣu janeṣu tatra rajakaṃ kañcit paṭīṃ prārthayan |
kaste dāsyati rājakīyavasanaṃ yāhīti tenoditaḥ
sadyastasya kareṇa śīrṣamahṛthāḥ so'pyāpa puṇyāṃ gatim ||3||
bhūyo vāyakamekamāyatamatiṃ toṣeṇa veṣocitaṃ
dāśvāṃsaṃ svapadaṃ ninetha sukṛtaṃ ko veda jīvātmanām |
mālābhiḥ stabakaiḥ stavairapi punarmālākṛtā mānito
bhaktiṃ tena vṛtāṃ dideśitha parāṃ lakṣmīṃ ca lakṣmīpate ||4||
kubjāmabjavilocanāṃ pathipunardṛṣṭvā'ṅgarāge tayā
datte sādhu kilāṅgarāgamadadāstasyā mahāntaṃ hṛdi |
cittasthāmṛjutāmatha prathayituṃ gātre'pi tasyāḥ sphuṭaṃ
gṛhṇan mañju kareṇa tāmudanayastāvajjagatsundarīm ||5||
tāvanniścitavaibhavāstava vibho nātyantapāpā janā
yatkiñciddadate sma śaktyanuguṇaṃ tāmbūlamālyādikam |
gṛhṇānaḥ kusumādi kiñcana tadā mārge nibaddhāñjali-
rnātiṣṭhaṃ bata hā yato'dya vipulāmārtiṃ vrajāmi prabho ||6||
eṣyāmīti vimuktayā'pi bhagavannālepadātryā tayā
dūrāt kātarayā nirīkṣitagatistvaṃ prāviśo gopuram |
āghoṣānumitatvadāgamamahāharṣollaladdevakī-
vakṣojapragalatpayorasamiṣāttvatkīrtirantargatā ||7||
āviṣṭo nagarīṃ mahotsavavatīṃ kodaṇḍaśālāṃ vrajan
mādhuryeṇa nu tejasā nu puruṣairdūreṇa dattāntaraḥ |
sragbhirbhūṣitamarcitaṃ varadhanurmā meti vādāt puraḥ
prāgṛhṇāḥ samaropayaḥ kila samākrākṣīrabhāṅkṣīrapi ||8||
śvaḥ kaṃsakṣapaṇotsavasya purataḥ prārambhatūryopama-
ścāpadhvaṃsamahādhvanistava vibho devānaromāñcayat |
kaṃsasyāpi ca vepathustaduditaḥ kodaṇḍakhaṇḍadvayī-
caṇḍābhyāhatarakṣipūruṣaravairutkūlito'bhūt tvayā ||9||
śiṣṭairduṣṭajanaiśca dṛṣṭamahimā prītyā ca bhītyā tataḥ
sampaśyan purasampadaṃ pravicaran sāyaṃ gato vāṭikām |
śrīdāmnā saha rādhikāvirahajaṃ khedaṃ vadan prasvapa-
nnānandannavatārakāryaghaṭanādvāteśa saṃrakṣa mām ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
सम्प्राप्तो मथुरां दिनार्धविगमे तत्रान्तरस्मिन् वस-
न्नारामे विहिताशनः सखिजनैर्यातः पुरीमीक्षितुम् ।
प्रापो राजपथं चिरश्रुतिधृतव्यालोककौतूहल-
स्त्रीपुंसोद्यदगण्यपुण्यनिगलैराकृष्यमाणो नु किम् ॥1॥
त्वत्पादद्युतिवत् सरागसुभगाः त्वन्मूर्तिवद्योषितः
सम्प्राप्ता विलसत्पयोधररुचो लोला भवत् दृष्टिवत् ।
हारिण्यस्त्वदुरःस्थलीवदयि ते मन्दस्मितप्रौढिव-
न्नैर्मल्योल्लसिताः कचौघरुचिवद्राजत्कलापाश्रिताः ॥2॥
तासामाकलयन्नपाङ्गवलनैर्मोदं प्रहर्षाद्भुत-
व्यालोलेषु जनेषु तत्र रजकं कञ्चित् पटीं प्रार्थयन् ।
कस्ते दास्यति राजकीयवसनं याहीति तेनोदितः
सद्यस्तस्य करेण शीर्षमहृथाः सोऽप्याप पुण्यां गतिम् ॥3॥
भूयो वायकमेकमायतमतिं तोषेण वेषोचितं
दाश्वांसं स्वपदं निनेथ सुकृतं को वेद जीवात्मनाम् ।
मालाभिः स्तबकैः स्तवैरपि पुनर्मालाकृता मानितो
भक्तिं तेन वृतां दिदेशिथ परां लक्ष्मीं च लक्ष्मीपते ॥4॥
कुब्जामब्जविलोचनां पथिपुनर्दृष्ट्वाऽङ्गरागे तया
दत्ते साधु किलाङ्गरागमददास्तस्या महान्तं हृदि ।
चित्तस्थामृजुतामथ प्रथयितुं गात्रेऽपि तस्याः स्फुटं
गृह्णन् मञ्जु करेण तामुदनयस्तावज्जगत्सुन्दरीम् ॥5॥
तावन्निश्चितवैभवास्तव विभो नात्यन्तपापा जना
यत्किञ्चिद्ददते स्म शक्त्यनुगुणं ताम्बूलमाल्यादिकम् ।
गृह्णानः कुसुमादि किञ्चन तदा मार्गे निबद्धाञ्जलि-
र्नातिष्ठं बत हा यतोऽद्य विपुलामार्तिं व्रजामि प्रभो ॥6॥
एष्यामीति विमुक्तयाऽपि भगवन्नालेपदात्र्या तया
दूरात् कातरया निरीक्षितगतिस्त्वं प्राविशो गोपुरम् ।
आघोषानुमितत्वदागममहाहर्षोल्ललद्देवकी-
वक्षोजप्रगलत्पयोरसमिषात्त्वत्कीर्तिरन्तर्गता ॥7॥
आविष्टो नगरीं महोत्सववतीं कोदण्डशालां व्रजन्
माधुर्येण नु तेजसा नु पुरुषैर्दूरेण दत्तान्तरः ।
स्रग्भिर्भूषितमर्चितं वरधनुर्मा मेति वादात् पुरः
प्रागृह्णाः समरोपयः किल समाक्राक्षीरभाङ्क्षीरपि ॥8॥
श्वः कंसक्षपणोत्सवस्य पुरतः प्रारम्भतूर्योपम-
श्चापध्वंसमहाध्वनिस्तव विभो देवानरोमाञ्चयत् ।
कंसस्यापि च वेपथुस्तदुदितः कोदण्डखण्डद्वयी-
चण्डाभ्याहतरक्षिपूरुषरवैरुत्कूलितोऽभूत् त्वया ॥9॥
शिष्टैर्दुष्टजनैश्च दृष्टमहिमा प्रीत्या च भीत्या ततः
सम्पश्यन् पुरसम्पदं प्रविचरन् सायं गतो वाटिकाम् ।
श्रीदाम्ना सह राधिकाविरहजं खेदं वदन् प्रस्वप-
न्नानन्दन्नवतारकार्यघटनाद्वातेश संरक्ष माम् ॥10॥
samprāpto mathurāṃ dinārdhavigame tatrāntarasmin vasa-
nnārāme vihitāśanaḥ sakhijanairyātaḥ purīmīkṣitum |
prāpo rājapathaṃ ciraśrutidhṛtavyālokakautūhala-
strīpuṃsodyadagaṇyapuṇyanigalairākṛṣyamāṇo nu kim ||1||
tvatpādadyutivat sarāgasubhagāḥ tvanmūrtivadyoṣitaḥ
samprāptā vilasatpayodhararuco lolā bhavat dṛṣṭivat |
hāriṇyastvaduraḥsthalīvadayi te mandasmitaprauḍhiva-
nnairmalyollasitāḥ kacaugharucivadrājatkalāpāśritāḥ ||2||
tāsāmākalayannapāṅgavalanairmodaṃ praharṣādbhuta-
vyāloleṣu janeṣu tatra rajakaṃ kañcit paṭīṃ prārthayan |
kaste dāsyati rājakīyavasanaṃ yāhīti tenoditaḥ
sadyastasya kareṇa śīrṣamahṛthāḥ so'pyāpa puṇyāṃ gatim ||3||
bhūyo vāyakamekamāyatamatiṃ toṣeṇa veṣocitaṃ
dāśvāṃsaṃ svapadaṃ ninetha sukṛtaṃ ko veda jīvātmanām |
mālābhiḥ stabakaiḥ stavairapi punarmālākṛtā mānito
bhaktiṃ tena vṛtāṃ dideśitha parāṃ lakṣmīṃ ca lakṣmīpate ||4||
kubjāmabjavilocanāṃ pathipunardṛṣṭvā'ṅgarāge tayā
datte sādhu kilāṅgarāgamadadāstasyā mahāntaṃ hṛdi |
cittasthāmṛjutāmatha prathayituṃ gātre'pi tasyāḥ sphuṭaṃ
gṛhṇan mañju kareṇa tāmudanayastāvajjagatsundarīm ||5||
tāvanniścitavaibhavāstava vibho nātyantapāpā janā
yatkiñciddadate sma śaktyanuguṇaṃ tāmbūlamālyādikam |
gṛhṇānaḥ kusumādi kiñcana tadā mārge nibaddhāñjali-
rnātiṣṭhaṃ bata hā yato'dya vipulāmārtiṃ vrajāmi prabho ||6||
eṣyāmīti vimuktayā'pi bhagavannālepadātryā tayā
dūrāt kātarayā nirīkṣitagatistvaṃ prāviśo gopuram |
āghoṣānumitatvadāgamamahāharṣollaladdevakī-
vakṣojapragalatpayorasamiṣāttvatkīrtirantargatā ||7||
āviṣṭo nagarīṃ mahotsavavatīṃ kodaṇḍaśālāṃ vrajan
mādhuryeṇa nu tejasā nu puruṣairdūreṇa dattāntaraḥ |
sragbhirbhūṣitamarcitaṃ varadhanurmā meti vādāt puraḥ
prāgṛhṇāḥ samaropayaḥ kila samākrākṣīrabhāṅkṣīrapi ||8||
śvaḥ kaṃsakṣapaṇotsavasya purataḥ prārambhatūryopama-
ścāpadhvaṃsamahādhvanistava vibho devānaromāñcayat |
kaṃsasyāpi ca vepathustaduditaḥ kodaṇḍakhaṇḍadvayī-
caṇḍābhyāhatarakṣipūruṣaravairutkūlito'bhūt tvayā ||9||
śiṣṭairduṣṭajanaiśca dṛṣṭamahimā prītyā ca bhītyā tataḥ
sampaśyan purasampadaṃ pravicaran sāyaṃ gato vāṭikām |
śrīdāmnā saha rādhikāvirahajaṃ khedaṃ vadan prasvapa-
nnānandannavatārakāryaghaṭanādvāteśa saṃrakṣa mām ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in