Vishnu

ਨਾਰਾਯਣੀਯਂ ਦਸ਼ਕ 26 - ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਮੋਕ੍षਮ੍

Narayaniyam Dashaka 26 - Gajendramoksham

🖋️ Gurmukhi script
📄 Download PDF
ਇਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਪਾਣ੍ਡ੍ਯਖਣ੍ਡਾਧਿਰਾਜ-
ਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਚਨ੍ਦਨਾਦ੍ਰੌ ਕਦਾਚਿਤ੍ ।
ਤ੍ਵਤ੍ ਸੇਵਾਯਾਂ ਮਗ੍ਨਧੀਰਾਲੁਲੋਕੇ
ਨੈਵਾਗਸ੍ਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਾਤਿਥ੍ਯਕਾਮਮ੍ ॥1॥
ਕੁਮ੍ਭੋਦ੍ਭੂਤਿਃ ਸਮ੍ਭृਤਕ੍ਰੋਧਭਾਰਃ
ਸ੍ਤਬ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਹਸ੍ਤਿਭੂਯਂ ਭਜੇਤਿ ।
ਸ਼ਪ੍ਤ੍ਵਾऽਥੈਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਗਾਤ੍ ਸੋऽਪਿ ਲੇਭੇ
ਹਸ੍ਤੀਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਤ੍ਸ੍ਮृਤਿਵ੍ਯਕ੍ਤਿਧਨ੍ਯਮ੍ ॥2॥
ਦਗ੍ਧਾਮ੍ਭੋਧੇਰ੍ਮਧ੍ਯਭਾਜਿ ਤ੍ਰਿਕੂਟੇ
ਕ੍ਰੀਡਞ੍ਛੈਲੇ ਯੂਥਪੋऽਯਂ ਵਸ਼ਾਭਿਃ ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਜਨ੍ਤੂਨਤ੍ਯਵਰ੍ਤਿष੍ਟ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ
ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਕੁਤ੍ਰ ਨੋਤ੍ਕਰ੍षਲਾਭਃ ॥3॥
ਸ੍ਵੇਨ ਸ੍ਥੇਮ੍ਨਾ ਦਿਵ੍ਯਦੇਸ਼ਤ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ
ਸੋऽਯਂ ਖੇਦਾਨਪ੍ਰਜਾਨਨ੍ ਕਦਾਚਿਤ੍ ।
ਸ਼ੈਲਪ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਘਰ੍ਮਤਾਨ੍ਤਃ ਸਰਸ੍ਯਾਂ
ਯੂਥੈਸ੍ਸਾਰ੍ਧਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਣੁਨ੍ਨੋऽਭਿਰੇਮੇ ॥4॥
ਹੂਹੂਸ੍ਤਾਵਦ੍ਦੇਵਲਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ਾਪਾਤ੍
ਗ੍ਰਾਹੀਭੂਤਸ੍ਤਜ੍ਜਲੇ ਬਰ੍ਤਮਾਨਃ ।
ਜਗ੍ਰਾਹੈਨਂ ਹਸ੍ਤਿਨਂ ਪਾਦਦੇਸ਼ੇ
ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਹਿ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਦੋऽਸਿ ਸ੍ਵਕਾਨਾਮ੍ ॥5॥
ਤ੍ਵਤ੍ਸੇਵਾਯਾ ਵੈਭਵਾਤ੍ ਦੁਰ੍ਨਿਰੋਧਂ
ਯੁਧ੍ਯਨ੍ਤਂ ਤਂ ਵਤ੍ਸਰਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਮ੍ ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਤ੍ਵਤ੍ਪਦੈਕਾਗ੍ਰ੍ਯਸਿਧ੍ਯੈ
ਨਕ੍ਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਹਸ੍ਤਿਵਰ੍ਯਂ ਵ੍ਯਧਾਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ ॥6॥
ਆਰ੍ਤਿਵ੍ਯਕ੍ਤਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਜ੍ਞਾਨਭਕ੍ਤਿਃ
ਸ਼ੁਣ੍ਡੋਤ੍ਕ੍षਿਪ੍ਤੈਃ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕੈਃ ਸਮਰ੍ਚਨ੍ ।
ਪੂਰ੍ਵਾਭ੍ਯਸ੍ਤਂ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ੇषਾਤ੍ਮਨਿष੍ਠਂ
ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਸੋऽਨ੍ਵਗਾਦੀਤ੍ ਪਰਾਤ੍ਮਨ੍ ॥7॥
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਸ੍ਥਂ ਸਮਸ੍ਤਂ
ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼ਾਦ੍ਯੈਰ੍ਨਾਹਮਿਤ੍ਯਪ੍ਰਯਾਤੇ ।
ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਭੂਰਿਕਾਰੁਣ੍ਯਵੇਗਾਤ੍
ਤਾਰ੍ਕ੍ष੍ਯਾਰੂਢਃ ਪ੍ਰੇਕ੍षਿਤੋऽਭੂਃ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ ॥8॥
ਹਸ੍ਤੀਨ੍ਦ੍ਰਂ ਤਂ ਹਸ੍ਤਪਦ੍ਮੇਨ ਧृਤ੍ਵਾ
ਚਕ੍ਰੇਣ ਤ੍ਵਂ ਨਕ੍ਰਵਰ੍ਯਂ ਵ੍ਯਦਾਰੀਃ ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਮੁਕ੍ਤਸ਼ਾਪੇ ਸ ਹਸ੍ਤੀ
ਤ੍ਵਤ੍ਸਾਰੂਪ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦੇਦੀਪ੍ਯਤੇ ਸ੍ਮ ॥9॥
ਏਤਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਮਾਂ ਚ ਪ੍ਰਗੇ ਯੋ
ਗਾਯੇਤ੍ਸੋऽਯਂ ਭੂਯਸੇ ਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ਸ੍ਯਾਤ੍ ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵੈਨਂ ਤੇਨ ਸਾਰ੍ਧਂ ਗਤਸ੍ਤ੍ਵਂ
ਧਿष੍ਣ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੋ ਪਾਹਿ ਵਾਤਾਲਯੇਸ਼ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
indradyumnaḥ pāṇḍyakhaṇḍādhirāja-
stvadbhaktātmā candanādrau kadācit |
tvat sevāyāṃ magnadhīrāluloke
naivāgastyaṃ prāptamātithyakāmam ||1||
kumbhodbhūtiḥ sambhṛtakrodhabhāraḥ
stabdhātmā tvaṃ hastibhūyaṃ bhajeti |
śaptvā'thainaṃ pratyagāt so'pi lebhe
hastīndratvaṃ tvatsmṛtivyaktidhanyam ||2||
dagdhāmbhodhermadhyabhāji trikūṭe
krīḍañchaile yūthapo'yaṃ vaśābhiḥ |
sarvān jantūnatyavartiṣṭa śaktyā
tvadbhaktānāṃ kutra notkarṣalābhaḥ ||3||
svena sthemnā divyadeśatvaśaktyā
so'yaṃ khedānaprajānan kadācit |
śailaprānte gharmatāntaḥ sarasyāṃ
yūthaissārdhaṃ tvatpraṇunno'bhireme ||4||
hūhūstāvaddevalasyāpi śāpāt
grāhībhūtastajjale bartamānaḥ |
jagrāhainaṃ hastinaṃ pādadeśe
śāntyarthaṃ hi śrāntido'si svakānām ||5||
tvatsevāyā vaibhavāt durnirodhaṃ
yudhyantaṃ taṃ vatsarāṇāṃ sahasram |
prāpte kāle tvatpadaikāgryasidhyai
nakrākrāntaṃ hastivaryaṃ vyadhāstvam ||6||
ārtivyaktaprāktanajñānabhaktiḥ
śuṇḍotkṣiptaiḥ puṇḍarīkaiḥ samarcan |
pūrvābhyastaṃ nirviśeṣātmaniṣṭhaṃ
stotraṃ śreṣṭhaṃ so'nvagādīt parātman ||7||
śrutvā stotraṃ nirguṇasthaṃ samastaṃ
brahmeśādyairnāhamityaprayāte |
sarvātmā tvaṃ bhūrikāruṇyavegāt
tārkṣyārūḍhaḥ prekṣito'bhūḥ purastāt ||8||
hastīndraṃ taṃ hastapadmena dhṛtvā
cakreṇa tvaṃ nakravaryaṃ vyadārīḥ |
gandharve'smin muktaśāpe sa hastī
tvatsārūpyaṃ prāpya dedīpyate sma ||9||
etadvṛttaṃ tvāṃ ca māṃ ca prage yo
gāyetso'yaṃ bhūyase śreyase syāt |
ityuktvainaṃ tena sārdhaṃ gatastvaṃ
dhiṣṇyaṃ viṣṇo pāhi vātālayeśa ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
इन्द्रद्युम्नः पाण्ड्यखण्डाधिराज-
स्त्वद्भक्तात्मा चन्दनाद्रौ कदाचित् ।
त्वत् सेवायां मग्नधीरालुलोके
नैवागस्त्यं प्राप्तमातिथ्यकामम् ॥1॥
कुम्भोद्भूतिः सम्भृतक्रोधभारः
स्तब्धात्मा त्वं हस्तिभूयं भजेति ।
शप्त्वाऽथैनं प्रत्यगात् सोऽपि लेभे
हस्तीन्द्रत्वं त्वत्स्मृतिव्यक्तिधन्यम् ॥2॥
दग्धाम्भोधेर्मध्यभाजि त्रिकूटे
क्रीडञ्छैले यूथपोऽयं वशाभिः ।
सर्वान् जन्तूनत्यवर्तिष्ट शक्त्या
त्वद्भक्तानां कुत्र नोत्कर्षलाभः ॥3॥
स्वेन स्थेम्ना दिव्यदेशत्वशक्त्या
सोऽयं खेदानप्रजानन् कदाचित् ।
शैलप्रान्ते घर्मतान्तः सरस्यां
यूथैस्सार्धं त्वत्प्रणुन्नोऽभिरेमे ॥4॥
हूहूस्तावद्देवलस्यापि शापात्
ग्राहीभूतस्तज्जले बर्तमानः ।
जग्राहैनं हस्तिनं पाददेशे
शान्त्यर्थं हि श्रान्तिदोऽसि स्वकानाम् ॥5॥
त्वत्सेवाया वैभवात् दुर्निरोधं
युध्यन्तं तं वत्सराणां सहस्रम् ।
प्राप्ते काले त्वत्पदैकाग्र्यसिध्यै
नक्राक्रान्तं हस्तिवर्यं व्यधास्त्वम् ॥6॥
आर्तिव्यक्तप्राक्तनज्ञानभक्तिः
शुण्डोत्क्षिप्तैः पुण्डरीकैः समर्चन् ।
पूर्वाभ्यस्तं निर्विशेषात्मनिष्ठं
स्तोत्रं श्रेष्ठं सोऽन्वगादीत् परात्मन् ॥7॥
श्रुत्वा स्तोत्रं निर्गुणस्थं समस्तं
ब्रह्मेशाद्यैर्नाहमित्यप्रयाते ।
सर्वात्मा त्वं भूरिकारुण्यवेगात्
तार्क्ष्यारूढः प्रेक्षितोऽभूः पुरस्तात् ॥8॥
हस्तीन्द्रं तं हस्तपद्मेन धृत्वा
चक्रेण त्वं नक्रवर्यं व्यदारीः ।
गन्धर्वेऽस्मिन् मुक्तशापे स हस्ती
त्वत्सारूप्यं प्राप्य देदीप्यते स्म ॥9॥
एतद्वृत्तं त्वां च मां च प्रगे यो
गायेत्सोऽयं भूयसे श्रेयसे स्यात् ।
इत्युक्त्वैनं तेन सार्धं गतस्त्वं
धिष्ण्यं विष्णो पाहि वातालयेश ॥10॥
indradyumnaḥ pāṇḍyakhaṇḍādhirāja-
stvadbhaktātmā candanādrau kadācit |
tvat sevāyāṃ magnadhīrāluloke
naivāgastyaṃ prāptamātithyakāmam ||1||
kumbhodbhūtiḥ sambhṛtakrodhabhāraḥ
stabdhātmā tvaṃ hastibhūyaṃ bhajeti |
śaptvā'thainaṃ pratyagāt so'pi lebhe
hastīndratvaṃ tvatsmṛtivyaktidhanyam ||2||
dagdhāmbhodhermadhyabhāji trikūṭe
krīḍañchaile yūthapo'yaṃ vaśābhiḥ |
sarvān jantūnatyavartiṣṭa śaktyā
tvadbhaktānāṃ kutra notkarṣalābhaḥ ||3||
svena sthemnā divyadeśatvaśaktyā
so'yaṃ khedānaprajānan kadācit |
śailaprānte gharmatāntaḥ sarasyāṃ
yūthaissārdhaṃ tvatpraṇunno'bhireme ||4||
hūhūstāvaddevalasyāpi śāpāt
grāhībhūtastajjale bartamānaḥ |
jagrāhainaṃ hastinaṃ pādadeśe
śāntyarthaṃ hi śrāntido'si svakānām ||5||
tvatsevāyā vaibhavāt durnirodhaṃ
yudhyantaṃ taṃ vatsarāṇāṃ sahasram |
prāpte kāle tvatpadaikāgryasidhyai
nakrākrāntaṃ hastivaryaṃ vyadhāstvam ||6||
ārtivyaktaprāktanajñānabhaktiḥ
śuṇḍotkṣiptaiḥ puṇḍarīkaiḥ samarcan |
pūrvābhyastaṃ nirviśeṣātmaniṣṭhaṃ
stotraṃ śreṣṭhaṃ so'nvagādīt parātman ||7||
śrutvā stotraṃ nirguṇasthaṃ samastaṃ
brahmeśādyairnāhamityaprayāte |
sarvātmā tvaṃ bhūrikāruṇyavegāt
tārkṣyārūḍhaḥ prekṣito'bhūḥ purastāt ||8||
hastīndraṃ taṃ hastapadmena dhṛtvā
cakreṇa tvaṃ nakravaryaṃ vyadārīḥ |
gandharve'smin muktaśāpe sa hastī
tvatsārūpyaṃ prāpya dedīpyate sma ||9||
etadvṛttaṃ tvāṃ ca māṃ ca prage yo
gāyetso'yaṃ bhūyase śreyase syāt |
ityuktvainaṃ tena sārdhaṃ gatastvaṃ
dhiṣṇyaṃ viṣṇo pāhi vātālayeśa ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in