Vishnu

ନାରାଯଣୀଯଂ ଦଶକ 26 - ଗଜେନ୍ଦ୍ରମୋକ୍ଷମ୍

Narayaniyam Dashaka 26 - Gajendramoksham

🖋️ Oriya script
📄 Download PDF
ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ପାଣ୍ଡ୍ଯଖଣ୍ଡାଧିରାଜ-
ସ୍ତ୍ଵଦ୍ଭକ୍ତାତ୍ମା ଚନ୍ଦନାଦ୍ରୌ କଦାଚିତ୍ ।
ତ୍ଵତ୍ ସେଵାଯାଂ ମଗ୍ନଧୀରାଲୁଲୋକେ
ନୈଵାଗସ୍ତ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ତମାତିଥ୍ଯକାମମ୍ ॥1॥
କୁମ୍ଭୋଦ୍ଭୂତିଃ ସମ୍ଭୃତକ୍ରୋଧଭାରଃ
ସ୍ତବ୍ଧାତ୍ମା ତ୍ଵଂ ହସ୍ତିଭୂଯଂ ଭଜେତି ।
ଶପ୍ତ୍ଵାଽଥୈନଂ ପ୍ରତ୍ଯଗାତ୍ ସୋଽପି ଲେଭେ
ହସ୍ତୀନ୍ଦ୍ରତ୍ଵଂ ତ୍ଵତ୍ସ୍ମୃତିଵ୍ଯକ୍ତିଧନ୍ଯମ୍ ॥2॥
ଦଗ୍ଧାମ୍ଭୋଧେର୍ମଧ୍ଯଭାଜି ତ୍ରିକୂଟେ
କ୍ରୀଡଞ୍ଛୈଲେ ଯୂଥପୋଽଯଂ ଵଶାଭିଃ ।
ସର୍ଵାନ୍ ଜନ୍ତୂନତ୍ଯଵର୍ତିଷ୍ଟ ଶକ୍ତ୍ଯା
ତ୍ଵଦ୍ଭକ୍ତାନାଂ କୁତ୍ର ନୋତ୍କର୍ଷଲାଭଃ ॥3॥
ସ୍ଵେନ ସ୍ଥେମ୍ନା ଦିଵ୍ଯଦେଶତ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା
ସୋଽଯଂ ଖେଦାନପ୍ରଜାନନ୍ କଦାଚିତ୍ ।
ଶୈଲପ୍ରାନ୍ତେ ଘର୍ମତାନ୍ତଃ ସରସ୍ଯାଂ
ଯୂଥୈସ୍ସାର୍ଧଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରଣୁନ୍ନୋଽଭିରେମେ ॥4॥
ହୂହୂସ୍ତାଵଦ୍ଦେଵଲସ୍ଯାପି ଶାପାତ୍
ଗ୍ରାହୀଭୂତସ୍ତଜ୍ଜଲେ ବର୍ତମାନଃ ।
ଜଗ୍ରାହୈନଂ ହସ୍ତିନଂ ପାଦଦେଶେ
ଶାନ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ହି ଶ୍ରାନ୍ତିଦୋଽସି ସ୍ଵକାନାମ୍ ॥5॥
ତ୍ଵତ୍ସେଵାଯା ଵୈଭଵାତ୍ ଦୁର୍ନିରୋଧଂ
ଯୁଧ୍ଯନ୍ତଂ ତଂ ଵତ୍ସରାଣାଂ ସହସ୍ରମ୍ ।
ପ୍ରାପ୍ତେ କାଲେ ତ୍ଵତ୍ପଦୈକାଗ୍ର୍ଯସିଧ୍ଯୈ
ନକ୍ରାକ୍ରାନ୍ତଂ ହସ୍ତିଵର୍ଯଂ ଵ୍ଯଧାସ୍ତ୍ଵମ୍ ॥6॥
ଆର୍ତିଵ୍ଯକ୍ତପ୍ରାକ୍ତନଜ୍ଞାନଭକ୍ତିଃ
ଶୁଣ୍ଡୋତ୍କ୍ଷିପ୍ତୈଃ ପୁଣ୍ଡରୀକୈଃ ସମର୍ଚନ୍ ।
ପୂର୍ଵାଭ୍ଯସ୍ତଂ ନିର୍ଵିଶେଷାତ୍ମନିଷ୍ଠଂ
ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସୋଽନ୍ଵଗାଦୀତ୍ ପରାତ୍ମନ୍ ॥7॥
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ତୋତ୍ରଂ ନିର୍ଗୁଣସ୍ଥଂ ସମସ୍ତଂ
ବ୍ରହ୍ମେଶାଦ୍ଯୈର୍ନାହମିତ୍ଯପ୍ରଯାତେ ।
ସର୍ଵାତ୍ମା ତ୍ଵଂ ଭୂରିକାରୁଣ୍ଯଵେଗାତ୍
ତାର୍କ୍ଷ୍ଯାରୂଢଃ ପ୍ରେକ୍ଷିତୋଽଭୂଃ ପୁରସ୍ତାତ୍ ॥8॥
ହସ୍ତୀନ୍ଦ୍ରଂ ତଂ ହସ୍ତପଦ୍ମେନ ଧୃତ୍ଵା
ଚକ୍ରେଣ ତ୍ଵଂ ନକ୍ରଵର୍ଯଂ ଵ୍ଯଦାରୀଃ ।
ଗନ୍ଧର୍ଵେଽସ୍ମିନ୍ ମୁକ୍ତଶାପେ ସ ହସ୍ତୀ
ତ୍ଵତ୍ସାରୂପ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଦେଦୀପ୍ଯତେ ସ୍ମ ॥9॥
ଏତଦ୍ଵୃତ୍ତଂ ତ୍ଵାଂ ଚ ମାଂ ଚ ପ୍ରଗେ ଯୋ
ଗାଯେତ୍ସୋଽଯଂ ଭୂଯସେ ଶ୍ରେଯସେ ସ୍ଯାତ୍ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵୈନଂ ତେନ ସାର୍ଧଂ ଗତସ୍ତ୍ଵଂ
ଧିଷ୍ଣ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୋ ପାହି ଵାତାଲଯେଶ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
indradyumnaḥ pāṇḍyakhaṇḍādhirāja-
stvadbhaktātmā candanādrau kadācit |
tvat sevāyāṃ magnadhīrāluloke
naivāgastyaṃ prāptamātithyakāmam ||1||
kumbhodbhūtiḥ sambhṛtakrodhabhāraḥ
stabdhātmā tvaṃ hastibhūyaṃ bhajeti |
śaptvā'thainaṃ pratyagāt so'pi lebhe
hastīndratvaṃ tvatsmṛtivyaktidhanyam ||2||
dagdhāmbhodhermadhyabhāji trikūṭe
krīḍañchaile yūthapo'yaṃ vaśābhiḥ |
sarvān jantūnatyavartiṣṭa śaktyā
tvadbhaktānāṃ kutra notkarṣalābhaḥ ||3||
svena sthemnā divyadeśatvaśaktyā
so'yaṃ khedānaprajānan kadācit |
śailaprānte gharmatāntaḥ sarasyāṃ
yūthaissārdhaṃ tvatpraṇunno'bhireme ||4||
hūhūstāvaddevalasyāpi śāpāt
grāhībhūtastajjale bartamānaḥ |
jagrāhainaṃ hastinaṃ pādadeśe
śāntyarthaṃ hi śrāntido'si svakānām ||5||
tvatsevāyā vaibhavāt durnirodhaṃ
yudhyantaṃ taṃ vatsarāṇāṃ sahasram |
prāpte kāle tvatpadaikāgryasidhyai
nakrākrāntaṃ hastivaryaṃ vyadhāstvam ||6||
ārtivyaktaprāktanajñānabhaktiḥ
śuṇḍotkṣiptaiḥ puṇḍarīkaiḥ samarcan |
pūrvābhyastaṃ nirviśeṣātmaniṣṭhaṃ
stotraṃ śreṣṭhaṃ so'nvagādīt parātman ||7||
śrutvā stotraṃ nirguṇasthaṃ samastaṃ
brahmeśādyairnāhamityaprayāte |
sarvātmā tvaṃ bhūrikāruṇyavegāt
tārkṣyārūḍhaḥ prekṣito'bhūḥ purastāt ||8||
hastīndraṃ taṃ hastapadmena dhṛtvā
cakreṇa tvaṃ nakravaryaṃ vyadārīḥ |
gandharve'smin muktaśāpe sa hastī
tvatsārūpyaṃ prāpya dedīpyate sma ||9||
etadvṛttaṃ tvāṃ ca māṃ ca prage yo
gāyetso'yaṃ bhūyase śreyase syāt |
ityuktvainaṃ tena sārdhaṃ gatastvaṃ
dhiṣṇyaṃ viṣṇo pāhi vātālayeśa ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
इन्द्रद्युम्नः पाण्ड्यखण्डाधिराज-
स्त्वद्भक्तात्मा चन्दनाद्रौ कदाचित् ।
त्वत् सेवायां मग्नधीरालुलोके
नैवागस्त्यं प्राप्तमातिथ्यकामम् ॥1॥
कुम्भोद्भूतिः सम्भृतक्रोधभारः
स्तब्धात्मा त्वं हस्तिभूयं भजेति ।
शप्त्वाऽथैनं प्रत्यगात् सोऽपि लेभे
हस्तीन्द्रत्वं त्वत्स्मृतिव्यक्तिधन्यम् ॥2॥
दग्धाम्भोधेर्मध्यभाजि त्रिकूटे
क्रीडञ्छैले यूथपोऽयं वशाभिः ।
सर्वान् जन्तूनत्यवर्तिष्ट शक्त्या
त्वद्भक्तानां कुत्र नोत्कर्षलाभः ॥3॥
स्वेन स्थेम्ना दिव्यदेशत्वशक्त्या
सोऽयं खेदानप्रजानन् कदाचित् ।
शैलप्रान्ते घर्मतान्तः सरस्यां
यूथैस्सार्धं त्वत्प्रणुन्नोऽभिरेमे ॥4॥
हूहूस्तावद्देवलस्यापि शापात्
ग्राहीभूतस्तज्जले बर्तमानः ।
जग्राहैनं हस्तिनं पाददेशे
शान्त्यर्थं हि श्रान्तिदोऽसि स्वकानाम् ॥5॥
त्वत्सेवाया वैभवात् दुर्निरोधं
युध्यन्तं तं वत्सराणां सहस्रम् ।
प्राप्ते काले त्वत्पदैकाग्र्यसिध्यै
नक्राक्रान्तं हस्तिवर्यं व्यधास्त्वम् ॥6॥
आर्तिव्यक्तप्राक्तनज्ञानभक्तिः
शुण्डोत्क्षिप्तैः पुण्डरीकैः समर्चन् ।
पूर्वाभ्यस्तं निर्विशेषात्मनिष्ठं
स्तोत्रं श्रेष्ठं सोऽन्वगादीत् परात्मन् ॥7॥
श्रुत्वा स्तोत्रं निर्गुणस्थं समस्तं
ब्रह्मेशाद्यैर्नाहमित्यप्रयाते ।
सर्वात्मा त्वं भूरिकारुण्यवेगात्
तार्क्ष्यारूढः प्रेक्षितोऽभूः पुरस्तात् ॥8॥
हस्तीन्द्रं तं हस्तपद्मेन धृत्वा
चक्रेण त्वं नक्रवर्यं व्यदारीः ।
गन्धर्वेऽस्मिन् मुक्तशापे स हस्ती
त्वत्सारूप्यं प्राप्य देदीप्यते स्म ॥9॥
एतद्वृत्तं त्वां च मां च प्रगे यो
गायेत्सोऽयं भूयसे श्रेयसे स्यात् ।
इत्युक्त्वैनं तेन सार्धं गतस्त्वं
धिष्ण्यं विष्णो पाहि वातालयेश ॥10॥
indradyumnaḥ pāṇḍyakhaṇḍādhirāja-
stvadbhaktātmā candanādrau kadācit |
tvat sevāyāṃ magnadhīrāluloke
naivāgastyaṃ prāptamātithyakāmam ||1||
kumbhodbhūtiḥ sambhṛtakrodhabhāraḥ
stabdhātmā tvaṃ hastibhūyaṃ bhajeti |
śaptvā'thainaṃ pratyagāt so'pi lebhe
hastīndratvaṃ tvatsmṛtivyaktidhanyam ||2||
dagdhāmbhodhermadhyabhāji trikūṭe
krīḍañchaile yūthapo'yaṃ vaśābhiḥ |
sarvān jantūnatyavartiṣṭa śaktyā
tvadbhaktānāṃ kutra notkarṣalābhaḥ ||3||
svena sthemnā divyadeśatvaśaktyā
so'yaṃ khedānaprajānan kadācit |
śailaprānte gharmatāntaḥ sarasyāṃ
yūthaissārdhaṃ tvatpraṇunno'bhireme ||4||
hūhūstāvaddevalasyāpi śāpāt
grāhībhūtastajjale bartamānaḥ |
jagrāhainaṃ hastinaṃ pādadeśe
śāntyarthaṃ hi śrāntido'si svakānām ||5||
tvatsevāyā vaibhavāt durnirodhaṃ
yudhyantaṃ taṃ vatsarāṇāṃ sahasram |
prāpte kāle tvatpadaikāgryasidhyai
nakrākrāntaṃ hastivaryaṃ vyadhāstvam ||6||
ārtivyaktaprāktanajñānabhaktiḥ
śuṇḍotkṣiptaiḥ puṇḍarīkaiḥ samarcan |
pūrvābhyastaṃ nirviśeṣātmaniṣṭhaṃ
stotraṃ śreṣṭhaṃ so'nvagādīt parātman ||7||
śrutvā stotraṃ nirguṇasthaṃ samastaṃ
brahmeśādyairnāhamityaprayāte |
sarvātmā tvaṃ bhūrikāruṇyavegāt
tārkṣyārūḍhaḥ prekṣito'bhūḥ purastāt ||8||
hastīndraṃ taṃ hastapadmena dhṛtvā
cakreṇa tvaṃ nakravaryaṃ vyadārīḥ |
gandharve'smin muktaśāpe sa hastī
tvatsārūpyaṃ prāpya dedīpyate sma ||9||
etadvṛttaṃ tvāṃ ca māṃ ca prage yo
gāyetso'yaṃ bhūyase śreyase syāt |
ityuktvainaṃ tena sārdhaṃ gatastvaṃ
dhiṣṇyaṃ viṣṇo pāhi vātālayeśa ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in