Vishnu

ନାରାଯଣୀଯଂ ଦଶକ 79 - ରୁକ୍ମିଣୀହରଣଂ ଵିଵାହଂ ଚ

Narayaniyam Dashaka 79 - Rukminiharanam Vivaham Cha

🖋️ Oriya script
📄 Download PDF
ବଲସମେତବଲାନୁଗତୋ ଭଵାନ୍ ପୁରମଗାହତ ଭୀଷ୍ମକମାନିତଃ ।
ଦ୍ଵିଜସୁତଂ ତ୍ଵଦୁପାଗମଵାଦିନଂ ଧୃତରସା ତରସା ପ୍ରଣନାମ ସା ॥1॥
ଭୁଵନକାନ୍ତମଵେକ୍ଷ୍ଯ ଭଵଦ୍ଵପୁର୍ନୃପସୁତସ୍ଯ ନିଶମ୍ଯ ଚ ଚେଷ୍ଟିତମ୍ ।
ଵିପୁଲଖେଦଜୁଷାଂ ପୁରଵାସିନାଂ ସରୁଦିତୈରୁଦିତୈରଗମନ୍ନିଶା ॥2॥
ତଦନୁ ଵନ୍ଦିତୁମିନ୍ଦୁମୁଖୀ ଶିଵାଂ ଵିହିତମଙ୍ଗଲଭୂଷଣଭାସୁରା ।
ନିରଗମତ୍ ଭଵଦର୍ପିତଜୀଵିତା ସ୍ଵପୁରତଃ ପୁରତଃ ସୁଭଟାଵୃତା ॥3॥
କୁଲଵଧୂଭିରୁପେତ୍ଯ କୁମାରିକା ଗିରିସୁତାଂ ପରିପୂଜ୍ଯ ଚ ସାଦରମ୍ ।
ମୁହୁରଯାଚତ ତତ୍ପଦପଙ୍କଜେ ନିପତିତା ପତିତାଂ ତଵ କେଵଲମ୍ ॥4॥
ସମଵଲୋକକୁତୂହଲସଙ୍କୁଲେ ନୃପକୁଲେ ନିଭୃତଂ ତ୍ଵଯି ଚ ସ୍ଥିତେ ।
ନୃପସୁତା ନିରଗାଦ୍ଗିରିଜାଲଯାତ୍ ସୁରୁଚିରଂ ରୁଚିରଞ୍ଜିତଦିଙ୍ମୁଖା ॥5॥
ଭୁଵନମୋହନରୂପରୁଚା ତଦା ଵିଵଶିତାଖିଲରାଜକଦମ୍ବଯା ।
ତ୍ଵମପି ଦେଵ କଟାକ୍ଷଵିମୋକ୍ଷଣୈଃ ପ୍ରମଦଯା ମଦଯାଞ୍ଚକୃଷେ ମନାକ୍ ॥6॥
କ୍ଵନୁ ଗମିଷ୍ଯସି ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀତି ତାଂ ସରସମେତ୍ଯ କରେଣ ହରନ୍ କ୍ଷଣାତ୍ ।
ସମଧିରୋପ୍ଯ ରଥଂ ତ୍ଵମପାହୃଥା ଭୁଵି ତତୋ ଵିତତୋ ନିନଦୋ ଦ୍ଵିଷାମ୍ ॥7॥
କ୍ଵ ନୁ ଗତଃ ପଶୁପାଲ ଇତି କ୍ରୁଧା କୃତରଣା ଯଦୁଭିଶ୍ଚ ଜିତା ନୃପାଃ ।
ନ ତୁ ଭଵାନୁଦଚାଲ୍ଯତ ତୈରହୋ ପିଶୁନକୈଃ ଶୁନକୈରିଵ କେସରୀ ॥8॥
ତଦନୁ ରୁକ୍ମିଣମାଗତମାହଵେ ଵଧମୁପେକ୍ଷ୍ଯ ନିବଧ୍ଯ ଵିରୂପଯନ୍ ।
ହୃତମଦଂ ପରିମୁଚ୍ଯ ବଲୋକ୍ତିଭିଃ ପୁରମଯା ରମଯା ସହ କାନ୍ତଯା ॥9॥
ନଵସମାଗମଲଜ୍ଜିତମାନସାଂ ପ୍ରଣଯକୌତୁକଜୃମ୍ଭିତମନ୍ମଥାମ୍ ।
ଅରମଯଃ ଖଲୁ ନାଥ ଯଥାସୁଖଂ ରହସି ତାଂ ହସିତାଂଶୁଲସନ୍ମୁଖୀମ୍ ॥10॥
ଵିଵିଧନର୍ମଭିରେଵମହର୍ନିଶଂ ପ୍ରମଦମାକଲଯନ୍ ପୁନରେକଦା ।
ଋଜୁମତେଃ କିଲ ଵକ୍ରଗିରା ଭଵାନ୍ ଵରତନୋରତନୋଦତିଲୋଲତାମ୍ ॥11॥
ତଦଧିକୈରଥ ଲାଲନକୌଶଲୈଃ ପ୍ରଣଯିନୀମଧିକଂ ସୁଖଯନ୍ନିମାମ୍ ।
ଅଯି ମୁକୁନ୍ଦ ଭଵଚ୍ଚରିତାନି ନଃ ପ୍ରଗଦତାଂ ଗଦତାନ୍ତିମପାକୁରୁ ॥12॥
Roman (IAST) Transliteration
balasametabalānugato bhavān puramagāhata bhīṣmakamānitaḥ |
dvijasutaṃ tvadupāgamavādinaṃ dhṛtarasā tarasā praṇanāma sā ||1||
bhuvanakāntamavekṣya bhavadvapurnṛpasutasya niśamya ca ceṣṭitam |
vipulakhedajuṣāṃ puravāsināṃ saruditairuditairagamanniśā ||2||
tadanu vanditumindumukhī śivāṃ vihitamaṅgalabhūṣaṇabhāsurā |
niragamat bhavadarpitajīvitā svapurataḥ purataḥ subhaṭāvṛtā ||3||
kulavadhūbhirupetya kumārikā girisutāṃ paripūjya ca sādaram |
muhurayācata tatpadapaṅkaje nipatitā patitāṃ tava kevalam ||4||
samavalokakutūhalasaṅkule nṛpakule nibhṛtaṃ tvayi ca sthite |
nṛpasutā niragādgirijālayāt suruciraṃ rucirañjitadiṅmukhā ||5||
bhuvanamohanarūparucā tadā vivaśitākhilarājakadambayā |
tvamapi deva kaṭākṣavimokṣaṇaiḥ pramadayā madayāñcakṛṣe manāk ||6||
kvanu gamiṣyasi candramukhīti tāṃ sarasametya kareṇa haran kṣaṇāt |
samadhiropya rathaṃ tvamapāhṛthā bhuvi tato vitato ninado dviṣām ||7||
kva nu gataḥ paśupāla iti krudhā kṛtaraṇā yadubhiśca jitā nṛpāḥ |
na tu bhavānudacālyata tairaho piśunakaiḥ śunakairiva kesarī ||8||
tadanu rukmiṇamāgatamāhave vadhamupekṣya nibadhya virūpayan |
hṛtamadaṃ parimucya baloktibhiḥ puramayā ramayā saha kāntayā ||9||
navasamāgamalajjitamānasāṃ praṇayakautukajṛmbhitamanmathām |
aramayaḥ khalu nātha yathāsukhaṃ rahasi tāṃ hasitāṃśulasanmukhīm ||10||
vividhanarmabhirevamaharniśaṃ pramadamākalayan punarekadā |
ṛjumateḥ kila vakragirā bhavān varatanoratanodatilolatām ||11||
tadadhikairatha lālanakauśalaiḥ praṇayinīmadhikaṃ sukhayannimām |
ayi mukunda bhavaccaritāni naḥ pragadatāṃ gadatāntimapākuru ||12||
Sanskrit — Devanagari (original)
बलसमेतबलानुगतो भवान् पुरमगाहत भीष्मकमानितः ।
द्विजसुतं त्वदुपागमवादिनं धृतरसा तरसा प्रणनाम सा ॥1॥
भुवनकान्तमवेक्ष्य भवद्वपुर्नृपसुतस्य निशम्य च चेष्टितम् ।
विपुलखेदजुषां पुरवासिनां सरुदितैरुदितैरगमन्निशा ॥2॥
तदनु वन्दितुमिन्दुमुखी शिवां विहितमङ्गलभूषणभासुरा ।
निरगमत् भवदर्पितजीविता स्वपुरतः पुरतः सुभटावृता ॥3॥
कुलवधूभिरुपेत्य कुमारिका गिरिसुतां परिपूज्य च सादरम् ।
मुहुरयाचत तत्पदपङ्कजे निपतिता पतितां तव केवलम् ॥4॥
समवलोककुतूहलसङ्कुले नृपकुले निभृतं त्वयि च स्थिते ।
नृपसुता निरगाद्गिरिजालयात् सुरुचिरं रुचिरञ्जितदिङ्मुखा ॥5॥
भुवनमोहनरूपरुचा तदा विवशिताखिलराजकदम्बया ।
त्वमपि देव कटाक्षविमोक्षणैः प्रमदया मदयाञ्चकृषे मनाक् ॥6॥
क्वनु गमिष्यसि चन्द्रमुखीति तां सरसमेत्य करेण हरन् क्षणात् ।
समधिरोप्य रथं त्वमपाहृथा भुवि ततो विततो निनदो द्विषाम् ॥7॥
क्व नु गतः पशुपाल इति क्रुधा कृतरणा यदुभिश्च जिता नृपाः ।
न तु भवानुदचाल्यत तैरहो पिशुनकैः शुनकैरिव केसरी ॥8॥
तदनु रुक्मिणमागतमाहवे वधमुपेक्ष्य निबध्य विरूपयन् ।
हृतमदं परिमुच्य बलोक्तिभिः पुरमया रमया सह कान्तया ॥9॥
नवसमागमलज्जितमानसां प्रणयकौतुकजृम्भितमन्मथाम् ।
अरमयः खलु नाथ यथासुखं रहसि तां हसितांशुलसन्मुखीम् ॥10॥
विविधनर्मभिरेवमहर्निशं प्रमदमाकलयन् पुनरेकदा ।
ऋजुमतेः किल वक्रगिरा भवान् वरतनोरतनोदतिलोलताम् ॥11॥
तदधिकैरथ लालनकौशलैः प्रणयिनीमधिकं सुखयन्निमाम् ।
अयि मुकुन्द भवच्चरितानि नः प्रगदतां गदतान्तिमपाकुरु ॥12॥
balasametabalānugato bhavān puramagāhata bhīṣmakamānitaḥ |
dvijasutaṃ tvadupāgamavādinaṃ dhṛtarasā tarasā praṇanāma sā ||1||
bhuvanakāntamavekṣya bhavadvapurnṛpasutasya niśamya ca ceṣṭitam |
vipulakhedajuṣāṃ puravāsināṃ saruditairuditairagamanniśā ||2||
tadanu vanditumindumukhī śivāṃ vihitamaṅgalabhūṣaṇabhāsurā |
niragamat bhavadarpitajīvitā svapurataḥ purataḥ subhaṭāvṛtā ||3||
kulavadhūbhirupetya kumārikā girisutāṃ paripūjya ca sādaram |
muhurayācata tatpadapaṅkaje nipatitā patitāṃ tava kevalam ||4||
samavalokakutūhalasaṅkule nṛpakule nibhṛtaṃ tvayi ca sthite |
nṛpasutā niragādgirijālayāt suruciraṃ rucirañjitadiṅmukhā ||5||
bhuvanamohanarūparucā tadā vivaśitākhilarājakadambayā |
tvamapi deva kaṭākṣavimokṣaṇaiḥ pramadayā madayāñcakṛṣe manāk ||6||
kvanu gamiṣyasi candramukhīti tāṃ sarasametya kareṇa haran kṣaṇāt |
samadhiropya rathaṃ tvamapāhṛthā bhuvi tato vitato ninado dviṣām ||7||
kva nu gataḥ paśupāla iti krudhā kṛtaraṇā yadubhiśca jitā nṛpāḥ |
na tu bhavānudacālyata tairaho piśunakaiḥ śunakairiva kesarī ||8||
tadanu rukmiṇamāgatamāhave vadhamupekṣya nibadhya virūpayan |
hṛtamadaṃ parimucya baloktibhiḥ puramayā ramayā saha kāntayā ||9||
navasamāgamalajjitamānasāṃ praṇayakautukajṛmbhitamanmathām |
aramayaḥ khalu nātha yathāsukhaṃ rahasi tāṃ hasitāṃśulasanmukhīm ||10||
vividhanarmabhirevamaharniśaṃ pramadamākalayan punarekadā |
ṛjumateḥ kila vakragirā bhavān varatanoratanodatilolatām ||11||
tadadhikairatha lālanakauśalaiḥ praṇayinīmadhikaṃ sukhayannimām |
ayi mukunda bhavaccaritāni naḥ pragadatāṃ gadatāntimapākuru ||12||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in