ଅନ୍ଯାଵତାରନିକରେଷ୍ଵନିରୀକ୍ଷିତଂ ତେ
ଭୂମାତିରେକମଭିଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତଦାଘମୋକ୍ଷେ ।
ବ୍ରହ୍ମା ପରୀକ୍ଷିତୁମନାଃ ସ ପରୋକ୍ଷଭାଵଂ
ନିନ୍ଯେଽଥ ଵତ୍ସକଗଣାନ୍ ପ୍ରଵିତତ୍ଯ ମାଯାମ୍ ॥1॥
ଵତ୍ସାନଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଵିଵଶେ ପଶୁପୋତ୍କରେ ତା-
ନାନେତୁକାମ ଇଵ ଧାତୃମତାନୁଵର୍ତୀ ।
ତ୍ଵଂ ସାମିଭୁକ୍ତକବଲୋ ଗତଵାଂସ୍ତଦାନୀଂ
ଭୁକ୍ତାଂସ୍ତିରୋଽଧିତ ସରୋଜଭଵଃ କୁମାରାନ୍ ॥2॥
ଵତ୍ସାଯିତସ୍ତଦନୁ ଗୋପଗଣାଯିତସ୍ତ୍ଵଂ
ଶିକ୍ଯାଦିଭାଣ୍ଡମୁରଲୀଗଵଲାଦିରୂପଃ ।
ପ୍ରାଗ୍ଵଦ୍ଵିହୃତ୍ଯ ଵିପିନେଷୁ ଚିରାଯ ସାଯଂ
ତ୍ଵଂ ମାଯଯାଽଥ ବହୁଧା ଵ୍ରଜମାଯଯାଥ ॥3॥
ତ୍ଵାମେଵ ଶିକ୍ଯଗଵଲାଦିମଯଂ ଦଧାନୋ
ଭୂଯସ୍ତ୍ଵମେଵ ପଶୁଵତ୍ସକବାଲରୂପଃ ।
ଗୋରୂପିଣୀଭିରପି ଗୋପଵଧୂମଯୀଭି-
ରାସାଦିତୋଽସି ଜନନୀଭିରତିପ୍ରହର୍ଷାତ୍ ॥4॥
ଜୀଵଂ ହି କଞ୍ଚିଦଭିମାନଵଶାତ୍ସ୍ଵକୀଯଂ
ମତ୍ଵା ତନୂଜ ଇତି ରାଗଭରଂ ଵହନ୍ତ୍ଯଃ ।
ଆତ୍ମାନମେଵ ତୁ ଭଵନ୍ତମଵାପ୍ଯ ସୂନୁଂ
ପ୍ରୀତିଂ ଯଯୁର୍ନ କିଯତୀଂ ଵନିତାଶ୍ଚ ଗାଵଃ ॥5॥
ଏଵଂ ପ୍ରତିକ୍ଷଣଵିଜୃମ୍ଭିତହର୍ଷଭାର-
ନିଶ୍ଶେଷଗୋପଗଣଲାଲିତଭୂରିମୂର୍ତିମ୍ ।
ତ୍ଵାମଗ୍ରଜୋଽପି ବୁବୁଧେ କିଲ ଵତ୍ସରାନ୍ତେ
ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମନୋରପି ମହାନ୍ ଯୁଵଯୋର୍ଵିଶେଷଃ ॥6॥
ଵର୍ଷାଵଧୌ ନଵପୁରାତନଵତ୍ସପାଲାନ୍
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଵେକମସୃଣେ ଦ୍ରୁହିଣେ ଵିମୂଢେ ।
ପ୍ରାଦୀଦୃଶଃ ପ୍ରତିନଵାନ୍ ମକୁଟାଙ୍ଗଦାଦି
ଭୂଷାଂଶ୍ଚତୁର୍ଭୁଜଯୁଜଃ ସଜଲାମ୍ବୁଦାଭାନ୍ ॥7॥
ପ୍ରତ୍ଯେକମେଵ କମଲାପରିଲାଲିତାଙ୍ଗାନ୍
ଭୋଗୀନ୍ଦ୍ରଭୋଗଶଯନାନ୍ ନଯନାଭିରାମାନ୍ ।
ଲୀଲାନିମୀଲିତଦୃଶଃ ସନକାଦିଯୋଗି-
ଵ୍ଯାସେଵିତାନ୍ କମଲଭୂର୍ଭଵତୋ ଦଦର୍ଶ ॥8॥
ନାରାଯଣାକୃତିମସଙ୍ଖ୍ଯତମାଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ
ସର୍ଵତ୍ର ସେଵକମପି ସ୍ଵମଵେକ୍ଷ୍ଯ ଧାତା ।
ମାଯାନିମଗ୍ନହୃଦଯୋ ଵିମୁମୋହ ଯାଵ-
ଦେକୋ ବଭୂଵିଥ ତଦା କବଲାର୍ଧପାଣିଃ ॥9॥
ନଶ୍ଯନ୍ମଦେ ତଦନୁ ଵିଶ୍ଵପତିଂ ମୁହୁସ୍ତ୍ଵାଂ
ନତ୍ଵା ଚ ନୂତଵତି ଧାତରି ଧାମ ଯାତେ ।
ପୋତୈଃ ସମଂ ପ୍ରମୁଦିତୈଃ ପ୍ରଵିଶନ୍ ନିକେତଂ
ଵାତାଲଯାଧିପ ଵିଭୋ ପରିପାହି ରୋଗାତ୍ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
anyāvatāranikareṣvanirīkṣitaṃ te
bhūmātirekamabhivīkṣya tadāghamokṣe |
brahmā parīkṣitumanāḥ sa parokṣabhāvaṃ
ninye'tha vatsakagaṇān pravitatya māyām ||1||
vatsānavīkṣya vivaśe paśupotkare tā-
nānetukāma iva dhātṛmatānuvartī |
tvaṃ sāmibhuktakabalo gatavāṃstadānīṃ
bhuktāṃstiro'dhita sarojabhavaḥ kumārān ||2||
vatsāyitastadanu gopagaṇāyitastvaṃ
śikyādibhāṇḍamuralīgavalādirūpaḥ |
prāgvadvihṛtya vipineṣu cirāya sāyaṃ
tvaṃ māyayā'tha bahudhā vrajamāyayātha ||3||
tvāmeva śikyagavalādimayaṃ dadhāno
bhūyastvameva paśuvatsakabālarūpaḥ |
gorūpiṇībhirapi gopavadhūmayībhi-
rāsādito'si jananībhiratipraharṣāt ||4||
jīvaṃ hi kañcidabhimānavaśātsvakīyaṃ
matvā tanūja iti rāgabharaṃ vahantyaḥ |
ātmānameva tu bhavantamavāpya sūnuṃ
prītiṃ yayurna kiyatīṃ vanitāśca gāvaḥ ||5||
evaṃ pratikṣaṇavijṛmbhitaharṣabhāra-
niśśeṣagopagaṇalālitabhūrimūrtim |
tvāmagrajo'pi bubudhe kila vatsarānte
brahmātmanorapi mahān yuvayorviśeṣaḥ ||6||
varṣāvadhau navapurātanavatsapālān
dṛṣṭvā vivekamasṛṇe druhiṇe vimūḍhe |
prādīdṛśaḥ pratinavān makuṭāṅgadādi
bhūṣāṃścaturbhujayujaḥ sajalāmbudābhān ||7||
pratyekameva kamalāparilālitāṅgān
bhogīndrabhogaśayanān nayanābhirāmān |
līlānimīlitadṛśaḥ sanakādiyogi-
vyāsevitān kamalabhūrbhavato dadarśa ||8||
nārāyaṇākṛtimasaṅkhyatamāṃ nirīkṣya
sarvatra sevakamapi svamavekṣya dhātā |
māyānimagnahṛdayo vimumoha yāva-
deko babhūvitha tadā kabalārdhapāṇiḥ ||9||
naśyanmade tadanu viśvapatiṃ muhustvāṃ
natvā ca nūtavati dhātari dhāma yāte |
potaiḥ samaṃ pramuditaiḥ praviśan niketaṃ
vātālayādhipa vibho paripāhi rogāt ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
अन्यावतारनिकरेष्वनिरीक्षितं ते
भूमातिरेकमभिवीक्ष्य तदाघमोक्षे ।
ब्रह्मा परीक्षितुमनाः स परोक्षभावं
निन्येऽथ वत्सकगणान् प्रवितत्य मायाम् ॥1॥
वत्सानवीक्ष्य विवशे पशुपोत्करे ता-
नानेतुकाम इव धातृमतानुवर्ती ।
त्वं सामिभुक्तकबलो गतवांस्तदानीं
भुक्तांस्तिरोऽधित सरोजभवः कुमारान् ॥2॥
वत्सायितस्तदनु गोपगणायितस्त्वं
शिक्यादिभाण्डमुरलीगवलादिरूपः ।
प्राग्वद्विहृत्य विपिनेषु चिराय सायं
त्वं माययाऽथ बहुधा व्रजमाययाथ ॥3॥
त्वामेव शिक्यगवलादिमयं दधानो
भूयस्त्वमेव पशुवत्सकबालरूपः ।
गोरूपिणीभिरपि गोपवधूमयीभि-
रासादितोऽसि जननीभिरतिप्रहर्षात् ॥4॥
जीवं हि कञ्चिदभिमानवशात्स्वकीयं
मत्वा तनूज इति रागभरं वहन्त्यः ।
आत्मानमेव तु भवन्तमवाप्य सूनुं
प्रीतिं ययुर्न कियतीं वनिताश्च गावः ॥5॥
एवं प्रतिक्षणविजृम्भितहर्षभार-
निश्शेषगोपगणलालितभूरिमूर्तिम् ।
त्वामग्रजोऽपि बुबुधे किल वत्सरान्ते
ब्रह्मात्मनोरपि महान् युवयोर्विशेषः ॥6॥
वर्षावधौ नवपुरातनवत्सपालान्
दृष्ट्वा विवेकमसृणे द्रुहिणे विमूढे ।
प्रादीदृशः प्रतिनवान् मकुटाङ्गदादि
भूषांश्चतुर्भुजयुजः सजलाम्बुदाभान् ॥7॥
प्रत्येकमेव कमलापरिलालिताङ्गान्
भोगीन्द्रभोगशयनान् नयनाभिरामान् ।
लीलानिमीलितदृशः सनकादियोगि-
व्यासेवितान् कमलभूर्भवतो ददर्श ॥8॥
नारायणाकृतिमसङ्ख्यतमां निरीक्ष्य
सर्वत्र सेवकमपि स्वमवेक्ष्य धाता ।
मायानिमग्नहृदयो विमुमोह याव-
देको बभूविथ तदा कबलार्धपाणिः ॥9॥
नश्यन्मदे तदनु विश्वपतिं मुहुस्त्वां
नत्वा च नूतवति धातरि धाम याते ।
पोतैः समं प्रमुदितैः प्रविशन् निकेतं
वातालयाधिप विभो परिपाहि रोगात् ॥10॥
anyāvatāranikareṣvanirīkṣitaṃ te
bhūmātirekamabhivīkṣya tadāghamokṣe |
brahmā parīkṣitumanāḥ sa parokṣabhāvaṃ
ninye'tha vatsakagaṇān pravitatya māyām ||1||
vatsānavīkṣya vivaśe paśupotkare tā-
nānetukāma iva dhātṛmatānuvartī |
tvaṃ sāmibhuktakabalo gatavāṃstadānīṃ
bhuktāṃstiro'dhita sarojabhavaḥ kumārān ||2||
vatsāyitastadanu gopagaṇāyitastvaṃ
śikyādibhāṇḍamuralīgavalādirūpaḥ |
prāgvadvihṛtya vipineṣu cirāya sāyaṃ
tvaṃ māyayā'tha bahudhā vrajamāyayātha ||3||
tvāmeva śikyagavalādimayaṃ dadhāno
bhūyastvameva paśuvatsakabālarūpaḥ |
gorūpiṇībhirapi gopavadhūmayībhi-
rāsādito'si jananībhiratipraharṣāt ||4||
jīvaṃ hi kañcidabhimānavaśātsvakīyaṃ
matvā tanūja iti rāgabharaṃ vahantyaḥ |
ātmānameva tu bhavantamavāpya sūnuṃ
prītiṃ yayurna kiyatīṃ vanitāśca gāvaḥ ||5||
evaṃ pratikṣaṇavijṛmbhitaharṣabhāra-
niśśeṣagopagaṇalālitabhūrimūrtim |
tvāmagrajo'pi bubudhe kila vatsarānte
brahmātmanorapi mahān yuvayorviśeṣaḥ ||6||
varṣāvadhau navapurātanavatsapālān
dṛṣṭvā vivekamasṛṇe druhiṇe vimūḍhe |
prādīdṛśaḥ pratinavān makuṭāṅgadādi
bhūṣāṃścaturbhujayujaḥ sajalāmbudābhān ||7||
pratyekameva kamalāparilālitāṅgān
bhogīndrabhogaśayanān nayanābhirāmān |
līlānimīlitadṛśaḥ sanakādiyogi-
vyāsevitān kamalabhūrbhavato dadarśa ||8||
nārāyaṇākṛtimasaṅkhyatamāṃ nirīkṣya
sarvatra sevakamapi svamavekṣya dhātā |
māyānimagnahṛdayo vimumoha yāva-
deko babhūvitha tadā kabalārdhapāṇiḥ ||9||
naśyanmade tadanu viśvapatiṃ muhustvāṃ
natvā ca nūtavati dhātari dhāma yāte |
potaiḥ samaṃ pramuditaiḥ praviśan niketaṃ
vātālayādhipa vibho paripāhi rogāt ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.