અન્યાવતારનિકરેષ્વનિરીક્ષિતં તે
ભૂમાતિરેકમભિવીક્ષ્ય તદાઘમોક્ષે ।
બ્રહ્મા પરીક્ષિતુમનાઃ સ પરોક્ષભાવં
નિન્યેઽથ વત્સકગણાન્ પ્રવિતત્ય માયામ્ ॥1॥
વત્સાનવીક્ષ્ય વિવશે પશુપોત્કરે તા-
નાનેતુકામ ઇવ ધાતૃમતાનુવર્તી ।
ત્વં સામિભુક્તકબલો ગતવાંસ્તદાનીં
ભુક્તાંસ્તિરોઽધિત સરોજભવઃ કુમારાન્ ॥2॥
વત્સાયિતસ્તદનુ ગોપગણાયિતસ્ત્વં
શિક્યાદિભાણ્ડમુરલીગવલાદિરૂપઃ ।
પ્રાગ્વદ્વિહૃત્ય વિપિનેષુ ચિરાય સાયં
ત્વં માયયાઽથ બહુધા વ્રજમાયયાથ ॥3॥
ત્વામેવ શિક્યગવલાદિમયં દધાનો
ભૂયસ્ત્વમેવ પશુવત્સકબાલરૂપઃ ।
ગોરૂપિણીભિરપિ ગોપવધૂમયીભિ-
રાસાદિતોઽસિ જનનીભિરતિપ્રહર્ષાત્ ॥4॥
જીવં હિ કઞ્ચિદભિમાનવશાત્સ્વકીયં
મત્વા તનૂજ ઇતિ રાગભરં વહન્ત્યઃ ।
આત્માનમેવ તુ ભવન્તમવાપ્ય સૂનું
પ્રીતિં યયુર્ન કિયતીં વનિતાશ્ચ ગાવઃ ॥5॥
એવં પ્રતિક્ષણવિજૃમ્ભિતહર્ષભાર-
નિશ્શેષગોપગણલાલિતભૂરિમૂર્તિમ્ ।
ત્વામગ્રજોઽપિ બુબુધે કિલ વત્સરાન્તે
બ્રહ્માત્મનોરપિ મહાન્ યુવયોર્વિશેષઃ ॥6॥
વર્ષાવધૌ નવપુરાતનવત્સપાલાન્
દૃષ્ટ્વા વિવેકમસૃણે દ્રુહિણે વિમૂઢે ।
પ્રાદીદૃશઃ પ્રતિનવાન્ મકુટાઙ્ગદાદિ
ભૂષાંશ્ચતુર્ભુજયુજઃ સજલામ્બુદાભાન્ ॥7॥
પ્રત્યેકમેવ કમલાપરિલાલિતાઙ્ગાન્
ભોગીન્દ્રભોગશયનાન્ નયનાભિરામાન્ ।
લીલાનિમીલિતદૃશઃ સનકાદિયોગિ-
વ્યાસેવિતાન્ કમલભૂર્ભવતો દદર્શ ॥8॥
નારાયણાકૃતિમસઙ્ખ્યતમાં નિરીક્ષ્ય
સર્વત્ર સેવકમપિ સ્વમવેક્ષ્ય ધાતા ।
માયાનિમગ્નહૃદયો વિમુમોહ યાવ-
દેકો બભૂવિથ તદા કબલાર્ધપાણિઃ ॥9॥
નશ્યન્મદે તદનુ વિશ્વપતિં મુહુસ્ત્વાં
નત્વા ચ નૂતવતિ ધાતરિ ધામ યાતે ।
પોતૈઃ સમં પ્રમુદિતૈઃ પ્રવિશન્ નિકેતં
વાતાલયાધિપ વિભો પરિપાહિ રોગાત્ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
anyāvatāranikareṣvanirīkṣitaṃ te
bhūmātirekamabhivīkṣya tadāghamokṣe |
brahmā parīkṣitumanāḥ sa parokṣabhāvaṃ
ninye'tha vatsakagaṇān pravitatya māyām ||1||
vatsānavīkṣya vivaśe paśupotkare tā-
nānetukāma iva dhātṛmatānuvartī |
tvaṃ sāmibhuktakabalo gatavāṃstadānīṃ
bhuktāṃstiro'dhita sarojabhavaḥ kumārān ||2||
vatsāyitastadanu gopagaṇāyitastvaṃ
śikyādibhāṇḍamuralīgavalādirūpaḥ |
prāgvadvihṛtya vipineṣu cirāya sāyaṃ
tvaṃ māyayā'tha bahudhā vrajamāyayātha ||3||
tvāmeva śikyagavalādimayaṃ dadhāno
bhūyastvameva paśuvatsakabālarūpaḥ |
gorūpiṇībhirapi gopavadhūmayībhi-
rāsādito'si jananībhiratipraharṣāt ||4||
jīvaṃ hi kañcidabhimānavaśātsvakīyaṃ
matvā tanūja iti rāgabharaṃ vahantyaḥ |
ātmānameva tu bhavantamavāpya sūnuṃ
prītiṃ yayurna kiyatīṃ vanitāśca gāvaḥ ||5||
evaṃ pratikṣaṇavijṛmbhitaharṣabhāra-
niśśeṣagopagaṇalālitabhūrimūrtim |
tvāmagrajo'pi bubudhe kila vatsarānte
brahmātmanorapi mahān yuvayorviśeṣaḥ ||6||
varṣāvadhau navapurātanavatsapālān
dṛṣṭvā vivekamasṛṇe druhiṇe vimūḍhe |
prādīdṛśaḥ pratinavān makuṭāṅgadādi
bhūṣāṃścaturbhujayujaḥ sajalāmbudābhān ||7||
pratyekameva kamalāparilālitāṅgān
bhogīndrabhogaśayanān nayanābhirāmān |
līlānimīlitadṛśaḥ sanakādiyogi-
vyāsevitān kamalabhūrbhavato dadarśa ||8||
nārāyaṇākṛtimasaṅkhyatamāṃ nirīkṣya
sarvatra sevakamapi svamavekṣya dhātā |
māyānimagnahṛdayo vimumoha yāva-
deko babhūvitha tadā kabalārdhapāṇiḥ ||9||
naśyanmade tadanu viśvapatiṃ muhustvāṃ
natvā ca nūtavati dhātari dhāma yāte |
potaiḥ samaṃ pramuditaiḥ praviśan niketaṃ
vātālayādhipa vibho paripāhi rogāt ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
अन्यावतारनिकरेष्वनिरीक्षितं ते
भूमातिरेकमभिवीक्ष्य तदाघमोक्षे ।
ब्रह्मा परीक्षितुमनाः स परोक्षभावं
निन्येऽथ वत्सकगणान् प्रवितत्य मायाम् ॥1॥
वत्सानवीक्ष्य विवशे पशुपोत्करे ता-
नानेतुकाम इव धातृमतानुवर्ती ।
त्वं सामिभुक्तकबलो गतवांस्तदानीं
भुक्तांस्तिरोऽधित सरोजभवः कुमारान् ॥2॥
वत्सायितस्तदनु गोपगणायितस्त्वं
शिक्यादिभाण्डमुरलीगवलादिरूपः ।
प्राग्वद्विहृत्य विपिनेषु चिराय सायं
त्वं माययाऽथ बहुधा व्रजमाययाथ ॥3॥
त्वामेव शिक्यगवलादिमयं दधानो
भूयस्त्वमेव पशुवत्सकबालरूपः ।
गोरूपिणीभिरपि गोपवधूमयीभि-
रासादितोऽसि जननीभिरतिप्रहर्षात् ॥4॥
जीवं हि कञ्चिदभिमानवशात्स्वकीयं
मत्वा तनूज इति रागभरं वहन्त्यः ।
आत्मानमेव तु भवन्तमवाप्य सूनुं
प्रीतिं ययुर्न कियतीं वनिताश्च गावः ॥5॥
एवं प्रतिक्षणविजृम्भितहर्षभार-
निश्शेषगोपगणलालितभूरिमूर्तिम् ।
त्वामग्रजोऽपि बुबुधे किल वत्सरान्ते
ब्रह्मात्मनोरपि महान् युवयोर्विशेषः ॥6॥
वर्षावधौ नवपुरातनवत्सपालान्
दृष्ट्वा विवेकमसृणे द्रुहिणे विमूढे ।
प्रादीदृशः प्रतिनवान् मकुटाङ्गदादि
भूषांश्चतुर्भुजयुजः सजलाम्बुदाभान् ॥7॥
प्रत्येकमेव कमलापरिलालिताङ्गान्
भोगीन्द्रभोगशयनान् नयनाभिरामान् ।
लीलानिमीलितदृशः सनकादियोगि-
व्यासेवितान् कमलभूर्भवतो ददर्श ॥8॥
नारायणाकृतिमसङ्ख्यतमां निरीक्ष्य
सर्वत्र सेवकमपि स्वमवेक्ष्य धाता ।
मायानिमग्नहृदयो विमुमोह याव-
देको बभूविथ तदा कबलार्धपाणिः ॥9॥
नश्यन्मदे तदनु विश्वपतिं मुहुस्त्वां
नत्वा च नूतवति धातरि धाम याते ।
पोतैः समं प्रमुदितैः प्रविशन् निकेतं
वातालयाधिप विभो परिपाहि रोगात् ॥10॥
anyāvatāranikareṣvanirīkṣitaṃ te
bhūmātirekamabhivīkṣya tadāghamokṣe |
brahmā parīkṣitumanāḥ sa parokṣabhāvaṃ
ninye'tha vatsakagaṇān pravitatya māyām ||1||
vatsānavīkṣya vivaśe paśupotkare tā-
nānetukāma iva dhātṛmatānuvartī |
tvaṃ sāmibhuktakabalo gatavāṃstadānīṃ
bhuktāṃstiro'dhita sarojabhavaḥ kumārān ||2||
vatsāyitastadanu gopagaṇāyitastvaṃ
śikyādibhāṇḍamuralīgavalādirūpaḥ |
prāgvadvihṛtya vipineṣu cirāya sāyaṃ
tvaṃ māyayā'tha bahudhā vrajamāyayātha ||3||
tvāmeva śikyagavalādimayaṃ dadhāno
bhūyastvameva paśuvatsakabālarūpaḥ |
gorūpiṇībhirapi gopavadhūmayībhi-
rāsādito'si jananībhiratipraharṣāt ||4||
jīvaṃ hi kañcidabhimānavaśātsvakīyaṃ
matvā tanūja iti rāgabharaṃ vahantyaḥ |
ātmānameva tu bhavantamavāpya sūnuṃ
prītiṃ yayurna kiyatīṃ vanitāśca gāvaḥ ||5||
evaṃ pratikṣaṇavijṛmbhitaharṣabhāra-
niśśeṣagopagaṇalālitabhūrimūrtim |
tvāmagrajo'pi bubudhe kila vatsarānte
brahmātmanorapi mahān yuvayorviśeṣaḥ ||6||
varṣāvadhau navapurātanavatsapālān
dṛṣṭvā vivekamasṛṇe druhiṇe vimūḍhe |
prādīdṛśaḥ pratinavān makuṭāṅgadādi
bhūṣāṃścaturbhujayujaḥ sajalāmbudābhān ||7||
pratyekameva kamalāparilālitāṅgān
bhogīndrabhogaśayanān nayanābhirāmān |
līlānimīlitadṛśaḥ sanakādiyogi-
vyāsevitān kamalabhūrbhavato dadarśa ||8||
nārāyaṇākṛtimasaṅkhyatamāṃ nirīkṣya
sarvatra sevakamapi svamavekṣya dhātā |
māyānimagnahṛdayo vimumoha yāva-
deko babhūvitha tadā kabalārdhapāṇiḥ ||9||
naśyanmade tadanu viśvapatiṃ muhustvāṃ
natvā ca nūtavati dhātari dhāma yāte |
potaiḥ samaṃ pramuditaiḥ praviśan niketaṃ
vātālayādhipa vibho paripāhi rogāt ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.