Vishnu

ନାରାଯଣୀଯଂ ଦଶକ 43 - ତୃଣାଵର୍ତଵଧମ୍

Narayaniyam Dashaka 43 - Trinavartavadham

🖋️ Oriya script
📄 Download PDF
ତ୍ଵାମେକଦା ଗୁରୁମରୁତ୍ପୁରନାଥ ଵୋଢୁଂ
ଗାଢାଧିରୂଢଗରିମାଣମପାରଯନ୍ତୀ ।
ମାତା ନିଧାଯ ଶଯନେ କିମିଦଂ ବତେତି
ଧ୍ଯାଯନ୍ତ୍ଯଚେଷ୍ଟତ ଗୃହେଷୁ ନିଵିଷ୍ଟଶଙ୍କା ॥1॥
ତାଵଦ୍ଵିଦୂରମୁପକର୍ଣିତଘୋରଘୋଷ-
ଵ୍ଯାଜୃମ୍ଭିପାଂସୁପଟଲୀପରିପୂରିତାଶଃ ।
ଵାତ୍ଯାଵପୁସ୍ସ କିଲ ଦୈତ୍ଯଵରସ୍ତୃଣାଵ-
ର୍ତାଖ୍ଯୋ ଜହାର ଜନମାନସହାରିଣଂ ତ୍ଵାମ୍ ॥2॥
ଉଦ୍ଦାମପାଂସୁତିମିରାହତଦୃଷ୍ଟିପାତେ
ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ କିମପ୍ଯକୁଶଲେ ପଶୁପାଲଲୋକେ ।
ହା ବାଲକସ୍ଯ କିମିତି ତ୍ଵଦୁପାନ୍ତମାପ୍ତା
ମାତା ଭଵନ୍ତମଵିଲୋକ୍ଯ ଭୃଶଂ ରୁରୋଦ ॥3॥
ତାଵତ୍ ସ ଦାନଵଵରୋଽପି ଚ ଦୀନମୂର୍ତି-
ର୍ଭାଵତ୍କଭାରପରିଧାରଣଲୂନଵେଗଃ ।
ସଙ୍କୋଚମାପ ତଦନୁ କ୍ଷତପାଂସୁଘୋଷେ
ଘୋଷେ ଵ୍ଯତାଯତ ଭଵଜ୍ଜନନୀନିନାଦଃ ॥4॥
ରୋଦୋପକର୍ଣନଵଶାଦୁପଗମ୍ଯ ଗେହଂ
କ୍ରନ୍ଦତ୍ସୁ ନନ୍ଦମୁଖଗୋପକୁଲେଷୁ ଦୀନଃ ।
ତ୍ଵାଂ ଦାନଵସ୍ତ୍ଵଖିଲମୁକ୍ତିକରଂ ମୁମୁକ୍ଷୁ-
ସ୍ତ୍ଵଯ୍ଯପ୍ରମୁଞ୍ଚତି ପପାତ ଵିଯତ୍ପ୍ରଦେଶାତ୍ ॥5॥
ରୋଦାକୁଲାସ୍ତଦନୁ ଗୋପଗଣା ବହିଷ୍ଠ-
ପାଷାଣପୃଷ୍ଠଭୁଵି ଦେହମତିସ୍ଥଵିଷ୍ଠମ୍ ।
ପ୍ରୈକ୍ଷନ୍ତ ହନ୍ତ ନିପତନ୍ତମମୁଷ୍ଯ ଵକ୍ଷ-
ସ୍ଯକ୍ଷୀଣମେଵ ଚ ଭଵନ୍ତମଲଂ ହସନ୍ତମ୍ ॥6॥
ଗ୍ରାଵପ୍ରପାତପରିପିଷ୍ଟଗରିଷ୍ଠଦେହ-
ଭ୍ରଷ୍ଟାସୁଦୁଷ୍ଟଦନୁଜୋପରି ଧୃଷ୍ଟହାସମ୍ ।
ଆଘ୍ନାନମମ୍ବୁଜକରେଣ ଭଵନ୍ତମେତ୍ଯ
ଗୋପା ଦଧୁର୍ଗିରିଵରାଦିଵ ନୀଲରତ୍ନମ୍ ॥7॥
ଏକୈକମାଶୁ ପରିଗୃହ୍ଯ ନିକାମନନ୍ଦ-
ନ୍ନନ୍ଦାଦିଗୋପପରିରବ୍ଧଵିଚୁମ୍ବିତାଙ୍ଗମ୍ ।
ଆଦାତୁକାମପରିଶଙ୍କିତଗୋପନାରୀ-
ହସ୍ତାମ୍ବୁଜପ୍ରପତିତଂ ପ୍ରଣୁମୋ ଭଵନ୍ତମ୍ ॥8॥
ଭୂଯୋଽପି କିନ୍ନୁ କୃଣୁମଃ ପ୍ରଣତାର୍ତିହାରୀ
ଗୋଵିନ୍ଦ ଏଵ ପରିପାଲଯତାତ୍ ସୁତଂ ନଃ ।
ଇତ୍ଯାଦି ମାତରପିତୃପ୍ରମୁଖୈସ୍ତଦାନୀଂ
ସମ୍ପ୍ରାର୍ଥିତସ୍ତ୍ଵଦଵନାଯ ଵିଭୋ ତ୍ଵମେଵ ॥9॥
ଵାତାତ୍ମକଂ ଦନୁଜମେଵମଯି ପ୍ରଧୂନ୍ଵନ୍
ଵାତୋଦ୍ଭଵାନ୍ ମମ ଗଦାନ୍ କିମୁ ନୋ ଧୁନୋଷି ।
କିଂ ଵା କରୋମି ପୁନରପ୍ଯନିଲାଲଯେଶ
ନିଶ୍ଶେଷରୋଗଶମନଂ ମୁହୁରର୍ଥଯେ ତ୍ଵାମ୍ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
tvāmekadā gurumarutpuranātha voḍhuṃ
gāḍhādhirūḍhagarimāṇamapārayantī |
mātā nidhāya śayane kimidaṃ bateti
dhyāyantyaceṣṭata gṛheṣu niviṣṭaśaṅkā ||1||
tāvadvidūramupakarṇitaghoraghoṣa-
vyājṛmbhipāṃsupaṭalīparipūritāśaḥ |
vātyāvapussa kila daityavarastṛṇāva-
rtākhyo jahāra janamānasahāriṇaṃ tvām ||2||
uddāmapāṃsutimirāhatadṛṣṭipāte
draṣṭuṃ kimapyakuśale paśupālaloke |
hā bālakasya kimiti tvadupāntamāptā
mātā bhavantamavilokya bhṛśaṃ ruroda ||3||
tāvat sa dānavavaro'pi ca dīnamūrti-
rbhāvatkabhāraparidhāraṇalūnavegaḥ |
saṅkocamāpa tadanu kṣatapāṃsughoṣe
ghoṣe vyatāyata bhavajjananīninādaḥ ||4||
rodopakarṇanavaśādupagamya gehaṃ
krandatsu nandamukhagopakuleṣu dīnaḥ |
tvāṃ dānavastvakhilamuktikaraṃ mumukṣu-
stvayyapramuñcati papāta viyatpradeśāt ||5||
rodākulāstadanu gopagaṇā bahiṣṭha-
pāṣāṇapṛṣṭhabhuvi dehamatisthaviṣṭham |
praikṣanta hanta nipatantamamuṣya vakṣa-
syakṣīṇameva ca bhavantamalaṃ hasantam ||6||
grāvaprapātaparipiṣṭagariṣṭhadeha-
bhraṣṭāsuduṣṭadanujopari dhṛṣṭahāsam |
āghnānamambujakareṇa bhavantametya
gopā dadhurgirivarādiva nīlaratnam ||7||
ekaikamāśu parigṛhya nikāmananda-
nnandādigopaparirabdhavicumbitāṅgam |
ādātukāmapariśaṅkitagopanārī-
hastāmbujaprapatitaṃ praṇumo bhavantam ||8||
bhūyo'pi kinnu kṛṇumaḥ praṇatārtihārī
govinda eva paripālayatāt sutaṃ naḥ |
ityādi mātarapitṛpramukhaistadānīṃ
samprārthitastvadavanāya vibho tvameva ||9||
vātātmakaṃ danujamevamayi pradhūnvan
vātodbhavān mama gadān kimu no dhunoṣi |
kiṃ vā karomi punarapyanilālayeśa
niśśeṣarogaśamanaṃ muhurarthaye tvām ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
त्वामेकदा गुरुमरुत्पुरनाथ वोढुं
गाढाधिरूढगरिमाणमपारयन्ती ।
माता निधाय शयने किमिदं बतेति
ध्यायन्त्यचेष्टत गृहेषु निविष्टशङ्का ॥1॥
तावद्विदूरमुपकर्णितघोरघोष-
व्याजृम्भिपांसुपटलीपरिपूरिताशः ।
वात्यावपुस्स किल दैत्यवरस्तृणाव-
र्ताख्यो जहार जनमानसहारिणं त्वाम् ॥2॥
उद्दामपांसुतिमिराहतदृष्टिपाते
द्रष्टुं किमप्यकुशले पशुपाललोके ।
हा बालकस्य किमिति त्वदुपान्तमाप्ता
माता भवन्तमविलोक्य भृशं रुरोद ॥3॥
तावत् स दानववरोऽपि च दीनमूर्ति-
र्भावत्कभारपरिधारणलूनवेगः ।
सङ्कोचमाप तदनु क्षतपांसुघोषे
घोषे व्यतायत भवज्जननीनिनादः ॥4॥
रोदोपकर्णनवशादुपगम्य गेहं
क्रन्दत्सु नन्दमुखगोपकुलेषु दीनः ।
त्वां दानवस्त्वखिलमुक्तिकरं मुमुक्षु-
स्त्वय्यप्रमुञ्चति पपात वियत्प्रदेशात् ॥5॥
रोदाकुलास्तदनु गोपगणा बहिष्ठ-
पाषाणपृष्ठभुवि देहमतिस्थविष्ठम् ।
प्रैक्षन्त हन्त निपतन्तममुष्य वक्ष-
स्यक्षीणमेव च भवन्तमलं हसन्तम् ॥6॥
ग्रावप्रपातपरिपिष्टगरिष्ठदेह-
भ्रष्टासुदुष्टदनुजोपरि धृष्टहासम् ।
आघ्नानमम्बुजकरेण भवन्तमेत्य
गोपा दधुर्गिरिवरादिव नीलरत्नम् ॥7॥
एकैकमाशु परिगृह्य निकामनन्द-
न्नन्दादिगोपपरिरब्धविचुम्बिताङ्गम् ।
आदातुकामपरिशङ्कितगोपनारी-
हस्ताम्बुजप्रपतितं प्रणुमो भवन्तम् ॥8॥
भूयोऽपि किन्नु कृणुमः प्रणतार्तिहारी
गोविन्द एव परिपालयतात् सुतं नः ।
इत्यादि मातरपितृप्रमुखैस्तदानीं
सम्प्रार्थितस्त्वदवनाय विभो त्वमेव ॥9॥
वातात्मकं दनुजमेवमयि प्रधून्वन्
वातोद्भवान् मम गदान् किमु नो धुनोषि ।
किं वा करोमि पुनरप्यनिलालयेश
निश्शेषरोगशमनं मुहुरर्थये त्वाम् ॥10॥
tvāmekadā gurumarutpuranātha voḍhuṃ
gāḍhādhirūḍhagarimāṇamapārayantī |
mātā nidhāya śayane kimidaṃ bateti
dhyāyantyaceṣṭata gṛheṣu niviṣṭaśaṅkā ||1||
tāvadvidūramupakarṇitaghoraghoṣa-
vyājṛmbhipāṃsupaṭalīparipūritāśaḥ |
vātyāvapussa kila daityavarastṛṇāva-
rtākhyo jahāra janamānasahāriṇaṃ tvām ||2||
uddāmapāṃsutimirāhatadṛṣṭipāte
draṣṭuṃ kimapyakuśale paśupālaloke |
hā bālakasya kimiti tvadupāntamāptā
mātā bhavantamavilokya bhṛśaṃ ruroda ||3||
tāvat sa dānavavaro'pi ca dīnamūrti-
rbhāvatkabhāraparidhāraṇalūnavegaḥ |
saṅkocamāpa tadanu kṣatapāṃsughoṣe
ghoṣe vyatāyata bhavajjananīninādaḥ ||4||
rodopakarṇanavaśādupagamya gehaṃ
krandatsu nandamukhagopakuleṣu dīnaḥ |
tvāṃ dānavastvakhilamuktikaraṃ mumukṣu-
stvayyapramuñcati papāta viyatpradeśāt ||5||
rodākulāstadanu gopagaṇā bahiṣṭha-
pāṣāṇapṛṣṭhabhuvi dehamatisthaviṣṭham |
praikṣanta hanta nipatantamamuṣya vakṣa-
syakṣīṇameva ca bhavantamalaṃ hasantam ||6||
grāvaprapātaparipiṣṭagariṣṭhadeha-
bhraṣṭāsuduṣṭadanujopari dhṛṣṭahāsam |
āghnānamambujakareṇa bhavantametya
gopā dadhurgirivarādiva nīlaratnam ||7||
ekaikamāśu parigṛhya nikāmananda-
nnandādigopaparirabdhavicumbitāṅgam |
ādātukāmapariśaṅkitagopanārī-
hastāmbujaprapatitaṃ praṇumo bhavantam ||8||
bhūyo'pi kinnu kṛṇumaḥ praṇatārtihārī
govinda eva paripālayatāt sutaṃ naḥ |
ityādi mātarapitṛpramukhaistadānīṃ
samprārthitastvadavanāya vibho tvameva ||9||
vātātmakaṃ danujamevamayi pradhūnvan
vātodbhavān mama gadān kimu no dhunoṣi |
kiṃ vā karomi punarapyanilālayeśa
niśśeṣarogaśamanaṃ muhurarthaye tvām ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in