Vishnu

ନାରାଯଣୀଯଂ ଦଶକ 69 - ରାସକ୍ରୀଡା

Narayaniyam Dashaka 69 - Rasakrida

🖋️ Oriya script
📄 Download PDF
କେଶପାଶଧୃତପିଞ୍ଛିକାଵିତତିସଞ୍ଚଲନ୍ମକରକୁଣ୍ଡଲଂ
ହାରଜାଲଵନମାଲିକାଲଲିତମଙ୍ଗରାଗଘନସୌରଭମ୍ ।
ପୀତଚେଲଧୃତକାଞ୍ଚିକାଞ୍ଚିତମୁଦଞ୍ଚଦଂଶୁମଣିନୂପୁରଂ
ରାସକେଲିପରିଭୂଷିତଂ ତଵ ହି ରୂପମୀଶ କଲଯାମହେ ॥1॥
ତାଵଦେଵ କୃତମଣ୍ଡନେ କଲିତକଞ୍ଚୁଲୀକକୁଚମଣ୍ଡଲେ
ଗଣ୍ଡଲୋଲମଣିକୁଣ୍ଡଲେ ଯୁଵତିମଣ୍ଡଲେଽଥ ପରିମଣ୍ଡଲେ ।
ଅନ୍ତରା ସକଲସୁନ୍ଦରୀଯୁଗଲମିନ୍ଦିରାରମଣ ସଞ୍ଚରନ୍
ମଞ୍ଜୁଲାଂ ତଦନୁ ରାସକେଲିମଯି କଞ୍ଜନାଭ ସମୁପାଦଧାଃ ॥2॥
ଵାସୁଦେଵ ତଵ ଭାସମାନମିହ ରାସକେଲିରସସୌରଭଂ
ଦୂରତୋଽପି ଖଲୁ ନାରଦାଗଦିତମାକଲଯ୍ଯ କୁତୁକାକୁଲା ।
ଵେଷଭୂଷଣଵିଲାସପେଶଲଵିଲାସିନୀଶତସମାଵୃତା
ନାକତୋ ଯୁଗପଦାଗତା ଵିଯତି ଵେଗତୋଽଥ ସୁରମଣ୍ଡଲୀ ॥3॥
ଵେଣୁନାଦକୃତତାନଦାନକଲଗାନରାଗଗତିଯୋଜନା-
ଲୋଭନୀଯମୃଦୁପାଦପାତକୃତତାଲମେଲନମନୋହରମ୍ ।
ପାଣିସଙ୍କ୍ଵଣିତକଙ୍କଣଂ ଚ ମୁହୁରଂସଲମ୍ବିତକରାମ୍ବୁଜଂ
ଶ୍ରୋଣିବିମ୍ବଚଲଦମ୍ବରଂ ଭଜତ ରାସକେଲିରସଡମ୍ବରମ୍ ॥4॥
ସ୍ପର୍ଧଯା ଵିରଚିତାନୁଗାନକୃତତାରତାରମଧୁରସ୍ଵରେ
ନର୍ତନେଽଥ ଲଲିତାଙ୍ଗହାରଲୁଲିତାଙ୍ଗହାରମଣିଭୂଷଣେ ।
ସମ୍ମଦେନ କୃତପୁଷ୍ପଵର୍ଷମଲମୁନ୍ମିଷଦ୍ଦିଵିଷଦାଂ କୁଲଂ
ଚିନ୍ମଯେ ତ୍ଵଯି ନିଲୀଯମାନମିଵ ସମ୍ମୁମୋହ ସଵଧୂକୁଲମ୍ ॥5॥
ସ୍ଵିନ୍ନସନ୍ନତନୁଵଲ୍ଲରୀ ତଦନୁ କାପି ନାମ ପଶୁପାଙ୍ଗନା
କାନ୍ତମଂସମଵଲମ୍ବତେ ସ୍ମ ତଵ ତାନ୍ତିଭାରମୁକୁଲେକ୍ଷଣା ॥
କାଚିଦାଚଲିତକୁନ୍ତଲା ନଵପଟୀରସାରଘନସୌରଭଂ
ଵଞ୍ଚନେନ ତଵ ସଞ୍ଚୁଚୁମ୍ବ ଭୁଜମଞ୍ଚିତୋରୁପୁଲକାଙ୍କୁରା ॥6॥
କାପି ଗଣ୍ଡଭୁଵି ସନ୍ନିଧାଯ ନିଜଗଣ୍ଡମାକୁଲିତକୁଣ୍ଡଲଂ
ପୁଣ୍ଯପୂରନିଧିରନ୍ଵଵାପ ତଵ ପୂଗଚର୍ଵିତରସାମୃତମ୍ ।
ଇନ୍ଦିରାଵିହୃତିମନ୍ଦିରଂ ଭୁଵନସୁନ୍ଦରଂ ହି ନଟନାନ୍ତରେ
ତ୍ଵାମଵାପ୍ଯ ଦଧୁରଙ୍ଗନାଃ କିମୁ ନ ସମ୍ମଦୋନ୍ମଦଦଶାନ୍ତରମ୍ ॥7॥
ଗାନମୀଶ ଵିରତଂ କ୍ରମେଣ କିଲ ଵାଦ୍ଯମେଲନମୁପାରତଂ
ବ୍ରହ୍ମସମ୍ମଦରସାକୁଲାଃ ସଦସି କେଵଲଂ ନନୃତୁରଙ୍ଗନାଃ ।
ନାଵିଦନ୍ନପି ଚ ନୀଵିକାଂ କିମପି କୁନ୍ତଲୀମପି ଚ କଞ୍ଚୁଲୀଂ
ଜ୍ଯୋତିଷାମପି କଦମ୍ବକଂ ଦିଵି ଵିଲମ୍ବିତଂ କିମପରଂ ବ୍ରୁଵେ ॥8॥
ମୋଦସୀମ୍ନି ଭୁଵନଂ ଵିଲାପ୍ଯ ଵିହୃତିଂ ସମାପ୍ଯ ଚ ତତୋ ଵିଭୋ
କେଲିସମ୍ମୃଦିତନିର୍ମଲାଙ୍ଗନଵଘର୍ମଲେଶସୁଭଗାତ୍ମନାମ୍ ।
ମନ୍ମଥାସହନଚେତସାଂ ପଶୁପଯୋଷିତାଂ ସୁକୃତଚୋଦିତ-
ସ୍ତାଵଦାକଲିତମୂର୍ତିରାଦଧିଥ ମାରଵୀରପରମୋତ୍ସଵାନ୍ ॥9॥
କେଲିଭେଦପରିଲୋଲିତାଭିରତିଲାଲିତାଭିରବଲାଲିଭିଃ
ସ୍ଵୈରମୀଶ ନନୁ ସୂରଜାପଯସି ଚାରୁନାମ ଵିହୃତିଂ ଵ୍ଯଧାଃ ।
କାନନେଽପି ଚ ଵିସାରିଶୀତଲକିଶୋରମାରୁତମନୋହରେ
ସୂନସୌରଭମଯେ ଵିଲେସିଥ ଵିଲାସିନୀଶତଵିମୋହନମ୍ ॥10॥
କାମିନୀରିତି ହି ଯାମିନୀଷୁ ଖଲୁ କାମନୀଯକନିଧେ ଭଵାନ୍
ପୂର୍ଣସମ୍ମଦରସାର୍ଣଵଂ କମପି ଯୋଗିଗମ୍ଯମନୁଭାଵଯନ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମଶଙ୍କରମୁଖାନପୀହ ପଶୁପାଙ୍ଗନାସୁ ବହୁମାନଯନ୍
ଭକ୍ତଲୋକଗମନୀଯରୂପ କମନୀଯ କୃଷ୍ଣ ପରିପାହି ମାମ୍ ॥11॥
Roman (IAST) Transliteration
keśapāśadhṛtapiñchikāvitatisañcalanmakarakuṇḍalaṃ
hārajālavanamālikālalitamaṅgarāgaghanasaurabham |
pītaceladhṛtakāñcikāñcitamudañcadaṃśumaṇinūpuraṃ
rāsakeliparibhūṣitaṃ tava hi rūpamīśa kalayāmahe ||1||
tāvadeva kṛtamaṇḍane kalitakañculīkakucamaṇḍale
gaṇḍalolamaṇikuṇḍale yuvatimaṇḍale'tha parimaṇḍale |
antarā sakalasundarīyugalamindirāramaṇa sañcaran
mañjulāṃ tadanu rāsakelimayi kañjanābha samupādadhāḥ ||2||
vāsudeva tava bhāsamānamiha rāsakelirasasaurabhaṃ
dūrato'pi khalu nāradāgaditamākalayya kutukākulā |
veṣabhūṣaṇavilāsapeśalavilāsinīśatasamāvṛtā
nākato yugapadāgatā viyati vegato'tha suramaṇḍalī ||3||
veṇunādakṛtatānadānakalagānarāgagatiyojanā-
lobhanīyamṛdupādapātakṛtatālamelanamanoharam |
pāṇisaṅkvaṇitakaṅkaṇaṃ ca muhuraṃsalambitakarāmbujaṃ
śroṇibimbacaladambaraṃ bhajata rāsakelirasaḍambaram ||4||
spardhayā viracitānugānakṛtatāratāramadhurasvare
nartane'tha lalitāṅgahāralulitāṅgahāramaṇibhūṣaṇe |
sammadena kṛtapuṣpavarṣamalamunmiṣaddiviṣadāṃ kulaṃ
cinmaye tvayi nilīyamānamiva sammumoha savadhūkulam ||5||
svinnasannatanuvallarī tadanu kāpi nāma paśupāṅganā
kāntamaṃsamavalambate sma tava tāntibhāramukulekṣaṇā ||
kācidācalitakuntalā navapaṭīrasāraghanasaurabhaṃ
vañcanena tava sañcucumba bhujamañcitorupulakāṅkurā ||6||
kāpi gaṇḍabhuvi sannidhāya nijagaṇḍamākulitakuṇḍalaṃ
puṇyapūranidhiranvavāpa tava pūgacarvitarasāmṛtam |
indirāvihṛtimandiraṃ bhuvanasundaraṃ hi naṭanāntare
tvāmavāpya dadhuraṅganāḥ kimu na sammadonmadadaśāntaram ||7||
gānamīśa virataṃ krameṇa kila vādyamelanamupārataṃ
brahmasammadarasākulāḥ sadasi kevalaṃ nanṛturaṅganāḥ |
nāvidannapi ca nīvikāṃ kimapi kuntalīmapi ca kañculīṃ
jyotiṣāmapi kadambakaṃ divi vilambitaṃ kimaparaṃ bruve ||8||
modasīmni bhuvanaṃ vilāpya vihṛtiṃ samāpya ca tato vibho
kelisammṛditanirmalāṅganavagharmaleśasubhagātmanām |
manmathāsahanacetasāṃ paśupayoṣitāṃ sukṛtacodita-
stāvadākalitamūrtirādadhitha māravīraparamotsavān ||9||
kelibhedaparilolitābhiratilālitābhirabalālibhiḥ
svairamīśa nanu sūrajāpayasi cārunāma vihṛtiṃ vyadhāḥ |
kānane'pi ca visāriśītalakiśoramārutamanohare
sūnasaurabhamaye vilesitha vilāsinīśatavimohanam ||10||
kāminīriti hi yāminīṣu khalu kāmanīyakanidhe bhavān
pūrṇasammadarasārṇavaṃ kamapi yogigamyamanubhāvayan |
brahmaśaṅkaramukhānapīha paśupāṅganāsu bahumānayan
bhaktalokagamanīyarūpa kamanīya kṛṣṇa paripāhi mām ||11||
Sanskrit — Devanagari (original)
केशपाशधृतपिञ्छिकाविततिसञ्चलन्मकरकुण्डलं
हारजालवनमालिकाललितमङ्गरागघनसौरभम् ।
पीतचेलधृतकाञ्चिकाञ्चितमुदञ्चदंशुमणिनूपुरं
रासकेलिपरिभूषितं तव हि रूपमीश कलयामहे ॥1॥
तावदेव कृतमण्डने कलितकञ्चुलीककुचमण्डले
गण्डलोलमणिकुण्डले युवतिमण्डलेऽथ परिमण्डले ।
अन्तरा सकलसुन्दरीयुगलमिन्दिरारमण सञ्चरन्
मञ्जुलां तदनु रासकेलिमयि कञ्जनाभ समुपादधाः ॥2॥
वासुदेव तव भासमानमिह रासकेलिरससौरभं
दूरतोऽपि खलु नारदागदितमाकलय्य कुतुकाकुला ।
वेषभूषणविलासपेशलविलासिनीशतसमावृता
नाकतो युगपदागता वियति वेगतोऽथ सुरमण्डली ॥3॥
वेणुनादकृततानदानकलगानरागगतियोजना-
लोभनीयमृदुपादपातकृततालमेलनमनोहरम् ।
पाणिसङ्क्वणितकङ्कणं च मुहुरंसलम्बितकराम्बुजं
श्रोणिबिम्बचलदम्बरं भजत रासकेलिरसडम्बरम् ॥4॥
स्पर्धया विरचितानुगानकृततारतारमधुरस्वरे
नर्तनेऽथ ललिताङ्गहारलुलिताङ्गहारमणिभूषणे ।
सम्मदेन कृतपुष्पवर्षमलमुन्मिषद्दिविषदां कुलं
चिन्मये त्वयि निलीयमानमिव सम्मुमोह सवधूकुलम् ॥5॥
स्विन्नसन्नतनुवल्लरी तदनु कापि नाम पशुपाङ्गना
कान्तमंसमवलम्बते स्म तव तान्तिभारमुकुलेक्षणा ॥
काचिदाचलितकुन्तला नवपटीरसारघनसौरभं
वञ्चनेन तव सञ्चुचुम्ब भुजमञ्चितोरुपुलकाङ्कुरा ॥6॥
कापि गण्डभुवि सन्निधाय निजगण्डमाकुलितकुण्डलं
पुण्यपूरनिधिरन्ववाप तव पूगचर्वितरसामृतम् ।
इन्दिराविहृतिमन्दिरं भुवनसुन्दरं हि नटनान्तरे
त्वामवाप्य दधुरङ्गनाः किमु न सम्मदोन्मददशान्तरम् ॥7॥
गानमीश विरतं क्रमेण किल वाद्यमेलनमुपारतं
ब्रह्मसम्मदरसाकुलाः सदसि केवलं ननृतुरङ्गनाः ।
नाविदन्नपि च नीविकां किमपि कुन्तलीमपि च कञ्चुलीं
ज्योतिषामपि कदम्बकं दिवि विलम्बितं किमपरं ब्रुवे ॥8॥
मोदसीम्नि भुवनं विलाप्य विहृतिं समाप्य च ततो विभो
केलिसम्मृदितनिर्मलाङ्गनवघर्मलेशसुभगात्मनाम् ।
मन्मथासहनचेतसां पशुपयोषितां सुकृतचोदित-
स्तावदाकलितमूर्तिरादधिथ मारवीरपरमोत्सवान् ॥9॥
केलिभेदपरिलोलिताभिरतिलालिताभिरबलालिभिः
स्वैरमीश ननु सूरजापयसि चारुनाम विहृतिं व्यधाः ।
काननेऽपि च विसारिशीतलकिशोरमारुतमनोहरे
सूनसौरभमये विलेसिथ विलासिनीशतविमोहनम् ॥10॥
कामिनीरिति हि यामिनीषु खलु कामनीयकनिधे भवान्
पूर्णसम्मदरसार्णवं कमपि योगिगम्यमनुभावयन् ।
ब्रह्मशङ्करमुखानपीह पशुपाङ्गनासु बहुमानयन्
भक्तलोकगमनीयरूप कमनीय कृष्ण परिपाहि माम् ॥11॥
keśapāśadhṛtapiñchikāvitatisañcalanmakarakuṇḍalaṃ
hārajālavanamālikālalitamaṅgarāgaghanasaurabham |
pītaceladhṛtakāñcikāñcitamudañcadaṃśumaṇinūpuraṃ
rāsakeliparibhūṣitaṃ tava hi rūpamīśa kalayāmahe ||1||
tāvadeva kṛtamaṇḍane kalitakañculīkakucamaṇḍale
gaṇḍalolamaṇikuṇḍale yuvatimaṇḍale'tha parimaṇḍale |
antarā sakalasundarīyugalamindirāramaṇa sañcaran
mañjulāṃ tadanu rāsakelimayi kañjanābha samupādadhāḥ ||2||
vāsudeva tava bhāsamānamiha rāsakelirasasaurabhaṃ
dūrato'pi khalu nāradāgaditamākalayya kutukākulā |
veṣabhūṣaṇavilāsapeśalavilāsinīśatasamāvṛtā
nākato yugapadāgatā viyati vegato'tha suramaṇḍalī ||3||
veṇunādakṛtatānadānakalagānarāgagatiyojanā-
lobhanīyamṛdupādapātakṛtatālamelanamanoharam |
pāṇisaṅkvaṇitakaṅkaṇaṃ ca muhuraṃsalambitakarāmbujaṃ
śroṇibimbacaladambaraṃ bhajata rāsakelirasaḍambaram ||4||
spardhayā viracitānugānakṛtatāratāramadhurasvare
nartane'tha lalitāṅgahāralulitāṅgahāramaṇibhūṣaṇe |
sammadena kṛtapuṣpavarṣamalamunmiṣaddiviṣadāṃ kulaṃ
cinmaye tvayi nilīyamānamiva sammumoha savadhūkulam ||5||
svinnasannatanuvallarī tadanu kāpi nāma paśupāṅganā
kāntamaṃsamavalambate sma tava tāntibhāramukulekṣaṇā ||
kācidācalitakuntalā navapaṭīrasāraghanasaurabhaṃ
vañcanena tava sañcucumba bhujamañcitorupulakāṅkurā ||6||
kāpi gaṇḍabhuvi sannidhāya nijagaṇḍamākulitakuṇḍalaṃ
puṇyapūranidhiranvavāpa tava pūgacarvitarasāmṛtam |
indirāvihṛtimandiraṃ bhuvanasundaraṃ hi naṭanāntare
tvāmavāpya dadhuraṅganāḥ kimu na sammadonmadadaśāntaram ||7||
gānamīśa virataṃ krameṇa kila vādyamelanamupārataṃ
brahmasammadarasākulāḥ sadasi kevalaṃ nanṛturaṅganāḥ |
nāvidannapi ca nīvikāṃ kimapi kuntalīmapi ca kañculīṃ
jyotiṣāmapi kadambakaṃ divi vilambitaṃ kimaparaṃ bruve ||8||
modasīmni bhuvanaṃ vilāpya vihṛtiṃ samāpya ca tato vibho
kelisammṛditanirmalāṅganavagharmaleśasubhagātmanām |
manmathāsahanacetasāṃ paśupayoṣitāṃ sukṛtacodita-
stāvadākalitamūrtirādadhitha māravīraparamotsavān ||9||
kelibhedaparilolitābhiratilālitābhirabalālibhiḥ
svairamīśa nanu sūrajāpayasi cārunāma vihṛtiṃ vyadhāḥ |
kānane'pi ca visāriśītalakiśoramārutamanohare
sūnasaurabhamaye vilesitha vilāsinīśatavimohanam ||10||
kāminīriti hi yāminīṣu khalu kāmanīyakanidhe bhavān
pūrṇasammadarasārṇavaṃ kamapi yogigamyamanubhāvayan |
brahmaśaṅkaramukhānapīha paśupāṅganāsu bahumānayan
bhaktalokagamanīyarūpa kamanīya kṛṣṇa paripāhi mām ||11||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in