Narayaniyam Dashaka 15 - Kapilopadesham — Oriya Script

ମତିରିହ ଗୁଣସକ୍ତା ବନ୍ଧକୃତ୍ତେଷ୍ଵସକ୍ତା

ତ୍ଵମୃତକୃଦୁପରୁନ୍ଧେ ଭକ୍ତିଯୋଗସ୍ତୁ ସକ୍ତିମ୍ ।

ମହଦନୁଗମଲଭ୍ଯା ଭକ୍ତିରେଵାତ୍ର ସାଧ୍ଯା

କପିଲତନୁରିତି ତ୍ଵଂ ଦେଵହୂତ୍ଯୈ ନ୍ଯଗାଦୀଃ ॥1॥

ପ୍ରକୃତିମହଦହଙ୍କାରାଶ୍ଚ ମାତ୍ରାଶ୍ଚ ଭୂତା-

ନ୍ଯପି ହୃଦପି ଦଶାକ୍ଷୀ ପୂରୁଷଃ ପଞ୍ଚଵିଂଶଃ ।

ଇତି ଵିଦିତଵିଭାଗୋ ମୁଚ୍ଯତେଽସୌ ପ୍ରକୃତ୍ଯା

କପିଲତନୁରିତି ତ୍ଵଂ ଦେଵହୂତ୍ଯୈ ନ୍ଯଗାଦୀଃ ॥2॥

ପ୍ରକୃତିଗତଗୁଣୌଘୈର୍ନାଜ୍ଯତେ ପୂରୁଷୋଽଯଂ

ଯଦି ତୁ ସଜତି ତସ୍ଯାଂ ତତ୍ ଗୁଣାସ୍ତଂ ଭଜେରନ୍ ।

ମଦନୁଭଜନତତ୍ତ୍ଵାଲୋଚନୈଃ ସାଽପ୍ଯପେଯାତ୍

କପିଲତନୁରିତି ତ୍ଵଂ ଦେଵହୂତ୍ଯୈ ନ୍ଯଗାଦୀଃ ॥3॥

ଵିମଲମତିରୁପାତ୍ତୈରାସନାଦ୍ଯୈର୍ମଦଙ୍ଗଂ

ଗରୁଡସମଧିରୂଢଂ ଦିଵ୍ଯଭୂଷାଯୁଧାଙ୍କମ୍ ।

ରୁଚିତୁଲିତତମାଲଂ ଶୀଲଯେତାନୁଵେଲଂ

କପିଲତନୁରିତି ତ୍ଵଂ ଦେଵହୂତ୍ଯୈ ନ୍ଯଗାଦୀଃ ॥4॥

ମମ ଗୁଣଗଣଲୀଲାକର୍ଣନୈଃ କୀର୍ତନାଦ୍ଯୈ-

ର୍ମଯି ସୁରସରିଦୋଘପ୍ରଖ୍ଯଚିତ୍ତାନୁଵୃତ୍ତିଃ ।

ଭଵତି ପରମଭକ୍ତିଃ ସା ହି ମୃତ୍ଯୋର୍ଵିଜେତ୍ରୀ

କପିଲତନୁରିତି ତ୍ଵଂ ଦେଵହୂତ୍ଯୈ ନ୍ଯଗାଦୀଃ ॥5॥

ଅହହ ବହୁଲହିଂସାସଞ୍ଚିତାର୍ଥୈଃ କୁଟୁମ୍ବଂ

ପ୍ରତିଦିନମନୁପୁଷ୍ଣନ୍ ସ୍ତ୍ରୀଜିତୋ ବାଲଲାଲୀ ।

ଵିଶତି ହି ଗୃହସକ୍ତୋ ଯାତନାଂ ମଯ୍ଯଭକ୍ତଃ

କପିଲତନୁରିତିତ୍ଵଂ ଦେଵହୂତ୍ଯୈ ନ୍ଯଗାଦୀଃ ॥6॥

ଯୁଵତିଜଠରଖିନ୍ନୋ ଜାତବୋଧୋଽପ୍ଯକାଣ୍ଡେ

ପ୍ରସଵଗଲିତବୋଧଃ ପୀଡଯୋଲ୍ଲଙ୍ଘ୍ଯ ବାଲ୍ଯମ୍ ।

ପୁନରପି ବତ ମୁହ୍ଯତ୍ଯେଵ ତାରୁଣ୍ଯକାଲେ

କପିଲତନୁରିତି ତ୍ଵଂ ଦେଵହୂତ୍ଯୈ ନ୍ଯଗାଦୀଃ ॥7॥

ପିତୃସୁରଗଣଯାଜୀ ଧାର୍ମିକୋ ଯୋ ଗୃହସ୍ଥଃ

ସ ଚ ନିପତତି କାଲେ ଦକ୍ଷିଣାଧ୍ଵୋପଗାମୀ ।

ମଯି ନିହିତମକାମଂ କର୍ମ ତୂଦକ୍ପଥାର୍ଥଂ

କପିଲ୍ତନୁରିତି ତ୍ଵଂ ଦେଵହୂତ୍ଯୈ ନ୍ଯଗାଦୀଃ ॥8॥

ଇତି ସୁଵିଦିତଵେଦ୍ଯାଂ ଦେଵ ହେ ଦେଵହୂତିଂ

କୃତନୁତିମନୁଗୃହ୍ଯ ତ୍ଵଂ ଗତୋ ଯୋଗିସଙ୍ଘୈଃ ।

ଵିମଲମତିରଥାଽସୌ ଭକ୍ତିଯୋଗେନ ମୁକ୍ତା

ତ୍ଵମପି ଜନହିତାର୍ଥଂ ଵର୍ତସେ ପ୍ରାଗୁଦୀଚ୍ଯାମ୍ ॥9॥

ପରମ କିମୁ ବହୂକ୍ତ୍ଯା ତ୍ଵତ୍ପଦାମ୍ଭୋଜଭକ୍ତିଂ

ସକଲଭଯଵିନେତ୍ରୀଂ ସର୍ଵକାମୋପନେତ୍ରୀମ୍ ।

ଵଦସି ଖଲୁ ଦୃଢଂ ତ୍ଵଂ ତଦ୍ଵିଧୂଯାମଯାନ୍ ମେ

ଗୁରୁପଵନପୁରେଶ ତ୍ଵଯ୍ଯୁପାଧତ୍ସ୍ଵ ଭକ୍ତିମ୍ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

matiriha guṇasaktā bandhakṛtteṣvasaktā

tvamṛtakṛduparundhe bhaktiyogastu saktim |

mahadanugamalabhyā bhaktirevātra sādhyā

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||1||

prakṛtimahadahaṅkārāśca mātrāśca bhūtā-

nyapi hṛdapi daśākṣī pūruṣaḥ pañcaviṃśaḥ |

iti viditavibhāgo mucyate'sau prakṛtyā

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||2||

prakṛtigataguṇaughairnājyate pūruṣo'yaṃ

yadi tu sajati tasyāṃ tat guṇāstaṃ bhajeran |

madanubhajanatattvālocanaiḥ sā'pyapeyāt

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||3||

vimalamatirupāttairāsanādyairmadaṅgaṃ

garuḍasamadhirūḍhaṃ divyabhūṣāyudhāṅkam |

rucitulitatamālaṃ śīlayetānuvelaṃ

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||4||

mama guṇagaṇalīlākarṇanaiḥ kīrtanādyai-

rmayi surasaridoghaprakhyacittānuvṛttiḥ |

bhavati paramabhaktiḥ sā hi mṛtyorvijetrī

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||5||

ahaha bahulahiṃsāsañcitārthaiḥ kuṭumbaṃ

pratidinamanupuṣṇan strījito bālalālī |

viśati hi gṛhasakto yātanāṃ mayyabhaktaḥ

kapilatanurititvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||6||

yuvatijaṭharakhinno jātabodho'pyakāṇḍe

prasavagalitabodhaḥ pīḍayollaṅghya bālyam |

punarapi bata muhyatyeva tāruṇyakāle

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||7||

pitṛsuragaṇayājī dhārmiko yo gṛhasthaḥ

sa ca nipatati kāle dakṣiṇādhvopagāmī |

mayi nihitamakāmaṃ karma tūdakpathārthaṃ

kapiltanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||8||

iti suviditavedyāṃ deva he devahūtiṃ

kṛtanutimanugṛhya tvaṃ gato yogisaṅghaiḥ |

vimalamatirathā'sau bhaktiyogena muktā

tvamapi janahitārthaṃ vartase prāgudīcyām ||9||

parama kimu bahūktyā tvatpadāmbhojabhaktiṃ

sakalabhayavinetrīṃ sarvakāmopanetrīm |

vadasi khalu dṛḍhaṃ tvaṃ tadvidhūyāmayān me

gurupavanapureśa tvayyupādhatsva bhaktim ||10||

Sanskrit — Devanagari (original)

मतिरिह गुणसक्ता बन्धकृत्तेष्वसक्ता

त्वमृतकृदुपरुन्धे भक्तियोगस्तु सक्तिम् ।

महदनुगमलभ्या भक्तिरेवात्र साध्या

कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥1॥

प्रकृतिमहदहङ्काराश्च मात्राश्च भूता-

न्यपि हृदपि दशाक्षी पूरुषः पञ्चविंशः ।

इति विदितविभागो मुच्यतेऽसौ प्रकृत्या

कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥2॥

प्रकृतिगतगुणौघैर्नाज्यते पूरुषोऽयं

यदि तु सजति तस्यां तत् गुणास्तं भजेरन् ।

मदनुभजनतत्त्वालोचनैः साऽप्यपेयात्

कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥3॥

विमलमतिरुपात्तैरासनाद्यैर्मदङ्गं

गरुडसमधिरूढं दिव्यभूषायुधाङ्कम् ।

रुचितुलिततमालं शीलयेतानुवेलं

कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥4॥

मम गुणगणलीलाकर्णनैः कीर्तनाद्यै-

र्मयि सुरसरिदोघप्रख्यचित्तानुवृत्तिः ।

भवति परमभक्तिः सा हि मृत्योर्विजेत्री

कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥5॥

अहह बहुलहिंसासञ्चितार्थैः कुटुम्बं

प्रतिदिनमनुपुष्णन् स्त्रीजितो बाललाली ।

विशति हि गृहसक्तो यातनां मय्यभक्तः

कपिलतनुरितित्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥6॥

युवतिजठरखिन्नो जातबोधोऽप्यकाण्डे

प्रसवगलितबोधः पीडयोल्लङ्घ्य बाल्यम् ।

पुनरपि बत मुह्यत्येव तारुण्यकाले

कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥7॥

पितृसुरगणयाजी धार्मिको यो गृहस्थः

स च निपतति काले दक्षिणाध्वोपगामी ।

मयि निहितमकामं कर्म तूदक्पथार्थं

कपिल्तनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥8॥

इति सुविदितवेद्यां देव हे देवहूतिं

कृतनुतिमनुगृह्य त्वं गतो योगिसङ्घैः ।

विमलमतिरथाऽसौ भक्तियोगेन मुक्ता

त्वमपि जनहितार्थं वर्तसे प्रागुदीच्याम् ॥9॥

परम किमु बहूक्त्या त्वत्पदाम्भोजभक्तिं

सकलभयविनेत्रीं सर्वकामोपनेत्रीम् ।

वदसि खलु दृढं त्वं तद्विधूयामयान् मे

गुरुपवनपुरेश त्वय्युपाधत्स्व भक्तिम् ॥10॥