Narayaniyam Dashaka 15 - Kapilopadesham — Malayalam Script

മതിരിഹ ഗുണസക്താ ബന്ധകൃത്തേഷ്വസക്താ

ത്വമൃതകൃദുപരുന്ധേ ഭക്തിയോഗസ്തു സക്തിമ് ।

മഹദനുഗമലഭ്യാ ഭക്തിരേവാത്ര സാധ്യാ

കപിലതനുരിതി ത്വം ദേവഹൂത്യൈ ന്യഗാദീഃ ॥1॥

പ്രകൃതിമഹദഹങ്കാരാശ്ച മാത്രാശ്ച ഭൂതാ-

ന്യപി ഹൃദപി ദശാക്ഷീ പൂരുഷഃ പഞ്ചവിംശഃ ।

ഇതി വിദിതവിഭാഗോ മുച്യതേഽസൌ പ്രകൃത്യാ

കപിലതനുരിതി ത്വം ദേവഹൂത്യൈ ന്യഗാദീഃ ॥2॥

പ്രകൃതിഗതഗുണൌഘൈര്നാജ്യതേ പൂരുഷോഽയം

യദി തു സജതി തസ്യാം തത് ഗുണാസ്തം ഭജേരന് ।

മദനുഭജനതത്ത്വാലോചനൈഃ സാഽപ്യപേയാത്

കപിലതനുരിതി ത്വം ദേവഹൂത്യൈ ന്യഗാദീഃ ॥3॥

വിമലമതിരുപാത്തൈരാസനാദ്യൈര്മദങ്ഗം

ഗരുഡസമധിരൂഢം ദിവ്യഭൂഷായുധാങ്കമ് ।

രുചിതുലിതതമാലം ശീലയേതാനുവേലം

കപിലതനുരിതി ത്വം ദേവഹൂത്യൈ ന്യഗാദീഃ ॥4॥

മമ ഗുണഗണലീലാകര്ണനൈഃ കീര്തനാദ്യൈ-

ര്മയി സുരസരിദോഘപ്രഖ്യചിത്താനുവൃത്തിഃ ।

ഭവതി പരമഭക്തിഃ സാ ഹി മൃത്യോര്വിജേത്രീ

കപിലതനുരിതി ത്വം ദേവഹൂത്യൈ ന്യഗാദീഃ ॥5॥

അഹഹ ബഹുലഹിംസാസഞ്ചിതാര്ഥൈഃ കുടുമ്ബം

പ്രതിദിനമനുപുഷ്ണന് സ്ത്രീജിതോ ബാലലാലീ ।

വിശതി ഹി ഗൃഹസക്തോ യാതനാം മയ്യഭക്തഃ

കപിലതനുരിതിത്വം ദേവഹൂത്യൈ ന്യഗാദീഃ ॥6॥

യുവതിജഠരഖിന്നോ ജാതബോധോഽപ്യകാണ്ഡേ

പ്രസവഗലിതബോധഃ പീഡയോല്ലങ്ഘ്യ ബാല്യമ് ।

പുനരപി ബത മുഹ്യത്യേവ താരുണ്യകാലേ

കപിലതനുരിതി ത്വം ദേവഹൂത്യൈ ന്യഗാദീഃ ॥7॥

പിതൃസുരഗണയാജീ ധാര്മികോ യോ ഗൃഹസ്ഥഃ

സ ച നിപതതി കാലേ ദക്ഷിണാധ്വോപഗാമീ ।

മയി നിഹിതമകാമം കര്മ തൂദക്പഥാര്ഥം

കപില്തനുരിതി ത്വം ദേവഹൂത്യൈ ന്യഗാദീഃ ॥8॥

ഇതി സുവിദിതവേദ്യാം ദേവ ഹേ ദേവഹൂതിം

കൃതനുതിമനുഗൃഹ്യ ത്വം ഗതോ യോഗിസങ്ഘൈഃ ।

വിമലമതിരഥാഽസൌ ഭക്തിയോഗേന മുക്താ

ത്വമപി ജനഹിതാര്ഥം വര്തസേ പ്രാഗുദീച്യാമ് ॥9॥

പരമ കിമു ബഹൂക്ത്യാ ത്വത്പദാമ്ഭോജഭക്തിം

സകലഭയവിനേത്രീം സര്വകാമോപനേത്രീമ് ।

വദസി ഖലു ദൃഢം ത്വം തദ്വിധൂയാമയാന് മേ

ഗുരുപവനപുരേശ ത്വയ്യുപാധത്സ്വ ഭക്തിമ് ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

matiriha guṇasaktā bandhakṛtteṣvasaktā

tvamṛtakṛduparundhe bhaktiyogastu saktim |

mahadanugamalabhyā bhaktirevātra sādhyā

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||1||

prakṛtimahadahaṅkārāśca mātrāśca bhūtā-

nyapi hṛdapi daśākṣī pūruṣaḥ pañcaviṃśaḥ |

iti viditavibhāgo mucyate'sau prakṛtyā

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||2||

prakṛtigataguṇaughairnājyate pūruṣo'yaṃ

yadi tu sajati tasyāṃ tat guṇāstaṃ bhajeran |

madanubhajanatattvālocanaiḥ sā'pyapeyāt

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||3||

vimalamatirupāttairāsanādyairmadaṅgaṃ

garuḍasamadhirūḍhaṃ divyabhūṣāyudhāṅkam |

rucitulitatamālaṃ śīlayetānuvelaṃ

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||4||

mama guṇagaṇalīlākarṇanaiḥ kīrtanādyai-

rmayi surasaridoghaprakhyacittānuvṛttiḥ |

bhavati paramabhaktiḥ sā hi mṛtyorvijetrī

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||5||

ahaha bahulahiṃsāsañcitārthaiḥ kuṭumbaṃ

pratidinamanupuṣṇan strījito bālalālī |

viśati hi gṛhasakto yātanāṃ mayyabhaktaḥ

kapilatanurititvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||6||

yuvatijaṭharakhinno jātabodho'pyakāṇḍe

prasavagalitabodhaḥ pīḍayollaṅghya bālyam |

punarapi bata muhyatyeva tāruṇyakāle

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||7||

pitṛsuragaṇayājī dhārmiko yo gṛhasthaḥ

sa ca nipatati kāle dakṣiṇādhvopagāmī |

mayi nihitamakāmaṃ karma tūdakpathārthaṃ

kapiltanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||8||

iti suviditavedyāṃ deva he devahūtiṃ

kṛtanutimanugṛhya tvaṃ gato yogisaṅghaiḥ |

vimalamatirathā'sau bhaktiyogena muktā

tvamapi janahitārthaṃ vartase prāgudīcyām ||9||

parama kimu bahūktyā tvatpadāmbhojabhaktiṃ

sakalabhayavinetrīṃ sarvakāmopanetrīm |

vadasi khalu dṛḍhaṃ tvaṃ tadvidhūyāmayān me

gurupavanapureśa tvayyupādhatsva bhaktim ||10||

Sanskrit — Devanagari (original)

मतिरिह गुणसक्ता बन्धकृत्तेष्वसक्ता

त्वमृतकृदुपरुन्धे भक्तियोगस्तु सक्तिम् ।

महदनुगमलभ्या भक्तिरेवात्र साध्या

कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥1॥

प्रकृतिमहदहङ्काराश्च मात्राश्च भूता-

न्यपि हृदपि दशाक्षी पूरुषः पञ्चविंशः ।

इति विदितविभागो मुच्यतेऽसौ प्रकृत्या

कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥2॥

प्रकृतिगतगुणौघैर्नाज्यते पूरुषोऽयं

यदि तु सजति तस्यां तत् गुणास्तं भजेरन् ।

मदनुभजनतत्त्वालोचनैः साऽप्यपेयात्

कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥3॥

विमलमतिरुपात्तैरासनाद्यैर्मदङ्गं

गरुडसमधिरूढं दिव्यभूषायुधाङ्कम् ।

रुचितुलिततमालं शीलयेतानुवेलं

कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥4॥

मम गुणगणलीलाकर्णनैः कीर्तनाद्यै-

र्मयि सुरसरिदोघप्रख्यचित्तानुवृत्तिः ।

भवति परमभक्तिः सा हि मृत्योर्विजेत्री

कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥5॥

अहह बहुलहिंसासञ्चितार्थैः कुटुम्बं

प्रतिदिनमनुपुष्णन् स्त्रीजितो बाललाली ।

विशति हि गृहसक्तो यातनां मय्यभक्तः

कपिलतनुरितित्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥6॥

युवतिजठरखिन्नो जातबोधोऽप्यकाण्डे

प्रसवगलितबोधः पीडयोल्लङ्घ्य बाल्यम् ।

पुनरपि बत मुह्यत्येव तारुण्यकाले

कपिलतनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥7॥

पितृसुरगणयाजी धार्मिको यो गृहस्थः

स च निपतति काले दक्षिणाध्वोपगामी ।

मयि निहितमकामं कर्म तूदक्पथार्थं

कपिल्तनुरिति त्वं देवहूत्यै न्यगादीः ॥8॥

इति सुविदितवेद्यां देव हे देवहूतिं

कृतनुतिमनुगृह्य त्वं गतो योगिसङ्घैः ।

विमलमतिरथाऽसौ भक्तियोगेन मुक्ता

त्वमपि जनहितार्थं वर्तसे प्रागुदीच्याम् ॥9॥

परम किमु बहूक्त्या त्वत्पदाम्भोजभक्तिं

सकलभयविनेत्रीं सर्वकामोपनेत्रीम् ।

वदसि खलु दृढं त्वं तद्विधूयामयान् मे

गुरुपवनपुरेश त्वय्युपाधत्स्व भक्तिम् ॥10॥