Vishnu

നാരായണീയം ദശക 82 - ബാണാസുരയുദ്ധം തഥാ നൃഗശാപമോക്ഷമ്

Narayaniyam Dashaka 82 - Banasurayuddham Tatha Nrigashapamoksham

🖋️ Malayalam script
📄 Download PDF
പ്രദ്യുമ്നോ രൌക്മിണേയഃ സ ഖലു തവ കലാ ശമ്ബരേണാഹൃതസ്തം
ഹത്വാ രത്യാ സഹാപ്തോ നിജപുരമഹരദ്രുക്മികന്യാം ച ധന്യാമ് ।
തത്പുത്രോഽഥാനിരുദ്ധോ ഗുണനിധിരവഹദ്രോചനാം രുക്മിപൌത്രീം
തത്രോദ്വാഹേ ഗതസ്ത്വം ന്യവധി മുസലിനാ രുക്മ്യപി ദ്യൂതവൈരാത് ॥1॥
ബാണസ്യ സാ ബലിസുതസ്യ സഹസ്രബാഹോ-
ര്മാഹേശ്വരസ്യ മഹിതാ ദുഹിതാ കിലോഷാ ।
ത്വത്പൌത്രമേനമനിരുദ്ധമദൃഷ്ടപൂര്വം
സ്വപ്നേഽനുഭൂയ ഭഗവന് വിരഹാതുരാഽഭൂത് ॥2॥
യോഗിന്യതീവ കുശലാ ഖലു ചിത്രലേഖാ
തസ്യാഃ സഖീ വിലിഖതീ തരുണാനശേഷാന് ।
തത്രാനിരുദ്ധമുഷയാ വിദിതം നിശായാ-
മാനേഷ്ട യോഗബലതോ ഭവതോ നികേതാത് ॥3॥
കന്യാപുരേ ദയിതയാ സുഖമാരമന്തം
ചൈനം കഥഞ്ചന ബബന്ധുഷി ശര്വബന്ധൌ ।
ശ്രീനാരദോക്തതദുദന്തദുരന്തരോഷൈ-
സ്ത്വം തസ്യ ശോണിതപുരം യദുഭിര്ന്യരുന്ധാഃ ॥4॥
പുരീപാലശ്ശൈലപ്രിയദുഹിതൃനാഥോഽസ്യ ഭഗവാന്
സമം ഭൂതവ്രാതൈര്യദുബലമശങ്കം നിരുരുധേ ।
മഹാപ്രാണോ ബാണോ ഝടിതി യുയുധാനേനയുയുധേ
ഗുഹഃ പ്രദ്യുമ്നേന ത്വമപി പുരഹന്ത്രാ ജഘടിഷേ ॥5॥
നിരുദ്ധാശേഷാസ്ത്രേ മുമുഹുഷി തവാസ്ത്രേണ ഗിരിശേ
ദ്രുതാ ഭൂതാ ഭീതാഃ പ്രമഥകുലവീരാഃ പ്രമഥിതാഃ ।
പരാസ്കന്ദ്ത് സ്കന്ദഃ കുസുമശരബാണൈശ്ച സചിവഃ
സ കുമ്ഭാണ്ഡോ ഭാണ്ഡം നവമിവ ബലേനാശു ബിഭിദേ ॥6॥
ചാപാനാം പഞ്ചശത്യാ പ്രസഭമുപഗതേ ഛിന്നചാപേഽഥ ബാണേ
വ്യര്ഥേ യാതേ സമേതോ ജ്വരപതിരശനൈരജ്വരി ത്വജ്ജ്വരേണ ।
ജ്ഞാനീ സ്തുത്വാഽഥ ദത്വാ തവ ചരിതജുഷാം വിജ്വരം സ ജ്വരോഽഗാത്
പ്രായോഽന്തര്ജ്ഞാനവന്തോഽപി ച ബഹുതമസാ രൌദ്രചേഷ്ടാ ഹി രൌദ്രാഃ ॥7॥
ബാണം നാനായുധോഗ്രം പുനരഭിപതിതം ദര്പദോഷാദ്വിതന്വന്
നിര്ലൂനാശേഷദോഷം സപദി ബുബുധുഷാ ശങ്കരേണോപഗീതഃ ।
തദ്വാചാ ശിഷ്ടബാഹുദ്വിതയമുഭയതോ നിര്ഭയം തത്പ്രിയം തം
മുക്ത്വാ തദ്ദത്തമാനോ നിജപുരമഗമഃ സാനിരുദ്ധഃ സഹോഷഃ ॥8॥
മുഹുസ്താവച്ഛക്രം വരുണമജയോ നന്ദഹരണേ
യമം ബാലാനീതൌ ദവദഹനപാനേഽനിലസഖമ് ।
വിധിം വത്സസ്തേയേ ഗിരിശമിഹ ബാണസ്യ സമരേ
വിഭോ വിശ്വോത്കര്ഷീ തദയമവതാരോ ജയതി തേ ॥9॥
ദ്വിജരുഷാ കൃകലാസവപുര്ധരം നൃഗനൃപം ത്രിദിവാലയമാപയന് ।
നിജജനേ ദ്വിജഭക്തിമനുത്തമാമുപദിശന് പവനേശ്വര് പാഹി മാമ് ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
pradyumno raukmiṇeyaḥ sa khalu tava kalā śambareṇāhṛtastaṃ
hatvā ratyā sahāpto nijapuramaharadrukmikanyāṃ ca dhanyām |
tatputro'thāniruddho guṇanidhiravahadrocanāṃ rukmipautrīṃ
tatrodvāhe gatastvaṃ nyavadhi musalinā rukmyapi dyūtavairāt ||1||
bāṇasya sā balisutasya sahasrabāho-
rmāheśvarasya mahitā duhitā kiloṣā |
tvatpautramenamaniruddhamadṛṣṭapūrvaṃ
svapne'nubhūya bhagavan virahāturā'bhūt ||2||
yoginyatīva kuśalā khalu citralekhā
tasyāḥ sakhī vilikhatī taruṇānaśeṣān |
tatrāniruddhamuṣayā viditaṃ niśāyā-
māneṣṭa yogabalato bhavato niketāt ||3||
kanyāpure dayitayā sukhamāramantaṃ
cainaṃ kathañcana babandhuṣi śarvabandhau |
śrīnāradoktatadudantadurantaroṣai-
stvaṃ tasya śoṇitapuraṃ yadubhirnyarundhāḥ ||4||
purīpālaśśailapriyaduhitṛnātho'sya bhagavān
samaṃ bhūtavrātairyadubalamaśaṅkaṃ nirurudhe |
mahāprāṇo bāṇo jhaṭiti yuyudhānenayuyudhe
guhaḥ pradyumnena tvamapi purahantrā jaghaṭiṣe ||5||
niruddhāśeṣāstre mumuhuṣi tavāstreṇa giriśe
drutā bhūtā bhītāḥ pramathakulavīrāḥ pramathitāḥ |
parāskandt skandaḥ kusumaśarabāṇaiśca sacivaḥ
sa kumbhāṇḍo bhāṇḍaṃ navamiva balenāśu bibhide ||6||
cāpānāṃ pañcaśatyā prasabhamupagate chinnacāpe'tha bāṇe
vyarthe yāte sameto jvarapatiraśanairajvari tvajjvareṇa |
jñānī stutvā'tha datvā tava caritajuṣāṃ vijvaraṃ sa jvaro'gāt
prāyo'ntarjñānavanto'pi ca bahutamasā raudraceṣṭā hi raudrāḥ ||7||
bāṇaṃ nānāyudhograṃ punarabhipatitaṃ darpadoṣādvitanvan
nirlūnāśeṣadoṣaṃ sapadi bubudhuṣā śaṅkareṇopagītaḥ |
tadvācā śiṣṭabāhudvitayamubhayato nirbhayaṃ tatpriyaṃ taṃ
muktvā taddattamāno nijapuramagamaḥ sāniruddhaḥ sahoṣaḥ ||8||
muhustāvacchakraṃ varuṇamajayo nandaharaṇe
yamaṃ bālānītau davadahanapāne'nilasakham |
vidhiṃ vatsasteye giriśamiha bāṇasya samare
vibho viśvotkarṣī tadayamavatāro jayati te ||9||
dvijaruṣā kṛkalāsavapurdharaṃ nṛganṛpaṃ tridivālayamāpayan |
nijajane dvijabhaktimanuttamāmupadiśan pavaneśvar pāhi mām ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
प्रद्युम्नो रौक्मिणेयः स खलु तव कला शम्बरेणाहृतस्तं
हत्वा रत्या सहाप्तो निजपुरमहरद्रुक्मिकन्यां च धन्याम् ।
तत्पुत्रोऽथानिरुद्धो गुणनिधिरवहद्रोचनां रुक्मिपौत्रीं
तत्रोद्वाहे गतस्त्वं न्यवधि मुसलिना रुक्म्यपि द्यूतवैरात् ॥1॥
बाणस्य सा बलिसुतस्य सहस्रबाहो-
र्माहेश्वरस्य महिता दुहिता किलोषा ।
त्वत्पौत्रमेनमनिरुद्धमदृष्टपूर्वं
स्वप्नेऽनुभूय भगवन् विरहातुराऽभूत् ॥2॥
योगिन्यतीव कुशला खलु चित्रलेखा
तस्याः सखी विलिखती तरुणानशेषान् ।
तत्रानिरुद्धमुषया विदितं निशाया-
मानेष्ट योगबलतो भवतो निकेतात् ॥3॥
कन्यापुरे दयितया सुखमारमन्तं
चैनं कथञ्चन बबन्धुषि शर्वबन्धौ ।
श्रीनारदोक्ततदुदन्तदुरन्तरोषै-
स्त्वं तस्य शोणितपुरं यदुभिर्न्यरुन्धाः ॥4॥
पुरीपालश्शैलप्रियदुहितृनाथोऽस्य भगवान्
समं भूतव्रातैर्यदुबलमशङ्कं निरुरुधे ।
महाप्राणो बाणो झटिति युयुधानेनयुयुधे
गुहः प्रद्युम्नेन त्वमपि पुरहन्त्रा जघटिषे ॥5॥
निरुद्धाशेषास्त्रे मुमुहुषि तवास्त्रेण गिरिशे
द्रुता भूता भीताः प्रमथकुलवीराः प्रमथिताः ।
परास्कन्द्त् स्कन्दः कुसुमशरबाणैश्च सचिवः
स कुम्भाण्डो भाण्डं नवमिव बलेनाशु बिभिदे ॥6॥
चापानां पञ्चशत्या प्रसभमुपगते छिन्नचापेऽथ बाणे
व्यर्थे याते समेतो ज्वरपतिरशनैरज्वरि त्वज्ज्वरेण ।
ज्ञानी स्तुत्वाऽथ दत्वा तव चरितजुषां विज्वरं स ज्वरोऽगात्
प्रायोऽन्तर्ज्ञानवन्तोऽपि च बहुतमसा रौद्रचेष्टा हि रौद्राः ॥7॥
बाणं नानायुधोग्रं पुनरभिपतितं दर्पदोषाद्वितन्वन्
निर्लूनाशेषदोषं सपदि बुबुधुषा शङ्करेणोपगीतः ।
तद्वाचा शिष्टबाहुद्वितयमुभयतो निर्भयं तत्प्रियं तं
मुक्त्वा तद्दत्तमानो निजपुरमगमः सानिरुद्धः सहोषः ॥8॥
मुहुस्तावच्छक्रं वरुणमजयो नन्दहरणे
यमं बालानीतौ दवदहनपानेऽनिलसखम् ।
विधिं वत्सस्तेये गिरिशमिह बाणस्य समरे
विभो विश्वोत्कर्षी तदयमवतारो जयति ते ॥9॥
द्विजरुषा कृकलासवपुर्धरं नृगनृपं त्रिदिवालयमापयन् ।
निजजने द्विजभक्तिमनुत्तमामुपदिशन् पवनेश्वर् पाहि माम् ॥10॥
pradyumno raukmiṇeyaḥ sa khalu tava kalā śambareṇāhṛtastaṃ
hatvā ratyā sahāpto nijapuramaharadrukmikanyāṃ ca dhanyām |
tatputro'thāniruddho guṇanidhiravahadrocanāṃ rukmipautrīṃ
tatrodvāhe gatastvaṃ nyavadhi musalinā rukmyapi dyūtavairāt ||1||
bāṇasya sā balisutasya sahasrabāho-
rmāheśvarasya mahitā duhitā kiloṣā |
tvatpautramenamaniruddhamadṛṣṭapūrvaṃ
svapne'nubhūya bhagavan virahāturā'bhūt ||2||
yoginyatīva kuśalā khalu citralekhā
tasyāḥ sakhī vilikhatī taruṇānaśeṣān |
tatrāniruddhamuṣayā viditaṃ niśāyā-
māneṣṭa yogabalato bhavato niketāt ||3||
kanyāpure dayitayā sukhamāramantaṃ
cainaṃ kathañcana babandhuṣi śarvabandhau |
śrīnāradoktatadudantadurantaroṣai-
stvaṃ tasya śoṇitapuraṃ yadubhirnyarundhāḥ ||4||
purīpālaśśailapriyaduhitṛnātho'sya bhagavān
samaṃ bhūtavrātairyadubalamaśaṅkaṃ nirurudhe |
mahāprāṇo bāṇo jhaṭiti yuyudhānenayuyudhe
guhaḥ pradyumnena tvamapi purahantrā jaghaṭiṣe ||5||
niruddhāśeṣāstre mumuhuṣi tavāstreṇa giriśe
drutā bhūtā bhītāḥ pramathakulavīrāḥ pramathitāḥ |
parāskandt skandaḥ kusumaśarabāṇaiśca sacivaḥ
sa kumbhāṇḍo bhāṇḍaṃ navamiva balenāśu bibhide ||6||
cāpānāṃ pañcaśatyā prasabhamupagate chinnacāpe'tha bāṇe
vyarthe yāte sameto jvarapatiraśanairajvari tvajjvareṇa |
jñānī stutvā'tha datvā tava caritajuṣāṃ vijvaraṃ sa jvaro'gāt
prāyo'ntarjñānavanto'pi ca bahutamasā raudraceṣṭā hi raudrāḥ ||7||
bāṇaṃ nānāyudhograṃ punarabhipatitaṃ darpadoṣādvitanvan
nirlūnāśeṣadoṣaṃ sapadi bubudhuṣā śaṅkareṇopagītaḥ |
tadvācā śiṣṭabāhudvitayamubhayato nirbhayaṃ tatpriyaṃ taṃ
muktvā taddattamāno nijapuramagamaḥ sāniruddhaḥ sahoṣaḥ ||8||
muhustāvacchakraṃ varuṇamajayo nandaharaṇe
yamaṃ bālānītau davadahanapāne'nilasakham |
vidhiṃ vatsasteye giriśamiha bāṇasya samare
vibho viśvotkarṣī tadayamavatāro jayati te ||9||
dvijaruṣā kṛkalāsavapurdharaṃ nṛganṛpaṃ tridivālayamāpayan |
nijajane dvijabhaktimanuttamāmupadiśan pavaneśvar pāhi mām ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in